Skip to main content
Search
SP
Śṛṅgāraprakāśa of Bhoja • Chapter 31

Prakāśa 31: प्रवासवर्णनप्रकाशः

प्रकाशः 31 • प्रवासवर्णनप्रकाशः

Prakāśa 31 of Mahārājādhirāja Bhoja's encyclopedic masterpiece of poetics and aesthetics.

Total: 1475 Verses • Citations: SP 31.1–1475 • 4 Lexicon Terms • Page 46 of 50 (Verses 30 shown)
करभकभी पश्चान्मुक्तेत्यनादृतसौष्ठवः किमपि वलितग्रीवं पश्यन्मुहुर्मुहुराकुलः।
व्रजति यदपि स्तोकं गत्वा निवृत्य ततो ध्रुवं पुनरपि भवान्नूनं लब्धानया सह सङ्गमम्॥ ३५१॥
मानसप्रत्यक्षेणा प्रियजनावलोकः सुस्वप्नदर्शनम्। सः सम्यगवभासो, मिथ्यावभासः, संक्षिप्‍ताकारः, विक्षिप्‍ताकारः, पर्याप्‍तरूपोऽपर्याप्‍तरूपश्च। तेषु—
सुधाधाराकारा निशि निशि कुतश्चन्द्रकिरणा- कुतः कान्तानेत्रद्युति कुवलयं वा प्रतिसरः।
कुतः श्राव्या वाचः प्रतिवचनमक्लिष्टरचना प्रतिस्वप्नं चेतो विरम कुत एव प्रियतमा॥ ३५२॥
२. मिथ्यावभासो यथा—(विसा. १. २०)
क्व पेयं ज्योत्स्नाम्भो वदनबिसवल्लीसरणिभि— र्मृणालीतन्तुभ्यः सिचयरचना कुत्र भवतु।
क्व वा पारीमेयो बत वकुलदाम्नां परिमलः कथं स्वप्नः साक्षात्कुवलयदृशं ताम्॥ ३५३॥
स दृष्टः स्वप्नेऽद्य प्रणयकुपितो मां प्रतिजन— स्ततः क्षीणा रात्रिर्न च चरणयोरस्मि पतिता।
कृतं कल्याणानामनभिलषिता सावधि वयः प्रसन्नं तदवक्त्रं न कृतमिति चेतो दहति माम्॥ ३५४॥
जाने कोपपराङ्‍्मुखी प्रियतमा स्वप्नेऽद्य दृष्टा मया मा मा संस्पृश पाणिनेति रुदती गन्तुं प्रवृत्ता ततः।
नो यावत् परिरभ्य चाटुकशतैराश्वासयामि क्षणं भ्रातस्तावदहं शठेन विधिना निद्रादरिद्रीकृतः॥ ३५५॥
५. पर्याप्‍तरूपो यथा—(चौरप. २१०)
अद्यापि तां स्मरनिकेतमहापताकां लम्बालकां चिरवियोगकृशाङ्गयष्टिम्।
स्वप्ने विलोलनयनां क्षणदृष्टनष्टां विद्यां प्रमादगलितामिव संस्मरामि॥ ३५६॥
सिविणअ—खण—सुत्तूट्ठिआए पुनरुत्त—दंसण—मणाए—। बालाए णिमीलिअ—लोअणआए दिवसो वि वोलीणो॥ ३५७॥
(स्वप्न—क्षण—सुप्‍तोत्थितायाः पुनरुक्तदर्शनमनसः।
बालायाः निमीलितलोचनाया दिवसोऽपि न अतिक्रान्तः॥)
प्रवासिनः शुभसूचकचक्षुरादिस्फुरणं सुनिमित्तानुभवः।
तन्मनोरथोपगमे, (दूतोपगमे), दयितोपगमे च तत्र—
फुरिए वामच्छि तुए जइ एहिइसो पिओज्ज ता सुइरं।
विणिमिलिअ दाहिण्णअणं तुए अ एअं पुलोइस्सं॥ ३५८॥
← Previous (Ch. 30) Full Table of Contents Next (Ch. 32) →