पद्धतिकाच्छर्धनिका यत्र स्युस्तदिह १६काव्यमिति॥ २८६॥
युक्तं लयान्तरैर्यच्च ध्वनिकास्थाननिर्मितैर्भवति।
काव्यमिति; विविधरागं चित्रमिति तदुच्यते कृतिभिः॥ २८७॥
हरिहरभानुभवानीस्कन्दप्रमथाधिपस्तुतिनिबन्धः।
उद्धतकरणप्रायः स्त्रीवर्जो वर्णनायुक्तः॥ २८८॥
धवलगुणकीर्तनपरैर्गाथारम्भादिभिः स्तुतिनिबन्धः।
गायनसहोक्तियुक्तोदन्तेन विभूषितप्रायः॥ २८९॥
त्रिचतुःपञ्चवितालैर्विश्रामैः सप्तभिः परिच्छिन्नः।
अर्धोद्ग्राहनिवारणसंख्यातैः कुत्रचिन्नियतः॥ २९०॥
समविश्रामैर्द्विपथैर्विभूषितः पञ्चमे विपरिवर्ते।
गाथामात्राद्विपथकपाठ्येनालङ्कृतो भवति॥ २९१॥
वर्णोऽथ मत्तपाली सभग्नताला त्वनन्तरं गाथा।
अनुभग्नतालमात्रे प्रथमे स्याद् भग्नतालश्च॥ २९२॥
मात्रानु च मार्गणिका मात्राथ ततोऽनु भग्नतालश्च।
गाथाद्विपथवहन्तो विश्रामे स्याद् द्वितीये तु॥ २९३॥
मात्रा विषमच्छिन्ना सभग्नतालाथ भवति रध्वाथ्या च।
मार्गणिकेत्येवं स्यात् तालविधानं तृतीये तु॥ २९४॥
मात्राद्विपथवहन्तो रध्वाथ्यावस्थापनं चतुर्थे स्युः।
रध्वा/थ्याथ भग्नतालो मार्गणिकाद्विपथविषमाश्च॥ २९५॥
पञ्चमके षष्ठेऽप्यथ रध्वा/थ्यानु च भग्नतालः स्यात्।
द्विपथकमार्गणिके च स्यातामथ सप्तमे शृणुत॥ २९६॥
रध्वा/थ्याथ भग्नतालश्शुद्धे भाणे क्रमः प्रदिष्टोऽयम्।
सङ्कीर्णभाणभणितिः कार्या स्यादुभयसंयोगात्।
किञ्चिदनुद्धतभावात् तालक्रमवर्जनाच्च चित्रोऽयम्॥ २९७॥
इति शुद्धः संकीर्णश्चित्रश्च मतस्त्रिधा भाणः।
यदि वैष शुद्धवाचा शुद्धः संकीर्णयाथ संकीर्णः॥ २९८॥
सर्वाभिर्भाषाभिश्चित्रैश्च विचेष्टितैश्चित्रः।
अयमुद्धतोऽथ ललितो भाणो ललितोद्धतश्च सम्भवति॥ २९९॥
अर्थानामौद्धत्याल्लालित्यादुभयभावाच्च।
यद् दुष्करमभिनेयं चित्रं चात्युद्भटं च यद् भवति।