Sauptikaparva Adhyāya 8
सौप्तिकपर्व • अध्यायः 8
Sauptikaparva Adhyāya 8 of the classical Mahābhārata with 152 verses.
Total: 152 Verses
•
Citations: MBh 10.8.1–152
•
250 Lexicon Terms
•
Page 1 of 6 (Verses 30 shown)
तथा प्रयाते शिबिरं द्रोणपुत्रे महारथे । कच्चित्कृपश्च भोजश्च भयार्तौ न न्यवर्तताम् ॥
English Translation
Dhritarashtra said “While Drona's son, that great car-warrior, thus proceeded towards the enemy's camp, did Kripa and Bhoja stop from fear.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथा
तथा [ind]
प्रयाते
प्रया [2. Ā.]
शिबिरं
शिबिर [n]
द्रोणपुत्रे
द्रोणपुत्र [m]
महारथे
महत् [adj]
महारथे
रथ [m]
कच्चित्
कच्चित् [ind]
कृपश्च
कृप [mf]
कृपश्च
च [ind]
भोजश्च
भोज [m]
भोजश्च
च [ind]
भयार्तौ
भय [n]
भयार्तौ
आर्त [adj]
न
न [ind]
न्यवर्तताम्
निवृत् [1. Ā.]
कच्चिन्न वारितौ क्षुद्रै रक्षिभिर्नोपलक्षितौ । असह्यमिति वा मत्वा न निवृत्तौ महारथौ ॥
English Translation
I hope those two great car-warriors, stopped by mean guards, did not fly away secretly, considering their opponents irresistible.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कच्चिन्न
कच्चित् [ind]
कच्चिन्न
न [ind]
वारितौ
वारय् [10. Ā.]
क्षुद्रै
क्षुद्र [adj]
रक्षिभिर्
रक्षिन् [adj]
नोपलक्षितौ
न [ind]
नोपलक्षितौ
उपलक्षय् [10. Ā.]
असह्यम्
असह्य [adj]
इति
इति [ind]
वा
वा [ind]
मत्वा
मन् [8. P.]
न
न [ind]
निवृत्तौ
निवृत् [1. Ā.]
महारथौ
महत् [adj]
महारथौ
रथ [m]
कच्चित्प्रमथ्य शिबिरं हत्वा सोमकपाण्डवान् । दुर्योधनस्य पदवीं गतौ परमिकां रणे ॥
English Translation
Or, have they, after despoiling the camp, the Somakas, and the Pandavas, followed, while still fighting, the highly illustrious path in which Duryodhana has gone.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आगम्य
आगम् [6. P.]
शिबिरं
शिबिर [n]
रात्रौ
रात्रि [f]
सो
तद् [pron]
ऽभ्यगच्छत
अभिगम् [1. Ā.]
पाण्डवान्
पाण्डव [m]
दुर्योधनस्तं
दुर्योधन [m]
दुर्योधनस्तं
तद् [pron]
च
च [ind]
वेद
विद् [6. Ā.]
पीडितं
पीडय् [10. Ā.]
पाण्डवं
पाण्डव [m]
रणे
रण [m]
पाञ्चालैर्वा विनिहतौ कच्चिन्नास्वपतां क्षितौ । कच्चित्ताभ्यां कृतं कर्म तन्ममाचक्ष्व संजय ॥
English Translation
Are those heroes, killed by the Panchalas, sleeping on the naked Earth? Did they perforin any feat? Tell me all this, O Sanjaya.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पाञ्चालैर्
पाञ्चाल [m]
वा
वा [ind]
विनिहतौ
विनिहन् [2. P.]
कच्चिन्नास्वपतां
कच्चित् [ind]
कच्चिन्नास्वपतां
न [ind]
कच्चिन्नास्वपतां
स्वप् [1. Ā.]
क्षितौ
क्षिति [f]
कृतवान्
कृ [2. Ā.]
रौहिणेयो
रौहिणेय [m]
यत्
यद् [pron]
तन्ममाचक्ष्व
तद् [pron]
तन्ममाचक्ष्व
मद् [pron]
तन्ममाचक्ष्व
आचक्ष् [1. P.]
संजय
संजय [m]
तस्मिन्प्रयाते शिबिरं द्रोणपुत्रे महात्मनि । कृपश्च कृतवर्मा च शिबिरद्वार्यतिष्ठताम् ॥
English Translation
Sanjaya said "When the great son of Drona proceeded towards the camp, Kripa and Kritavarman waited at the gate.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथा
तथा [ind]
प्रयाते
प्रया [2. Ā.]
शिबिरं
शिबिर [n]
द्रोणपुत्रे
द्रोणपुत्र [m]
महारथे
महत् [adj]
महारथे
रथ [m]
कृपश्च
कृप [mf]
कृपश्च
च [ind]
कृतवर्मा
कृतवर्मन् [m]
च
च [ind]
शिबिरद्वार्यतिष्ठताम्
शिबिर [n]
शिबिरद्वार्यतिष्ठताम्
द्वार् [f]
शिबिरद्वार्यतिष्ठताम्
स्था [1. Ā.]
अश्वत्थामा तु तौ दृष्ट्वा यत्नवन्तौ महारथौ । प्रहृष्टः शनकै राजन्निदं वचनमब्रवीत् ॥
English Translation
Seeing them ready to work Ashvatthaman was overjoyed, and addressing them whisperingly, O king, said,-'If you two exert, you can exterminate all the Kshariyas.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अश्वत्थामा
अश्वत्थामन् [m]
तु
तु [ind]
तौ
तद् [pron]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
यत्नवन्तौ
यत्नवत् [adj]
महारथौ
महत् [adj]
महारथौ
रथ [m]
प्रहृष्टः
प्रहृष् [4. Ā.]
शनकै
शनकैस् [ind]
राजन्न्
राजन् [m]
इदं
इदम् [pron]
वचनम्
वचन [n]
अब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
यत्तौ भवन्तौ पर्याप्तौ सर्वक्षत्रस्य नाशने । किं पुनर्योधशेषस्य प्रसुप्तस्य विशेषतः ॥
English Translation
What should I say, therefore, of this remnant of the (Pandava) ariny, particularly when it is asieep.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यत्तौ
यत् [1. P.]
भवन्तौ
भवत् [adj]
पर्याप्तौ
पर्याप् [5. Ā.]
सर्वक्षत्रस्य
सर्व [pron]
सर्वक्षत्रस्य
क्षत्र [n]
नाशने
नाशन [n]
किं
क [pron]
पुनर्
पुनर् [ind]
योधशेषस्य
योध [m]
योधशेषस्य
शेष [mn]
प्रसुप्तस्य
प्रस्वप् [2. Ā.]
विशेषतः
विशेषतः [ind]
अहं प्रवेक्ष्ये शिबिरं चरिष्यामि च कालवत् । यथा न कश्चिदपि मे जीवन्मुच्येत मानवः ॥
English Translation
I shall enter the camp and move about like Yama. I am sure that you two will act in such a way that no man may escape alive.'
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अहं
मद् [pron]
प्रवेक्ष्ये
प्रविश् [4. P.]
शिबिरं
शिबिर [n]
चरिष्यामि
चर् [1. Ā.]
च
च [ind]
कालवत्
काल [m]
कालवत्
वत् [ind]
यथा
यथा [ind]
न
न [ind]
कश्चिद्
कश्चित् [pron]
अपि
अपि [ind]
मे
मद् [pron]
जीवन्मुच्येत
जीव् [1. Ā.]
जीवन्मुच्येत
मुच् [6. Ā.]
मानवः
मानव [m]
इत्युक्त्वा प्राविशद्द्रौणिः पार्थानां शिबिरं महत् । अद्वारेणाभ्यवस्कन्द्य विहाय भयमात्मनः ॥
English Translation
Having said so, the son of Drona entered the extensive camp of the Parthas. Shorn of fear, he entered into it by a spot where there was no door.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इत्युक्त्वा
इति [ind]
इत्युक्त्वा
वच् [2. P.]
प्राविशद्
प्रविश् [4. P.]
द्रौणिः
द्रौणि [m]
पार्थानां
पार्थ [m]
शिबिरं
शिबिर [n]
महत्
महत् [adj]
अद्वारेणाभ्यवस्कन्द्य
अद्वार [n]
अद्वारेणाभ्यवस्कन्द्य
अभ्यवस्कन्द् [1. P.]
विहाय
विहा [3. Ā.]
भयम्
भय [n]
आत्मनः
आत्मन् [m]
स प्रविश्य महाबाहुरुद्देशज्ञश्च तस्य ह । धृष्टद्युम्नस्य निलयं शनकैरभ्युपागमत् ॥
English Translation
Having entered the camp the great hero proceeded, guided by sings, very softly towards Dhrishtadyumna's quarters.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
प्रविश्य
प्रविश् [4. P.]
महाबाहुर्
महत् [adj]
महाबाहुर्
बाहु [mf]
उद्देशज्ञश्च
उद्देश [m]
उद्देशज्ञश्च
ज्ञ [adj]
उद्देशज्ञश्च
च [ind]
तस्य
तद् [pron]
ह
ह [ind]
धृष्टद्युम्नस्य
धृष्टद्युम्न [m]
निलयं
निलय [m]
शनकैर्
शनकैस् [ind]
अभ्युपागमत्
अभ्युपगम् [1. Ā.]
ते तु कृत्वा महत्कर्म श्रान्ताश्च बलवद्रणे । प्रसुप्ता वै सुविश्वस्ताः स्वसैन्यपरिवारिताः ॥
English Translation
Having displayed great feats the Panchalas had been much exhausted in battle. They were sleeping confidently collected together, and by the side of one another.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ते
तद् [pron]
तु
तु [ind]
कृत्वा
कृ [2. Ā.]
महत्
महत् [adj]
कर्म
कर्मन् [n]
श्रान्ताश्च
श्रम् [1. Ā.]
श्रान्ताश्च
च [ind]
बलवद्
बलवत् [adj]
रणे
रण [m]
प्रसुप्ता
प्रस्वप् [2. Ā.]
वै
वै [ind]
सुविश्वस्ताः
सु [ind]
सुविश्वस्ताः
विश्वस् [1. Ā.]
स्वसैन्यपरिवारिताः
स्व [adj]
स्वसैन्यपरिवारिताः
सैन्य [n]
स्वसैन्यपरिवारिताः
परिवारय् [10. Ā.]
अथ प्रविश्य तद्वेश्म धृष्टद्युम्नस्य भारत । पाञ्चाल्यं शयने द्रौणिरपश्यत्सुप्तमन्तिकात् ॥
English Translation
Entering into Dhrishtadyumna's apartment, OBharata, Drona's son saw the prince of the Panchalas sleeping before him on his bed.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथ
अथ [ind]
प्रविश्य
प्रविश् [4. P.]
तद्
तद् [pron]
वेश्म
वेश्मन् [n]
धृष्टद्युम्नस्य
धृष्टद्युम्न [m]
भारत
भारत [m]
पाञ्चाल्यं
पाञ्चाल्य [adj]
शयने
शयन [n]
द्रौणिर्
द्रौणि [m]
अपश्यत्
पश् [4. Ā.]
सुप्तम्
स्वप् [1. Ā.]
अन्तिकात्
अन्तिक [n]
क्षौमावदाते महति स्पर्ध्यास्तरणसंवृते । माल्यप्रवरसंयुक्ते धूपैश्चूर्णैश्च वासिते ॥
English Translation
He lay on a beautiful sheet of silk upon a rich and excellent bed. Excellent wreaths of flowers were scattered upon that bed and it was perfumed with the powder of incense.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
क्षौमावदाते
क्षौम [adj]
क्षौमावदाते
अवदात [adj]
महति
महत् [adj]
स्पर्ध्यास्तरणसंवृते
स्पृध् [6. P.]
स्पर्ध्यास्तरणसंवृते
आस्तरण [fn]
स्पर्ध्यास्तरणसंवृते
संवृ [9. P.]
माल्यप्रवरसंयुक्ते
माल्य [n]
माल्यप्रवरसंयुक्ते
प्रवर [adj]
माल्यप्रवरसंयुक्ते
संयुज् [7. Ā.]
धूपैश्चूर्णैश्च
धूप [m]
धूपैश्चूर्णैश्च
चूर्ण [mn]
धूपैश्चूर्णैश्च
च [ind]
वासिते
वासय् [Denom. Ā.]
तं शयानं महात्मानं विस्रब्धमकुतोभयम् । प्राबोधयत पादेन शयनस्थं महीपते ॥
English Translation
Having received a kick from Ashvatthaman the high-souled prince who was sleeping trustfully and fearlessly on his bed, awoke.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तं
तद् [pron]
शयानं
शी [1. Ā.]
महात्मानं
महात्मन् [adj]
विस्रब्धम्
विश्रम्भ् [1. Ā.]
अकुतोभयम्
अकुतोभय [adj]
प्राबोधयत
प्रबोधय् [10. Ā.]
पादेन
पाद [m]
शयनस्थं
शयन [n]
शयनस्थं
स्थ [adj]
महीपते
महीपति [m]
स बुद्ध्वा चरणस्पर्शमुत्थाय रणदुर्मदः । अभ्यजानदमेयात्मा द्रोणपुत्रं महारथम् ॥
English Translation
Feeling that kick, the great prince,! irresistible in battle, got up and recognised Drona's son standing before him.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
बुद्ध्वा
बुध् [1. Ā.]
चरणस्पर्शम्
चरण [mn]
चरणस्पर्शम्
स्पर्श [m]
उत्थाय
उत्था [1. Ā.]
रणदुर्मदः
रण [m]
रणदुर्मदः
दुर्मद [adj]
अभ्यजानद्
अभिज्ञा [9. Ā.]
अमेयात्मा
अमेय [adj]
अमेयात्मा
आत्मन् [m]
द्रोणपुत्रं
द्रोणपुत्र [m]
महारथम्
महत् [adj]
महारथम्
रथ [m]
तमुत्पतन्तं शयनादश्वत्थामा महाबलः । केशेष्वालम्ब्य पाणिभ्यां निष्पिपेष महीतले ॥
English Translation
As he was rising from his bed, the great Ashvatthaman caught him by the hair of his ! head and began to press him down on the Earth with his hands.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तम्
तद् [pron]
उत्पतन्तं
उत्पत् [1. Ā.]
शयनाद्
शयन [n]
अश्वत्थामा
अश्वत्थामन् [m]
महाबलः
महत् [adj]
महाबलः
बल [mn]
केशेष्वालम्ब्य
केश [m]
केशेष्वालम्ब्य
आलम्ब् [1. P.]
पाणिभ्यां
पाणि [m]
निष्पिपेष
निष्पिष् [6. P.]
महीतले
मही [f]
महीतले
तल [mn]
स बलात्तेन निष्पिष्टः साध्वसेन च भारत । निद्रया चैव पाञ्चाल्यो नाशकच्चेष्टितुं तदा ॥
English Translation
Thus pressed by Ashvatthaman with grea! force the prince, from fear as also from sleepiness, was not able to exert his might at that time.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
बलात्
बल [mn]
तेन
तद् [pron]
निष्पिष्टः
निष्पिष् [6. P.]
साध्वसेन
साध्वस [n]
च
च [ind]
भारत
भारत [m]
निद्रया
निद्रा [f]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
पाञ्चाल्यो
पाञ्चाल्य [adj]
नाशकच्चेष्टितुं
न [ind]
नाशकच्चेष्टितुं
शक् [4. P.]
नाशकच्चेष्टितुं
चेष्ट् [1. Ā.]
तदा
तदा [ind]
तमाक्रम्य तदा राजन्कण्ठे चोरसि चोभयोः । नदन्तं विस्फुरन्तं च पशुमारममारयत् ॥
English Translation
Striking him with his foot, O king, on both his throat and breast while his victim roared, Drona's son tried to kill him as if he were an animal.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तम्
तद् [pron]
आक्रम्य
आक्रम् [6. P.]
तदा
तदा [ind]
राजन्
राजन् [m]
कण्ठे
कण्ठ [m]
चोरसि
च [ind]
चोरसि
उरस् [n]
चोभयोः
च [ind]
चोभयोः
उभय [adj]
नदन्तं
नद् [1. Ā.]
विस्फुरन्तं
विस्फुर् [6. Ā.]
च
च [ind]
पशुमारम्
पशुमार [m]
अमारयत्
मारय् [10. Ā.]
तुदन्नखैस्तु स द्रौणिं नातिव्यक्तमुदाहरत् । आचार्यपुत्र शस्त्रेण जहि मा मा चिरं कृथाः । त्वत्कृते सुकृताँल्लोकान्गच्छेयं द्विपदां वर ॥
English Translation
The Panchala prince tore Ashvatthaman with his nails and at last slowly said, — 'O preceptor's son, kill me with a weapon, do not delay. O best of men, let me, through you go to the blessed regions.'
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तुदन्नखैस्तु
तुद् [7. Ā.]
तुदन्नखैस्तु
नख [mn]
तुदन्नखैस्तु
तु [ind]
स
तद् [pron]
द्रौणिं
द्रौणि [m]
नातिव्यक्तम्
न [ind]
नातिव्यक्तम्
अति [ind]
नातिव्यक्तम्
व्यक्त [adj]
उदाहरत्
उदाहृ [2. P.]
आचार्यपुत्र
आचार्य [m]
आचार्यपुत्र
पुत्र [m]
शस्त्रेण
शस्त्र [n]
जहि
हा [1. P.]
मा
मद् [pron]
माचिरं
माचिरम् [ind]
कृथाः
कृ [2. Ā.]
त्वत्कृते
त्वद् [pron]
त्वत्कृते
कृते [ind]
सुकृतांल्
सु [ind]
सुकृतांल्
कृ [2. Ā.]
लोकान्
लोक [m]
गच्छेयं
गम् [6. Ā.]
द्विपदां
द्विपद् [m]
वर
वर [adj]
तस्याव्यक्तां तु तां वाचं संश्रुत्य द्रौणिरब्रवीत् । आचार्यघातिनां लोका न सन्ति कुलपांसन । तस्माच्छस्त्रेण निधनं न त्वमर्हसि दुर्मते ॥
English Translation
Hearing those indistinct sounds of his, Drona's son said,-'O wretch of your race, there is no region for those that kill their preceptor. For this, O wicked man, you do not deserve to be killed with any weapon.'
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्याव्यक्तां
तद् [pron]
तस्याव्यक्तां
अव्यक्त [adj]
तु
तु [ind]
तां
तद् [pron]
वाचं
वाच् [f]
संश्रुत्य
संश्रु [5. Ā.]
द्रौणिर्
द्रौणि [m]
अब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
आचार्यघातिनां
आचार्य [m]
आचार्यघातिनां
घातिन् [adj]
लोका
लोक [m]
न
न [ind]
सन्ति
अस् [2. P.]
कुलपांसन
कुल [n]
कुलपांसन
पांसन [adj]
तस्माच्छस्त्रेण
तस्मात् [ind]
तस्माच्छस्त्रेण
शस्त्र [n]
निधनं
निधन [mn]
न
न [ind]
त्वम्
त्वद् [pron]
अर्हसि
अर्ह् [1. Ā.]
दुर्मते
दुर्मति [adj]
एवं ब्रुवाणस्तं वीरं सिंहो मत्तमिव द्विपम् । मर्मस्वभ्यवधीत्क्रुद्धः पादाष्ठीलैः सुदारुणैः ॥
English Translation
While saying so, Ashvatthaman, worked up with rage, began to strike the vital parts of his victim with his heels, and killed his foe like a lion killing an infuriate elephant.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवं
एवम् [ind]
ब्रुवाणस्तं
ब्रू [2. Ā.]
ब्रुवाणस्तं
तद् [pron]
वीरं
वीर [m]
सिंहो
सिंह [m]
मत्तम्
मद् [3. P.]
इव
इव [ind]
द्विपम्
द्विप [m]
मर्मस्वभ्यवधीत्
मर्मन् [n]
मर्मस्वभ्यवधीत्
अभिवध् [1. P.]
क्रुद्धः
क्रुध् [4. Ā.]
पादाष्ठीलैः
पादाष्ठील [mn]
सुदारुणैः
सु [ind]
सुदारुणैः
दारुण [adj]
तस्य वीरस्य शब्देन मार्यमाणस्य वेश्मनि । अबुध्यन्त महाराज स्त्रियो ये चास्य रक्षिणः ॥
English Translation
At the cries of that hero, while he was being slain, his wives and guards that were in his tent all got up, O king.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्य
तद् [pron]
वीरस्य
वीर [m]
शब्देन
शब्द [m]
मार्यमाणस्य
मारय् [10. Ā.]
वेश्मनि
वेश्मन् [n]
अबुध्यन्त
बुध् [1. Ā.]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
स्त्रियो
स्त्री [f]
ये
यद् [pron]
चास्य
च [ind]
चास्य
इदम् [pron]
रक्षिणः
रक्षिन् [adj]
ते दृष्ट्वा वर्ष्मवन्तं तमतिमानुषविक्रमम् । भूतमेव व्यवस्यन्तो न स्म प्रव्याहरन्भयात् ॥
English Translation
Seeing some body crushing the prince with superhuman force, they took the assailant for a supernatural being, and, therefore, made no noise from fear.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ते
तद् [pron]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
वर्ष्मवन्तं
वर्ष्मवत् [adj]
तम्
तद् [pron]
अतिमानुषविक्रमम्
अति [ind]
अतिमानुषविक्रमम्
मानुष [adj]
अतिमानुषविक्रमम्
विक्रम [m]
भूतम्
भूत [mn]
एव
एव [ind]
व्यवस्यन्तो
व्यवसा [6. Ā.]
न
न [ind]
स्म
स्म [ind]
प्रव्याहरन्
प्रव्याहृ [1. P.]
भयात्
भय [n]
तं तु तेनाभ्युपायेन गमयित्वा यमक्षयम् । अध्यतिष्ठत्स तेजस्वी रथं प्राप्य सुदर्शनम् ॥
English Translation
Having sent him to Yamas abode by such means the greatly energetic, Ashvatthaman went out and getting upon his beautiful car waited there.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तं
तद् [pron]
तु
तु [ind]
तेनाभ्युपायेन
तद् [pron]
तेनाभ्युपायेन
अभ्युपाय [m]
गमयित्वा
गमय् [10. Ā.]
यमक्षयम्
यम [m]
यमक्षयम्
क्षय [m]
अध्यतिष्ठत्
अधिष्ठा [1. Ā.]
स
तद् [pron]
तेजस्वी
तेजस्विन् [adj]
रथं
रथ [m]
प्राप्य
प्राप् [1. P.]
सुदर्शनम्
सुदर्शन [m]
स तस्य भवनाद्राजन्निष्क्रम्यानादयन्दिशः । रथेन शिबिरं प्रायाज्जिघांसुर्द्विषतो बली ॥
English Translation
Indeed, coming out of Dhrishtadyumna's camp, O king, Ashvatthaman made all the points of the horizon resound with his roars, and then proceeded on his car to other parts of the camp for killing his enemies.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
तस्य
तद् [pron]
भवनाद्
भवन [n]
राजन्निष्क्रम्यानादयन्
राजन् [m]
राजन्निष्क्रम्यानादयन्
निष्क्रम् [6. P.]
राजन्निष्क्रम्यानादयन्
नादय् [10. Ā.]
दिशः
दिश् [f]
रथेन
रथ [m]
शिबिरं
शिबिर [n]
प्रायाज्जिघांसुर्
प्रया [2. Ā.]
प्रायाज्जिघांसुर्
जिघांसु [adj]
द्विषतो
द्विष् [1. P.]
बली
बलिन् [adj]
अपक्रान्ते ततस्तस्मिन्द्रोणपुत्रे महारथे । सह तै रक्षिभिः सर्वैः प्रणेदुर्योषितस्तदा ॥
English Translation
After Drona's son, that great car-warrior, had gone away, the women and all the guards began to bewail.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथा
तथा [ind]
प्रयाते
प्रया [2. Ā.]
शिबिरं
शिबिर [n]
द्रोणपुत्रे
द्रोणपुत्र [m]
महारथे
महत् [adj]
महारथे
रथ [m]
सह
सह [ind]
तै
तद् [pron]
रक्षिभिः
रक्षिन् [adj]
सर्वैः
सर्व [pron]
प्रणेदुर्
प्रणद् [1. P.]
योषितस्तदा
योषित् [f]
योषितस्तदा
तदा [ind]
राजानं निहतं दृष्ट्वा भृशं शोकपरायणाः । व्याक्रोशन्क्षत्रियाः सर्वे धृष्टद्युम्नस्य भारत ॥
English Translation
Secing their king killed, all the wives of Dhrishtady!mna, cried aloud sorrowfully.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
राजानं
राजन् [m]
निहतं
निहन् [2. Ā.]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
भृशं
भृशम् [ind]
शोकपरायणाः
शोक [m]
शोकपरायणाः
परायण [n]
व्याक्रोशन्
व्याक्रुश् [1. Ā.]
क्षत्रियाः
क्षत्रिय [m]
सर्वे
सर्व [pron]
धृष्टद्युम्नस्य
धृष्टद्युम्न [m]
भारत
भारत [m]
तासां तु तेन शब्देन समीपे क्षत्रियर्षभाः । क्षिप्रं च समनह्यन्त किमेतदिति चाब्रुवन् ॥
English Translation
Hearing their lamentations many powerful, Kshatriyas, awaking, put on their armour and came there for inquiring after the cause of their lamentations.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तासां
तद् [pron]
तु
तु [ind]
तेन
तद् [pron]
शब्देन
शब्द [m]
समीपे
समीप [n]
क्षत्रियर्षभाः
क्षत्रिय [m]
क्षत्रियर्षभाः
ऋषभ [m]
क्षिप्रं
क्षिप्रम् [ind]
च
च [ind]
समनह्यन्त
संनह् [4. Ā.]
किम्
क [pron]
एतद्
एतद् [pron]
इति
इति [ind]
चाब्रुवन्
च [ind]
चाब्रुवन्
ब्रू [2. Ā.]
स्त्रियस्तु राजन्वित्रस्ता भारद्वाजं निरीक्ष्य तम् । अब्रुवन्दीनकण्ठेन क्षिप्रमाद्रवतेति वै ॥
English Translation
Terrified at seeing Ashvatthaman, those ladies in piteous tones asked the man to follow him without delay.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स्त्रियस्तु
स्त्री [f]
स्त्रियस्तु
तु [ind]
राजन्
राजन् [m]
वित्रस्ता
वित्रस् [4. Ā.]
भारद्वाजं
भारद्वाज [m]
निरीक्ष्य
निरीक्ष् [1. P.]
तम्
तद् [pron]
अब्रुवन्
ब्रू [2. Ā.]
दीनकण्ठेन
दीन [adj]
दीनकण्ठेन
कण्ठ [m]
क्षिप्रम्
क्षिप्रम् [ind]
आद्रवतेति
आद्रु [1. Ā.]
आद्रवतेति
इति [ind]
वै
वै [ind]