वलयानि पथिकचरणे वध्वाः निगडा इव पतन्ति॥)
३. अवधिप्रदानकृतो यथा—
जाव अ ण देइ ओहिं उवऊढं जाव णेअ सडिलेइ।
मरणे ण पुण्णअं पुणो किं माए ताव गरुअविओ अप्पा॥ १०२॥
(यावच्च न ददाति अवधिमुपगूढं यावन्नैव श्लथयति।
मरणे न पुनः किं मातः तावद् गुरूकृत आत्मा॥)
४. अवधियाचनकृतो यथा—(सक. ७२६)
मुग्धे! प्रेषय यामि यान्ति पथिकाः कालोऽवधेः कथ्यता— मुद्विग्न किमकाण्ड एव भवती तूष्णीं किमेवं स्थिता।
पूर्वोक्तोपरतां प्रियेण दयितामाश्लिष्य तत् तत् कृतं दत्तो येन समस्तपान्थविरहप्राणान्तको डिण्डिमः॥ १०३॥
५. प्रियानुशासनकृतो यथा—
आपृष्टासि विनिर्गतोऽध्वगजनस्तन्वङ्गि! गच्छाम्यहं स्वल्पैरेव दिनैः समागम इति ज्ञात्वा शुचं मा कृथाः।
इत्याकर्ण्य वचः प्रियस्य सहसा तन्मुग्धयानुष्ठितं येनाकुण्ठसमाप्ततीव्रविरहक्लेशः कृतो वल्लभः॥ १०४॥
(६. प्रतिनिवृत्तिः — ५)
प्रेयसि गते नायिकादीनां गृहागमनं प्रतिनिवृत्तिः। सापि पञ्चधा—'गृहात्, अलिन्दतः, अङ्गणतः, उपवनात्, जलाशयत' इति।
१. गृहाद् यथा—
मया बद्धा वेणी निवसितमशुक्लं च वसनं श्रुताः शोचन्तीनां परिजनसखीनामपि गिरः।
निवृत्तास्ते दृष्टा गतमनुगता येऽस्य सुहृद— स्तथाप्येते प्राणा दयितमनुयाता न कृपणाः॥ १०५॥
२. अलिन्दतो यथा—
सौख्ये गते प्रवसता दयितेन सार्धं नेत्रद्वये दयितमार्गगमान्निवृत्ते।
व्रीडावती बत कृता हतजीवितेन निर्याय यन्न पदमात्रमपि प्रयातम्॥ १०६॥
३. अङ्गणतो यथा—(अमरु. ७९)
यास्यामीति समुद्यतस्य वदतो विस्त्रब्धमाकर्णितं गच्छन् दूरमुदीक्षितो मुहुरसौ व्यावृत्य पश्यन्नपि।
कारुण्य पुनरागतोऽस्मि भवने प्राणास्त एव स्थिताः सख्यस्तिष्ठत जीवितव्यसनिनी दम्भादहं रोदिमि॥ १०७॥
४. उपवनतो यथा—
अम्मणुअंचेवि जाहि हुआ हेट्ठि बइट्ठ।
विरहे पुच्छइ जाहि कहिं बहुअहिं कालहं दिट्ठ॥ १०८॥
५. जलाशयतो यथा—
प्रियानुगमतो गृहं प्रतिनिवृत्त्य मुग्धेक्षणा निरीक्ष्य सरसीमपि स्फुटितपङ्कजामोदिनीम्।
व्रजन्तमपि दूरतः समनुकूलवाताध्वना निवृत्तमुखसीरिकावलितकण्ठमालोकते॥ १०९॥
(७. प्रवासाचर्या — ३२)