Aśvamedhikaparva Adhyāya 4
अश्वमेधिकपर्व • अध्यायः 4
Aśvamedhikaparva Adhyāya 4 of the classical Mahābhārata with 28 verses.
Total: 28 Verses
•
Citations: MBh 14.4.1–28
•
250 Lexicon Terms
शुश्रूषे तस्य धर्मज्ञ राजर्षेः परिकीर्तनम् । द्वैपायन मरुत्तस्य कथां प्रब्रूहि मेऽनघ ॥
English Translation
Yudhishthira said O righteous one, I wish to hear the history of that royal sage Marutta. Do you ( Dvaipayana, describe this to me, O sinless one.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शुश्रूषे
शुश्रूष् [1. P.]
तस्य
तद् [pron]
धर्मज्ञ
धर्म [mn]
धर्मज्ञ
ज्ञ [adj]
राजर्षेः
राजर्षि [m]
परिकीर्तनम्
परिकीर्तन [n]
द्वैपायन
द्वैपायन [m]
मरुत्तस्य
मरुत्त [m]
कथां
कथा [f]
प्रब्रूहि
प्रब्रू [2. Ā.]
मे
मद् [pron]
ऽनघ
अनघ [adj]
आसीत्कृतयुगे पूर्वं मनुर्दण्डधरः प्रभुः । तस्य पुत्रो महेष्वासः प्रजातिरिति विश्रुतः ॥
English Translation
Vyasa said O child, in the golden age Manu was lord wielding the sceptre. His son was known under the name of Prasandhi.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आसीत्
अस् [2. P.]
कृतयुगे
कृत [n]
कृतयुगे
युग [mn]
पूर्वं
पूर्वम् [ind]
मनुर्
मनु [m]
दण्डधरः
दण्ड [mn]
दण्डधरः
धर [adj]
प्रभुः
प्रभु [adj]
तस्य
तद् [pron]
पुत्रो
पुत्र [m]
महेष्वासः
महत् [adj]
महेष्वासः
इष्वास [m]
प्रजातिर्
प्रजाति [m]
इति
इति [ind]
विश्रुतः
विश्रु [5. Ā.]
प्रजातेरभवत्पुत्रः क्षुप इत्यभिविश्रुतः । क्षुपस्य पुत्रस्त्विक्ष्वाकुर्महीपालोऽभवत्प्रभुः ॥
English Translation
Prasandhi had a son named Kshupa. Kshupa's son was king Ikshvaku.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रजातेर्
प्रजाति [m]
अभवत्
भू [1. Ā.]
पुत्रः
पुत्र [m]
क्षुप
क्षुप [m]
इत्यभिविश्रुतः
इति [ind]
इत्यभिविश्रुतः
अभिविश्रु [5. Ā.]
क्षुपस्य
क्षुप [m]
पुत्रस्त्विक्ष्वाकुर्
पुत्र [m]
पुत्रस्त्विक्ष्वाकुर्
तु [ind]
पुत्रस्त्विक्ष्वाकुर्
इक्ष्वाकु [m]
महीपालो
महीपाल [m]
ऽभवत्
भू [1. Ā.]
प्रभुः
प्रभु [adj]
तस्य पुत्रशतं राजन्नासीत्परमधार्मिकम् । तांस्तु सर्वान्महीपालानिक्ष्वाकुरकरोत्प्रभुः ॥
English Translation
He, O king, had a hundred sons possessed of pre-eminent picty. And all of them were inade monarchs by king Ikshvaku.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्य
तद् [pron]
पुत्रशतं
पुत्र [m]
पुत्रशतं
शत [mn]
राजन्न्
राजन् [m]
आसीत्
अस् [2. P.]
परमधार्मिकम्
परम [adj]
परमधार्मिकम्
धार्मिक [adj]
तांस्तु
तद् [pron]
तांस्तु
तु [ind]
सर्वान्महीपालान्
सर्व [pron]
सर्वान्महीपालान्
महीपाल [m]
इक्ष्वाकुर्
इक्ष्वाकु [m]
अकरोत्
कृ [2. Ā.]
प्रभुः
प्रभु [adj]
तेषां ज्येष्ठस्तु विंशोऽभूत्प्रतिमानं धनुष्मताम् । विंशस्य पुत्रः कल्याणो विविंशो नाम भारत ॥
English Translation
The eldest of them, Vinsha, became an ideal bowman. Vinsha's son, O Bharata, was the auspicious Vivinsha.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तेषां
तद् [pron]
ज्येष्ठस्तु
ज्येष्ठ [adj]
ज्येष्ठस्तु
तु [ind]
विंशो
विंश [m]
ऽभूत्
भू [1. Ā.]
प्रतिमानं
प्रतिमान [n]
धनुष्मताम्
धनुष्मत् [adj]
विंशस्य
विंश [m]
पुत्रः
पुत्र [m]
कल्याणो
कल्याण [adj]
विविंशो
विविंश [m]
नाम
नाम [ind]
भारत
भारत [m]
विविंशस्य सुता राजन्बभूवुर्दश पञ्च च । सर्वे धनुषि विक्रान्ता ब्रह्मण्याः सत्यवादिनः ॥
English Translation
Vivinsha, O king, had fifteen sons; all of them powerful archers, respecting Brahmanas and speaking the truth, gentle and everspeaking fair. The eldest brother Khaninetra, oppressed all his brothers.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
विविंशस्य
विविंश [m]
सुता
सुत [m]
राजन्
राजन् [m]
बभूवुर्
भू [1. Ā.]
दश
दशन् [adj]
पञ्च
पञ्चन् [adj]
च
च [ind]
सर्वे
सर्व [pron]
धनुषि
धनुस् [n]
विक्रान्ता
विक्रम् [1. Ā.]
ब्रह्मण्याः
ब्रह्मण्य [adj]
सत्यवादिनः
सत्य [n]
सत्यवादिनः
वादिन् [adj]
दानधर्मरताः सन्तः सततं प्रियवादिनः । तेषां ज्येष्ठः खनीनेत्रः स तान्सर्वानपीडयत् ॥
English Translation
Vivinsha, O king, had fifteen sons; all of them powerful archers, respecting Brahmanas and speaking the truth, gentle and everspeaking fair. The eldest brother Khaninetra, oppressed all his brothers.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सत्यधर्मरताः
सत्य [n]
सत्यधर्मरताः
धर्म [mn]
सत्यधर्मरताः
रम् [4. Ā.]
सन्तः
सत् [adj]
सर्वलिप्साविवर्जिताः
सर्व [pron]
सर्वलिप्साविवर्जिताः
लिप्सा [f]
सर्वलिप्साविवर्जिताः
विवर्जय् [10. Ā.]
तेषां
तद् [pron]
ज्येष्ठः
ज्येष्ठ [adj]
खनीनेत्रः
खनीनेत्र [m]
स
तद् [pron]
तान्
तद् [pron]
सर्वान्
सर्व [pron]
अपीडयत्
पीडय् [10. Ā.]
खनीनेत्रस्तु विक्रान्तो जित्वा राज्यमकण्टकम् । नाशक्नोद्रक्षितुं राज्यं नान्वरज्यन्त तं प्रजाः ॥
English Translation
And having conquered the entire kingdom shorn of all troubles, Khaninetra, could not retain his supremacy; nor were the people satisfied with him.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
खनीनेत्रस्तु
खनीनेत्र [m]
खनीनेत्रस्तु
तु [ind]
विक्रान्तो
विक्रम् [1. Ā.]
जित्वा
जि [9. P.]
राज्यम्
राज्य [n]
अकण्टकम्
अकण्टक [adj]
नाशक्नोद्
न [ind]
नाशक्नोद्
शक् [4. P.]
रक्षितुं
रक्ष् [4. P.]
राज्यं
राज्य [n]
नान्वरज्यन्त
न [ind]
नान्वरज्यन्त
अनुरञ्ज् [4. Ā.]
तं
तद् [pron]
प्रजाः
प्रजा [f]
तमपास्य च तद्राष्ट्रं तस्य पुत्रं सुवर्चसम् । अभ्यषिञ्चत राजेन्द्र मुदितं चाभवत्तदा ॥
English Translation
And dethroning him, they, O foremost of kings invested his son Suvarcha with the rights of sovereignty, and experiences joy.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तम्
तद् [pron]
अपास्य
अपास् [2. P.]
च
च [ind]
तद्
तद् [pron]
राष्ट्रं
राष्ट्र [mn]
तस्य
तद् [pron]
पुत्रं
पुत्र [m]
सुवर्चसम्
सुवर्चस् [m]
अभ्यषिञ्चत
अभिषिच् [4. P.]
राजेन्द्र
राजन् [m]
राजेन्द्र
इन्द्र [m]
मुदितं
मुद् [1. P.]
चाभवत्
च [ind]
चाभवत्
भू [1. Ā.]
तदा
तदा [ind]
स पितुर्विक्रियां दृष्ट्वा राज्यान्निरसनं तथा । नियतो वर्तयामास प्रजाहितचिकीर्षया ॥
English Translation
Seeing the reverses of his father and his expulsion from the empire he was ever busy with encompassing the well-being of the people, being devoted to Brahman, speaking the truth, practising purity and controlling his senses and thoughts. And the subjects were well-pleased with that grcat one constant in virtue.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
पितुर्
पितृ [m]
विक्रियां
विक्रिया [f]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
राज्यान्निरसनं
राज्य [n]
राज्यान्निरसनं
निरसन [n]
तथा
तथा [ind]
नियतो
नियम् [1. Ā.]
वर्तयामास
वर्तय् [10. Ā.]
प्रजाहितचिकीर्षया
प्रजा [f]
प्रजाहितचिकीर्षया
हित [n]
प्रजाहितचिकीर्षया
चिकीर्षा [f]
ब्रह्मण्यः सत्यवादी च शुचिः शमदमान्वितः । प्रजास्तं चान्वरज्यन्त धर्मनित्यं मनस्विनम् ॥
English Translation
Seeing the reverses of his father and his expulsion from the empire he was ever busy with encompassing the well-being of the people, being devoted to Brahman, speaking the truth, practising purity and controlling his senses and thoughts. And the subjects were well-pleased with that grcat one constant in virtue.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ब्रह्मण्यः
ब्रह्मण्य [adj]
सत्यवादी
सत्य [n]
सत्यवादी
वादिन् [adj]
च
च [ind]
शुचिः
शुचि [adj]
शमदमान्वितः
शम [m]
शमदमान्वितः
दम [m]
शमदमान्वितः
अन्वित [adj]
प्रजास्तं
प्रजा [f]
प्रजास्तं
तद् [pron]
चान्वरज्यन्त
च [ind]
चान्वरज्यन्त
अनुरञ्ज् [4. Ā.]
धर्मनित्यं
धर्म [mn]
धर्मनित्यं
नित्य [adj]
मनस्विनम्
मनस्विन् [adj]
तस्य धर्मप्रवृत्तस्य व्यशीर्यत्कोशवाहनम् । तं क्षीणकोशं सामन्ताः समन्तात्पर्यपीडयन् ॥
English Translation
But he being constantly engaged in virtuous Works, His treasures and vehicles became greatly reduced. And on his treasury having become exhausted, the feudatory princes gathered round him and began to gave him trouble.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्य
तद् [pron]
धर्मप्रवृत्तस्य
धर्म [mn]
धर्मप्रवृत्तस्य
प्रवृत् [1. Ā.]
व्यशीर्यत्
विशृ [4. P.]
कोशवाहनम्
कोश [mn]
कोशवाहनम्
वाहन [n]
तं
तद् [pron]
क्षीणकोशं
क्षि [9. Ā.]
क्षीणकोशं
कोश [mn]
सामन्ताः
सामन्त [m]
समन्तात्
समन्तात् [ind]
पर्यपीडयन्
परिपीडय् [10. P.]
स पीड्यमानो बहुभिः क्षीणकोशस्त्ववाहनः । आर्तिमार्छत्परां राजा सह भृत्यैः पुरेण च ॥
English Translation
Being thus oppressed by many enemies while his treasury, horses and vehicles were impoverished, the king suffered great tribulation along with his retainers and the citizens.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
पीड्यमानो
पीडय् [10. Ā.]
बहुभिः
बहु [adj]
क्षीणकोशस्
क्षि [9. Ā.]
क्षीणकोशस्
कोश [mn]
त्व्
तु [ind]
अवाहनः
अ [ind]
अवाहनः
वाहन [n]
आर्तिम्
आर्ति [f]
आर्छत्
ऋछ् [5. Ā.]
परां
पर [pron]
राजा
राजन् [m]
सह
सह [ind]
भृत्यैः
भृत्य [m]
पुरेण
पुर [n]
च
च [ind]
न चैनं परिहर्तुं तेऽशक्नुवन्परिसंक्षये । सम्यग्वृत्तो हि राजा स धर्मनित्यो युधिष्ठिर ॥
English Translation
Although his power decreased greatly, yet the enemies could not kill the king, for his power, ( Yudhishthira, was established in virtue.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
न
न [ind]
चैनं
च [ind]
चैनं
एनद् [pron]
परिहर्तुं
परिहृ [1. Ā.]
ते
तद् [pron]
ऽशक्नुवन्
शक् [4. P.]
परिसंक्षये
परिसंक्षय [m]
सम्यग्वृत्तो
सम्यक् [ind]
सम्यग्वृत्तो
वृत् [3. P.]
हि
हि [ind]
राजा
राजन् [m]
स
तद् [pron]
धर्मनित्यो
धर्म [mn]
धर्मनित्यो
नित्य [adj]
युधिष्ठिर
युधिष्ठिर [m]
यदा तु परमामार्तिं गतोऽसौ सपुरो नृपः । ततः प्रदध्मौ स करं प्रादुरासीत्ततो बलम् ॥
English Translation
And when he had reached the worst point of misery along with the citizens, he blew his hand, and from that there appeared a supply of forces.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यदा
यदा [ind]
तु
तु [ind]
परमाम्
परम [adj]
आर्तिं
आर्ति [f]
गतो
गम् [6. Ā.]
ऽसौ
अदस् [pron]
सपुरो
स [ind]
सपुरो
पुर [n]
नृपः
नृप [m]
ततः
ततस् [ind]
प्रदध्मौ
प्रधम् [1. P.]
स
तद् [pron]
करं
कर [m]
प्रादुरासीत्
प्रादुरस् [2. P.]
ततो
ततस् [ind]
बलम्
बल [mn]
ततस्तानजयत्सर्वान्प्रातिसीमान्नराधिपान् । एतस्मात्कारणाद्राजन्विश्रुतः स करंधमः ॥
English Translation
And then he defeated all the kings living along the borders of his dominions And from this incident, O king, he hath been celebrated as Karandhama.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततस्तान्
ततस् [ind]
ततस्तान्
तद् [pron]
अजयत्
जि [9. P.]
सर्वान्
सर्व [pron]
प्रातिसीमान्नराधिपान्
प्रातिसीम [m]
प्रातिसीमान्नराधिपान्
नराधिप [m]
एतस्मात्
एतद् [pron]
कारणाद्
कारण [n]
राजन्
राजन् [m]
विश्रुतः
विश्रु [5. Ā.]
स
तद् [pron]
करंधमः
करंधम [m]
तस्य कारंधमः पुत्रस्त्रेतायुगमुखेऽभवत् । इन्द्रादनवरः श्रीमान्देवैरपि सुदुर्जयः ॥
English Translation
His son, Karandhama was born at the commencement of the Treta age, equalling Indra himself, gifted with grace, and invincible even by the immortals.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्य
तद् [pron]
कारंधमः
कारंधम [m]
पुत्रस्त्रेतायुगमुखे
पुत्र [m]
पुत्रस्त्रेतायुगमुखे
त्रेता [f]
पुत्रस्त्रेतायुगमुखे
युग [mn]
पुत्रस्त्रेतायुगमुखे
मुख [n]
ऽभवत्
भू [1. Ā.]
इन्द्राद्
इन्द्र [m]
अनवरः
अनवर [adj]
श्रीमान्
श्रीमत् [adj]
देवैर्
देव [m]
अपि
अपि [ind]
सुदुर्जयः
सु [ind]
सुदुर्जयः
दुर्जय [adj]
तस्य सर्वे महीपाला वर्तन्ते स्म वशे तदा । स हि सम्राडभूत्तेषां वृत्तेन च बलेन च ॥
English Translation
At that time all the kings were under his control; and alike by virtue of his riches and of prowess, he became their emperor.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्य
तद् [pron]
सर्वे
सर्व [pron]
महीपाला
महीपाल [m]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
स्म
स्म [ind]
वशे
वश [m]
तदा
तदा [ind]
स
तद् [pron]
हि
हि [ind]
सम्राड्
सम्राज् [m]
अभूत्
भू [1. Ā.]
तेषां
तद् [pron]
वृत्तेन
वृत्त [n]
च
च [ind]
बलेन
बल [mn]
च
च [ind]
अविक्षिन्नाम धर्मात्मा शौर्येणेन्द्रसमोऽभवत् । यज्ञशीलः कर्मरतिर्धृतिमान्संयतेन्द्रियः ॥
English Translation
In short, the righteous king Avikshit became like Indra himself in Heroism; and he was given to sacrifices, delighted in virtue and held his senses under control.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अविक्षिन्नाम
अविक्षित् [m]
अविक्षिन्नाम
नाम [ind]
धर्मात्मा
धर्म [mn]
धर्मात्मा
आत्मन् [m]
शौर्येणेन्द्रसमो
शौर्य [n]
शौर्येणेन्द्रसमो
इन्द्र [m]
शौर्येणेन्द्रसमो
सम [pron]
ऽभवत्
भू [1. Ā.]
यज्ञशीलः
यज्ञ [m]
यज्ञशीलः
शील [mn]
कर्मरतिर्
कर्मन् [n]
कर्मरतिर्
रति [f]
धृतिमान्
धृतिमत् [adj]
संयतेन्द्रियः
संयम् [1. Ā.]
संयतेन्द्रियः
इन्द्रिय [n]
तेजसादित्यसदृशः क्षमया पृथिवीसमः । बृहस्पतिसमो बुद्ध्या हिमवानिव सुस्थिरः ॥
English Translation
And in energy he resembled the sun and in patience, Earth herself; in intelligence, he was like Brihaspati, and in calmness the mountain Himavan himself.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तेजसादित्यसदृशः
तेजस् [n]
तेजसादित्यसदृशः
आदित्य [m]
तेजसादित्यसदृशः
सदृश [adj]
क्षमया
क्षमा [f]
पृथिवीसमः
पृथिवी [f]
पृथिवीसमः
सम [pron]
बृहस्पतिसमो
बृहस्पति [m]
बृहस्पतिसमो
सम [pron]
बुद्ध्या
बुद्धि [f]
हिमवान्
हिमवन्त् [m]
इव
इव [ind]
सुस्थिरः
सु [ind]
सुस्थिरः
स्थिर [adj]
कर्मणा मनसा वाचा दमेन प्रशमेन च । मनांस्याराधयामास प्रजानां स महीपतिः ॥
English Translation
And that king pleased the hearts of his subjects by act, thought, speech, self control, and forbearance.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कर्मणा
कर्मन् [n]
मनसा
मनस् [n]
वाचा
वाच् [f]
त्रिविधं
त्रिविध [adj]
हि
हि [ind]
नरः
नर [m]
सदा
सदा [ind]
मनांस्याराधयामास
मनस् [n]
मनांस्याराधयामास
आराधय् [10. Ā.]
प्रजानां
प्रजा [f]
स
तद् [pron]
महीपतिः
महीपति [m]
य ईजे हयमेधानां शतेन विधिवत्प्रभुः । याजयामास यं विद्वान्स्वयमेवाङ्गिराः प्रभुः ॥
English Translation
The lords who celebrated hundreds of Horse-Sacrifices, and whom the powerful and learned Angira himself served as priest.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
य
यद् [pron]
ईजे
यज् [2. P.]
हयमेधानां
हयमेध [m]
शतेन
शत [mn]
विधिवत्
विधिवत् [ind]
प्रभुः
प्रभु [adj]
याजयामास
याजय् [10. Ā.]
यं
यद् [pron]
विद्वान्
विद्वस् [adj]
स्वयम्
स्वयम् [ind]
एवाङ्गिराः
एव [ind]
एवाङ्गिराः
अङ्गिरस् [m]
प्रभुः
प्रभु [adj]
तस्य पुत्रोऽतिचक्राम पितरं गुणवत्तया । मरुत्तो नाम धर्मज्ञश्चक्रवर्ती महायशाः ॥
English Translation
His son excelled his father in the possession of good qualities; named Marutta, that lord of kings was righteous and of great fame; having the power of ten thousand elephants, and like unto Vishnu's second self.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्य
तद् [pron]
पुत्रो
पुत्र [m]
ऽतिचक्राम
अतिक्रम् [6. P.]
पितरं
पितृ [m]
गुणवत्तया
गुणवत् [adj]
गुणवत्तया
ता [f]
दुःषन्तो
दुःषन्त [m]
भरतश्चैव
भरत [m]
भरतश्चैव
च [ind]
भरतश्चैव
एव [ind]
चक्रवर्ती
चक्रवर्तिन् [m]
महायशाः
महत् [adj]
महायशाः
यशस् [n]
नागायुतसमप्राणः साक्षाद्विष्णुरिवापरः । स यक्ष्यमाणो धर्मात्मा शातकुम्भमयान्युत । कारयामास शुभ्राणि भाजनानि सहस्रशः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नागायुतसमप्राणः
नाग [m]
नागायुतसमप्राणः
अयुत [n]
नागायुतसमप्राणः
सम [pron]
नागायुतसमप्राणः
प्राण [m]
साक्षाद्
साक्षात् [ind]
विष्णुर्
विष्णु [m]
इवापरः
इव [ind]
इवापरः
अपर [pron]
स
तद् [pron]
यक्ष्यमाणो
यज् [2. P.]
धर्मात्मा
धर्म [mn]
धर्मात्मा
आत्मन् [m]
शातकुम्भमयान्युत
शातकुम्भ [n]
शातकुम्भमयान्युत
मय [adj]
शातकुम्भमयान्युत
उत [ind]
कारयामास
कारय् [10. Ā.]
शुभ्राणि
शुभ्र [adj]
भाजनानि
भाजन [n]
सहस्रशः
सहस्रशस् [ind]
मेरुं पर्वतमासाद्य हिमवत्पार्श्व उत्तरे । काञ्चनः सुमहान्पादस्तत्र कर्म चकार सः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मेरुं
मेरु [m]
पर्वतम्
पर्वत [mn]
आसाद्य
आसादय् [10. Ā.]
हिमवत्पार्श्व
हिमवन्त् [m]
हिमवत्पार्श्व
पार्श्व [mn]
उत्तरे
उत्तर [adj]
काञ्चनः
काञ्चन [adj]
सुमहान्
सु [ind]
सुमहान्
महत् [adj]
पादस्
पाद [m]
तत्र
तत्र [ind]
कर्म
कर्मन् [n]
चकार
कृ [2. Ā.]
सः
तद् [pron]
ततः कुण्डानि पात्रीश्च पिठराण्यासनानि च । चक्रुः सुवर्णकर्तारो येषां संख्या न विद्यते ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
कुण्डानि
कुण्ड [mn]
पात्रीश्च
पात्री [f]
पात्रीश्च
च [ind]
पिठराण्यासनानि
पिठर [n]
पिठराण्यासनानि
आसन [n]
च
च [ind]
चक्रुः
कृ [2. Ā.]
सुवर्णकर्तारो
सुवर्णकर्तृ [m]
येषां
यद् [pron]
संख्या
संख्या [f]
न
न [ind]
विद्यते
विद् [6. Ā.]
तस्यैव च समीपे स यज्ञवाटो बभूव ह । ईजे तत्र स धर्मात्मा विधिवत्पृथिवीपतिः । मरुत्तः सहितैः सर्वैः प्रजापालैर्नराधिपः ॥
English Translation
And the sacrificial ground was near this place. And that righteous king Marutta, with other princes, celebrated a sacrifice there.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्यैव
तद् [pron]
तस्यैव
एव [ind]
च
च [ind]
समीपे
समीप [n]
स
तद् [pron]
यज्ञवाटो
यज्ञ [m]
यज्ञवाटो
वाट [m]
बभूव
भू [1. Ā.]
ह
ह [ind]
ईजे
यज् [2. P.]
तत्र
तत्र [ind]
स
तद् [pron]
धर्मात्मा
धर्म [mn]
धर्मात्मा
आत्मन् [m]
विधिवत्
विधिवत् [ind]
पृथिवीपतिः
पृथिवीपति [m]
मरुत्तः
मरुत्त [m]
सहितैः
सहित [adj]
सर्वैः
सर्व [pron]
प्रजापालैर्
प्रजापाल [m]
नराधिपः
नराधिप [m]