स्मरिष्यति त्वां न स बोधितोऽपि सन् कथां प्रमत्तः प्रथमोदितामिव॥ ५२॥
२. पापकृतो यथा—
त्वच्छेषेण च्छुरितकरया कुङ्कुमेनादधत्या कोकच्छायां भवनबिसिनीहंसके कौतुकेन।
वक्त्रभ्रान्तिक्षणविरहिणी यत्कृता राजहंसी तस्यैतन्मे फलमुपनतं नाथ यत् त्वद् वियोगः॥ ५३॥
३. सम्भ्रमकृतो यथा—
सम्भ्रान्तस्त्वरितमसौ मलिम्लुचाना— मुर्वीशः शमितमयोधयद्धनुष्कान्।
कालेऽस्मिन्विनयवती वनेषु चार्ता वार्तायै कमितुरितस्ततो जगाम॥ ५४॥
४. विभ्रमकृतो यथा—
विभ्रान्तः सपदि स राक्षसीति सीता— मन्यां तु स्वमनसि जानकीत्यजानात्।
जायावान् दशरथनन्दनो नियत्या वैयात्याद् व्यसनमहार्णवे पपात॥ ५५॥
५. धर्मापन्नेषु साभिप्रायो यथा—
न्यक्कारे विहिते द्विषा यदुचितं मन्ये कृतं तन्मया स्वे सुग्रीवविभीषणावपि पदे नीतौ पुनः स्वां स्थितिम्।
आज्ञां पालयतो ममेह फलितास्ताताशिषः किन्त्विदं सर्वं नेह विदेहराजतनयात्यागाद् विना लभ्यते॥ ५६॥
६. निरभिप्रायो यथा—(उराच. १.४९)
विस्रम्भादुरसि निपत्य जातनिद्रा— मुन्मुच्य प्रियगृहिणीं गृहस्य शोभाम्।
आतङ्कस्फुरितकठोरगर्भगुर्वीं क्रव्यादे बलिमिव दारुणः क्षिपामि॥ ५७॥
७. सानुतापो यथा—
कैकेयी मयि नो विलक्षवदना नो मन्थरान्यादृशी श्रूयन्ते न च मैथिलीपरिजनस्याद्यापि दुष्टा गिरः।
मिथ्यावादविमोहितेन सहसा वह्नौ विशुद्धा तथा निर्वाच्या किमसौ मया प्रियतमा धर्मवध्वजेनोज्झिता॥ ५८॥
८. निरनुपातो यथा—
सदसि पिहितद्वारे दारान्निधाय पिधाय तत् तृणजतुशणैः पूर्णं तूर्णं प्रदीप्य कृशानुना।
अविकृतमनाः पार्श्वं भर्तुर्जगाम शिवासुतः सकलमपि तज्ज्ञात्वा चारैर्नृपोऽपि विसिष्मिये॥ ५९॥
९. अर्थापन्नेषु साभ्यनुज्ञो यथा—(किराता. ३.५४)
तदाशु कुर्वन् वचनं महर्षेर्मनोरथान्नः सफलीकुरुष्व।
प्रत्यागतं त्वास्मि कृतार्थमेव स्तनोपपीडं परिरब्धुकामा॥ ६०॥
१०. निरभ्यनुज्ञो यथा—
प्रत्यागमिष्यति भविष्यति सङ्गमोऽपि सम्पत्स्यते च हृदयाभिमतोऽभिलाषः।
एषा गता न पुनरेष्यति जीवितेश! विद्युद्विलासतरला नवयौवनश्रीः॥ ६१॥
११. सोपधानो यथा—(उराच. १.४५)
शैशवात् प्रभृति पोषितां प्रियां सौहृदादपृथगाशयामिमाम्।