Skip to main content
Search
SP
Śṛṅgāraprakāśa of Bhoja • Chapter 30

Prakāśa 30: वैधर्म्यतो-मानप्रकाशः

प्रकाशः 30 • वैधर्म्यतो-मानप्रकाशः

Prakāśa 30 of Mahārājādhirāja Bhoja's encyclopedic masterpiece of poetics and aesthetics.

Total: 1822 Verses • Citations: SP 30.1–1822 • 4 Lexicon Terms • Page 13 of 61 (Verses 30 shown)
तं चिअ अ सोहइ माणो समुहं जाव पणअं ण खंडेति पिआ।
खलिओ अ पणअपसरो पच्छा माणवइआ णिअंतअओ॥ ७७॥
(तावदेव च शोभते मानः सम्मुखं यावत् प्रणयं न खण्डयति प्रिया।
स्खलितश्च णयप्रसरः पश्चात् मानवत्या नियन्त्रणकः॥)
वरं भ्रूभङ्गस्ते प्रकटितगुरुक्रोधविभवाः वरं सोपालम्भाः प्रणयविमुखा गद्गदगिरः।
वरं मानारोपप्रसभजनितोऽनादरविधि— र्निगूढान्तःकोपा कठिनहृदये संवृतिरियम्॥ ७८॥
१९. प्रियापराधजधैर्यध्वंसः क्षोभो यथा—
भङ्गं भ्रुवोः श्वसितमानदमश्रु चक्षुः खेदं मनस्तनुलता च मलीमसत्वम्।
नैवावगाहितुमलं सुतनोस्तदेष मन्येऽनुपायपरवत्‍त्वमुपैति कोपः॥ ७९॥
धीरं धरिअं पि गअं दूरवलग्गो वि पिअ णिओ मअराओ।
लहइ अ पेम्मंधंमं किलम्मइ पअ/डइ वेल/वविसे हिअअं॥ ८०॥
(धैर्यं धृतमपि गतं दूरावलग्नोऽपि प्रिय! निजो मदरागः।
लभते च प्रेमान्ध्यं क्लाम्यति पतति वञ्चनाविषे हृदयम्॥)
२०. व्यलीकानुसन्धानात् क्रोधोद्भेद आवेगो यथा—
तोधा लज्जापणआ भणइ विअक्खणविअण्णदिट्ठिओ।
हासविसेस-मंतुगरिइकअ-कंठध्द-परिक्खलंत-विसमुल्लावा॥ ८१॥
(ततः सा लज्जाप्रणया भणति विचक्षणविषण्णद्‍ृष्टया।
‌ हासविशेषमन्युगुरूकृतकण्ठार्धपरिस्खलद्‌विषमोल्लापा॥)
उम्मूलंती व हिअअं अणुणिज्जंतीओ माणवत्तीओ।
सम्ह/भरिअमण्णुणिब्भरबाहभरोद्‍भूलिअ/भरोरुम्भिअमुहीओ॥ ८२॥
(उन्मूलयन्तीव हृदयं अनुनीयमाना मानवत्यः।
संस्मृत—मन्यु—निर्भर—बाष्प—भरोपरुद्ध—मुख्यः॥)
२१. कृतापराधेषु क्रोधाप्रशान्तिरमर्षो यथा—(गास. ४.७६)
अवरज्झसु एत्ताहे वीसत्थच्चिअ जणम्मि णिफल-मउए।
काउं णिक्किव दुक्खं पत्तिअ सहिअं उच्च एक्कस्स-च्चिअ हिअअं॥ ८३॥
(अपराध्यस्वेदानीं विश्वस्त एव जने निष्फलमृदुके।
कृत्वा निष्कृप दुःखं प्रतीहि सहितमुच्चैरेकस्यैव हृदयम्॥)
← Previous (Ch. 29) Full Table of Contents Next (Ch. 31) →