Karṇaparva Adhyāya 42
कर्णपर्व • अध्यायः 42
Karṇaparva Adhyāya 42 of the classical Mahābhārata with 58 verses.
Total: 58 Verses
•
Citations: MBh 8.42.1–58
•
250 Lexicon Terms
•
Page 1 of 2 (Verses 30 shown)
ततः पुनः समाजग्मुरभीताः कुरुसृञ्जयाः । युधिष्ठिरमुखाः पार्था वैकर्तनमुखा वयम् ॥
English Translation
Sanjaya said Then again the Kurus and Srinjayas undauntedly encountered one another. The sons of Pritha were headed by Yudhishthira and our army was headed by the charioteer's son.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
पुनः
पुनर् [ind]
समाजग्मुर्
समागम् [6. P.]
अभीताः
अभीत [adj]
कुरुपाण्डवाः
कुरु [m]
कुरुपाण्डवाः
पाण्डव [m]
युधिष्ठिरमुखाः
युधिष्ठिर [m]
युधिष्ठिरमुखाः
मुख [n]
पार्थाः
पार्थ [m]
सूतपुत्रमुखा
सूतपुत्र [m]
सूतपुत्रमुखा
मुख [n]
वयम्
मद् [pron]
ततः प्रववृते भीमः संग्रामो लोमहर्षणः । कर्णस्य पाण्डवानां च यमराष्ट्रविवर्धनः ॥
English Translation
Then took place a dreadful and hair-stirring battle between Karna and the sons of Pandu which increased the territory of Yama.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
प्रववृते
प्रवृत् [1. Ā.]
भीमः
भीम [adj]
संग्रामो
संग्राम [mn]
लोमहर्षणः
लोमन् [n]
लोमहर्षणः
हर्षण [adj]
नदीः
नदी [f]
प्रवर्तयामासुर्
प्रवर्तय् [10. Ā.]
यमराष्ट्रविवर्धनीः
यम [m]
यमराष्ट्रविवर्धनीः
राष्ट्र [mn]
यमराष्ट्रविवर्धनीः
विवर्धन [adj]
तस्मिन्प्रवृत्ते संग्रामे तुमुले शोणितोदके । संशप्तकेषु शूरेषु किंचिच्छिष्टेषु भारत ॥
English Translation
After that dreadful battle, producing pools of blood, had taken place and when only a few of the brave Samsaptakas remained alive, Dhristadyumna, with all the kings and the mighty car-warrior Pandavas, rushed towards Karna.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्मिन्
तद् [pron]
प्रवृत्ते
प्रवृत् [1. Ā.]
संग्रामे
संग्राम [mn]
तुमुले
तुमुल [adj]
शोणितोदके
शोणित [n]
शोणितोदके
उदक [n]
संशप्तकेषु
संशप्तक [m]
शूरेषु
शूर [m]
किंचिच्छिष्टेषु
कश्चित् [pron]
किंचिच्छिष्टेषु
शिष् [4. Ā.]
भारत
भारत [m]
धृष्टद्युम्नो महाराज सहितः सर्वराजभिः । कर्णमेवाभिदुद्राव पाण्डवाश्च महारथाः ॥
English Translation
After that dreadful battle, producing pools of blood, had taken place and when only a few of the brave Samsaptakas remained alive, Dhristadyumna, with all the kings and the mighty car-warrior Pandavas, rushed towards Karna.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
धृष्टद्युम्नो
धृष्टद्युम्न [m]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
सहितः
सहित [adj]
सर्वराजभिः
सर्व [pron]
सर्वराजभिः
राजन् [m]
ततो
ततस् [ind]
राज्ञाभ्यनुज्ञाताः
राजन् [m]
राज्ञाभ्यनुज्ञाताः
अभ्यनुज्ञा [9. Ā.]
पाण्डवानां
पाण्डव [m]
महारथाः
महत् [adj]
महारथाः
रथ [m]
आगच्छमानांस्तान्संख्ये प्रहृष्टान्विजयैषिणः । दधारैको रणे कर्णो जलौघानिव पर्वतः ॥
English Translation
As a mountain holds water so Karna alone received in battle those warriors filed with joy and longing for victory.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आगच्छमानांस्
आगम् [6. P.]
तान्
तद् [pron]
संख्ये
संख्य [n]
प्रहृष्टान्
प्रहृष् [4. Ā.]
विजयैषिणः
विजय [m]
विजयैषिणः
एषिन् [adj]
दधारैको
धृ [4. P.]
दधारैको
एक [pron]
रणे
रण [m]
कर्णो
कर्ण [m]
जलौघान्
जल [n]
जलौघान्
ओघ [m]
इव
इव [ind]
पर्वतः
पर्वत [mn]
तमासाद्य तु ते कर्णं व्यशीर्यन्त महारथाः । यथाचलं समासाद्य जलौघाः सर्वतोदिशम् । तयोरासीन्महाराज संग्रामो लोमहर्षणः ॥
English Translation
Encountering Karna those great carwarriors were scattered (by him) as a collection of water is dispersed on all sides while dashing against a huge mountain.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तम्
तद् [pron]
आसाद्य
आसादय् [10. Ā.]
तु
तु [ind]
ते
तद् [pron]
कर्णं
कर्ण [m]
व्यशीर्यन्त
विशृ [4. P.]
महारथाः
महत् [adj]
महारथाः
रथ [m]
यथाचलं
यथा [ind]
यथाचलं
अचल [m]
समासाद्य
समासादय् [10. P.]
जलौघाः
जल [n]
जलौघाः
ओघ [m]
सर्वतोदिशम्
सर्वतोदिशम् [ind]
ततः
ततस् [ind]
प्रववृते
प्रवृत् [1. Ā.]
भीमः
भीम [adj]
संग्रामो
संग्राम [mn]
लोमहर्षणः
लोमन् [n]
लोमहर्षणः
हर्षण [adj]
धृष्टद्युम्नस्तु राधेयं शरेण नतपर्वणा । ताडयामास संक्रुद्धस्तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥
English Translation
O great king, then took place a hair stirring encounter between them. With arrows Dhristadyumna struck the son of Radha exclaiming-"Wait! Wait!”
Morphemic Decomposition & Padaccheda
धृष्टद्युम्नस्
धृष्टद्युम्न [m]
तु
तु [ind]
राधेयं
राधेय [m]
शरेण
शर [m]
नतपर्वणा
नम् [1. Ā.]
नतपर्वणा
पर्वन् [n]
कृतवर्माब्रवीद्धृष्टस्
कृतवर्मन् [m]
कृतवर्माब्रवीद्धृष्टस्
ब्रू [2. Ā.]
कृतवर्माब्रवीद्धृष्टस्
हृष् [1. P.]
तिष्ठ
स्था [1. Ā.]
तिष्ठेति
स्था [1. Ā.]
तिष्ठेति
इति [ind]
पार्षतम्
पार्षत [m]
विजयं तु धनुःश्रेष्ठं विधुन्वानो महारथः । पार्षतस्य धनुश्छित्त्वा शरानाशीविषोपमान् । ताडयामास संक्रुद्धः पार्षतं नवभिः शरैः ॥
English Translation
Boiling with rage the great car-warrior Karna shook the best of his bows, Vijaya. Then cutting off his bow and arrows like unto deadly serpents he struck Dhristadyumna with nine shafts.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
विजयं
विजय [m]
तु
तु [ind]
धनुःश्रेष्ठं
धनुस् [n]
धनुःश्रेष्ठं
श्रेष्ठ [adj]
विधुन्वानो
विधू [6. P.]
महारथः
महत् [adj]
महारथः
रथ [m]
पार्षतस्य
पार्षत [m]
धनुश्
धनुस् [n]
छित्त्वा
छिद् [1. P.]
शरान्
शर [m]
आशीविषोपमान्
आशीविष [m]
आशीविषोपमान्
उपम [adj]
विव्याधोरसि
व्यध् [4. Ā.]
विव्याधोरसि
उरस् [n]
संक्रुद्धः
संक्रुध् [4. Ā.]
पञ्चभिः
पञ्चन् [adj]
पञ्चभिः
पञ्चन् [adj]
शरैः
शर [m]
ते वर्म हेमविकृतं भित्त्वा तस्य महात्मनः । शोणिताक्ता व्यराजन्त शक्रगोपा इवानघ ॥
English Translation
Cutting through the golden armour of that high-souled hero they were covered with blood and looked like so many lady birds.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ते
तद् [pron]
वर्म
वर्मन् [mn]
हेमविकृतं
हेमन् [n]
हेमविकृतं
विकृ [5. P.]
भित्त्वा
भिद् [6. P.]
राज्ञः
राजन् [m]
शिलाशिताः
शिला [f]
शिलाशिताः
शा [4. P.]
शोणिताक्ता
शोणित [n]
शोणिताक्ता
अञ्ज् [7. Ā.]
व्यराजन्त
विराज् [1. Ā.]
शक्रगोपा
शक्रगोप [m]
इवानघ
इव [ind]
इवानघ
अनघ [adj]
तदपास्य धनुश्छिन्नं धृष्टद्युम्नो महारथः । अन्यद्धनुरुपादाय शरांश्चाशीविषोपमान् । कर्णं विव्याध सप्तत्या शरैः संनतपर्वभिः ॥
English Translation
Then throwing off his broken bow the great car-warrior Dhrishtadyumna took up a fresh one and shafts resembling venomous snakes and struck Karna with seventy arrows.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रत्युद्ययौ
प्रत्युद्या [2. P.]
कृपं
कृप [mf]
तूर्णं
तूर्णम् [ind]
धृष्टद्युम्नो
धृष्टद्युम्न [m]
महारथः
महत् [adj]
महारथः
रथ [m]
अन्यद्
अन्य [pron]
धनुर्
धनुस् [n]
उपादाय
उपादा [3. Ā.]
शरांश्
शर [m]
चाशीविषोपमान्
च [ind]
चाशीविषोपमान्
आशीविष [m]
चाशीविषोपमान्
उपम [adj]
कर्णं
कर्ण [m]
च
च [ind]
तूर्णं
तूर्णम् [ind]
विव्याध
व्यध् [4. Ā.]
त्रिसप्तत्या
त्रिसप्तति [f]
शितैः
शा [4. P.]
शरैः
शर [m]
तथैव राजन्कर्णोऽपि पार्षतं शत्रुतापनम् । द्रोणशत्रुं महेष्वासो विव्याध निशितैः शरैः ॥
English Translation
Likewise Karna too covered Prishata's son, the scorcher of his enemies with arrows resembling deadly deadly serpents. The great bowman, the enemy of Drona, struck (Karna) with sharpened arrows.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथैव
तथा [ind]
तथैव
एव [ind]
राजन्
राजन् [m]
कर्णो
कर्ण [m]
ऽपि
अपि [ind]
पार्षतं
पार्षत [m]
शत्रुतापनम्
शत्रु [m]
शत्रुतापनम्
तापन [adj]
द्रौणायनिं
द्रौणायनि [m]
त्रिभिर्
त्रि [nr]
विद्ध्वा
व्यध् [4. Ā.]
विव्याधान्यैः
व्यध् [4. Ā.]
विव्याधान्यैः
अन्य [pron]
शितैः
शा [4. P.]
शरैः
शर [m]
तस्य कर्णो महाराज शरं कनकभूषणम् । प्रेषयामास संक्रुद्धो मृत्युदण्डमिवापरम् ॥
English Translation
Karna discharged at him in anger a golden arrow like the very rod of Death.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्य
तद् [pron]
कर्णो
कर्ण [m]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
शरं
शर [m]
कनकभूषणम्
कनक [n]
कनकभूषणम्
भूषण [n]
अभ्यधावत
अभिधाव् [1. Ā.]
संक्रुद्धो
संक्रुध् [4. Ā.]
धर्मपुत्रं
धर्मपुत्र [m]
युधिष्ठिरम्
युधिष्ठिर [m]
तमापतन्तं सहसा घोररूपं विशां पते । चिच्छेद सप्तधा राजञ्शैनेयः कृतहस्तवत् ॥
English Translation
O king, the descendant of Sini, like an expert, sundered into seven pieces that dreadful arrow which was about to fall on him.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
प्रववृते
प्रवृत् [1. Ā.]
युद्धं
युद्ध [n]
घोररूपं
घोर [adj]
घोररूपं
रूप [n]
विशां
विश् [f]
पते
पति [m]
चिछेद
छिद् [1. P.]
सप्तधा
सप्तधा [ind]
राजञ्
राजन् [m]
शैनेयः
शैनेय [m]
कृतहस्तवत्
कृतहस्त [adj]
कृतहस्तवत्
वत् [ind]
दृष्ट्वा विनिहितं बाणं शरैः कर्णो विशां पते । सात्यकिं शरवर्षेण समन्तात्पर्यवारयत् ॥
English Translation
Seeing that arrow broken with his shafts, Karna, O king, covered Satyaki completely with a downpour of arrows.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
विनिहितं
विनिधा [3. P.]
बाणं
बाण [m]
शरैः
शर [m]
कर्णो
कर्ण [m]
विशां
विश् [f]
पते
पति [m]
भीमसेनं
भीमसेन [m]
समासाद्य
समासादय् [10. P.]
समन्तात्
समन्तात् [ind]
पर्यवारयन्
परिवारय् [10. Ā.]
विव्याध चैनं समरे नाराचैस्तत्र सप्तभिः । तं प्रत्यविध्यच्छैनेयः शरैर्हेमविभूषितैः ॥
English Translation
He pierced him with seven arrows. The grandson of Sini, in return, struck him with golden-feathered arrows.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
विव्याध
व्यध् [4. Ā.]
चैनं
च [ind]
चैनं
एनद् [pron]
समरे
समर [mn]
नाराचैस्
नाराच [m]
तत्र
तत्र [ind]
सप्तभिः
सप्तन् [adj]
तं
तद् [pron]
प्रत्यविध्यच्छैनेयः
प्रतिव्यध् [4. Ā.]
प्रत्यविध्यच्छैनेयः
शैनेय [m]
शरैर्
शर [m]
हेमविभूषितैः
हेमन् [n]
हेमविभूषितैः
विभूषय् [10. P.]
ततो युद्धमतीवासीच्चक्षुःश्रोत्रभयावहम् । राजन्घोरं च चित्रं च प्रेक्षणीयं समन्ततः ॥
English Translation
Then there took place an encounter wonderful and terrible striking terror to ears and eyes.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
युद्धम्
युद्ध [n]
अतीवासीच्
अतीव [ind]
अतीवासीच्
अस् [2. P.]
चक्षुःश्रोत्रभयावहम्
चक्षुस् [n]
चक्षुःश्रोत्रभयावहम्
श्रोत्र [n]
चक्षुःश्रोत्रभयावहम्
भय [n]
चक्षुःश्रोत्रभयावहम्
आवह [adj]
राजन्
राजन् [m]
घोरं
घोर [adj]
च
च [ind]
चित्रं
चित्र [adj]
च
च [ind]
प्रेक्षणीयं
प्रेक्षणीय [adj]
समन्ततः
समन्ततः [ind]
सर्वेषां तत्र भूतानां लोमहर्षो व्यजायत । तद्दृष्ट्वा समरे कर्म कर्णशैनेययोर्नृप ॥
English Translation
Hairs on the body of all creatures present there stood erect on beholding in that battle the wonderful feats of Karna and of the grandson of Sini.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सर्वेषां
सर्व [pron]
तत्र
तत्र [ind]
भूतानां
भूत [mn]
लोमहर्षो
लोमन् [n]
लोमहर्षो
हर्ष [m]
व्यजायत
विजन् [4. P.]
तद्
तद् [pron]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
समरे
समर [mn]
कर्म
कर्मन् [n]
कर्णशैनेययोर्
कर्ण [m]
कर्णशैनेययोर्
शैनेय [m]
नृप
नृप [m]
एतस्मिन्नन्तरे द्रौणिरभ्ययात्सुमहाबलम् । पार्षतं शत्रुदमनं शत्रुवीर्यासुनाशनम् ॥
English Translation
In the meantime the highly powerful son of Drona approached Parshata, the subduer of his enemies and the destroyer of their prowess.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एतस्मिन्न्
एतद् [pron]
अन्तरे
अन्तर [n]
द्रौणिर्
द्रौणि [m]
अभ्ययात्
अभिया [2. P.]
सुमहाबलम्
सु [ind]
सुमहाबलम्
महत् [adj]
सुमहाबलम्
बल [mn]
पार्षतं
पार्षत [m]
शत्रुदमनं
शत्रु [m]
शत्रुदमनं
दमन [adj]
शत्रुवीर्यासुनाशनम्
शत्रु [m]
शत्रुवीर्यासुनाशनम्
वीर्य [n]
शत्रुवीर्यासुनाशनम्
असु [m]
शत्रुवीर्यासुनाशनम्
नाशन [adj]
अभ्यभाषत संक्रुद्धो द्रौणिर्दूरे धनंजये । तिष्ठ तिष्ठाद्य ब्रह्मघ्न न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ॥
English Translation
Drouni, the victor of hostile cities, said to him, in anger, "Wait, wait! O slayer of Brahmanas, you will not escape me today with your life.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अभ्यभाषत
अभिभाष् [1. P.]
संक्रुद्धो
संक्रुध् [4. Ā.]
द्रौणिर्
द्रौणि [m]
दूरे
दूर [adj]
धनंजये
धनंजय [m]
तिष्ठ
स्था [1. Ā.]
तिष्ठाद्य
स्था [1. Ā.]
तिष्ठाद्य
अद्य [ind]
ब्रह्मघ्न
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मघ्न
घ्न [adj]
न
न [ind]
मे
मद् [pron]
जीवन्
जीव् [1. Ā.]
विमोक्ष्यसे
विमुच् [6. Ā.]
इत्युक्त्वा सुभृशं वीरः शीघ्रकृन्निशितैः शरैः । पार्षतं छादयामास घोररूपैः सुतेजनैः । यतमानं परं शक्त्या यतमानो महारथः ॥
English Translation
Saying this he covered the great hero, Parshata, with dreadful, dreadful, sharpened and powerful arrows although that car-warrior tried his level best to thwart them.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इत्य्
इति [ind]
उक्त्वा
वच् [2. P.]
सुभृशं
सु [ind]
सुभृशं
भृशम् [ind]
वीरः
वीर [m]
शीघ्रकृन्
शीघ्र [adj]
शीघ्रकृन्
कृत् [adj]
निशितैः
निशा [3. Ā.]
शरैः
शर [m]
पार्षतं
पार्षत [m]
छादयामास
छादय् [10. Ā.]
घोररूपैः
घोर [adj]
घोररूपैः
रूप [n]
सुतेजनैः
सु [ind]
सुतेजनैः
तेजन [n]
यतमानं
यत् [1. P.]
परं
परम् [ind]
शक्त्या
शक्ति [f]
यतमानो
यत् [1. P.]
महारथः
महत् [adj]
महारथः
रथ [m]
यथा हि समरे द्रौणिः पार्षतं वीक्ष्य मारिष । तथा द्रौणिं रणे दृष्ट्वा पार्षतः परवीरहा । नातिहृष्टमना भूत्वा मन्यते मृत्युमात्मनः ॥
English Translation
As Drona, while he was alive, became dispirited on seeing the son of Prishata and took him for his death, so the son of Prishata, on seeing Drona's son in battle, regarded him as his death.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यथा
यथा [ind]
हि
हि [ind]
समरे
समर [mn]
द्रौणिः
द्रौणि [m]
पार्षतं
पार्षत [m]
वीक्ष्य
वीक्ष् [4. P.]
मारिष
मारिष [m]
तथा
तथा [ind]
द्रौणिं
द्रौणि [m]
रणे
रण [m]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
पार्षतः
पार्षत [m]
परवीरहा
पर [pron]
परवीरहा
वीर [m]
परवीरहा
हन् [adj]
नातिहृष्टमना
न [ind]
नातिहृष्टमना
अति [ind]
नातिहृष्टमना
हृष् [1. P.]
नातिहृष्टमना
मनस् [n]
भूत्वा
भू [1. Ā.]
मन्यते
मन् [8. P.]
मृत्युम्
मृत्यु [m]
आत्मनः
आत्मन् [m]
द्रौणिस्तु दृष्ट्वा राजेन्द्र धृष्टद्युम्नं रणे स्थितम् । क्रोधेन निःश्वसन्वीरः पार्षतं समुपाद्रवत् । तावन्योन्यं तु दृष्ट्वैव संरम्भं जग्मतुः परम् ॥
English Translation
Seeing Dhristadyumna stand firm before him the heroic son of Drona, sighing in anger, rushed towards Parshata.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
द्रौणिस्
द्रौणि [m]
तु
तु [ind]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
राजेन्द्र
राजन् [m]
राजेन्द्र
इन्द्र [m]
धृष्टद्युम्नं
धृष्टद्युम्न [m]
रणे
रण [m]
स्थितम्
स्था [1. Ā.]
क्रोधेन
क्रोध [m]
निःश्वसन्
निःश्वस् [2. Ā.]
वीरः
वीर [m]
पार्षतं
पार्षत [m]
समुपाद्रवत्
समुपद्रु [1. P.]
ताव्
तद् [pron]
अन्योन्यं
अन्योन्य [adj]
तु
तु [ind]
दृष्ट्वैव
दृश् [6. P.]
दृष्ट्वैव
एव [ind]
संरम्भं
संरम्भ [m]
जग्मतुः
गम् [6. Ā.]
परम्
पर [pron]
अथाब्रवीन्महाराज द्रोणपुत्रः प्रतापवान् । धृष्टद्युम्नं समीपस्थं त्वरमाणो विशां पते । पाञ्चालापसदाद्य त्वां प्रेषयिष्यामि मृत्यवे ॥
English Translation
O king, both are very angry to see each other. Then, O king, the powerful son of Drona quickly said to Dhristadyumna who stood before him.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथान्यद्
अथ [ind]
अथान्यद्
अन्य [pron]
धनुर्
धनुस् [n]
आदाय
आदा [4. Ā.]
द्रोणपुत्रः
द्रोणपुत्र [m]
प्रतापवान्
प्रतापवत् [adj]
धृष्टद्युम्नं
धृष्टद्युम्न [m]
समीपस्थं
समीप [n]
समीपस्थं
स्थ [adj]
त्वरमाणो
त्वर् [1. P.]
विशां
विश् [f]
पते
पति [m]
पाञ्चालापसदाद्य
पाञ्चाल [m]
पाञ्चालापसदाद्य
अपसद [m]
पाञ्चालापसदाद्य
अद्य [ind]
त्वां
त्वद् [pron]
प्रेषयिष्यामि
प्रेषय् [10. Ā.]
मृत्यवे
मृत्यु [m]
पापं हि यत्त्वया कर्म घ्नता द्रोणं पुरा कृतम् । अद्य त्वा पत्स्यते तद्वै यथा ह्यकुशलं तथा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पापं
पाप [adj]
हि
हि [ind]
यत्
यद् [pron]
त्वया
त्वद् [pron]
कर्म
कर्मन् [n]
घ्नता
हन् [6. P.]
द्रोणं
द्रोण [m]
पुरा
पुरा [ind]
कृतम्
कृ [2. Ā.]
अद्य
अद्य [ind]
त्वा
त्वद् [pron]
पत्स्यते
पद् [4. P.]
तद्
तद् [pron]
वै
वै [ind]
यथा
यथा [ind]
ह्य्
हि [ind]
अकुशलं
अकुशल [adj]
तथा
तथा [ind]
अरक्ष्यमाणः पार्थेन यदि तिष्ठसि संयुगे । नापक्रमसि वा मूढ सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अरक्ष्यमाणः
अरक्ष्यमाण [adj]
पार्थेन
पार्थ [m]
यदि
यदि [ind]
तिष्ठसि
स्था [1. Ā.]
संयुगे
संयुग [n]
स
तद् [pron]
वै
वै [ind]
सम्पत्स्यते
सम्पद् [4. P.]
कर्ण
कर्ण [m]
सत्यम्
सत्य [n]
एतद्
एतद् [pron]
ब्रवीमि
ब्रू [2. Ā.]
ते
त्वद् [pron]
एवमुक्तः प्रत्युवाच धृष्टद्युम्नः प्रतापवान् । प्रतिवाक्यं स एवासिर्मामको दास्यते तव । येनैव ते पितुर्दत्तं यतमानस्य संयुगे ॥
English Translation
Thus addressed the powerful Dhristadyumna replied-What, I said to your father, while trying his best in battle, will serve as a reply to your words.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवम्
एवम् [ind]
उक्तः
वच् [2. P.]
प्रत्युवाच
प्रतिवच् [3. Ā.]
धृष्टद्युम्नः
धृष्टद्युम्न [m]
प्रतापवान्
प्रतापवत् [adj]
प्रतिवाक्यं
प्रतिवाक्य [n]
स
तद् [pron]
एवासिर्
एव [ind]
एवासिर्
असि [m]
मामको
मामक [adj]
दास्यते
दा [1. Ā.]
तव
त्वद् [pron]
येनैव
यद् [pron]
येनैव
एव [ind]
ते
त्वद् [pron]
पितुर्
पितृ [m]
दत्तं
दा [1. Ā.]
यतमानस्य
यत् [1. P.]
संयुगे
संयुग [n]
यदि तावन्मया द्रोणो निहतो ब्राह्मणब्रुवः । त्वामिदानीं कथं युद्धे न हनिष्यामि विक्रमात् ॥
English Translation
If Drona, who was a Brahmana in name, could have been killed by me, why should I not, by my power, kill you today in battle.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यदि
यदि [ind]
तावन्
तावत् [ind]
मया
मद् [pron]
द्रोणो
द्रोण [m]
निहतो
निहन् [2. Ā.]
ब्राह्मणब्रुवः
ब्राह्मणब्रुव [m]
त्वाम्
त्वद् [pron]
इदानीं
इदानीम् [ind]
कथं
कथम् [ind]
युद्धे
युद्ध [n]
न
न [ind]
हनिष्यामि
हन् [6. P.]
विक्रमात्
विक्रम [m]
एवमुक्त्वा महाराज सेनापतिरमर्षणः । निशितेनाथ बाणेन द्रौणिं विव्याध पार्षतः ॥
English Translation
Having said this, O king, the revengeful commander (of Pandava's army) Parshata struck Drona's son with sharpened arrows.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवम्
एवम् [ind]
उक्त्वा
वच् [2. P.]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
सेनापतिर्
सेनापति [m]
अमर्षणः
अमर्षण [adj]
निशितेनाथ
निशा [3. Ā.]
निशितेनाथ
अथ [ind]
बाणेन
बाण [m]
द्रौणिं
द्रौणि [m]
विव्याध
व्यध् [4. Ā.]
पार्षतः
पार्षत [m]
ततो द्रौणिः सुसंक्रुद्धः शरैः संनतपर्वभिः । प्राच्छादयद्दिशो राजन्धृष्टद्युम्नस्य संयुगे ॥
English Translation
Thereupon, worked up with anger Drona's son, O king, covered all sides of Dhristadyumna with arrows.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तम्
तद् [pron]
आपतन्तं
आपत् [1. Ā.]
सहसा
सहसा [ind]
शरैः
शर [m]
संनतपर्वभिः
संनम् [1. Ā.]
संनतपर्वभिः
पर्वन् [n]
सरथश्
स [ind]
सरथश्
रथ [m]
छादितो
छादय् [10. Ā.]
राजन्
राजन् [m]
धृष्टद्युम्नो
धृष्टद्युम्न [m]
न
न [ind]
दृश्यते
दृश् [6. P.]