Skip to main content
Search
VR
Vālmīki Rāmāyaṇam • Kāṇḍa 7 (Uttarakāṇḍa) • Sarga 55

Uttarakāṇḍa Sarga 55

उत्तरकाण्डम् • सर्गः 55

Uttarakāṇḍa Sarga 55 of the classical Vālmīki Rāmāyaṇa with 20 verses.

Total: 20 Verses • Citations: VR 7.55.1–20 • 175 Lexicon Terms
VR 7.55.1 अनुष्टुप्
एवमुक्तस्तु रामेण परां व्रीडामुपागतः । शत्रुघ्नो वीर्यसंपन्नो मन्दं मन्दमुवाच ह ॥
evamuktastu rāmeṇa parāṃ vrīḍāmupāgataḥ | śatrughno vīryasaṃpanno mandaṃ mandamuvāca ha ||
English Translation
Thus accosted by Rāma, the exceedingly energetic Satrughna was powerfully wrought up with bashfulness, and replied slowly.
VR 7.55.2 उपजातिः
अवश्यं करणीयं च शासनं पुरुषर्षभ । तव चैव महाभाग शासनं दुरतिक्रमम् । अयं कामकरो राजंस्तवास्मि पुरुषर्षभ ॥
avaśyaṃ karaṇīyaṃ ca śāsanaṃ puruṣarṣabha | tava caiva mahābhāga śāsanaṃ duratikramam | ayaṃ kāmakaro rājaṃstavāsmi puruṣarṣabha ||
English Translation
I must, O best of men, do your behest: for, O exalted one, your mandate can never be passed by me.
VR 7.55.3 अनुष्टुप्
एवमुक्ते तु शूरेण शत्रुघ्नेन महात्मना । उवाच रामः संहृष्टो लक्ष्मणं भरतं तथा ॥
evamukte tu śūreṇa śatrughnena mahātmanā | uvāca rāmaḥ saṃhṛṣṭo lakṣmaṇaṃ bharataṃ tathā ||
English Translation
Thus addressed by the heroic and high-souled Śatrughna, Rāma, delighted, spoke to Bharata and Laksmana.
VR 7.55.4 अनुष्टुप्
संभारानभिषेकस्य आनयध्वं समाहिताः । अद्यैव पुरुषव्याघ्रमभिषेक्ष्यामि दुर्जयम् ॥
saṃbhārānabhiṣekasya ānayadhvaṃ samāhitāḥ | adyaiva puruṣavyāghramabhiṣekṣyāmi durjayam ||
English Translation
Do you carefully provide the things necessary for the coronation: this very day shall I install that foremost of men, the descendant of Raghu.
VR 7.55.5 अनुष्टुप्
पुरोधसं च काकुत्स्थौ नैगमानृत्विजस्तथा । मन्त्रिणश्चैव मे सर्वानानयध्वं ममाज्ञया ॥
purodhasaṃ ca kākutsthau naigamānṛtvijastathā | mantriṇaścaiva me sarvānānayadhvaṃ mamājñayā ||
English Translation
And by my order do you summon the Purodhasas, O Kākutstha, and the citizens and the Rtvijas, and the councillors.
VR 7.55.6 उपजातिः
राज्ञः शासनमाज्ञाय तथाकुर्वन्महारथाः । अभिषेकसमारम्भं पुरस्कृत्य पुरोधसं । प्रविष्टा राजभवनं पुरंदरगृहोपमम् ॥
rājñaḥ śāsanamājñāya tathākurvanmahārathāḥ | abhiṣekasamārambhaṃ puraskṛtya purodhasaṃ | praviṣṭā rājabhavanaṃ puraṃdaragṛhopamam ||
English Translation
Having received the royal behest, the mighty car-warriors did accordingly. And the Kșatriyas and the Brāhmaṇas entered the royal mansion with the priest as well as the requisite things for the installation.
VR 7.55.7 अनुष्टुप्
ततोऽभिषेको ववृधे शत्रुघ्नस्य महात्मनः । संप्रहर्षकरः श्रीमान्राघवस्य पुरस्य च ॥
tato'bhiṣeko vavṛdhe śatrughnasya mahātmanaḥ | saṃpraharṣakaraḥ śrīmānrāghavasya purasya ca ||
English Translation
And then commenced the auspicious sprinkling of the high-souled Satrughna, gladdening (the hearts of all in) the palace of Rāghava.
VR 7.55.8 अनुष्टुप्
ततोऽभिषिक्तं शत्रुघ्नमङ्कमारोप्य राघवः । उवाच मधुरां वाणीं तेजस्तस्याभिपूरयन् ॥
tato'bhiṣiktaṃ śatrughnamaṅkamāropya rāghavaḥ | uvāca madhurāṃ vāṇīṃ tejastasyābhipūrayan ||
English Translation
Then placing the installed Satrughna on his lap Rāghava, extolling his prowess, addressed him sweet words.
VR 7.55.9 अनुष्टुप्
अयं शरस्त्वमोघस्ते दिव्यः परपुरंजयः । अनेन लवणं सौम्य हन्तासि रघुनन्दन ॥
ayaṃ śarastvamoghaste divyaḥ parapuraṃjayaḥ | anena lavaṇaṃ saumya hantāsi raghunandana ||
English Translation
O captor of hostile capitals, this divine arrow never missing is your. With this, O son of Raghu, you, O spliced one, with slay Lavana.
VR 7.55.10 अनुष्टुप्
सृष्टः शरोऽयं काकुत्स्थ यदा शेते महार्णवे । स्वयम्भूरजितो देवो यं नापश्यन्सुरासुराः ॥
sṛṣṭaḥ śaro'yaṃ kākutstha yadā śete mahārṇave | svayambhūrajito devo yaṃ nāpaśyansurāsurāḥ ||
VR 7.55.11 उपजातिः
अदृश्यः सर्वभूतानां तेनायं हि शरोत्तमः । सृष्टः क्रोधाभिभूतेन विनाशार्थं दुरात्मनोः । मधुकैटभयोर्वीर विघाते वर्तमानयोः ॥
adṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ tenāyaṃ hi śarottamaḥ | sṛṣṭaḥ krodhābhibhūtena vināśārthaṃ durātmanoḥ | madhukaiṭabhayorvīra vighāte vartamānayoḥ ||
VR 7.55.12 अनुष्टुप्
स्रष्टुकामेन लोकांस्त्रींस्तौ चानेन हतौ युधि । अनेन शरमुख्येन ततो लोकांश्चकार सः ॥
sraṣṭukāmena lokāṃstrīṃstau cānena hatau yudhi | anena śaramukhyena tato lokāṃścakāra saḥ ||
VR 7.55.13 अनुष्टुप्
नायं मया शरः पूर्वं रावणस्य वधार्थिना । मुक्तः शत्रुघ्न भूतानां महांस्त्रासो भवेदिति ॥
nāyaṃ mayā śaraḥ pūrvaṃ rāvaṇasya vadhārthinā | muktaḥ śatrughna bhūtānāṃ mahāṃstrāso bhavediti ||
English Translation
When, O Satrughna, formerly I sought to slay Råvaņa, I did not discharge this arrow, thinking that if discharged, it would inflict great havoc on creatures.
VR 7.55.14 अनुष्टुप्
यच्च तस्य महच्छूलं त्र्यम्बकेण महात्मना । दत्तं शत्रुविनाशाय मधोरायुधमुत्तमम् ॥
yacca tasya mahacchūlaṃ tryambakeṇa mahātmanā | dattaṃ śatruvināśāya madhorāyudhamuttamam ||
VR 7.55.15 अनुष्टुप्
तत्संनिक्षिप्य भवने पूज्यमानं पुनः पुनः । दिशः सर्वाः समालोक्य प्राप्नोत्याहारमात्मनः ॥
tatsaṃnikṣipya bhavane pūjyamānaṃ punaḥ punaḥ | diśaḥ sarvāḥ samālokya prāpnotyāhāramātmanaḥ ||
VR 7.55.16 अनुष्टुप्
यदा तु युद्धमाकाङ्क्षन्कश्चिदेनं समाह्वयेत् । तदा शूलं गृहीत्वा तद्भस्म रक्षः करोति तम् ॥
yadā tu yuddhamākāṅkṣankaścidenaṃ samāhvayet | tadā śūlaṃ gṛhītvā tadbhasma rakṣaḥ karoti tam ||
VR 7.55.17 अनुष्टुप्
स त्वं पुरुषशार्दूल तमायुधविवर्जितम् । अप्रविष्टपुरं पूर्वं द्वारि तिष्ठ धृतायुधः ॥
sa tvaṃ puruṣaśārdūla tamāyudhavivarjitam | apraviṣṭapuraṃ pūrvaṃ dvāri tiṣṭha dhṛtāyudhaḥ ||
English Translation
Therefore, O foremost of men, you should, before entering the city, stand at the gate obstructing his course. O you having long arms, you should invite him for battle when he shall be weaponless and in that way would be able to destroy him.
VR 7.55.18 अनुष्टुप्
अप्रविष्टं च भवनं युद्धाय पुरुषर्षभ । आह्वयेथा महाबाहो ततो हन्तासि राक्षसम् ॥
apraviṣṭaṃ ca bhavanaṃ yuddhāya puruṣarṣabha | āhvayethā mahābāho tato hantāsi rākṣasam ||
English Translation
Therefore, O foremost of men, you should, before entering the city, stand at the gate obstructing his course. O you having long arms, you should invite him for battle when he shall be weaponless and in that way would be able to destroy him.
VR 7.55.19 अनुष्टुप्
अन्यथा क्रियमाणे तु अवध्यः स भविष्यति । यदि त्वेवं कृते वीर विनाशमुपयास्यति ॥
anyathā kriyamāṇe tu avadhyaḥ sa bhaviṣyati | yadi tvevaṃ kṛte vīra vināśamupayāsyati ||
English Translation
And by no other means he is to be slain. If you can encompass this, he shall forsooth be slain.
VR 7.55.20 अनुष्टुप्
एतत्ते सर्वमाख्यातं शूलस्य च विपर्ययम् । श्रीमतः शितिकण्ठस्य कृत्यं हि दुरतिक्रमम् ॥
etatte sarvamākhyātaṃ śūlasya ca viparyayam | śrīmataḥ śitikaṇṭhasya kṛtyaṃ hi duratikramam ||
English Translation
O my son, I have thus told you the way in which the dare should be thwarted. It is impossible to surpass the prowess of the graceful Nilkantha.
← Previous (Ch. 560) Full Table of Contents Next (Ch. 562) →