Ādiparva Adhyāya 80
आदिपर्व • अध्यायः 80
Ādiparva Adhyāya 80 of the classical Mahābhārata with 28 verses.
Total: 28 Verses
•
Citations: MBh 1.80.1–28
•
250 Lexicon Terms
पौरवेणाथ वयसा ययातिर्नहुषात्मजः । प्रीतियुक्तो नृपश्रेष्ठश्चचार विषयान्प्रियान् ॥
English Translation
Vaishampayana said : Having thus received the youth of Puru, Yayati the son of Nahusha, that best of kings, was exceedingly delighted. He again indulged in the pleasures of life.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथ
अथ [ind]
तं
तद् [pron]
देशम्
देश [m]
अभ्यागाद्
अभ्यागा [3. P.]
ययातिर्
ययाति [m]
नहुषात्मजः
नहुष [m]
नहुषात्मजः
आत्मज [m]
प्रीतियुक्तो
प्रीति [f]
प्रीतियुक्तो
युज् [6. Ā.]
नृपश्रेष्ठश्चचार
नृप [m]
नृपश्रेष्ठश्चचार
श्रेष्ठ [adj]
नृपश्रेष्ठश्चचार
चर् [1. Ā.]
विषयान्
विषय [mn]
प्रियान्
प्रिय [adj]
यथाकामं यथोत्साहं यथाकालं यथासुखम् । धर्माविरुद्धान्राजेन्द्रो यथार्हति स एव हि ॥
English Translation
He enjoyed himself to the full extent of his desires and to the full limit of his powers, as much as he desired and as the seasons called forth. But, O king, he did nothing against the precepts of religion.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यथाकामं
यथाकाम [adj]
यथोत्साहं
यथोत्साह [adj]
यथाकालं
यथा [ind]
यथाकालं
काल [m]
यथासुखम्
यथासुखम् [ind]
धर्माविरुद्धान्
धर्म [mn]
धर्माविरुद्धान्
अविरुद्ध [adj]
राजेन्द्रो
राजन् [m]
राजेन्द्रो
इन्द्र [m]
यथार्हति
यथा [ind]
यथार्हति
अर्ह् [1. Ā.]
स
तद् [pron]
एव
एव [ind]
हि
हि [ind]
देवानतर्पयद्यज्ञैः श्राद्धैस्तद्वत्पितॄनपि । दीनाननुग्रहैरिष्टैः कामैश्च द्विजसत्तमान् ॥
English Translation
He pleased the celestials, by performing sacrifices, the Pitris by Shraddhas, the poor by charities and the good Brahmana by fulfilling their desires.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
देवान्
देव [m]
अतर्पयद्
तर्पय् [10. Ā.]
यज्ञैः
यज्ञ [m]
श्राद्धैस्तद्वत्
श्राद्ध [n]
श्राद्धैस्तद्वत्
तद्वत् [ind]
पितॄन्
पितृ [m]
अपि
अपि [ind]
दीनान्
दीन [adj]
अनुग्रहैर्
अनुग्रह [m]
इष्टैः
इष् [1. P.]
कामैश्च
काम [m]
कामैश्च
च [ind]
द्विजसत्तमान्
द्विजसत्तम [m]
अतिथीनन्नपानैश्च विशश्च परिपालनैः । आनृशंस्येन शूद्रांश्च दस्यून्संनिग्रहेण च ॥
English Translation
The guests by food and drink, the Vaishyas by protection, the Shudras by kindness and the robbers by proper punishments, Yayati pleased all classes of his subjects by ruling over them virtuously like Indra.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अतिथीन्
अतिथि [m]
अन्नपानैश्च
अन्न [n]
अन्नपानैश्च
पान [n]
अन्नपानैश्च
च [ind]
विशश्च
विश् [f]
विशश्च
च [ind]
परिपालनैः
परिपालन [n]
आनृशंस्येन
आनृशंस्य [n]
शूद्रांश्च
शूद्र [m]
शूद्रांश्च
च [ind]
दस्यून्
दस्यु [m]
संनिग्रहेण
संनिग्रह [m]
च
च [ind]
धर्मेण च प्रजाः सर्वा यथावदनुरञ्जयन् । ययातिः पालयामास साक्षादिन्द्र इवापरः ॥
English Translation
The guests by food and drink, the Vaishyas by protection, the Shudras by kindness and the robbers by proper punishments, Yayati pleased all classes of his subjects by ruling over them virtuously like Indra.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
धर्मेण
धर्म [mn]
च
च [ind]
प्रजाः
प्रजा [f]
सर्वा
सर्व [pron]
यथावद्
यथावत् [ind]
अनुरञ्जयन्
अनुरञ्जय् [10. P.]
ययातिः
ययाति [m]
पालयामास
पालय् [10. Ā.]
साक्षाद्
साक्षात् [ind]
इन्द्र
इन्द्र [m]
इवापरः
इव [ind]
इवापरः
अपर [pron]
स राजा सिंहविक्रान्तो युवा विषयगोचरः । अविरोधेन धर्मस्य चचार सुखमुत्तमम् ॥
English Translation
That king was as powerful as the lion. He was young and enjoyed all the pleasures of life. He enjoyed unlimited happiness without violating the precepts of religion.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
राजा
राजन् [m]
सिंहविक्रान्तो
सिंह [m]
सिंहविक्रान्तो
विक्रान्त [n]
युवा
युवन् [m]
विषयगोचरः
विषय [mn]
विषयगोचरः
गोचर [adj]
अविरोधेन
अविरोध [m]
धर्मस्य
धर्म [mn]
चचार
चर् [1. Ā.]
सुखम्
सुख [n]
उत्तमम्
उत्तम [adj]
स संप्राप्य शुभान्कामांस्तृप्तः खिन्नश्च पार्थिवः । कालं वर्षसहस्रान्तं सस्मार मनुजाधिपः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
सम्प्राप्य
सम्प्राप् [5. Ā.]
शुभान्
शुभ [adj]
कामांस्तृप्तः
काम [m]
कामांस्तृप्तः
तृप् [6. P.]
खिन्नश्च
खिद् [4. P.]
खिन्नश्च
च [ind]
पार्थिवः
पार्थिव [m]
कालं
काल [m]
वर्षसहस्रान्तं
वर्ष [mn]
वर्षसहस्रान्तं
सहस्र [mn]
वर्षसहस्रान्तं
अन्त [m]
सस्मार
स्मृ [1. Ā.]
मनुजाधिपः
मनुज [m]
मनुजाधिपः
अधिप [m]
परिसंख्याय कालज्ञः कलाः काष्ठाश्च वीर्यवान् । पूर्णं मत्वा ततः कालं पूरुं पुत्रमुवाच ह ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
परिसंख्याय
परिसंख्या [2. P.]
कालज्ञः
काल [m]
कालज्ञः
ज्ञ [adj]
कलाः
कला [f]
काष्ठाश्च
काष्ठा [f]
काष्ठाश्च
च [ind]
वीर्यवान्
वीर्यवत् [adj]
अतृप्त
अतृप्त [adj]
एव
एव [ind]
कामानां
काम [m]
पूरुं
पूरु [m]
पुत्रम्
पुत्र [m]
उवाच
वच् [2. P.]
ह
ह [ind]
यथाकामं यथोत्साहं यथाकालमरिंदम । सेविता विषयाः पुत्र यौवनेन मया तव ॥
English Translation
O son, O chastiser of foes, I have enjoyed with your youth to the full extent of my desires and to the full limit of my powers and all according to their seasons.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यथाकामं
यथाकाम [adj]
यथोत्साहं
यथोत्साह [adj]
यथाकालं
यथा [ind]
यथाकालं
काल [m]
यथासुखम्
यथासुखम् [ind]
सेविता
सेव् [4. P.]
विषयाः
विषय [mn]
पुत्र
पुत्र [m]
यौवनेन
यौवन [n]
मया
मद् [pron]
तव
त्वद् [pron]
पूरो प्रीतोऽस्मि भद्रं ते गृहाणेदं स्वयौवनम् । राज्यं चैव गृहाणेदं त्वं हि मे प्रियकृत्सुतः ॥
English Translation
O Puru, I am exceedingly pleased with you. Take (back) your own youth. Prosperity be to you. Receive my kingdom. You are my son who has done my favourite work.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पूरो
पूरु [m]
प्रीतो
प्री [9. Ā.]
ऽस्मि
अस् [2. P.]
भद्रं
भद्र [n]
ते
त्वद् [pron]
गृहाणेदं
ग्रह् [6. Ā.]
गृहाणेदं
इदम् [pron]
स्वयौवनम्
स्व [adj]
स्वयौवनम्
यौवन [n]
राज्यं
राज्य [n]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
गृहाणेदं
ग्रह् [6. Ā.]
गृहाणेदं
इदम् [pron]
त्वं
त्वद् [pron]
हि
हि [ind]
मे
मद् [pron]
प्रियकृत्
प्रिय [adj]
प्रियकृत्
कृत् [adj]
सुतः
सुत [m]
प्रतिपेदे जरां राजा ययातिर्नाहुषस्तदा । यौवनं प्रतिपेदे च पूरुः स्वं पुनरात्मनः ॥
English Translation
Vaishampayana said : Yayati, the son of Nahusha, then received back his own old age and his son Puru also received back his youth.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रतिपेदे
प्रतिपद् [4. P.]
जरां
जरा [f]
राजा
राजन् [m]
ययातिर्
ययाति [m]
नाहुषस्तदा
नाहुष [m]
नाहुषस्तदा
तदा [ind]
यौवनं
यौवन [n]
प्रतिपेदे
प्रतिपद् [4. P.]
च
च [ind]
पूरुः
पूरु [m]
स्वं
स्व [adj]
पुनर्
पुनर् [ind]
आत्मनः
आत्मन् [m]
अभिषेक्तुकामं नृपतिं पूरुं पुत्रं कनीयसम् । ब्राह्मणप्रमुखा वर्णा इदं वचनमब्रुवन् ॥
English Translation
Yayati became desirous of installing his youngest son Puru on the throne. But the four orders of his subject with Brahmanas at their
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अभिषेक्तुकामं
अभिषेक्तु [m]
अभिषेक्तुकामं
काम [m]
नृपतिं
नृपति [m]
पूरुं
पूरु [m]
पुत्रं
पुत्र [m]
कनीयसम्
कनीयस् [adj]
ब्राह्मणप्रमुखा
ब्राह्मण [m]
ब्राह्मणप्रमुखा
प्रमुख [adj]
वर्णा
वर्ण [mn]
इदं
इदम् [pron]
वचनम्
वचन [n]
अब्रुवन्
ब्रू [2. Ā.]
कथं शुक्रस्य नप्तारं देवयान्याः सुतं प्रभो । ज्येष्ठं यदुमतिक्रम्य राज्यं पूरोः प्रदास्यसि ॥
English Translation
“O lord, how can you install Puru on the throne, passing over your eldest son Yadu, born of Devayani and grandson of Shukra?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कथं
कथम् [ind]
शुक्रस्य
शुक्र [m]
नप्तारं
नप्तृ [m]
देवयान्याः
देवयानी [f]
सुतं
सुत [m]
प्रभो
प्रभु [m]
ज्येष्ठं
ज्येष्ठ [adj]
यदुम्
यदु [m]
अतिक्रम्य
अतिक्रम् [6. P.]
राज्यं
राज्य [n]
पूरोः
पूरु [m]
प्रदास्यसि
प्रदा [3. Ā.]
यदुर्ज्येष्ठस्तव सुतो जातस्तमनु तुर्वसुः । शर्मिष्ठायाः सुतो द्रुह्युस्ततोऽनुः पूरुरेव च ॥
English Translation
Yadu is your eldest son, after him was Turvasu. Then Sharmishtha's son Druhyu, Anu and last Puru.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यदुर्
यदु [m]
ज्येष्ठस्तव
ज्येष्ठ [adj]
ज्येष्ठस्तव
त्वद् [pron]
सुतो
सुत [m]
जातस्तम्
जन् [4. P.]
जातस्तम्
तद् [pron]
अनु
अनु [ind]
तुर्वसुः
तुर्वसु [m]
शर्मिष्ठायाः
शर्मिष्ठा [f]
सुतो
सुत [m]
द्रुह्युस्ततो
द्रुह्यु [m]
द्रुह्युस्ततो
ततस् [ind]
ऽनुः
अनु [m]
पूरुर्
पूरु [m]
एव
एव [ind]
च
च [ind]
कथं ज्येष्ठानतिक्रम्य कनीयान्राज्यमर्हति । एतत्संबोधयामस्त्वां धर्मं त्वमनुपालय ॥
English Translation
How it would be proper to pass over all the elders and install 1 the youngest? We represent this to you, act according to the precepts of religion.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कथं
कथम् [ind]
ज्येष्ठान्
ज्येष्ठ [adj]
अतिक्रम्य
अतिक्रम् [6. P.]
कनीयान्
कनीयस् [adj]
राज्यम्
राज्य [n]
अर्हति
अर्ह् [1. Ā.]
एतत्
एतद् [pron]
संबोधयामस्त्वां
सम्बोधय् [10. P.]
संबोधयामस्त्वां
त्वद् [pron]
धर्मं
धर्म [mn]
त्वम्
त्वद् [pron]
अनुपालय
अनुपालय् [10. Ā.]
ब्राह्मणप्रमुखा वर्णाः सर्वे शृण्वन्तु मे वचः । ज्येष्ठं प्रति यथा राज्यं न देयं मे कथंचन ॥
English Translation
Yayati said : Hear all of you of the four orders of the caste with the Brahmanas at their head, why my kingdom should not be given to my eldest son.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ब्राह्मणप्रमुखा
ब्राह्मण [m]
ब्राह्मणप्रमुखा
प्रमुख [adj]
वर्णा
वर्ण [mn]
इदं
इदम् [pron]
वचनम्
वचन [n]
अब्रुवन्
ब्रू [2. Ā.]
ज्येष्ठं
ज्येष्ठ [adj]
प्रति
प्रति [ind]
यथा
यथा [ind]
राज्यं
राज्य [n]
न
न [ind]
देयं
दा [1. Ā.]
मे
मद् [pron]
कथंचन
कथंचन [ind]
मम ज्येष्ठेन यदुना नियोगो नानुपालितः । प्रतिकूलः पितुर्यश्च न स पुत्रः सतां मतः ॥
English Translation
My commands were disobeyed by my eldest son. The opinion of the wise men is that the son disobeys his father is no son at all.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मम
मद् [pron]
ज्येष्ठेन
ज्येष्ठ [adj]
यदुना
यदु [m]
नियोगो
नियोग [m]
नानुपालितः
न [ind]
नानुपालितः
अनुपालय् [10. Ā.]
प्रतिकूलः
प्रतिकूल [adj]
पितुर्
पितृ [m]
यश्च
यद् [pron]
यश्च
च [ind]
न
न [ind]
स
तद् [pron]
पुत्रः
पुत्र [m]
सतां
अस् [2. P.]
मतः
मन् [8. P.]
मातापित्रोर्वचनकृद्धितः पथ्यश्च यः सुतः । स पुत्रः पुत्रवद्यश्च वर्तते पितृमातृषु ॥
English Translation
The son who obeys the commands of his father and mother, who is humble and a wellwisher of his parents and who loves them, is the best of sons.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मातापित्रोर्
माता [f]
मातापित्रोर्
पितृ [m]
वचनकृद्धितः
वचन [n]
वचनकृद्धितः
कृत् [adj]
वचनकृद्धितः
हित [adj]
पथ्यश्च
पथ्य [adj]
पथ्यश्च
च [ind]
यः
यद् [pron]
सुतः
सुत [m]
स
तद् [pron]
पुत्रः
पुत्र [m]
पुत्रवद्
पुत्र [m]
पुत्रवद्
वत् [ind]
यश्च
यद् [pron]
यश्च
च [ind]
वर्तते
वृत् [3. P.]
पितृमातृषु
पितृ [m]
पितृमातृषु
मातृ [f]
यदुनाहमवज्ञातस्तथा तुर्वसुनापि च । द्रुह्युना चानुना चैव मय्यवज्ञा कृता भृशम् ॥
English Translation
I have been slighted by Yadu and Turvasu; much have I been slighted by Druhyu and Anu.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यदुनाहम्
यदु [m]
यदुनाहम्
मद् [pron]
अवज्ञातस्तथा
अवज्ञा [9. Ā.]
अवज्ञातस्तथा
तथा [ind]
तुर्वसुनापि
तुर्वसु [m]
तुर्वसुनापि
अपि [ind]
च
च [ind]
द्रुह्युना
द्रुह्यु [m]
चानुना
च [ind]
चानुना
अनु [m]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
मय्यवज्ञा
मद् [pron]
मय्यवज्ञा
अवज्ञा [f]
कृता
कृ [2. Ā.]
भृशम्
भृशम् [ind]
पूरुणा मे कृतं वाक्यं मानितश्च विशेषतः । कनीयान्मम दायादो जरा येन धृता मम । मम कामः स च कृतः पूरुणा पुत्ररूपिणा ॥
English Translation
Only Puru obeyed my commands and much have I been honoured and respected by him. He accepted my old age and therefore, though he is the youngest, yet he should be made king.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पूरुणा
पूरु [m]
मे
मद् [pron]
कृतं
कृ [2. Ā.]
वाक्यं
वाक्य [n]
मानितश्च
मानय् [10. Ā.]
मानितश्च
च [ind]
विशेषतः
विशेषतः [ind]
कनीयान्
कनीयस् [adj]
मम
मद् [pron]
दायादो
दायाद [m]
जरा
जरा [f]
येन
यद् [pron]
धृता
धृ [4. P.]
मम
मद् [pron]
मम
मद् [pron]
कामः
काम [m]
स
तद् [pron]
च
च [ind]
कृतः
कृ [2. Ā.]
पूरुणा
पूरु [m]
पुत्ररूपिणा
पुत्र [m]
पुत्ररूपिणा
रूपिन् [adj]
शुक्रेण च वरो दत्तः काव्येनोशनसा स्वयम् । पुत्रो यस्त्वानुवर्तेत स राजा पृथिवीपतिः । भवतोऽनुनयाम्येवं पूरू राज्येऽभिषिच्यताम् ॥
English Translation
Puru is a great friend of mine and he did what was agreeable to me. And the son of Kavi, Ushanas, Shukra himself, granted me this boon. The son who would obey me would become the king and the lord of the earth. Therefore, I entreat you, let Puru be installed on the throne.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शुक्रेण
शुक्र [m]
च
च [ind]
वरो
वर [mn]
दत्तः
दा [1. Ā.]
काव्येनोशनसा
काव्य [mn]
काव्येनोशनसा
उशनस् [m]
स्वयम्
स्वयम् [ind]
पुत्रो
पुत्र [m]
यस्त्वानुवर्तेत
यद् [pron]
यस्त्वानुवर्तेत
त्वद् [pron]
यस्त्वानुवर्तेत
अनुवृत् [1. Ā.]
स
तद् [pron]
राजा
राजन् [m]
पृथिवीपतिः
पृथिवीपति [m]
भवतो
भवत् [adj]
ऽनुनयाम्येवं
अनुनी [1. Ā.]
ऽनुनयाम्येवं
एवम् [ind]
पूरू
पूरु [m]
राज्ये
राज्य [n]
ऽभिषिच्यताम्
अभिषिच् [4. P.]
यः पुत्रो गुणसंपन्नो मातापित्रोर्हितः सदा । सर्वमर्हति कल्याणं कनीयानपि स प्रभो ॥
English Translation
The people said : O king, it is true that, the son who is accomplished and who seeks the good of his parents, deserves all prosperity, though he is the youngest.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यः
यद् [pron]
पुत्रो
पुत्र [m]
गुणसम्पन्नो
गुण [mn]
गुणसम्पन्नो
सम्पद् [4. P.]
मातापित्रोर्
माता [f]
मातापित्रोर्
पितृ [m]
हितः
हित [adj]
सदा
सदा [ind]
सर्वम्
सर्व [pron]
अर्हति
अर्ह् [1. Ā.]
कल्याणं
कल्याण [n]
कनीयान्
कनीयस् [adj]
अपि
अपि [ind]
स
तद् [pron]
प्रभो
प्रभु [m]
अर्हः पूरुरिदं राज्यं यः सुतः प्रियकृत्तव । वरदानेन शुक्रस्य न शक्यं वक्तुमुत्तरम् ॥
English Translation
Therefore, Puru, who has done good to you, deserve, to have the kingdom. As Shukra has granted this boon, we have no power to say anything.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अर्हः
अर्ह [adj]
पूरुर्
पूरु [m]
इदं
इदम् [pron]
राज्यं
राज्य [n]
यः
यद् [pron]
सुतः
सुत [m]
प्रियकृत्
प्रिय [adj]
प्रियकृत्
कृत् [adj]
तव
त्वद् [pron]
वरदानेन
वर [mn]
वरदानेन
दान [n]
शुक्रस्य
शुक्र [m]
न
न [ind]
शक्यं
शक्य [adj]
वक्तुम्
वच् [2. P.]
उत्तरम्
उत्तर [n]
पौरजानपदैस्तुष्टैरित्युक्तो नाहुषस्तदा । अभ्यषिञ्चत्ततः पूरुं राज्ये स्वे सुतमात्मजम् ॥
English Translation
Vaishampayana said: Having been thus addressed the contented people the son of Nahusha (Yayati) installed his son Puru on the throne.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पौरजानपदैस्तुष्टैर्
पौर [m]
पौरजानपदैस्तुष्टैर्
जानपद [m]
पौरजानपदैस्तुष्टैर्
तुष् [4. Ā.]
इत्युक्तो
इति [ind]
इत्युक्तो
वच् [2. P.]
नाहुषस्तदा
नाहुष [m]
नाहुषस्तदा
तदा [ind]
अभ्यषिञ्चत्
अभिषिच् [4. P.]
ततः
ततस् [ind]
पूरुं
पूरु [m]
राज्ये
राज्य [n]
स्वे
स्व [adj]
सुतम्
सुत [m]
आत्मजम्
आत्मज [m]
दत्त्वा च पूरवे राज्यं वनवासाय दीक्षितः । पुरात्स निर्ययौ राजा ब्राह्मणैस्तापसैः सह ॥
English Translation
Bestowing the kingdom on Puru he resolved to live in the forest and he left his capital with Brahmanas and ascetics.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दत्त्वा
दा [1. Ā.]
च
च [ind]
पूरवे
पूरु [m]
राज्यं
राज्य [n]
वनवासाय
वन [n]
वनवासाय
वास [m]
दीक्षितः
दीक्ष् [1. Ā.]
पुरात्
पुर [n]
स
तद् [pron]
निर्ययौ
निर्या [2. P.]
राजा
राजन् [m]
ब्राह्मणैस्तापसैः
ब्राह्मण [m]
ब्राह्मणैस्तापसैः
तापस [m]
सह
सह [ind]
यदोस्तु यादवा जातास्तुर्वसोर्यवनाः सुताः । द्रुह्योरपि सुता भोजा अनोस्तु म्लेच्छजातयः ॥
English Translation
The son of Yadu are known as the Yadavas, those of Turvasu as the Yavanas, those of Druhyu as the Bhojas and those of Anu as the Mlecchas,
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यदोस्तु
यदु [m]
यदोस्तु
तु [ind]
यादवा
यादव [m]
जातास्तुर्वसोर्
जन् [4. P.]
जातास्तुर्वसोर्
तुर्वसु [m]
यवनाः
यवन [m]
सुताः
सुत [m]
द्रुह्योर्
द्रुह्यु [m]
अपि
अपि [ind]
सुता
सुत [m]
भोजा
भोज [m]
अनोस्तु
अनु [m]
अनोस्तु
तु [ind]
म्लेच्छजातयः
म्लेच्छ [mn]
म्लेच्छजातयः
जाति [f]
पूरोस्तु पौरवो वंशो यत्र जातोऽसि पार्थिव । इदं वर्षसहस्राय राज्यं कारयितुं वशी ॥
English Translation
Those of Puru as the Pauravas, in which dynasty, O king, you are born to rule the country for one thousand years.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पूरोस्तु
पूरु [m]
पूरोस्तु
तु [ind]
पौरवो
पौरव [m]
वंशो
वंश [m]
यत्र
यत्र [ind]
जातो
जन् [4. P.]
ऽसि
अस् [2. P.]
पार्थिव
पार्थिव [m]
इदं
इदम् [pron]
वर्षसहस्राय
वर्ष [mn]
वर्षसहस्राय
सहस्र [mn]
राज्यं
राज्य [n]
कारयितुं
कारय् [10. Ā.]
वशी
वशिन् [adj]