Karṇaparva Adhyāya 67
कर्णपर्व • अध्यायः 67
Karṇaparva Adhyāya 67 of the classical Mahābhārata with 38 verses.
Total: 38 Verses
•
Citations: MBh 8.67.1–38
•
250 Lexicon Terms
अथाब्रवीद्वासुदेवो रथस्थो; राधेय दिष्ट्या स्मरसीह धर्मम् । प्रायेण नीचा व्यसनेषु मग्ना; निन्दन्ति दैवं कुकृतं न तत्तत् ॥
English Translation
Sanjaya said Then Krishna, who was on the car said to Karna-"Fortunate it is, O son of Radha, that you remember virtue. It is always seen that men, when they are in distress, speak ill of the providence and not of their own evil deeds.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथाब्रवीद्
अथ [ind]
अथाब्रवीद्
ब्रू [2. Ā.]
वासुदेवो
वासुदेव [m]
रथस्थो
रथ [m]
रथस्थो
स्थ [adj]
राधेय
राधेय [m]
दिष्ट्या
दिष्टि [f]
स्मरसीह
स्मृ [1. Ā.]
स्मरसीह
इह [ind]
धर्मम्
धर्म [mn]
प्रायेण
प्रायेण [ind]
नीचा
नीच [adj]
व्यसनेषु
व्यसन [n]
मग्ना
मज्ज् [1. Ā.]
निन्दन्ति
निन्द् [1. Ā.]
दैवं
दैव [n]
कुकृतं
कुकृत [adj]
न
न [ind]
तत्
तद् [pron]
तत्
तद् [pron]
यद्द्रौपदीमेकवस्त्रां सभाया;मानाय्य त्वं चैव सुयोधनश्च । दुःशासनः शकुनिः सौबलश्च; न ते कर्ण प्रत्यभात्तत्र धर्मः ॥
English Translation
You, Duryodhana, Dushasana and Subala's son Shakuni, brought Draupadi, clad in one piece of cloth, before the court. Then O Karna, this virtue of yours, did not display itself.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यद्
यत् [ind]
द्रौपदीम्
द्रौपदी [f]
एकवस्त्रां
एक [pron]
एकवस्त्रां
वस्त्र [mn]
सभायाम्
सभा [f]
आनाय्य
आनायय् [10. P.]
त्वं
त्वद् [pron]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
सुयोधनश्
सुयोधन [m]
च
च [ind]
दुःशासनः
दुःशासन [m]
शकुनिः
शकुनि [m]
सौबलश्
सौबल [m]
च
च [ind]
न
न [ind]
ते
त्वद् [pron]
कर्ण
कर्ण [m]
प्रत्यभात्
प्रतिभा [2. P.]
तत्र
तत्र [ind]
धर्मः
धर्म [mn]
यदा सभायां कौन्तेयमनक्षज्ञं युधिष्ठिरम् । अक्षज्ञः शकुनिर्जेता तदा धर्मः क्व ते गतः ॥
English Translation
When Shakuni, a clever hand at dice, defeated Kunit's son Yudhishthira who was innocent of the game where was this virtue of yours?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यदा
यदा [ind]
सभायां
सभा [f]
कौन्तेयम्
कौन्तेय [m]
अनक्षज्ञं
अन् [ind]
अनक्षज्ञं
अक्ष [m]
अनक्षज्ञं
ज्ञ [adj]
युधिष्ठिरम्
युधिष्ठिर [m]
अक्षज्ञः
अक्ष [m]
अक्षज्ञः
ज्ञ [adj]
शकुनिर्
शकुनि [m]
जेता
जि [9. P.]
तदा
तदा [ind]
धर्मः
धर्म [mn]
क्व
क्व [ind]
ते
त्वद् [pron]
गतः
गम् [6. Ā.]
यदा रजस्वलां कृष्णां दुःशासनवशे स्थिताम् । सभायां प्राहसः कर्ण क्व ते धर्मस्तदा गतः ॥
English Translation
When you laughed at Draupadi while she, spare dressed and in her season, stood before the court at Dusasana's will where was this virtue of yours?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यदा
यदा [ind]
रजस्वलां
रजस्वल [adj]
कृष्णां
कृष्णा [f]
दुःशासनवशे
दुःशासन [m]
दुःशासनवशे
वश [m]
स्थिताम्
स्था [1. Ā.]
सभायां
सभा [f]
प्राहसः
प्रहस् [1. Ā.]
कर्ण
कर्ण [m]
क्व
क्व [ind]
ते
त्वद् [pron]
धर्मस्
धर्म [mn]
तदा
तदा [ind]
गतः
गम् [6. Ā.]
राज्यलुब्धः पुनः कर्ण समाह्वयसि पाण्डवम् । गान्धारराजमाश्रित्य क्व ते धर्मस्तदा गतः ॥
English Translation
When thirsting for the kingdom and relying on the king of Gandharas you invited the Pandavas to a game at dice where was this virtue of yours?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
राज्यलुब्धः
राज्य [n]
राज्यलुब्धः
लुभ् [4. Ā.]
पुनः
पुनर् [ind]
कर्ण
कर्ण [m]
समाह्वयसि
समाह्वा [4. Ā.]
पाण्डवम्
पाण्डव [m]
सभायां
सभा [f]
प्राहसः
प्रहस् [1. Ā.]
कर्ण
कर्ण [m]
क्व
क्व [ind]
ते
त्वद् [pron]
धर्मस्
धर्म [mn]
तदा
तदा [ind]
गतः
गम् [6. Ā.]
एवमुक्ते तु राधेये वासुदेवेन पाण्डवम् । मन्युरभ्याविशत्तीव्रः स्मृत्वा तत्तद्धनंजयम् ॥
English Translation
Thus accosted by the deity Arjuna was worked up with anger. And recollecting all the incidents Dhananjaya was possessed by a terrific rage.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवम्
एवम् [ind]
उक्ते
वच् [2. P.]
तु
तु [ind]
राधेये
राधेय [m]
वासुदेवेन
वासुदेव [m]
पाण्डवम्
पाण्डव [m]
मन्युर्
मन्यु [mf]
अभ्याविशत्
अभ्याविश् [6. Ā.]
तीव्रः
तीव्र [adj]
स्मृत्वा
स्मृ [1. Ā.]
तत्
तद् [pron]
तद्
तद् [pron]
धनंजयम्
धनंजय [m]
तस्य क्रोधेन सर्वेभ्यः स्रोतोभ्यस्तेजसोऽर्चिषः । प्रादुरासन्महाराज तदद्भुतमिवाभवत् ॥
English Translation
Then, O king, as if scintillations of fire began to come put from the pores of the angry Partha's body. The scene was exceedingly wondrous.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्य
तद् [pron]
क्रोधेन
क्रोध [m]
सर्वेभ्यः
सर्व [pron]
स्रोतोभ्यस्
स्रोतस् [n]
तेजसो
तेजस् [n]
ऽर्चिषः
अर्चिस् [f]
प्रादुरासन्
प्रादुरस् [2. P.]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
तद्
तद् [pron]
अद्भुतम्
अद्भुत [n]
इवाभवत्
इव [ind]
इवाभवत्
भू [1. Ā.]
तं समीक्ष्य ततः कर्णो ब्रह्मास्त्रेण धनंजयम् । अभ्यवर्षत्पुनर्यत्नमकरोद्रथसर्जने । तदस्त्रमस्त्रेणावार्य प्रजहारास्य पाण्डवः ॥
English Translation
Seeing it Karna invoked the Brahma weapon, shot arrows on Dhananjaya and tried once more to get rid of his car. arrOWS son
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तं
तद् [pron]
समीक्ष्य
समीक्ष् [1. Ā.]
ततः
ततस् [ind]
कर्णो
कर्ण [m]
ब्रह्मास्त्रेण
ब्रह्मास्त्र [n]
धनंजयम्
धनंजय [m]
अभ्यवर्षत्
अभिवृष् [1. Ā.]
पुनर्
पुनर् [ind]
यत्नम्
यत्न [m]
अकरोद्
कृ [2. Ā.]
रथसर्जने
रथ [m]
रथसर्जने
सर्जन [n]
तद्
तद् [pron]
अस्त्रम्
अस्त्र [mn]
अस्त्रेणावार्य
अस्त्र [mn]
अस्त्रेणावार्य
आवारय् [10. P.]
प्रजहारास्य
प्रहृ [2. P.]
प्रजहारास्य
इदम् [pron]
पाण्डवः
पाण्डव [m]
ततोऽन्यदस्त्रं कौन्तेयो दयितं जातवेदसः । मुमोच कर्णमुद्दिश्य तत्प्रजज्वाल वै भृशम् ॥
English Translation
Then aiming at Karna Kunti's discharged another favourite weapon of his powerful as the fire.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
ऽन्यद्
अन्य [pron]
अस्त्रं
अस्त्र [mn]
कौन्तेयो
कौन्तेय [m]
दयितं
दयित [adj]
जातवेदसः
जातवेदस् [m]
मुमोच
मुच् [6. Ā.]
कर्णम्
कर्ण [m]
उद्दिश्य
उद्दिश् [6. Ā.]
तत्
तद् [pron]
प्रजज्वाल
प्रज्वल् [1. P.]
वै
वै [ind]
भृशम्
भृशम् [ind]
वारुणेन ततः कर्णः शमयामास पावकम् । जीमूतैश्च दिशः सर्वाश्चक्रे तिमिरदुर्दिनाः ॥
English Translation
Karna, however, put out that fire with Varuna (watery) weapon. Suta's son covered all the directions with clouds created by his arrows and it appeared like a rainy day.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वारुणेन
वारुण [adj]
ततः
ततस् [ind]
कर्णः
कर्ण [m]
शमयामास
शमय् [10. Ā.]
पावकम्
पावक [adj]
जीमूतैश्
जीमूत [mn]
च
च [ind]
दिशः
दिश् [f]
सर्वाश्
सर्व [pron]
चक्रे
कृ [2. Ā.]
तिमिरदुर्दिनाः
तिमिर [n]
तिमिरदुर्दिनाः
दुर्दिन [adj]
पाण्डवेयस्त्वसंभ्रान्तो वायव्यास्त्रेण वीर्यवान् । अपोवाह तदाभ्राणि राधेयस्य प्रपश्यतः ॥
English Translation
Then before the very presence of Karna, the powerful son of Pandu scattered those clouds with his Vayavya weapon.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पाण्डवेयस्
पाण्डवेय [m]
त्व्
तु [ind]
असंभ्रान्तो
असम्भ्रान्त [adj]
वायव्यास्त्रेण
वायव्य [adj]
वायव्यास्त्रेण
अस्त्र [mn]
वीर्यवान्
वीर्यवत् [adj]
अपोवाह
अपवह् [1. P.]
रथेनाजौ
रथ [m]
रथेनाजौ
आजि [mf]
भीमसेनस्य
भीमसेन [m]
पश्यतः
दृश् [6. P.]
तं हस्तिकक्ष्याप्रवरं च बाणैः; सुवर्णमुक्तामणिवज्रमृष्टम् । कालप्रयत्नोत्तमशिल्पियत्नैः; कृतं सुरूपं वितमस्कमुच्चैः ॥
English Translation
That standard bearing the elephant was decorated with gold, pearls, gems and diamonds and was made with great skill by the best of artizans. It was highly beautiful and made of pure gold.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तं
तद् [pron]
हस्तिकक्ष्याप्रवरं
हस्तिन् [m]
हस्तिकक्ष्याप्रवरं
कक्ष्या [f]
हस्तिकक्ष्याप्रवरं
प्रवर [adj]
च
च [ind]
बाणैः
बाण [m]
सुवर्णमुक्तामणिवज्रमृष्टम्
सुवर्ण [n]
सुवर्णमुक्तामणिवज्रमृष्टम्
मुक्ता [f]
सुवर्णमुक्तामणिवज्रमृष्टम्
मणि [m]
सुवर्णमुक्तामणिवज्रमृष्टम्
वज्र [mn]
सुवर्णमुक्तामणिवज्रमृष्टम्
मृज् [7. Ā.]
कालप्रयत्नोत्तमशिल्पियत्नैः
काल [m]
कालप्रयत्नोत्तमशिल्पियत्नैः
प्रयत्न [m]
कालप्रयत्नोत्तमशिल्पियत्नैः
उत्तम [adj]
कालप्रयत्नोत्तमशिल्पियत्नैः
शिल्पिन् [m]
कालप्रयत्नोत्तमशिल्पियत्नैः
यत्न [m]
कृतं
कृ [2. Ā.]
सुरूपं
सुरूप [adj]
वितमस्कम्
वितमस्क [adj]
उच्चैः
उच्चैस् [ind]
ऊर्जस्करं तव सैन्यस्य नित्य;ममित्रवित्रासनमीड्यरूपम् । विख्यातमादित्यसमस्य लोके; त्विषा समं पावकभानुचन्द्रैः ॥
English Translation
That standard always used to inspire your soldiers with courage and fill your enemies with fear. Its form was highly praiseworthy. Known all over the world it was effulgent like the sun.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ऊर्जस्करं
ऊर्जस्कर [adj]
तव
त्वद् [pron]
सैन्यस्य
सैन्य [n]
नित्यम्
नित्यम् [ind]
अमित्रवित्रासनम्
अमित्र [mf]
अमित्रवित्रासनम्
वित्रासन [adj]
ईड्यरूपम्
ईड् [2. P.]
ईड्यरूपम्
रूप [n]
विख्यातम्
विख्या [2. P.]
आदित्यसमस्य
आदित्य [m]
आदित्यसमस्य
सम [pron]
लोके
लोक [m]
त्विषा
त्विष् [f]
समं
सम [pron]
पावकभानुचन्द्रैः
पावक [m]
पावकभानुचन्द्रैः
भानु [m]
पावकभानुचन्द्रैः
चन्द्र [m]
ततः क्षुरेणाधिरथेः किरीटी; सुवर्णपुङ्खेन शितेन यत्तः । श्रिया ज्वलन्तं ध्वजमुन्ममाथ; महारथस्याधिरथेर्महात्मा ॥
English Translation
With that keen, gold-winged razor, headed arrow effulgent like fire, fed with libations of clarified butter the diadem-decked Arjuna cutoff that standard of Adhiratha's son, the great car-warrior.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
क्षुरेणाधिरथेः
क्षुर [m]
क्षुरेणाधिरथेः
आधिरथि [m]
किरीटी
किरीटिन् [m]
सुवर्णपुङ्खेन
सुवर्ण [n]
सुवर्णपुङ्खेन
पुङ्ख [m]
शितेन
शा [4. P.]
यत्तः
यत् [1. P.]
श्रिया
श्री [f]
ज्वलन्तं
ज्वल् [1. Ā.]
ध्वजम्
ध्वज [mn]
उन्ममाथ
उन्मथ् [9. P.]
महारथस्याधिरथेर्
महत् [adj]
महारथस्याधिरथेर्
रथ [m]
महारथस्याधिरथेर्
आधिरथि [m]
महात्मा
महात्मन् [adj]
यशश्च धर्मश्च जयश्च मारिष; प्रियाणि सर्वाणि च तेन केतुना । तदा कुरूणां हृदयानि चापत;न्बभूव हाहेति च निस्वनो महान् ॥
English Translation
With that standard fell the glory, pride, hope of success and everything dear unto the hearts of the Kurus. And cries of lamentations arose in your army.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यशश्
यशस् [n]
च
च [ind]
धर्मश्
धर्म [mn]
च
च [ind]
जयश्
जय [m]
च
च [ind]
मारिष
मारिष [m]
प्रियाणि
प्रिय [adj]
सर्वाणि
सर्व [pron]
च
च [ind]
तेन
तद् [pron]
केतुना
केतु [m]
तदा
तदा [ind]
कुरूणां
कुरु [m]
हृदयानि
हृदय [n]
चापतन्
च [ind]
चापतन्
पत् [1. Ā.]
बभूव
भू [1. Ā.]
हाहेति
हाहा [f]
हाहेति
इति [ind]
च
च [ind]
निस्वनो
निस्वन [m]
महान्
महत् [adj]
अथ त्वरन्कर्णवधाय पाण्डवो; महेन्द्रवज्रानलदण्डसंनिभम् । आदत्त पार्थोऽञ्जलिकं निषङ्गा;त्सहस्ररश्मेरिव रश्मिमुत्तमम् ॥
English Translation
Then wishing to kill Karna quickly Arjuna took out from his quiver an Anjlika arrow that was effulgent like Indra's thunder-bolt, Agni's rod or the thousand-rayed sun.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथ
अथ [ind]
त्वरन्
त्वर् [1. P.]
कर्णवधाय
कर्ण [m]
कर्णवधाय
वध [m]
पाण्डवो
पाण्डव [m]
महेन्द्रवज्रानलदण्डसंनिभम्
महत् [adj]
महेन्द्रवज्रानलदण्डसंनिभम्
इन्द्र [m]
महेन्द्रवज्रानलदण्डसंनिभम्
वज्र [mn]
महेन्द्रवज्रानलदण्डसंनिभम्
अनल [m]
महेन्द्रवज्रानलदण्डसंनिभम्
दण्ड [mn]
महेन्द्रवज्रानलदण्डसंनिभम्
संनिभ [adj]
आदत्त
आदा [4. Ā.]
पार्थो
पार्थ [m]
ऽञ्जलिकं
अञ्जलिक [mn]
निषङ्गात्
निषङ्ग [m]
सहस्ररश्मेर्
सहस्ररश्मि [m]
इव
इव [ind]
रश्मिम्
रश्मि [mf]
उत्तमम्
उत्तम [adj]
मर्मच्छिदं शोणितमांसदिग्धं; वैश्वानरार्कप्रतिमं महार्हम् । नराश्वनागासुहरं त्र्यरत्निं; षड्वाजमञ्जोगतिमुग्रवेगम् ॥
English Translation
Capable of cutting to the quick, covered with flesh and blood, effulgent like the sun or fire, made of precious ingredients, straightcoursing, impetuous, destructive of men, horses and elephants it was three cubits and six feet in length. Powerful as the thousand-eyed Indra's thunder-bolt, irresistible as the night rangers, the trident or the discus it was highly terrible and capable of destroying all creatures.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मर्मच्छिदं
मर्मन् [n]
मर्मच्छिदं
छिद् [adj]
शोणितमांसदिग्धं
शोणित [n]
शोणितमांसदिग्धं
मांस [n]
शोणितमांसदिग्धं
दिह् [2. Ā.]
वैश्वानरार्कप्रतिमं
वैश्वानर [m]
वैश्वानरार्कप्रतिमं
अर्क [m]
वैश्वानरार्कप्रतिमं
प्रतिम [adj]
महार्हम्
महार्ह [adj]
नराश्वनागासुहरं
नर [m]
नराश्वनागासुहरं
अश्व [m]
नराश्वनागासुहरं
नाग [m]
नराश्वनागासुहरं
असु [m]
नराश्वनागासुहरं
हर [adj]
त्र्यरत्निं
त्रि [nr]
त्र्यरत्निं
अरत्नि [m]
षड्वाजम्
षष् [adj]
षड्वाजम्
वाज [m]
अञ्जोगतिम्
अञ्जस् [n]
अञ्जोगतिम्
गति [f]
उग्रवेगम्
उग्र [adj]
उग्रवेगम्
वेग [m]
सहस्रनेत्राशनितुल्यतेजसं; समानक्रव्यादमिवातिदुःसहम् । पिनाकनारायणचक्रसंनिभं; भयंकरं प्राणभृतां विनाशनम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सहस्रनेत्राशनितुल्यतेजसं
सहस्रनेत्र [m]
सहस्रनेत्राशनितुल्यतेजसं
अशनि [mf]
सहस्रनेत्राशनितुल्यतेजसं
तुल्य [adj]
सहस्रनेत्राशनितुल्यतेजसं
तेजस् [n]
समानक्रव्यादम्
समान [adj]
समानक्रव्यादम्
क्रव्याद् [m]
इवातिदुःसहम्
इव [ind]
इवातिदुःसहम्
अति [ind]
इवातिदुःसहम्
दुःसह [adj]
पिनाकनारायणचक्रसंनिभं
पिनाक [mn]
पिनाकनारायणचक्रसंनिभं
नारायण [m]
पिनाकनारायणचक्रसंनिभं
चक्र [n]
पिनाकनारायणचक्रसंनिभं
संनिभ [adj]
भयंकरं
भयंकर [adj]
प्राणभृतां
प्राणभृत् [adj]
विनाशनम्
विनाशन [adj]
युक्त्वा महास्त्रेण परेण मन्त्रवि;द्विकृष्य गाण्डीवमुवाच सस्वनम् । अयं महास्त्रोऽप्रतिमो धृतः शरः; शरीरभिच्चासुहरश्च दुर्हृदः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
युक्त्वा
युज् [6. Ā.]
महास्त्रेण
महत् [adj]
महास्त्रेण
अस्त्र [mn]
परेण
पर [pron]
मन्त्रविद्
मन्त्र [mn]
मन्त्रविद्
विद् [adj]
विकृष्य
विकृष् [6. P.]
गाण्डीवम्
गाण्डीव [mn]
उवाच
वच् [2. P.]
सस्वनम्
स [ind]
सस्वनम्
स्वन [m]
अयं
इदम् [pron]
महास्त्रो
महत् [adj]
महास्त्रो
अस्त्र [mn]
ऽप्रतिमो
अप्रतिम [adj]
धृतः
धृ [4. P.]
शरः
शर [m]
शरीरभिच्
शरीर [n]
शरीरभिच्
भिद् [adj]
चासुहरश्
च [ind]
चासुहरश्
असु [m]
चासुहरश्
हर [adj]
च
च [ind]
दुर्हृदः
दुर्हृद् [m]
तपोऽस्ति तप्तं गुरवश्च तोषिता; मया यदिष्टं सुहृदां तथा श्रुतम् । अनेन सत्येन निहन्त्वयं शरः; सुदंशितः कर्णमरिं ममाजितः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तपो
तपस् [n]
ऽस्ति
अस् [2. P.]
तप्तं
तप् [4. Ā.]
गुरवश्
गुरु [m]
च
च [ind]
तोषिता
तोषय् [10. Ā.]
मया
मद् [pron]
यद्
यद् [pron]
इष्टं
इष् [1. P.]
सुहृदां
सुहृद् [m]
तथा
तथा [ind]
श्रुतम्
श्रु [4. P.]
अनेन
इदम् [pron]
सत्येन
सत्य [n]
निहन्त्व्
निहन् [2. Ā.]
अयं
इदम् [pron]
शरः
शर [m]
सुदंशितः
सु [ind]
सुदंशितः
दंशय् [10. P.]
कर्णम्
कर्ण [m]
अरिं
अरि [m]
ममाजितः
मद् [pron]
ममाजितः
अजित [adj]
इत्यूचिवांस्तं स मुमोच बाणं; धनंजयः कर्णवधाय घोरम् । कृत्यामथर्वाङ्गिरसीमिवोग्रां; दीप्तामसह्यां युधि मृत्युनापि ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इत्य्
इति [ind]
ऊचिवांस्
वच् [2. P.]
तं
तद् [pron]
स
तद् [pron]
मुमोच
मुच् [6. Ā.]
बाणं
बाण [m]
धनंजयः
धनंजय [m]
कर्णवधाय
कर्ण [m]
कर्णवधाय
वध [m]
घोरम्
घोर [adj]
कृत्याम्
कृत्या [f]
अथर्वाङ्गिरसीम्
अथर्वन् [m]
अथर्वाङ्गिरसीम्
आङ्गिरस [adj]
इवोग्रां
इव [ind]
इवोग्रां
उग्र [adj]
दीप्ताम्
दीप् [4. P.]
असह्यां
असह्य [adj]
युधि
युध् [f]
मृत्युनापि
मृत्यु [m]
मृत्युनापि
अपि [ind]
ब्रुवन्किरीटी तमतिप्रहृष्टो; अयं शरो मे विजयावहोऽस्तु । जिघांसुरर्केन्दुसमप्रभावः; कर्णं समाप्तिं नयतां यमाय ॥
English Translation
It was a terrific arrows, efficacious as a rite of the Atharvan of Angiras, effulgent and incapable of being borne by Death himself in battle. Desirous of slaying Karna Partha again cheerfully said-“May this arrow bring on my victory. May it, effulgent like the fire or sun, shot by me, dispatch Karna to the abode of Death.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ब्रुवन्
ब्रू [2. Ā.]
किरीटी
किरीटिन् [m]
तम्
तद् [pron]
अतिप्रहृष्टो
अति [ind]
अतिप्रहृष्टो
प्रहृष् [4. Ā.]
अयं
इदम् [pron]
शरो
शर [m]
मे
मद् [pron]
विजयावहो
विजय [m]
विजयावहो
आवह [adj]
ऽस्तु
अस् [2. P.]
जिघांसुर्
जिघांसु [adj]
अर्केन्दुसमप्रभावः
अर्क [m]
अर्केन्दुसमप्रभावः
इन्दु [m]
अर्केन्दुसमप्रभावः
सम [pron]
अर्केन्दुसमप्रभावः
प्रभाव [m]
कर्णं
कर्ण [m]
समाप्तिं
समाप्ति [f]
नयतां
नी [2. P.]
यमाय
यम [m]
तेनेषुवर्येण किरीटमाली; प्रहृष्टरूपो विजयावहेन । जिघांसुरर्केन्दुसमप्रभेण; चक्रे विषक्तं रिपुमाततायी ॥
English Translation
Saying this, Arjuna, adorned with crown and garlands, ever inimical towards Karna and desirous of killing him, struck his enemy with that best of arrows, effulgent like the sun of moon capable of giving victory.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तेनेषुवर्येण
तद् [pron]
तेनेषुवर्येण
इषु [mf]
तेनेषुवर्येण
वर्य [adj]
किरीटमाली
किरीटमालिन् [m]
प्रहृष्टरूपो
प्रहृष् [4. Ā.]
प्रहृष्टरूपो
रूप [n]
विजयावहेन
विजय [m]
विजयावहेन
आवह [adj]
जिघांसुर्
जिघांसु [adj]
अर्केन्दुसमप्रभेण
अर्क [m]
अर्केन्दुसमप्रभेण
इन्दु [m]
अर्केन्दुसमप्रभेण
सम [pron]
अर्केन्दुसमप्रभेण
प्रभा [f]
चक्रे
कृ [2. Ā.]
विषक्तं
विषञ्ज् [1. Ā.]
रिपुम्
रिपु [m]
आततायी
आततायिन् [adj]
तदुद्यतादित्यसमानवर्चसं; शरन्नभोमध्यगभास्करोपमम् । वराङ्गमुर्व्यामपतच्चमूपते;र्दिवाकरोऽस्तादिव रक्तमण्डलः ॥
English Translation
Thus sundered with Anjalika arrow Karna's trunk dropped down on earth. The head also of the commander of the Kuru army, effulgent like the risen, sun and the meridian sun of the autumn, dropped down on earth like the crimson sun falling down from the setting hill.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तद्
तद् [pron]
उद्यतादित्यसमानवर्चसं
उद्यम् [6. P.]
उद्यतादित्यसमानवर्चसं
आदित्य [m]
उद्यतादित्यसमानवर्चसं
समान [adj]
उद्यतादित्यसमानवर्चसं
वर्चस [n]
शरन्नभोमध्यगभास्करोपमम्
शरद् [f]
शरन्नभोमध्यगभास्करोपमम्
नभस् [n]
शरन्नभोमध्यगभास्करोपमम्
मध्य [n]
शरन्नभोमध्यगभास्करोपमम्
ग [adj]
शरन्नभोमध्यगभास्करोपमम्
भास्कर [m]
शरन्नभोमध्यगभास्करोपमम्
उपम [adj]
वराङ्गम्
वराङ्ग [n]
उर्व्याम्
उर्वी [f]
अपतच्
पत् [1. Ā.]
चमूपतेर्
चमू [f]
चमूपतेर्
पति [m]
दिवाकरो
दिवाकर [m]
ऽस्ताद्
अस्त [m]
इव
इव [ind]
रक्तमण्डलः
रक्त [adj]
रक्तमण्डलः
मण्डल [mfn]
तदस्य देही सततं सुखोदितं; स्वरूपमत्यर्थमुदारकर्मणः । परेण कृच्छ्रेण शरीरमत्यज;द्गृहं महर्द्धीव ससङ्गमीश्वरः ॥
English Translation
The head of the illustrious Karna reluctantly left the body, highly beautiful and brought up in luxury like a person unwillingly leaving a big house filled with riches.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तद्
तद् [pron]
अस्य
इदम् [pron]
देही
देहिन् [m]
सततं
सततम् [ind]
सुखोदितं
सुख [adj]
सुखोदितं
वद् [1. Ā.]
स्वरूपम्
स्व [adj]
स्वरूपम्
रूप [n]
अत्यर्थम्
अत्यर्थम् [ind]
उदारकर्मणः
उदार [adj]
उदारकर्मणः
कर्मन् [n]
परेण
पर [pron]
कृच्छ्रेण
कृच्छ्र [mn]
शरीरम्
शरीर [n]
अत्यजद्
त्यज् [1. Ā.]
गृहं
गृह [mn]
महर्द्धीव
महत् [adj]
महर्द्धीव
ऋद्धि [f]
महर्द्धीव
इव [ind]
ससङ्गम्
स [ind]
ससङ्गम्
सङ्ग [m]
ईश्वरः
ईश्वर [adj]
शरैर्विभुग्नं व्यसु तद्विवर्मणः; पपात कर्णस्य शरीरमुच्छ्रितम् । स्रवद्व्रणं गैरिकतोयविस्रवं; गिरेर्यथा वज्रहतं शिरस्तथा ॥
English Translation
Cut-off with Arjuna's arrows and shorn of life the tall and shining body of Karna, with blood gushing out of every wound, looked like the summit of a red chalk mount clapped by a thunder-bolt with red streams running down after a shower. Then a light came out of Karna's body, passed though the sky and entered into the sun.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शरैर्
शर [m]
विभुग्नं
विभुज् [6. P.]
व्यसु
व्यसु [adj]
तद्
तद् [pron]
विवर्मणः
विवर्मन् [adj]
पपात
पत् [1. Ā.]
कर्णस्य
कर्ण [m]
शरीरम्
शरीर [n]
उच्छ्रितम्
उच्छ्रि [1. Ā.]
स्रवद्व्रणं
स्रु [1. Ā.]
स्रवद्व्रणं
व्रण [mn]
गैरिकतोयविस्रवं
गैरिक [mfn]
गैरिकतोयविस्रवं
तोय [n]
गैरिकतोयविस्रवं
विस्रव [m]
गिरेर्
गिरि [m]
यथा
यथा [ind]
वज्रहतं
वज्र [mn]
वज्रहतं
हन् [6. P.]
शिरस्
शिरस् [n]
तथा
तथा [ind]
देहात्तु कर्णस्य निपातितस्य; तेजो दीप्तं खं विगाह्याचिरेण । तदद्भुतं सर्वमनुष्ययोधाः; पश्यन्ति राजन्निहते स्म कर्णे ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
देहात्
देह [mn]
तु
तु [ind]
कर्णस्य
कर्ण [m]
निपातितस्य
निपातय् [10. Ā.]
तेजो
तेजस् [n]
दीप्तं
दीप् [4. P.]
खं
ख [n]
विगाह्याचिरेण
विगाह् [1. P.]
विगाह्याचिरेण
अचिरेण [ind]
तद्
तद् [pron]
अद्भुतं
अद्भुत [n]
सर्वमनुष्ययोधाः
सर्व [pron]
सर्वमनुष्ययोधाः
मनुष्य [m]
सर्वमनुष्ययोधाः
योध [m]
पश्यन्ति
दृश् [6. P.]
राजन्
राजन् [m]
निहते
निहन् [2. Ā.]
स्म
स्म [ind]
कर्णे
कर्ण [m]
तं सोमकाः प्रेक्ष्य हतं शयानं; प्रीता नादं सह सैन्यैरकुर्वन् । तूर्याणि चाजघ्नुरतीव हृष्टा; वासांसि चैवादुधुवुर्भुजांश्च । बलान्विताश्चाप्यपरे ह्यनृत्य;न्नन्योन्यमाश्लिष्य नदन्त ऊचुः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तं
तद् [pron]
सोमकाः
सोमक [m]
प्रेक्ष्य
प्रेक्ष् [1. P.]
हतं
हन् [6. P.]
शयानं
शी [1. Ā.]
प्रीता
प्री [9. Ā.]
नादं
नाद [m]
सह
सह [ind]
सैन्यैर्
सैन्य [m]
अकुर्वन्
कृ [2. Ā.]
तूर्याणि
तूर्य [mn]
चाजघ्नुर्
च [ind]
चाजघ्नुर्
आहन् [2. Ā.]
अतीव
अतीव [ind]
हृष्टा
हृष् [1. P.]
वासांसि
वासस् [n]
चैवादुधुवुर्
च [ind]
चैवादुधुवुर्
एव [ind]
चैवादुधुवुर्
आधू [9. Ā.]
भुजांश्
भुज [m]
च
च [ind]
बलान्विताश्
बल [mn]
बलान्विताश्
अन्वित [adj]
चाप्य्
च [ind]
चाप्य्
अपि [ind]
अपरे
अपर [pron]
ह्य्
हि [ind]
अनृत्यन्न्
नृत् [4. Ā.]
अन्योन्यम्
अन्योन्य [adj]
आश्लिष्य
आश्लिष् [6. P.]
नदन्त
नद् [1. Ā.]
ऊचुः
वच् [2. P.]
दृष्ट्वा तु कर्णं भुवि निष्टनन्तं; हतं रथात्सायकेनावभिन्नम् । महानिलेनाग्निमिवापविद्धं; यज्ञावसाने शयने निशान्ते ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
तु
तु [ind]
कर्णं
कर्ण [m]
भुवि
भू [f]
निष्टनन्तं
निष्टन् [1. P.]
हतं
हन् [6. P.]
रथात्
रथ [m]
सायकेनावभिन्नम्
सायक [m]
सायकेनावभिन्नम्
अवभिद् [7. P.]
महानिलेनाग्निम्
महत् [adj]
महानिलेनाग्निम्
अनिल [m]
महानिलेनाग्निम्
अग्नि [m]
इवापविद्धं
इव [ind]
इवापविद्धं
अपव्यध् [4. P.]
यज्ञावसाने
यज्ञ [m]
यज्ञावसाने
अवसान [n]
शयने
शयन [n]
निशान्ते
निशा [f]
निशान्ते
अन्त [m]
शरैराचितसर्वाङ्गः शोणितौघपरिप्लुतः । विभाति देहः कर्णस्य स्वरश्मिभिरिवांशुमान् ॥
English Translation
Karna's body filled with all parts arrow penetrated and soaked in blood was getting the grace of sun, the holder of beams and illuminated.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शरैर्
शर [m]
आचितसर्वाङ्गः
आचि [5. Ā.]
आचितसर्वाङ्गः
सर्व [pron]
आचितसर्वाङ्गः
अङ्ग [n]
शोणितौघपरिप्लुतः
शोणित [n]
शोणितौघपरिप्लुतः
ओघ [m]
शोणितौघपरिप्लुतः
परिप्लु [1. Ā.]
विभाति
विभा [2. P.]
देहः
देह [mn]
कर्णस्य
कर्ण [m]
स्वरश्मिभिर्
स्व [adj]
स्वरश्मिभिर्
रश्मि [mf]
इवांशुमान्
इव [ind]
इवांशुमान्
अंशुमन्त् [m]
प्रताप्य सेनामामित्रीं दीप्तैः शरगभस्तिभिः । बलिनार्जुनकालेन नीतोऽस्तं कर्णभास्करः ॥
English Translation
After having scorched his enemy's army the Karna-like sun, having arrows for its rays, was caused to be set by Arjuna time.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रताप्य
प्रतापय् [10. P.]
सेनाम्
सेना [f]
आमित्रीं
आमित्र [adj]
दीप्तैः
दीप् [4. P.]
शरगभस्तिभिः
शर [m]
शरगभस्तिभिः
गभस्ति [m]
बलिनार्जुनकालेन
बलिन् [adj]
बलिनार्जुनकालेन
अर्जुन [m]
बलिनार्जुनकालेन
काल [m]
नीतो
नी [2. P.]
ऽस्तं
अस्त [m]
कर्णभास्करः
कर्ण [m]
कर्णभास्करः
भास्कर [m]
अस्तं गच्छन्यथादित्यः प्रभामादाय गच्छति । एवं जीवितमादाय कर्णस्येषुर्जगाम ह ॥
English Translation
As while moving towards the setting hill the sun withdraws all its rays so (Arjuna's) arrow passed of taking Karna's vital breaths.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अस्तं
अस्त [m]
गच्छन्
गम् [6. Ā.]
यथादित्यः
यथा [ind]
यथादित्यः
आदित्य [m]
प्रभाम्
प्रभा [f]
आदाय
आदा [4. Ā.]
गच्छति
गम् [6. Ā.]
एवं
एवम् [ind]
जीवितम्
जीवित [n]
आदाय
आदा [4. Ā.]
कर्णस्येषुर्
कर्ण [m]
कर्णस्येषुर्
इषु [mf]
जगाम
गम् [6. Ā.]
ह
ह [ind]
अपराह्णे पराह्णस्य सूतपुत्रस्य मारिष । छिन्नमञ्जलिकेनाजौ सोत्सेधमपतच्छिरः ॥
English Translation
In the afternoon cut-off with Anjalika in battle the head of the charioteer's son dropped down earth.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अपराह्णे
अपराह्ण [m]
पराह्णस्य
पराह्ण [m]
सूतपुत्रस्य
सूतपुत्र [m]
मारिष
मारिष [m]
छिन्नम्
छिद् [1. P.]
अञ्जलिकेनाजौ
अञ्जलिक [mn]
अञ्जलिकेनाजौ
आजि [mf]
सोत्सेधम्
स [ind]
सोत्सेधम्
उत्सेध [m]
अपतच्छिरः
पत् [1. Ā.]
अपतच्छिरः
शिरस् [n]
उपर्युपरि सैन्यानां तस्य शत्रोस्तदञ्जसा । शिरः कर्णस्य सोत्सेधमिषुः सोऽपाहरद्द्रुतम् ॥
English Translation
Before the very presence of the Kaurava troops that weapon speedily took away Karna's head and body.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
उपर्य्
उपरि [ind]
उपरि
उपरि [ind]
सैन्यानां
सैन्य [m]
तस्य
तद् [pron]
शत्रोस्
शत्रु [m]
तद्
तद् [pron]
अञ्जसा
अञ्जसा [ind]
शिरः
शिरस् [n]
कर्णस्य
कर्ण [m]
सोत्सेधम्
स [ind]
सोत्सेधम्
उत्सेध [m]
इषुः
इषु [mf]
सो
तद् [pron]
ऽपाहरद्
अपहृ [1. Ā.]
द्रुतम्
द्रुतम् [ind]
कर्णं तु शूरं पतितं पृथिव्यां; शराचितं शोणितदिग्धगात्रम् । दृष्ट्वा शयानं भुवि मद्रराज;श्छिन्नध्वजेनापययौ रथेन ॥
English Translation
Beholding the brave Karna prostrated on earth wounded with shafts and bathed in blood the king of Madras left the battle field on the car deprived of the standard.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कर्णं
कर्ण [m]
तु
तु [ind]
शूरं
शूर [m]
पतितं
पत् [1. Ā.]
पृथिव्यां
पृथिवी [f]
शराचितं
शर [m]
शराचितं
आचि [5. Ā.]
शोणितदिग्धगात्रम्
शोणित [n]
शोणितदिग्धगात्रम्
दिह् [2. Ā.]
शोणितदिग्धगात्रम्
गात्र [n]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
शयानं
शी [1. Ā.]
भुवि
भू [f]
मद्रराजश्
मद्र [m]
मद्रराजश्
राज [m]
छिन्नध्वजेनापययौ
छिद् [1. P.]
छिन्नध्वजेनापययौ
ध्वज [mn]
छिन्नध्वजेनापययौ
अपया [2. Ā.]
रथेन
रथ [m]
कर्णे हते कुरवः प्राद्रवन्त; भयार्दिता गाढविद्धाश्च संख्ये । अवेक्षमाणा मुहुरर्जुनस्य; ध्वजं महान्तं वपुषा ज्वलन्तम् ॥
English Translation
After Karna's fall the Kuru soldiers, wounded with arrows and filled with fear, took to their heels looking again and again on the lofty and shining standard of Arjuna.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कर्णे
कर्ण [m]
हते
हन् [6. P.]
कुरवः
कुरु [m]
प्राद्रवन्त
प्रद्रु [1. Ā.]
भयार्दिता
भय [n]
भयार्दिता
अर्दय् [10. Ā.]
गाढविद्धाश्
गाढ [adj]
गाढविद्धाश्
व्यध् [4. Ā.]
च
च [ind]
संख्ये
संख्य [n]
अवेक्षमाणा
अवेक्ष् [1. P.]
मुहुर्
मुहुर् [ind]
अर्जुनस्य
अर्जुन [m]
ध्वजं
ध्वज [mn]
महान्तं
महत् [adj]
वपुषा
वपुस् [n]
ज्वलन्तम्
ज्वल् [1. Ā.]
सहस्रनेत्रप्रतिमानकर्मणः; सहस्रपत्रप्रतिमाननं शुभम् । सहस्ररश्मिर्दिनसंक्षये यथा; तथापतत्तस्य शिरो वसुंधराम् ॥
English Translation
The beautiful head, having a countenance like a loutus of a thousand petals, of Karna, whose exploits like those of the thousand eyes Indra, drooped down on earth like the thousand-rayed sun in the end of day.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सहस्रनेत्रप्रतिमानकर्मणः
सहस्रनेत्र [m]
सहस्रनेत्रप्रतिमानकर्मणः
प्रतिमान [n]
सहस्रनेत्रप्रतिमानकर्मणः
कर्मन् [n]
सहस्रपत्रप्रतिमाननं
सहस्र [mn]
सहस्रपत्रप्रतिमाननं
पत्त्र [mn]
सहस्रपत्रप्रतिमाननं
प्रतिम [adj]
सहस्रपत्रप्रतिमाननं
आनन [n]
शुभम्
शुभ [adj]
सहस्ररश्मिर्
सहस्ररश्मि [m]
दिनसंक्षये
दिन [mn]
दिनसंक्षये
संक्षय [m]
यथा
यथा [ind]
तथापतत्
तथा [ind]
तथापतत्
पत् [1. Ā.]
तस्य
तद् [pron]
शिरो
शिरस् [n]
वसुंधराम्
वसुंधरा [f]