अस्मर्यन्त च निःश्वस्य प्रियानयनविभ्रमाः॥ २३६॥
एष द्वेषजन्मा यथा—(गास. ४. ३६)
संजीविणोसहिं पिब सुअस्स रक्खइ अणण्णवावारा।
सासू णवब्भदंसणकंठागअजीविअं सोण्हं॥ २३७॥
(संजीवनौषधिमिव सुतस्य रक्षत्यनन्यव्यापारा।
श्वश्रूर्नवादर्शनकण्ठागतजीवितां स्नुषाम्॥)
अयमेव प्रयत्नजन्मा यथा—(गास. ६. ३८)
दट्ठूण उण्णमंते मेहे आमुक्कजीविआसाए।
पहिअ—वहुए परिअणो ओरुण्णमुहीए सच्चविओ॥ २६८॥
(दृष्टवा उन्नमतो मेघान् आमुक्तजीविताशया।
पथिकवध्वा परिजनः अवरुदितमुख्या परिज्ञातः॥)
(स्मरणादयः— १६)
(स्मरणभेदेषु—४) अथैतेषु स्मरणादीनां पृथक्पृथक् चतुष्कम्। तत्र७ स्मरणस्य स्मृतिरनुस्मृतिः स्मृतिविशेषोऽनुस्मृतिविशेषश्च। तेषु—
१. स्मृतिर्यथा—
शशिमणिशिला सेयं यस्यां विपाण्डुरमाननं करकिसलये कृत्वा वामे घनश्वसितोद्रमा।
चिरयति मयि व्यक्ताकूता मनाक्स्फूरिताधरा नियमितमनोमन्युर्दृष्टा मया रुदती प्रिया॥ २३९॥
२. अनुस्मृतिर्यथा—(मेघ. ७६)
तस्यास्तीरे रचितशिखरः पेशलैरिन्द्रनीलैः क्रीडाशैलः कनककदलीवेष्टनप्रेक्षणीयः।
मद्गेहिन्याः प्रिय इति सखे! चेतसा कातरेण प्रेक्ष्योपान्तस्फुरिततडितं त्वां तमेव स्मरामि॥ २४०॥
३. स्मृतिविशेषो यथा—(मेघ. ७७)
रक्ताशोकश्चलकिसलयः केसरश्चात्र कान्तः प्रत्यासन्नौ कुरवकवृतेर्माधवीमण्डपस्य।
एकस्सख्यास्तव सह मया वामपादाभिलाषी काङ्क्षत्यन्यो वदनमदिरां दोहदच्छद्यनास्याः॥ २४१॥
४. अनुस्मृतिविशेषो यथा—(मेघ. ७८)
तन्मध्ये च स्फुटितफलका काञ्चनी वासयष्टि— र्मूले बद्धा मणिभिरनतिप्रौढवंशप्रकाशैः।
तालैश्शिञ्जावलयसुभगैर्नर्तितः कान्तया मे यामध्यास्ते दिवसविगमे नीलकण्ठस्सुहृद् वः॥ २४२॥
(इच्छाभेदेषु —४)
इच्छाया इच्छा, अन्विच्छा, इच्छाविशेषः, अन्विच्छाविशेषश्च। तेषु —
५. इच्छा (यथा)—
विकसत्कदम्बनिकुरुम्बपांसुना सह जीवितं वह मम प्रिया यतः।
अपि वा तदङ्गपरिवादशीतलं मयि किञ्चिदीरय भवान् हि मे गतिः॥ २४३॥