Skip to main content
Search
SP
Śṛṅgāraprakāśa of Bhoja • Chapter 31

Prakāśa 31: प्रवासवर्णनप्रकाशः

प्रकाशः 31 • प्रवासवर्णनप्रकाशः

Prakāśa 31 of Mahārājādhirāja Bhoja's encyclopedic masterpiece of poetics and aesthetics.

Total: 1475 Verses • Citations: SP 31.1–1475 • 4 Lexicon Terms • Page 5 of 50 (Verses 30 shown)
प्रत्यासन्ने नभसि दयिताजीवितालम्बनार्थी जीमूतेन स्वकुशलमयीं हारयिष्यन् प्रवृत्तिम्।
स प्रत्यग्रैः कुटजकुसुमैः कल्पितार्घाय तस्मै प्रीतः प्रीतिप्रमुखवचनं स्वागतं व्याजहार॥ ३६॥
१०. निष्प्रतिविधानो यथा—(उराच. ३.४५)
व्यर्थं यत्र कपीन्द्रसख्यमपि मे वीर्यं हरीणां वृथा प्रज्ञा जाम्बवतो न यत्र न गतिः पुत्रस्य वायोरपि।
मार्गं यत्र न विश्वकर्मतनयः कर्तुं नलोऽपि क्षमः सौमित्रेरपि पत्त्त्रिणामविषये तत्र प्रिये क्‍वासि मे॥ ३७॥
११. सन्निकृष्टो यथा—(सेब. १५.२२)
सीआविओअदुक्थं विसहंतस्स चउ—जाम—मेत्तंतरिअं।
दीहो अ गआ कालो ण समा एक्का अ सा णिसा रहुवइणो॥ ३८॥
(सीतावियोगदुःखं विषहमाणस्य चतुर्याममात्रान्तरितम्।
दीर्घश्‍च गतः कालो न समा एका च सा निशा रघुपतेः॥)
१२. विप्रकृष्टो यथा—(अमरु. ९९)
देशैरन्तरिता शतैश्च सरितामुर्वीभृतां काननै— र्यत्‍नेनापि न याति लोचनपथं कान्तेति जानन्नपि।
उद‍्ग्रीवश्चरणार्धरुद्धवसुधः कृत्वाश्रुपूर्णां दृशं तामाशां पथिकस्तथापि किमपि ध्यायन् मुहुर्वीक्षते॥ ३९॥
कश्चित् कान्ताविरहगुरुणा स्वाधिकारात् प्रमत्त— श्शापेनास्तङ्गमितमहिमा वर्षभोग्येण भर्तुः।
यक्षश्चक्रे जनकतनयास्‍नानपुण्योदकेषु स्‍निग्धच्छायातरुषु वसतिं रामगिर्याश्रमेषु॥ ४०॥
उपायानां भावादविरतविनोदव्यतिकरै— र्विमर्दैर्वीराणां जनितजगदत्यद्भ‍ुतरसः।
वियोगो मुग्धाक्ष्याः स खलु रिपुघातावधिरभूत् कथं तूष्णीं सह्यो निरवधिरयं तु प्रविलयः॥ ४१॥
१५. अल्पकालो यथा—(शाकु. ६.१२)
एकैकमत्र दिवसे दिवसे मदीयं नामाक्षरं गणय गच्छसि यावदन्तम्।
तावत्प्रिये मदवरोधगृहप्रवेशं नेता जनस्तव समीपमुपैष्यतीति॥ ४२॥
१६. दीर्घकालो यथा—(उराच. ३.३३)
देव्या शून्यस्य जगतो द्वादशः परिवत्सरः।
प्रणष्टमिव नामापि न च रामो न जीवति॥ ४३॥
१७. संसृष्टो यथा—(गास. ८४८वे.)
रुअइ रुअन्तीए मए ओहिदिणे गणइ झिज्जइ अहं व।
पिअविरहे मामि सअज्झिआए णेहो च्‍चिअ अपुव्वो॥ ४४॥
(रोदिति रुदत्या मया अवधिदिनानि गणयति क्षीयतेऽहमिव।
← Previous (Ch. 30) Full Table of Contents Next (Ch. 32) →