Skip to main content
Search
SP
Śṛṅgāraprakāśa of Bhoja • Chapter 30

Prakāśa 30: वैधर्म्यतो-मानप्रकाशः

प्रकाशः 30 • वैधर्म्यतो-मानप्रकाशः

Prakāśa 30 of Mahārājādhirāja Bhoja's encyclopedic masterpiece of poetics and aesthetics.

Total: 1822 Verses • Citations: SP 30.1–1822 • 4 Lexicon Terms • Page 43 of 61 (Verses 30 shown)
(आम न तवापराधः प्रियतम! मे लोचनयोरिह दोषः।
मानासहे चटुलाभ्यां वासितो यो हृदये॥)
२. स एव मनःप्रवृत्तिजो यथा—(गास. २.८५)
अण्णअ! णाहं कुविआ, उवऊहिअ, किं मुहा पसाएसि।
तुह मण्णुसमुप्पण्णेण मज्झ मणेण वि ण कज्जं॥ २८६॥
(ऋजुक/अज्ञक! नाहं कुपिता, उपगूहस्व, किं मुधा प्रसादयसि।
तव मन्युसमुत्पन्नेन मम मानेनापि न कार्यम्॥)
३. कायप्रवृत्तिजो यथा—(गास. ७०६वे.)
अवसर रोत्तुं चिअ णिम्मिआइं मा पुसअ मे हअच्छीइं।
दंसणमेत्तुंमइएहिं जहि हि सीलं तुह ण णाअं॥ २८७॥
(अपसर रोदितुमेव निर्मिते मा पुसय मे हताक्षिणी।
दर्शनमात्रोन्मत्ताभ्यां याभ्यां खलु शीलं तव न ज्ञातम्॥)
४. वाङ्‌मनःप्रवृत्तिजो मिश्रो यथा—(सक. ५.१०९)
पहवंति च्चिअ पुरिसा महिसा महिलाणं किंत्थ सुहअ! विडिओसि।
अणुराअणोल्लिआए को दोसो आहिआईए॥ २८८॥
(प्रभवन्त्येव पुरुषाः महिलानां किमत्र सुभग! विहितोऽसि।
अनुरागनोदितायाः को दोष आभिजात्यायाः॥)
५. स एव कायप्रवृत्तिजो यथा—(गास. १.५१)
आम जरो मे मंदो, अहव ण मंदो, जणस्स का तत्ती।
सुह पृच्छिअ सुहअ सुअंधअन्ध मा अंधिअं छिवसु॥ २८९॥
(आमज्वरो मे मन्दोऽथवा न मन्दो जनस्य का चिन्ता।
सुखपृच्छक सुभग सुगन्धगन्ध मा गन्धिकां स्पृश॥)
६. मनःकायप्रवृत्तिजो यथा—(गास. ९४५वे.)
अणुवत्तंतो अम्हारिसं जणं सुहअ! आहिजाईए।
चिंतेसि उणो ण हिअए अणाहिजाई सुहं जिअई॥ २९०॥
(अनुवर्तमानोऽस्मादृशं जनं आभिजात्या।
चिन्तयसि पुनर्न हृदये अनाभिजात्या सुखं जीयते॥)
७. परावृत्तविषयेषु चेतनविषयः सामान्यनिष्‍ठो यथा—
पेश्छे मापसि भिंदह पिए जणे दंसणं वि रमणिज्जं।
पडिभिण्णुव्वट्ठरदिसोपुअं जमाआहिआलंवि॥ २९१॥
← Previous (Ch. 29) Full Table of Contents Next (Ch. 31) →