एते त्वां कुरवः सर्वे द्वीपमासाद्य संयुगे । विष्ठिताः पुरुषव्याघ्र त्वत्तः शरणकाङ्क्षिणः ॥
English Translation
As in a tempest the drowning sailor look forward anxiously for an island for their protection, so the whole Kaurava army is looking up to you, O foremost of men, as their saviour.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एते
एतद् [pron]
त्वां
त्वद् [pron]
कुरवः
कुरु [m]
सर्वे
सर्व [pron]
द्वीपम्
द्वीप [mn]
आसाद्य
आसादय् [10. Ā.]
संयुगे
संयुग [n]
विष्ठिताः
विष्ठा [1. Ā.]
पुरुषव्याघ्र
पुरुष [m]
पुरुषव्याघ्र
व्याघ्र [m]
त्वत्तः
त्वद् [pron]
शरणकाङ्क्षिणः
शरण [n]
शरणकाङ्क्षिणः
काङ्क्षिन् [adj]
वैदेहाम्बष्ठकाम्बोजास्तथा नग्नजितस्त्वया । गान्धाराश्च यया धृत्या जिताः संख्ये सुदुर्जयाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वैदेहाम्बष्ठकाम्बोजास्
वैदेह [m]
वैदेहाम्बष्ठकाम्बोजास्
अम्बष्ठ [m]
वैदेहाम्बष्ठकाम्बोजास्
काम्बोज [m]
तथा
तथा [ind]
नग्नजितस्
नग्नजित् [m]
त्वया
त्वद् [pron]
गान्धाराश्
गान्धार [m]
च
च [ind]
यया
यद् [pron]
धृत्या
धृति [f]
जिताः
जि [9. P.]
संख्ये
संख्य [n]
सुदुर्जयाः
सु [ind]
सुदुर्जयाः
दुर्जय [adj]
तां धृतिं कुरु राधेय ततः प्रत्येहि पाण्डवम् । वासुदेवं च वार्ष्णेयं प्रीयमाणं किरीटिना ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तां
तद् [pron]
धृतिं
धृति [f]
कुरु
कृ [2. Ā.]
राधेय
राधेय [m]
ततः
ततस् [ind]
प्रत्येहि
प्रत्ये [2. P.]
पाण्डवम्
पाण्डव [m]
वासुदेवं
वासुदेव [m]
च
च [ind]
वार्ष्णेयं
वार्ष्णेय [m]
प्रीयमाणं
प्री [9. Ā.]
किरीटिना
किरीटिन् [m]
प्रकृतिस्थो हि मे शल्य इदानीं संमतस्तथा । प्रतिभासि महाबाहो विभीश्चैव धनंजयात् ॥
English Translation
Karna said O strong-armed Shalya, you are no longer afraid of Dhananjaya and seen to be in good humour and as such you are agreeable to men.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रकृतिस्थो
प्रकृति [f]
प्रकृतिस्थो
स्थ [adj]
हि
हि [ind]
मे
मद् [pron]
शल्य
शल्य [m]
इदानीं
इदानीम् [ind]
संमतस्
सम्मन् [8. Ā.]
तथा
तथा [ind]
प्रतिभासि
प्रतिभा [2. P.]
महाबाहो
महत् [adj]
महाबाहो
बाहु [mf]
विभीश्
विभी [adj]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
धनंजयात्
धनंजय [m]
पश्य बाह्वोर्बलं मेऽद्य शिक्षितस्य च पश्य मे । एकोऽद्य निहनिष्यामि पाण्डवानां महाचमूम् ॥
English Translation
You will witness today the tuition I have received in the tactics and stratagems of war also the strength of my arms, truly you can well count upon the extermination of this vast Pandava troops by me alone, as well upon the destruction of those two foremost of men, the two Krishnas. I am determined not to return from the battle-field without putting an end to those two mighty warriors.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पश्य
पश् [4. Ā.]
बाह्वोर्
बाहु [mf]
बलं
बल [mn]
मे
मद् [pron]
ऽद्य
अद्य [ind]
शिक्षितस्य
शिक्षय् [10. Ā.]
च
च [ind]
पश्य
पश् [4. Ā.]
मे
मद् [pron]
दहंस्
दह् [2. P.]
तस्थौ
स्था [1. Ā.]
महाबाहुः
महत् [adj]
महाबाहुः
बाहु [mf]
पाण्डवानां
पाण्डव [m]
महाचमूम्
महत् [adj]
महाचमूम्
चमू [f]
कृष्णौ च पुरुषव्याघ्रौ तच्च सत्यं ब्रवीमि ते । नाहत्वा युधि तौ वीरावपयास्ये कथंचन ॥
English Translation
You will witness today the tuition I have received in the tactics and stratagems of war also the strength of my arms, truly you can well count upon the extermination of this vast Pandava troops by me alone, as well upon the destruction of those two foremost of men, the two Krishnas. I am determined not to return from the battle-field without putting an end to those two mighty warriors.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कृष्णौ
कृष्ण [m]
च
च [ind]
पुरुषव्याघ्रौ
पुरुष [m]
पुरुषव्याघ्रौ
व्याघ्र [m]
तच्
तद् [pron]
च
च [ind]
सत्यं
सत्य [n]
ब्रवीमि
ब्रू [2. Ā.]
ते
त्वद् [pron]
नाहत्वा
न [ind]
नाहत्वा
अ [ind]
नाहत्वा
हन् [6. P.]
युधि
युध् [f]
तौ
तद् [pron]
वीराव्
वीर [m]
अपयास्ये
अपया [2. Ā.]
कथंचन
कथंचन [ind]
स्वप्स्ये वा निहतस्ताभ्यामसत्यो हि रणे जयः । कृतार्थो वा भविष्यामि हत्वा तावथ वा हतः ॥
English Translation
Or I would be done to death by them. There are chances in warfare and victory is always uncertain, however, whether I kill them or they kill me, I will stand true to my purpose.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स्वप्स्ये
स्वप् [1. Ā.]
वा
वा [ind]
निहतस्
निहन् [2. Ā.]
ताभ्याम्
तद् [pron]
असत्यो
असत्य [adj]
हि
हि [ind]
रणे
रण [m]
जयः
जय [m]
कृतार्थो
कृतार्थ [adj]
वा
वा [ind]
भविष्यामि
भू [1. Ā.]
हत्वा
हन् [6. P.]
ताव्
तद् [pron]
अथवा
अथवा [ind]
हतः
हन् [6. P.]
नैतादृशो जातु बभूव लोके; रथोत्तमो यावदनुश्रुतं नः । तमीदृशं प्रतियोत्स्यामि पार्थं; महाहवे पश्य च पौरुषं मे ॥
English Translation
Karna said “Yes, it is told that he (Arjuna), is the foremost of all the car-warriors that was ever born in this earth, now witness my prowess, for I will fight this Partha out who is so mighty.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नैतादृशो
न [ind]
नैतादृशो
एतादृश [adj]
जातु
जातु [ind]
बभूव
भू [1. Ā.]
लोके
लोक [m]
रथोत्तमो
रथ [m]
रथोत्तमो
उत्तम [adj]
यावद्
यावत् [ind]
अनुश्रुतं
अनुश्रु [5. P.]
नः
मद् [pron]
तम्
तद् [pron]
ईदृशं
ईदृश [adj]
प्रतियोत्स्यामि
प्रतियुध् [4. P.]
पार्थं
पार्थ [m]
महाहवे
महत् [adj]
महाहवे
आहव [m]
पश्य
पश् [4. Ā.]
च
च [ind]
पौरुषं
पौरुष [n]
मे
मद् [pron]
रथे चरत्येष रथप्रवीरः; शीघ्रैर्हयैः कौरवराजपुत्रः । स वाद्य मां नेष्यति कृच्छ्रमेत;त्कर्णस्यान्तादेतदन्ताः स्थ सर्वे ॥
English Translation
Perhaps this son of the Kuru king (Arjuna), who is being borne by white steeds will send me this day to my last account, but there will be an end of all these with my fall.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
रथे
रथ [m]
चरत्य्
चर् [1. Ā.]
एष
एतद् [pron]
रथप्रवीरः
रथ [m]
रथप्रवीरः
प्रवीर [m]
शीघ्रैर्
शीघ्र [adj]
हयैः
हय [m]
कौरवराजपुत्रः
कौरव [m]
कौरवराजपुत्रः
राजन् [m]
कौरवराजपुत्रः
पुत्र [m]
स
तद् [pron]
वाद्य
वा [ind]
वाद्य
अद्य [ind]
मां
मद् [pron]
नेष्यति
नी [2. P.]
कृच्छ्रम्
कृच्छ्र [mn]
एतत्
एतद् [pron]
कर्णस्यान्ताद्
कर्ण [m]
कर्णस्यान्ताद्
अन्त [m]
एतदन्ताः
एतद् [pron]
एतदन्ताः
अन्त [m]
स्थ
अस् [2. P.]
सर्वे
सर्व [pron]
अस्वेदिनौ राजपुत्रस्य हस्ता;ववेपिनौ जातकिणौ बृहन्तौ । दृढायुधः कृतिमान्क्षिप्रहस्तो; न पाण्डवेयेन समोऽस्ति योधः ॥
English Translation
This prince is possessed of strong powerful arms that are never exhausted and do neither sweat nor shake and are marked with cicatrices, he is light-handed and well-skilled in the use of weapons and in truth, the son of Pandu is the foremost of all warriors.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अस्वेदिनौ
अ [ind]
अस्वेदिनौ
स्वेदिन् [adj]
राजपुत्रस्य
राजन् [m]
राजपुत्रस्य
पुत्र [m]
हस्ताव्
हस्त [mn]
अवेपिनौ
अ [ind]
अवेपिनौ
वेपिन् [adj]
जातकिणौ
जन् [4. P.]
जातकिणौ
किण [m]
बृहन्तौ
बृहत् [adj]
दृढायुधः
दृढ [adj]
दृढायुधः
आयुध [mn]
कृतिमान्
कृतिमत् [adj]
क्षिप्रहस्तो
क्षिप्र [adj]
क्षिप्रहस्तो
हस्त [mn]
न
न [ind]
पाण्डवेयेन
पाण्डवेय [m]
समो
सम [pron]
ऽस्ति
अस् [2. P.]
योधः
योध [m]
गृह्णात्यनेकानपि कङ्कपत्रा;नेकं यथा तान्क्षितिपान्प्रमथ्य । ते क्रोशमात्रं निपतन्त्यमोघाः; कस्तेन योधोऽस्ति समः पृथिव्याम् ॥
English Translation
At a time he can take a number of shafts and can shoot them like one and quickly placing on the bow-string he can even send them to the distance of two miles, always hitting his mark; and who is there to match him in all the world.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
गृह्णात्य्
ग्रह् [6. Ā.]
अनेकान्
अनेक [adj]
अपि
अपि [ind]
कङ्कपत्रान्
कङ्क [m]
कङ्कपत्रान्
पत्त्र [mn]
एकं
एक [pron]
यथा
यथा [ind]
तान्
तद् [pron]
क्षितिपान्
क्षितिप [m]
प्रमथ्य
प्रमथ् [1. Ā.]
ते
तद् [pron]
क्रोशमात्रं
क्रोश [m]
क्रोशमात्रं
मात्र [n]
निपतन्त्य्
निपत् [1. Ā.]
अमोघाः
अमोघ [adj]
कस्
क [pron]
तेन
तद् [pron]
योधो
योध [m]
ऽस्ति
अस् [2. P.]
समः
सम [pron]
पृथिव्याम्
पृथिवी [f]
अतोषयत्पाण्डवेयो हुताशं; कृष्णद्वितीयोऽतिरथस्तरस्वी । लेभे चक्रं यत्र कृष्णो महात्मा; धनुर्गाण्डीवं पाण्डवः सव्यसाची ॥
English Translation
That energetic and great warrior Savyasachin, the son of Pandu, with Krishna to back him, after satisfying the deity Agni in Khandava, received as a person his bow Gandiva and the noble Krishna, his discus.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अतोषयत्
तोषय् [10. Ā.]
पाण्डवेयो
पाण्डवेय [m]
हुताशं
हुताश [m]
कृष्णद्वितीयो
कृष्ण [m]
कृष्णद्वितीयो
द्वितीय [adj]
ऽतिरथस्
अतिरथ [m]
तरस्वी
तरस्विन् [adj]
लेभे
लभ् [1. P.]
चक्रं
चक्र [n]
यत्र
यत्र [ind]
कृष्णो
कृष्ण [m]
महात्मा
महात्मन् [adj]
धनुर्
धनुस् [n]
गाण्डीवं
गाण्डीव [mn]
पाण्डवः
पाण्डव [m]
सव्यसाची
सव्यसाचिन् [m]
श्वेताश्वयुक्तं च सुघोषमग्र्यं; रथं महाबाहुरदीनसत्त्वः । महेषुधी चाक्षयौ दिव्यरूपौ; शस्त्राणि दिव्यानि च हव्यवाहात् ॥
English Translation
That strong-armed man with never-failing prowess, on the same occasion received from the god of fire his formidable car with those white steeds yoked on them and which rolls on with great rattle, as also his two fine celestial and inexhaustible quivers and many other celestial weapons.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
श्वेताश्वयुक्तं
श्वेत [adj]
श्वेताश्वयुक्तं
अश्व [m]
श्वेताश्वयुक्तं
युज् [6. Ā.]
च
च [ind]
सुघोषम्
सु [ind]
सुघोषम्
घोष [m]
अग्र्यं
अग्र्य [adj]
रथं
रथ [m]
महाबाहुर्
महत् [adj]
महाबाहुर्
बाहु [mf]
अदीनसत्त्वः
अदीन [adj]
अदीनसत्त्वः
सत्त्व [n]
महेषुधी
महत् [adj]
महेषुधी
इषुधि [mf]
चाक्षयौ
च [ind]
चाक्षयौ
अक्षय [adj]
दिव्यरूपौ
दिव्य [adj]
दिव्यरूपौ
रूप [n]
शस्त्राणि
शस्त्र [n]
दिव्यानि
दिव्य [adj]
च
च [ind]
हव्यवाहात्
हव्यवाह [m]
तथेन्द्रलोके निजघान दैत्या;नसंख्येयान्कालकेयांश्च सर्वान् । लेभे शङ्खं देवदत्तं स्म तत्र; को नाम तेनाभ्यधिकः पृथिव्याम् ॥
English Translation
He, after destroying numberless Daityas and the Kalakeyas in the dominion of Indra, received the Devdatta conch; there is no mightier man than he in all world.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथेन्द्रलोके
तथा [ind]
तथेन्द्रलोके
इन्द्र [m]
तथेन्द्रलोके
लोक [m]
निजघान
निहन् [2. Ā.]
दैत्यान्
दैत्य [m]
असंख्येयान्
असंख्येय [adj]
कालकेयांश्
कालकेय [m]
च
च [ind]
सर्वान्
सर्व [pron]
लेभे
लभ् [1. P.]
शङ्खं
शङ्ख [mn]
देवदत्तं
देवदत्त [m]
स्म
स्म [ind]
तत्र
तत्र [ind]
को
क [pron]
नाम
नाम [ind]
तेनाभ्यधिकः
तद् [pron]
तेनाभ्यधिकः
अभ्यधिक [adj]
पृथिव्याम्
पृथिवी [f]
महादेवं तोषयामास चैव; साक्षात्सुयुद्धेन महानुभावः । लेभे ततः पाशुपतं सुघोरं; त्रैलोक्यसंहारकरं महास्त्रम् ॥
English Translation
High-spirited as he is, after satisfying Mahadeva in battle he received the most terrible weapon Pashuput, powerful enough to annihilate the three worlds.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
महादेवं
महादेव [m]
तोषयामास
तोषय् [10. Ā.]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
साक्षात्
साक्षात् [ind]
सुयुद्धेन
सु [ind]
सुयुद्धेन
युद्ध [n]
महानुभावः
महत् [adj]
महानुभावः
अनुभाव [m]
लेभे
लभ् [1. P.]
ततः
ततस् [ind]
पाशुपतं
पाशुपत [adj]
सुघोरं
सु [ind]
सुघोरं
घोर [adj]
त्रैलोक्यसंहारकरं
त्रैलोक्य [n]
त्रैलोक्यसंहारकरं
संहार [m]
त्रैलोक्यसंहारकरं
कर [adj]
महास्त्रम्
महत् [adj]
महास्त्रम्
अस्त्र [mn]
पृथक्पृथग्लोकपालाः समेता; ददुर्ह्यस्त्राण्यप्रमेयाणि यस्य । यैस्ताञ्जघानाशु रणे नृसिंहा;न्स कालखञ्जानसुरान्समेतान् ॥
English Translation
When he-that first among men, exterminated all the Kalakhanja Asuras, he received from the different regents of the world many weapons of unfathomable power with which he slew them.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पृथक्
पृथक् [ind]
पृथग्
पृथक् [ind]
लोकपालाः
लोकपाल [m]
समेता
समे [2. P.]
ददुर्
दा [1. Ā.]
ह्य्
हि [ind]
अस्त्राण्य्
अस्त्र [mn]
अप्रमेयाणि
अप्रमेय [adj]
यस्य
यद् [pron]
यैस्
यद् [pron]
ताञ्
तद् [pron]
जघानाशु
हन् [6. P.]
जघानाशु
आशु [ind]
रणे
रण [m]
नृसिंहान्
नृ [m]
नृसिंहान्
सिंह [m]
स
तद् [pron]
कालखञ्जान्
काल [m]
कालखञ्जान्
खञ्ज [adj]
असुरान्
असुर [m]
समेतान्
समे [2. P.]
तथा विराटस्य पुरे समेता;न्सर्वानस्मानेकरथेन जित्वा । जहार तद्गोधनमाजिमध्ये; वस्त्राणि चादत्त महारथेभ्यः ॥
English Translation
Then in the chief city of King Virata he, all alone on a single chariot, discomfited all of us and forcibly took away the wealth of kine and the garments of all the great warriors before their very face.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथा
तथा [ind]
विराटस्य
विराट [m]
पुरे
पुर [n]
समेतान्
समे [2. P.]
सर्वान्
सर्व [pron]
अस्मान्
मद् [pron]
एकरथेन
एक [pron]
एकरथेन
रथ [m]
जित्वा
जि [9. P.]
जहार
हृ [2. P.]
तद्
तद् [pron]
गोधनम्
गो [mf]
गोधनम्
धन [n]
आजिमध्ये
आजि [mf]
आजिमध्ये
मध्य [n]
वस्त्राणि
वस्त्र [mn]
चादत्त
च [ind]
चादत्त
दा [1. Ā.]
महारथेभ्यः
महत् [adj]
महारथेभ्यः
रथ [m]
तमीदृशं वीर्यगुणोपपन्नं; कृष्णद्वितीयं वरये रणाय । अनन्तवीर्येण च केशवेन; नारायणेनाप्रतिमेन गुप्तम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तम्
तद् [pron]
ईदृशं
ईदृश [adj]
वीर्यगुणोपपन्नं
वीर्य [n]
वीर्यगुणोपपन्नं
गुण [mn]
वीर्यगुणोपपन्नं
उपपद् [4. P.]
कृष्णद्वितीयं
कृष्ण [m]
कृष्णद्वितीयं
द्वितीय [adj]
वरये
वरय् [10. Ā.]
रणाय
रण [m]
अनन्तवीर्येण
अनन्त [adj]
अनन्तवीर्येण
वीर्य [n]
च
च [ind]
केशवेन
केशव [m]
नारायणेनाप्रतिमेन
नारायण [m]
नारायणेनाप्रतिमेन
अप्रतिम [adj]
गुप्तम्
गुप् [1. Ā.]
वर्षायुतैर्यस्य गुणा न शक्या; वक्तुं समेतैरपि सर्वलोकैः । महात्मनः शङ्खचक्रासिपाणे;र्विष्णोर्जिष्णोर्वसुदेवात्मजस्य । भयं मे वै जायते साध्वसं च; दृष्ट्वा कृष्णावेकरथे समेतौ ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वर्षायुतैर्
वर्ष [mn]
वर्षायुतैर्
अयुत [n]
यस्य
यद् [pron]
गुणा
गुण [mn]
न
न [ind]
शक्या
शक् [4. P.]
वक्तुं
वच् [2. P.]
समेतैर्
समे [2. P.]
अपि
अपि [ind]
सर्वलोकैः
सर्व [pron]
सर्वलोकैः
लोक [m]
महात्मनः
महात्मन् [adj]
शङ्खचक्रासिपाणेर्
शङ्ख [mn]
शङ्खचक्रासिपाणेर्
चक्र [n]
शङ्खचक्रासिपाणेर्
असि [m]
शङ्खचक्रासिपाणेर्
पाणि [m]
विष्णोर्
विष्णु [m]
जिष्णोर्
जिष्णु [m]
वसुदेवात्मजस्य
वसुदेव [m]
वसुदेवात्मजस्य
आत्मज [m]
भयं
भय [n]
मे
मद् [pron]
वै
वै [ind]
जायते
जन् [4. P.]
साध्वसं
साध्वस [n]
च
च [ind]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
कृष्णाव्
कृष्ण [m]
एकरथे
एक [pron]
एकरथे
रथ [m]
समेतौ
समे [2. P.]
उभौ हि शूरौ कृतिनौ दृढास्त्रौ; महारथौ संहननोपपन्नौ । एतादृशौ फल्गुनवासुदेवौ; कोऽन्यः प्रतीयान्मदृते नु शल्य ॥
English Translation
Who but myself, O Shalya, would dare face this Phalguna and Vasudeva in battle, for both of them are athletic, firm-handed, skillful in war and mighty car-warriors.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
उभौ
उभ् [pron]
हि
हि [ind]
शूरौ
शूर [m]
कृतिनौ
कृतिन् [adj]
दृढास्त्रौ
दृढ [adj]
दृढास्त्रौ
अस्त्र [mn]
महारथौ
महत् [adj]
महारथौ
रथ [m]
संहननोपपन्नौ
संहनन [n]
संहननोपपन्नौ
उपपद् [4. P.]
एतादृशौ
एतादृश [adj]
फल्गुनवासुदेवौ
फल्गुन [m]
फल्गुनवासुदेवौ
वासुदेव [m]
को
क [pron]
ऽन्यः
अन्य [pron]
प्रतीयान्
प्रती [2. P.]
मद्
मद् [pron]
ऋते
ऋते [ind]
नु
नु [ind]
शल्य
शल्य [m]
एतावहं युधि वा पातयिष्ये; मां वा कृष्णौ निहनिष्यतोऽद्य । इति ब्रुवञ्शल्यममित्रहन्ता; कर्णो रणे मेघ इवोन्ननाद ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एताव्
एतद् [pron]
अहं
मद् [pron]
युधि
युध् [f]
वा
वा [ind]
पातयिष्ये
पातय् [10. Ā.]
मां
मद् [pron]
वा
वा [ind]
कृष्णौ
कृष्ण [m]
निहनिष्यतो
निहन् [2. Ā.]
ऽद्य
अद्य [ind]
इति
इति [ind]
ब्रुवञ्
ब्रू [2. Ā.]
शल्यम्
शल्य [m]
अमित्रहन्ता
अमित्र [mf]
अमित्रहन्ता
हन्तृ [adj]
कर्णो
कर्ण [m]
रणे
रण [m]
मेघ
मेघ [m]
इवोन्ननाद
इव [ind]
इवोन्ननाद
उन्नद् [1. P.]
अभ्येत्य पुत्रेण तवाभिनन्दितः; समेत्य चोवाच कुरुप्रवीरान् । कृपं च भोजं च महाभुजावुभौ; तथैव गान्धारनृपं सहानुजम् । गुरोः सुतं चावरजं तथात्मनः; पदातिनोऽथ द्विपसादिनोऽन्यान् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अभ्येत्य
अभ्ये [2. P.]
पुत्रेण
पुत्र [m]
तवाभिनन्दितः
त्वद् [pron]
तवाभिनन्दितः
अभिनन्द् [1. Ā.]
समेत्य
समे [2. P.]
चोवाच
च [ind]
चोवाच
वच् [2. P.]
कुरुप्रवीरान्
कुरु [m]
कुरुप्रवीरान्
प्रवीर [m]
कृपं
कृप [mf]
च
च [ind]
भोजं
भोज [m]
च
च [ind]
महाभुजाव्
महत् [adj]
महाभुजाव्
भुज [m]
उभौ
उभ् [pron]
तथैव
तथा [ind]
तथैव
एव [ind]
गान्धारनृपं
गान्धार [m]
गान्धारनृपं
नृप [m]
सहानुजम्
सह [ind]
सहानुजम्
अनुज [m]
गुरोः
गुरु [m]
सुतं
सुत [m]
चावरजं
च [ind]
चावरजं
अवर [adj]
चावरजं
ज [adj]
तथात्मनः
तथा [ind]
तथात्मनः
आत्मन् [m]
पदातिनो
पदाति [m]
ऽथ
अथ [ind]
द्विपसादिनो
द्विप [m]
द्विपसादिनो
सादिन् [m]
ऽन्यान्
अन्य [pron]
निरुन्धताभिद्रवताच्युतार्जुनौ; श्रमेण संयोजयताशु सर्वतः । यथा भवद्भिर्भृशविक्षतावुभौ; सुखेन हन्यामहमद्य भूमिपाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
निरुन्धताभिद्रवताच्युतार्जुनौ
निरुध् [7. Ā.]
निरुन्धताभिद्रवताच्युतार्जुनौ
अभिद्रु [1. Ā.]
निरुन्धताभिद्रवताच्युतार्जुनौ
अच्युत [m]
निरुन्धताभिद्रवताच्युतार्जुनौ
अर्जुन [m]
श्रमेण
श्रम [m]
संयोजयताशु
संयोजय् [10. Ā.]
संयोजयताशु
आशु [ind]
सर्वतः
सर्वतस् [ind]
यथा
यथा [ind]
भवद्भिर्
भवत् [adj]
भृशविक्षताव्
भृश [adj]
भृशविक्षताव्
विक्षन् [8. P.]
उभौ
उभ् [pron]
सुखेन
सुखेन [ind]
हन्याम्
हन् [6. P.]
अहम्
मद् [pron]
अद्य
अद्य [ind]
भूमिपाः
भूमिप [m]
तथेति चोक्त्वा त्वरिताः स्म तेऽर्जुनं; जिघांसवो वीरतमाः समभ्ययुः । नदीनदान्भूरिजलो महार्णवो; यथा तथा तान्समरेऽर्जुनोऽग्रसत् ॥
English Translation
“Let it be so," said they and accordingly those mighty warriors, determined to put an end to Arjuna's life all rushed towards Dhananjaya and attacked him with numberless shafts.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथेति
तथा [ind]
तथेति
इति [ind]
चोक्त्वा
च [ind]
चोक्त्वा
वच् [2. P.]
त्वरिताः
त्वर् [1. P.]
स्म
स्म [ind]
ते
तद् [pron]
ऽर्जुनं
अर्जुन [m]
जिघांसवो
जिघांसु [adj]
वीरतमाः
वीरतम [m]
समभ्ययुः
समभिया [2. P.]
नदीनदान्
नदीनद [m]
भूरिजलो
भूरि [adj]
भूरिजलो
जल [n]
महार्णवो
महत् [adj]
महार्णवो
अर्णव [mn]
यथा
यथा [ind]
तथा
तथा [ind]
तान्
तद् [pron]
समरे
समर [mn]
ऽर्जुनो
अर्जुन [m]
ऽग्रसत्
ग्रस् [1. Ā.]
न संदधानो न तथा शरोत्तमा;न्प्रमुञ्चमानो रिपुभिः प्रदृश्यते । धनंजयस्तस्य शरैश्च दारिता; हताश्च पेतुर्नरवाजिकुञ्जराः ॥
English Translation
As the rivers and streams course mighty onward, but loose their forces and melt in the bosom of the unfathomable deep, so all those warriors were received by the great Arjuna. Such was the lightness of Arjuna's hands that it was impossible for his enemies to mark how he was putting his shafts on the string and how he was shooting thein out, only horses, men and elephants went down all the time in heaps, struck dead with Arjuna's shots.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
न
न [ind]
संदधानो
संधा [1. P.]
न
न [ind]
तथा
तथा [ind]
शरोत्तमान्
शर [m]
शरोत्तमान्
उत्तम [adj]
प्रमुञ्चमानो
प्रमुच् [6. Ā.]
रिपुभिः
रिपु [m]
प्रदृश्यते
प्रदृश् [4. Ā.]
धनंजयस्
धनंजय [m]
तस्य
तद् [pron]
शरैश्
शर [m]
च
च [ind]
दारिता
दारय् [10. Ā.]
हताश्
हन् [6. P.]
च
च [ind]
पेतुर्
पत् [1. Ā.]
नरवाजिकुञ्जराः
नर [m]
नरवाजिकुञ्जराः
वाजिन् [m]
नरवाजिकुञ्जराः
कुञ्जर [m]
शरार्चिषं गाण्डिवचारुमण्डलं; युगान्तसूर्यप्रतिमानतेजसम् । न कौरवाः शेकुरुदीक्षितुं जयं; यथा रविं व्याधितचक्षुषो जनाः ॥
English Translation
As persons with sore eyes cannot look up towards the sun so Jaya (Arjuna) whose arrows were brilliant like the rays of the all-burning sun at the end of Yuga and whose bow Gandiva formed his circular disk, could not be looked at by the Kauravas.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शरार्चिषं
शर [m]
शरार्चिषं
अर्चिस् [n]
गाण्डिवचारुमण्डलं
गाण्डिव [mn]
गाण्डिवचारुमण्डलं
चारु [adj]
गाण्डिवचारुमण्डलं
मण्डल [mfn]
युगान्तसूर्यप्रतिमानतेजसम्
युगान्त [m]
युगान्तसूर्यप्रतिमानतेजसम्
सूर्य [m]
युगान्तसूर्यप्रतिमानतेजसम्
प्रतिमान [n]
युगान्तसूर्यप्रतिमानतेजसम्
तेजस् [n]
न
न [ind]
कौरवाः
कौरव [m]
शेकुर्
शक् [4. P.]
उदीक्षितुं
उदीक्ष् [1. P.]
जयं
जय [m]
यथा
यथा [ind]
रविं
रवि [m]
व्याधितचक्षुषो
व्याधित [adj]
व्याधितचक्षुषो
चक्षुस् [n]
जनाः
जन [m]
तमभ्यधावद्विसृजञ्शरान्कृप;स्तथैव भोजस्तव चात्मजः स्वयम् । जिघांसुभिस्तान्कुशलैः शरोत्तमा;न्महाहवे संजवितान्प्रयत्नतः । शरैः प्रचिच्छेद च पाण्डवस्त्वर;न्पराभिनद्वक्षसि च त्रिभिस्त्रिभिः ॥
English Translation
Thus attacked, the son of Pandu very quickly cut-off, all the weapons sent against him by all those skillful and mighty carwarriors and struck three arrows at the breast of each of them.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तम्
तद् [pron]
अभ्यधावद्
अभिधाव् [1. Ā.]
विसृजञ्
विसृज् [4. Ā.]
शरान्
शर [m]
कृपस्
कृप [mf]
तथैव
तथा [ind]
तथैव
एव [ind]
भोजस्
भोज [m]
तव
त्वद् [pron]
चात्मजः
च [ind]
चात्मजः
आत्मज [m]
स्वयम्
स्वयम् [ind]
जिघांसुभिस्
जिघांसु [adj]
तान्
तद् [pron]
कुशलैः
कुशल [adj]
शरोत्तमान्
शर [m]
शरोत्तमान्
उत्तम [adj]
महाहवे
महत् [adj]
महाहवे
आहव [m]
संजवितान्
संजवित [adj]
प्रयत्नतः
प्रयत्न [m]
शरैः
शर [m]
प्रचिछेद
प्रच्छिद् [4. P.]
च
च [ind]
पाण्डवस्
पाण्डव [m]
त्वरन्
त्वर् [1. P.]
पराभिनद्
पराभिद् [7. Ā.]
वक्षसि
वक्षस् [n]
च
च [ind]
त्रिभिस्
त्रि [nr]
त्रिभिः
त्रि [nr]
स गाण्डिवाभ्यायतपूर्णमण्डल;स्तपन्रिपूनर्जुनभास्करो बभौ । शरोग्ररश्मिः शुचिशुक्रमध्यगो; यथैव सूर्यः परिवेषगस्तथा ॥
English Translation
As the sun, in the months of Jyaistha and Ashada, shines brilliantly in the midst of his corona, so Arjuna, scorching his enemies, shone out in great relief, the full drawn Gandiva forming his corona and his shafts forming his rays.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
गाण्डिवाभ्यायतपूर्णमण्डलस्
गाण्डिव [mn]
गाण्डिवाभ्यायतपूर्णमण्डलस्
अभ्यायम् [1. P.]
गाण्डिवाभ्यायतपूर्णमण्डलस्
पृ [9. Ā.]
गाण्डिवाभ्यायतपूर्णमण्डलस्
मण्डल [mfn]
तपन्
तप् [4. Ā.]
रिपून्
रिपु [m]
अर्जुनभास्करो
अर्जुन [m]
अर्जुनभास्करो
भास्कर [m]
बभौ
भा [2. Ā.]
शरोग्ररश्मिः
शर [m]
शरोग्ररश्मिः
उग्र [adj]
शरोग्ररश्मिः
रश्मि [mf]
शुचिशुक्रमध्यगो
शुचि [adj]
शुचिशुक्रमध्यगो
शुक्र [adj]
शुचिशुक्रमध्यगो
मध्य [n]
शुचिशुक्रमध्यगो
ग [adj]
यथैव
यथा [ind]
यथैव
एव [ind]
सूर्यः
सूर्य [m]
परिवेषगस्
परिवेष [m]
परिवेषगस्
ग [adj]
तथा
तथा [ind]
अथाग्र्यबाणैर्दशभिर्धनंजयं; पराभिनद्द्रोणसुतोऽच्युतं त्रिभिः । चतुर्भिरश्वांश्चतुरः कपिं तथा; शरैः स नाराचवरैरवाकिरत् ॥
English Translation
Drona's son (Ashvatthama) coming forward shot ten choicest arrows against Dhananjaya, three against Krishna, four against the four horses and many other good arrows against the great ape in charge of his standard.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथाग्र्यबाणैर्
अथ [ind]
अथाग्र्यबाणैर्
अग्र्य [adj]
अथाग्र्यबाणैर्
बाण [m]
दशभिर्
दशन् [adj]
धनंजयं
धनंजय [m]
पराभिनद्
पराभिद् [7. Ā.]
द्रोणसुतो
द्रोण [m]
द्रोणसुतो
सुत [m]
ऽच्युतं
अच्युत [m]
त्रिभिः
त्रि [nr]
चतुर्भिर्
चतुर् [nr]
अश्वांश्
अश्व [m]
चतुरः
चतुर् [nr]
कपिं
कपि [m]
तथा
तथा [ind]
शरैः
शर [m]
स
तद् [pron]
नाराचवरैर्
नाराच [m]
नाराचवरैर्
वर [adj]
अवाकिरत्
अवकृ [6. Ā.]
तथा तु तत्तत्स्फुरदात्तकार्मुकं; त्रिभिः शरैर्यन्तृशिरः क्षुरेण । हयांश्चतुर्भिश्चतुरस्त्रिभिर्ध्वजं; धनंजयो द्रौणिरथान्न्यपातयत् ॥
English Translation
In spite of these, Dhananjaya made Drona's son carless by cutting off the out-stretched bow of his foe with three shafts, killing his driver with a razor like shaft and making away with his banner with three and his four horses with four other shafts.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथा
तथा [ind]
तु
तु [ind]
तत्
तद् [pron]
तत्
तद् [pron]
स्फुरद्
स्फुर् [6. Ā.]
आत्तकार्मुकं
आदा [4. Ā.]
आत्तकार्मुकं
कार्मुक [n]
त्रिभिः
त्रि [nr]
शरैर्
शर [m]
यन्तृशिरः
यन्तृ [m]
यन्तृशिरः
शिरस् [n]
क्षुरेण
क्षुर [m]
हयांश्
हय [m]
चतुर्भिश्
चतुर् [nr]
चतुरस्
चतुर् [nr]
त्रिभिर्
त्रि [nr]
ध्वजं
ध्वज [mn]
धनंजयो
धनंजय [m]
द्रौणिरथान्
द्रौणि [m]
द्रौणिरथान्
रथ [m]
न्यपातयत्
निपातय् [10. Ā.]