Karṇaparva Adhyāya 65
कर्णपर्व • अध्यायः 65
Karṇaparva Adhyāya 65 of the classical Mahābhārata with 46 verses.
Total: 46 Verses
•
Citations: MBh 8.65.1–46
•
250 Lexicon Terms
•
Page 1 of 2 (Verses 30 shown)
तौ शङ्खभेरीनिनदे समृद्धे; समीयतुः श्वेतहयौ नराग्र्यौ । वैकर्तनः सूतपुत्रोऽर्जुनश्च; दुर्मन्त्रिते तव पुत्रस्य राजन् ॥
English Translation
Sanjaya said When the blare of conchs and sound of bugles became very high in the battle-field, those two, Suta's son Vaikartana and Arjuna mounted on white horses, closed each other, O king, on account of the vile policy of your son.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तौ
तद् [pron]
शङ्खभेरीनिनदे
शङ्ख [mn]
शङ्खभेरीनिनदे
भेरी [f]
शङ्खभेरीनिनदे
निनद [m]
समृद्धे
समृध् [4. Ā.]
समीयतुः
समि [2. Ā.]
श्वेतहयौ
श्वेत [adj]
श्वेतहयौ
हय [m]
नराग्र्यौ
नर [m]
नराग्र्यौ
अग्र्य [adj]
वैकर्तनः
वैकर्तन [m]
सूतपुत्रो
सूतपुत्र [m]
ऽर्जुनश्
अर्जुन [m]
च
च [ind]
दुर्मन्त्रिते
दुर्मन्त्रित [adj]
तव
त्वद् [pron]
पुत्रस्य
पुत्र [m]
राजन्
राजन् [m]
यथा गजौ हैमवतौ प्रभिन्नौ; प्रगृह्य दन्ताविव वाशितार्थे । तथा समाजग्मतुरुग्रवेगौ; धनंजयश्चाधिरथिश्च वीरौ ॥
English Translation
Those two dreadful heroes Dhananjaya and Adhiratha's son encountered each other like two Himalayan elephants with full-grown tusks, madly fighting for a she-elephant.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यथा
यथा [ind]
गजौ
गज [m]
हैमवतौ
हैमवत [adj]
प्रभिन्नौ
प्रभिद् [7. P.]
प्रगृह्य
प्रग्रह् [9. Ā.]
दन्ताव्
दन्त [mn]
इव
इव [ind]
वाशितार्थे
वाशिता [f]
वाशितार्थे
अर्थ [mn]
तथा
तथा [ind]
समाजग्मतुर्
समागम् [6. P.]
उग्रवेगौ
उग्र [adj]
उग्रवेगौ
वेग [m]
धनंजयश्
धनंजय [m]
चाधिरथिश्
च [ind]
चाधिरथिश्
आधिरथि [m]
च
च [ind]
वीरौ
वीर [m]
बलाहकेनेव यथा बलाहको; यदृच्छया वा गिरिणा गिरिर्यथा । तथा धनुर्ज्यातलनेमिनिस्वनौ; समीयतुस्ताविषुवर्षवर्षिणौ ॥
English Translation
Those two warriors, with bows twanging loudly and sending forth hosts of shafts and the palms of their hands also producing great sounds when shooting them and their carwheels making rattling, encountered each other like the collision of two heavy masses of clouds or two mountains.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
बलाहकेनेव
बलाहक [m]
बलाहकेनेव
इव [ind]
यथा
यथा [ind]
बलाहको
बलाहक [m]
यदृच्छया
यदृच्छा [f]
वा
वा [ind]
गिरिणा
गिरि [m]
गिरिर्
गिरि [m]
यथा
यथा [ind]
तथा
तथा [ind]
धनुर्ज्यातलनेमिनिस्वनौ
धनुस् [n]
धनुर्ज्यातलनेमिनिस्वनौ
ज्या [f]
धनुर्ज्यातलनेमिनिस्वनौ
तल [mn]
धनुर्ज्यातलनेमिनिस्वनौ
नेमि [mf]
धनुर्ज्यातलनेमिनिस्वनौ
निस्वन [m]
समीयतुस्
समि [2. Ā.]
ताव्
तद् [pron]
इषुवर्षवर्षिणौ
इषु [mf]
इषुवर्षवर्षिणौ
वर्ष [mn]
इषुवर्षवर्षिणौ
वर्षिन् [adj]
प्रवृद्धशृङ्गद्रुमवीरुदोषधी; प्रवृद्धनानाविधपर्वतौकसौ । यथाचलौ वा गलितौ महाबलौ; तथा महास्त्रैरितरेतरं घ्नतः ॥
English Translation
Those two great warriors fell upon and struck one one another with many powerful weapons resembling two mountains of towering height having many trees, herbs and creepers upon them and inhabited by various animals, rushing against each other.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रवृद्धशृङ्गद्रुमवीरुदोषधी
प्रवृध् [1. Ā.]
प्रवृद्धशृङ्गद्रुमवीरुदोषधी
शृङ्ग [n]
प्रवृद्धशृङ्गद्रुमवीरुदोषधी
द्रुम [m]
प्रवृद्धशृङ्गद्रुमवीरुदोषधी
वीरुध् [f]
प्रवृद्धशृङ्गद्रुमवीरुदोषधी
ओषधि [mf]
प्रवृद्धनानाविधपर्वतौकसौ
प्रवृध् [1. Ā.]
प्रवृद्धनानाविधपर्वतौकसौ
नानाविध [adj]
प्रवृद्धनानाविधपर्वतौकसौ
पर्वत [mn]
प्रवृद्धनानाविधपर्वतौकसौ
ओक [mn]
यथाचलौ
यथा [ind]
यथाचलौ
अचल [m]
वा
वा [ind]
गलितौ
गल् [1. P.]
महाबलौ
महत् [adj]
महाबलौ
बल [mn]
तथा
तथा [ind]
महास्त्रैर्
महत् [adj]
महास्त्रैर्
अस्त्र [mn]
इतरेतरं
इतरेतर [adj]
घ्नतः
हन् [6. P.]
स संनिपातस्तु तयोर्महानभू;त्सुरेशवैरोचनयोर्यथा पुरा । शरैर्विभुग्नाङ्गनियन्तृवाहनः; सुदुःसहोऽन्यैः पटुशोणितोदकः ॥
English Translation
The fight between those two great warriors became so terrible that it resembled the war between the king of heaven and the son of Virvahana in the days of old, it was impossible for other persons to bear up in such a fight and a river of blood flowed there, ghastly to look at; the limbs of both the warriors were badly cut in many places as also their drivers and horses.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
संनिपातस्
संनिपात [m]
तु
तु [ind]
तयोर्
तद् [pron]
महान्
महत् [adj]
अभूत्
भू [1. Ā.]
सुरेशवैरोचनयोर्
सुरेश [m]
सुरेशवैरोचनयोर्
वैरोचन [m]
यथा
यथा [ind]
पुरा
पुरा [ind]
शरैर्
शर [m]
विभुग्नाङ्गनियन्तृवाहनः
विभुज् [6. P.]
विभुग्नाङ्गनियन्तृवाहनः
अङ्ग [n]
विभुग्नाङ्गनियन्तृवाहनः
नियन्तृ [m]
विभुग्नाङ्गनियन्तृवाहनः
वाहन [n]
सुदुःसहो
सु [ind]
सुदुःसहो
दुःसह [adj]
ऽन्यैः
अन्य [pron]
पटुशोणितोदकः
पटु [adj]
पटुशोणितोदकः
शोणित [n]
पटुशोणितोदकः
उदक [n]
प्रभूतपद्मोत्पलमत्स्यकच्छपौ; महाह्रदौ पक्षिगणानुनादितौ । सुसंनिकृष्टावनिलोद्धतौ यथा; तथा रथौ तौ ध्वजिनौ समीयतुः ॥
English Translation
Those two cars, fitted with broad banners, when nearing each other, looked like two large lakes full of fishes and tortoises and many kinds of lotuses floating on it waters which was gently moved by the wind and resounding with the sweet voices of diverse kinds of birds.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रभूतपद्मोत्पलमत्स्यकच्छपौ
प्रभूत [adj]
प्रभूतपद्मोत्पलमत्स्यकच्छपौ
पद्म [mn]
प्रभूतपद्मोत्पलमत्स्यकच्छपौ
उत्पल [mn]
प्रभूतपद्मोत्पलमत्स्यकच्छपौ
मत्स्य [m]
प्रभूतपद्मोत्पलमत्स्यकच्छपौ
कच्छप [m]
महाह्रदौ
महत् [adj]
महाह्रदौ
ह्रद [mn]
पक्षिगणानुनादितौ
पक्षिन् [m]
पक्षिगणानुनादितौ
गण [m]
पक्षिगणानुनादितौ
अनुनादय् [10. P.]
सुसंनिकृष्टाव्
सु [ind]
सुसंनिकृष्टाव्
संनिकृष्ट [adj]
अनिलोद्धतौ
अनिल [m]
अनिलोद्धतौ
उद्धन् [1. P.]
यथा
यथा [ind]
तथा
तथा [ind]
रथौ
रथ [m]
तौ
तद् [pron]
ध्वजिनौ
ध्वजिन् [adj]
समीयतुः
समि [2. Ā.]
उभौ महेन्द्रस्य समानविक्रमा;वुभौ महेन्द्रप्रतिमौ महारथौ । महेन्द्रवज्रप्रतिमैश्च सायकै;र्महेन्द्रवृत्राविव संप्रजह्रतुः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
उभौ
उभ् [pron]
महेन्द्रस्य
महत् [adj]
महेन्द्रस्य
इन्द्र [m]
समानविक्रमाव्
समान [adj]
समानविक्रमाव्
विक्रम [m]
उभौ
उभ् [pron]
महेन्द्रप्रतिमौ
महत् [adj]
महेन्द्रप्रतिमौ
इन्द्र [m]
महेन्द्रप्रतिमौ
प्रतिम [adj]
महारथौ
महत् [adj]
महारथौ
रथ [m]
महेन्द्रवज्रप्रतिमैश्
महत् [adj]
महेन्द्रवज्रप्रतिमैश्
इन्द्र [m]
महेन्द्रवज्रप्रतिमैश्
वज्र [mn]
महेन्द्रवज्रप्रतिमैश्
प्रतिम [adj]
च
च [ind]
सायकैर्
सायक [m]
महेन्द्रवृत्राव्
महत् [adj]
महेन्द्रवृत्राव्
इन्द्र [m]
महेन्द्रवृत्राव्
वृत्र [m]
इव
इव [ind]
सम्प्रजह्रतुः
सम्प्रहृ [1. Ā.]
सनागपत्त्यश्वरथे उभे बले; विचित्रवर्णाभरणाम्बरस्रजे । चकम्पतुश्चोन्नमतः स्म विस्मया;द्वियद्गताश्चार्जुनकर्णसंयुगे ॥
English Translation
Both are armies abounding in cars, horses, elephants, foot adorned with fine mail, vestments and weapons as also those that were in the skies (the gods) were all struck with terror in seeing that extraordinary fight between Karna and Arjuna.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सनागपत्त्यश्वरथे
स [ind]
सनागपत्त्यश्वरथे
नाग [m]
सनागपत्त्यश्वरथे
पत्ति [m]
सनागपत्त्यश्वरथे
अश्व [m]
सनागपत्त्यश्वरथे
रथ [m]
उभे
उभ् [pron]
बले
बल [mn]
विचित्रवर्णाभरणाम्बरस्रजे
विचित्र [adj]
विचित्रवर्णाभरणाम्बरस्रजे
वर्ण [mn]
विचित्रवर्णाभरणाम्बरस्रजे
आभरण [n]
विचित्रवर्णाभरणाम्बरस्रजे
अम्बर [n]
विचित्रवर्णाभरणाम्बरस्रजे
स्रज [m]
चकम्पतुश्
कम्प् [1. P.]
चोन्नमतः
च [ind]
चोन्नमतः
उन्नम् [1. Ā.]
स्म
स्म [ind]
विस्मयाद्
विस्मय [m]
वियद्गताश्
वियन्त् [n]
वियद्गताश्
गम् [6. Ā.]
चार्जुनकर्णसंयुगे
च [ind]
चार्जुनकर्णसंयुगे
अर्जुन [m]
चार्जुनकर्णसंयुगे
कर्ण [m]
चार्जुनकर्णसंयुगे
संयुग [n]
भुजाः सवज्राङ्गुलयः समुच्छ्रिताः; ससिंहनादा हृषितैर्दिदृक्षुभिः । यदार्जुनं मत्तमिव द्विपो द्विपं; समभ्ययादाधिरथिर्जिघांसया ॥
English Translation
When Arjuna precipitated himself upon the son of Adhiratha like one furious elephant rushing against another with the intention of killing him, others out of excitement and joy uttered lion-like roars and raised their cloths shaking them fingers.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भुजाः
भुज [m]
सवज्राङ्गुलयः
स [ind]
सवज्राङ्गुलयः
वज्र [mn]
सवज्राङ्गुलयः
अङ्गुलि [mf]
समुच्छ्रिताः
समुच्छ्रि [1. P.]
ससिंहनादा
स [ind]
ससिंहनादा
सिंहनाद [m]
हृषितैर्
हृष् [1. P.]
दिदृक्षुभिः
दिदृक्षु [adj]
यदार्जुनं
यदा [ind]
यदार्जुनं
अर्जुन [m]
मत्तम्
मद् [3. P.]
इव
इव [ind]
द्विपो
द्विप [m]
द्विपं
द्विप [m]
समभ्ययाद्
समभिया [2. P.]
आधिरथिर्
आधिरथि [m]
जिघांसया
जिघांसा [f]
अभ्यक्रोशन्सोमकास्तत्र पार्थं; त्वरस्व याह्यर्जुन विध्य कर्णम् । छिन्ध्यस्य मूर्धानमलं चिरेण; श्रद्धां च राज्याद्धृतराष्ट्रसूनोः ॥
English Translation
The Somakas called loudly to Partha, “Go haste and slay Karna and by that put an end to the hope of Dhritarashtra's son for empire."
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अभ्यक्रोशन्
अभिक्रुश् [1. P.]
सोमकास्
सोमक [m]
तत्र
तत्र [ind]
पार्थं
पार्थ [m]
त्वरस्व
त्वर् [1. P.]
याह्य्
या [2. Ā.]
अर्जुन
अर्जुन [m]
विध्य
व्यध् [4. Ā.]
कर्णम्
कर्ण [m]
छिन्द्ध्य्
छिद् [1. P.]
अस्य
इदम् [pron]
मूर्धानम्
मूर्धन् [m]
अलं
अलम् [ind]
चिरेण
चिरेण [ind]
श्रद्धां
श्रद्धा [f]
च
च [ind]
राज्याद्
राज्य [n]
धृतराष्ट्रसूनोः
धृतराष्ट्र [m]
धृतराष्ट्रसूनोः
सूनु [m]
तथास्माकं बहवस्तत्र योधाः; कर्णं तदा याहि याहीत्यवोचन् । जह्यर्जुनं कर्ण ततः सचीराः; पुनर्वनं यान्तु चिराय पार्थाः ॥
English Translation
In the same way many of our warriors went to Karna and said "Kill Arjuna with your sharp arrows and let the sons of Pritha go again to the wilderness for good."
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथास्माकं
तथा [ind]
तथास्माकं
मद् [pron]
बहवस्
बहु [adj]
तत्र
तत्र [ind]
योधाः
योध [m]
कर्णं
कर्ण [m]
तदा
तदा [ind]
याहि
या [2. Ā.]
याहीत्य्
या [2. Ā.]
याहीत्य्
इति [ind]
अवोचन्
वच् [2. P.]
जह्य्
हा [1. P.]
अर्जुनं
अर्जुन [m]
कर्ण
कर्ण [m]
ततः
ततस् [ind]
सचीराः
स [ind]
सचीराः
चीर [n]
पुनर्
पुनर् [ind]
वनं
वन [n]
यान्तु
या [2. Ā.]
चिराय
चिराय [ind]
पार्थाः
पार्थ [m]
ततः कर्णः प्रथमं तत्र पार्थं; महेषुभिर्दशभिः पर्यविध्यत् । तमर्जुनः प्रत्यविध्यच्छिताग्रैः; कक्षान्तरे दशभिरतीव क्रुद्धः ॥
English Translation
Then Karna struck Arjuna with the powerful arrows and Arjuna also shot sharp arrows with great force against Karna's chest in return.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
कर्णः
कर्ण [m]
प्रथमं
प्रथमम् [ind]
तत्र
तत्र [ind]
पार्थं
पार्थ [m]
महेषुभिर्
महत् [adj]
महेषुभिर्
इषु [mf]
दशभिः
दशन् [adj]
पर्यविध्यत्
परिव्यध् [4. P.]
तम्
तद् [pron]
अर्जुनः
अर्जुन [m]
प्रत्यविध्यच्छिताग्रैः
प्रतिव्यध् [4. Ā.]
प्रत्यविध्यच्छिताग्रैः
शा [4. P.]
प्रत्यविध्यच्छिताग्रैः
अग्र [n]
कक्षान्तरे
कक्ष [mf]
कक्षान्तरे
अन्तर [n]
दशभिर्
दशन् [adj]
अतीव
अतीव [ind]
क्रुद्धः
क्रुध् [4. Ā.]
परस्परं तौ विशिखैः सुतीक्ष्णै;स्ततक्षतुः सूतपुत्रोऽर्जुनश्च । परस्परस्यान्तरेप्सू विमर्दे; सुभीममभ्याययतुः प्रहृष्टौ ॥
English Translation
Thinking to take advantage of each other's weak points with buoyant spirits they repeatedly attacked each other with great fierceness and hacked and wounded one another with may good winged arrows, in that terrible fight.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
परस्परं
परस्पर [adj]
तौ
तद् [pron]
विशिखैः
विशिख [m]
सुतीक्ष्णैस्
सु [ind]
सुतीक्ष्णैस्
तीक्ष्ण [adj]
ततक्षतुः
तक्ष् [1. P.]
सूतपुत्रो
सूतपुत्र [m]
ऽर्जुनश्
अर्जुन [m]
च
च [ind]
परस्परस्यान्तरेप्सू
परस्पर [adj]
परस्परस्यान्तरेप्सू
अन्तर [n]
परस्परस्यान्तरेप्सू
ईप्सु [adj]
विमर्दे
विमर्द [m]
सुभीमम्
सु [ind]
सुभीमम्
भीम [adj]
अभ्याययतुः
अभ्याया [2. P.]
प्रहृष्टौ
प्रहृष् [4. Ā.]
अमृष्यमाणश्च महाविमर्दे; तत्राक्रुध्यद्भीमसेनो महात्मा । अथाब्रवीत्पाणिना पाणिमाघ्न;न्संदष्टौष्ठो नृत्यति वादयन्निव । कथं नु त्वां सूतपुत्रः किरीटि;न्महेषुभिर्दशभिरविध्यदग्रे ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अमृष्यमाणश्
अ [ind]
अमृष्यमाणश्
मृष् [2. P.]
च
च [ind]
महाविमर्दे
महत् [adj]
महाविमर्दे
विमर्द [m]
तत्राक्रुध्यद्
तत्र [ind]
तत्राक्रुध्यद्
क्रुध् [4. Ā.]
भीमसेनो
भीमसेन [m]
महात्मा
महात्मन् [adj]
अथाब्रवीत्
अथ [ind]
अथाब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
पाणिना
पाणि [m]
पाणिम्
पाणि [m]
आघ्नन्
आहन् [2. Ā.]
संदष्टौष्ठो
संदंश् [1. P.]
संदष्टौष्ठो
ओष्ठ [m]
नृत्यति
नृत् [4. Ā.]
वादयन्न्
वादय् [10. Ā.]
इव
इव [ind]
कथं
कथम् [ind]
नु
नु [ind]
त्वां
त्वद् [pron]
सूतपुत्रः
सूतपुत्र [m]
किरीटिन्
किरीटिन् [m]
महेषुभिर्
महत् [adj]
महेषुभिर्
इषु [mf]
दशभिर्
दशन् [adj]
अविध्यद्
व्यध् [4. Ā.]
अग्रे
अग्र [n]
यया धृत्या सर्वभूतान्यजैषी;र्ग्रासं ददद्वह्नये खाण्डवे त्वम् । तया धृत्या सूतपुत्रं जहि त्व;महं वैनं गदया पोथयिष्ये ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यया
यद् [pron]
धृत्या
धृति [f]
सर्वभूतान्य्
सर्व [pron]
सर्वभूतान्य्
भूत [mn]
अजैषीर्
जि [9. P.]
ग्रासं
ग्रास [m]
ददद्
दा [1. Ā.]
वह्नये
वह्नि [m]
खाण्डवे
खाण्डव [mn]
त्वम्
त्वद् [pron]
तया
तद् [pron]
धृत्या
धृति [f]
सूतपुत्रं
सूतपुत्र [m]
जहि
हा [1. P.]
त्वम्
त्वद् [pron]
अहं
मद् [pron]
वैनं
वा [ind]
वैनं
एनद् [pron]
गदया
गदा [f]
पोथयिष्ये
पोथय् [10. Ā.]
अथाब्रवीद्वासुदेवोऽपि पार्थं; दृष्ट्वा रथेषून्प्रतिहन्यमानान् । अमीमृदत्सर्वथा तेऽद्य कर्णो; ह्यस्त्रैरस्त्राणि किमिदं किरीटिन् ॥
English Translation
Then Vasudeva seeing that Partha's shafts were being frustrated by Kama, addressed him (Arjuna)-How is this O Kiritin, that your weapons are being baffled by Karna. O brave warrior, why are you looking like one confounded. Don't you see the Kauravas, behind Karna, are all uttering loud shouts of joy.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथाब्रवीद्
अथ [ind]
अथाब्रवीद्
ब्रू [2. Ā.]
वासुदेवो
वासुदेव [m]
ऽपि
अपि [ind]
पार्थं
पार्थ [m]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
रथेषून्
रथेषु [m]
प्रतिहन्यमानान्
प्रतिहन् [4. Ā.]
अमीमृदत्
मृद् [9. Ā.]
सर्वथा
सर्वथा [ind]
ते
त्वद् [pron]
ऽद्य
अद्य [ind]
कर्णो
कर्ण [m]
ह्य्
हि [ind]
अस्त्रैर्
अस्त्र [mn]
अस्त्राणि
अस्त्र [mn]
किम्
क [pron]
इदं
इदम् [pron]
किरीटिन्
किरीटिन् [m]
स वीर किं मुह्यसि नावधीयसे; नदन्त्येते कुरवः संप्रहृष्टाः । कर्णं पुरस्कृत्य विदुर्हि सर्वे; त्वदस्त्रमस्त्रैर्विनिपात्यमानम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
वीर
वीर [m]
किं
किम् [ind]
मुह्यसि
मुह् [4. Ā.]
नावधीयसे
न [ind]
नावधीयसे
अवधा [3. Ā.]
नदन्त्य्
नद् [1. Ā.]
एते
एतद् [pron]
कुरवः
कुरु [m]
सम्प्रहृष्टाः
सम्प्रहृष् [6. P.]
कर्णं
कर्ण [m]
पुरस्कृत्य
पुरस्कृ [8. Ā.]
विदुर्
विद् [6. Ā.]
हि
हि [ind]
सर्वे
सर्व [pron]
त्वदस्त्रम्
त्वद् [pron]
त्वदस्त्रम्
अस्त्र [mn]
अस्त्रैर्
अस्त्र [mn]
विनिपात्यमानम्
विनिपातय् [10. P.]
यया धृत्या निहतं तामसास्त्रं; युगे युगे राक्षसाश्चापि घोराः । दम्भोद्भवाश्चासुराश्चाहवेषु; तया धृत्या त्वं जहि सूतपुत्रम् ॥
English Translation
Beholding your weapons made useless by those of Karna. This day kill Karna with the same energy that you have shown Yuga after Yuga in killing persons possessed of dark weapons and fierce Rakshasas and the boonproud Asuras in battle.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यया
यद् [pron]
धृत्या
धृति [f]
निहतं
निहन् [2. Ā.]
तामसास्त्रं
तामस [adj]
तामसास्त्रं
अस्त्र [mn]
युगे
युग [mn]
युगे
युग [mn]
राक्षसाश्
राक्षस [m]
चापि
च [ind]
चापि
अपि [ind]
घोराः
घोर [adj]
दम्भोद्भवाश्
दम्भ [m]
दम्भोद्भवाश्
उद्भव [adj]
चासुराश्
च [ind]
चासुराश्
असुर [m]
चाहवेषु
च [ind]
चाहवेषु
आहव [m]
तया
तद् [pron]
धृत्या
धृति [f]
त्वं
त्वद् [pron]
जहि
हा [1. P.]
सूतपुत्रम्
सूतपुत्र [m]
अनेन वास्य क्षुरनेमिनाद्य; संछिन्द्धि मूर्धानमरेः प्रसह्य । मया निसृष्टेन सुदर्शनेन; वज्रेण शक्रो नमुचेरिवारेः ॥
English Translation
Concentrating all your might cut-off the head of your enemy with this Sudarshana of razor-like keen edge which I am giving to you, like Cakra who cut-off the head of Namuchi, his enemy with thunder.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अनेन
इदम् [pron]
वास्य
वा [ind]
वास्य
इदम् [pron]
क्षुरनेमिनाद्य
क्षुर [m]
क्षुरनेमिनाद्य
नेमि [mf]
क्षुरनेमिनाद्य
अद्य [ind]
संछिन्द्धि
संछिद् [7. P.]
मूर्धानम्
मूर्धन् [m]
अरेः
अरि [m]
प्रसह्य
प्रसह् [1. P.]
मया
मद् [pron]
निसृष्टेन
निसृज् [6. P.]
सुदर्शनेन
सुदर्शन [m]
वज्रेण
वज्र [mn]
शक्रो
शक्र [m]
नमुचेर्
नमुचि [m]
इवारेः
इव [ind]
इवारेः
अरि [m]
किरातरूपी भगवान्यया च; त्वया महत्या परितोषितोऽभूत् । तां त्वं धृतिं वीर पुनर्गृहीत्वा; सहानुबन्धं जहि सूतपुत्रम् ॥
English Translation
You have even satisfied the great god Mahadeva (in battle) when he was disguised as a hunter; recovering the same patience, O hero, kill this son of Suta and his followers.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
किरातरूपी
किरात [mn]
किरातरूपी
रूपिन् [adj]
भगवान्
भगवन्त् [m]
यया
यद् [pron]
च
च [ind]
त्वया
त्वद् [pron]
महत्या
महत् [adj]
परितोषितो
परितोषय् [10. P.]
ऽभूत्
भू [1. Ā.]
तां
तद् [pron]
त्वं
त्वद् [pron]
धृतिं
धृति [f]
वीर
वीर [m]
पुनर्
पुनर् [ind]
गृहीत्वा
ग्रह् [6. Ā.]
सहानुबन्धं
सह [ind]
सहानुबन्धं
अनुबन्ध [m]
जहि
हा [1. P.]
सूतपुत्रम्
सूतपुत्र [m]
ततो महीं सागरमेखलां त्वं; सपत्तनां ग्रामवतीं समृद्धाम् । प्रयच्छ राज्ञे निहतारिसंघां; यशश्च पार्थातुलमाप्नुहि त्वम् ॥
English Translation
By that you will restore to this king Yudhishthira the sea-belted earth with its towns, villages and wealth and remove all his enemies from the face of the Earth and by that you will gain great fame.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
महीं
मही [f]
सागरमेखलां
सागर [m]
सागरमेखलां
मेखला [f]
त्वं
त्वद् [pron]
सपत्तनां
स [ind]
सपत्तनां
पत्तन [n]
ग्रामवतीं
ग्रामवत् [adj]
समृद्धाम्
समृध् [4. Ā.]
प्रयच्छ
प्रयम् [1. Ā.]
राज्ञे
राजन् [m]
निहतारिसंघां
निहन् [2. Ā.]
निहतारिसंघां
अरि [m]
निहतारिसंघां
संघ [m]
यशश्
यशस् [n]
च
च [ind]
पार्थातुलम्
पार्थ [m]
पार्थातुलम्
अतुल [adj]
आप्नुहि
आप् [1. P.]
त्वम्
त्वद् [pron]
संचोदितो भीमजनार्दनाभ्यां; स्मृत्वा तदात्मानमवेक्ष्य सत्त्वम् । महात्मनश्चागमने विदित्वा; प्रयोजनं केशवमित्युवाच ॥
English Translation
Thus roused by Bhima and Janardana Partha,. of great prowess, internally remembered himself and for what he had come to the world and addressed Keshava and said-
Morphemic Decomposition & Padaccheda
संचोदितो
संचोदय् [10. Ā.]
भीमजनार्दनाभ्यां
भीम [m]
भीमजनार्दनाभ्यां
जनार्दन [m]
स्मृत्वा
स्मृ [1. Ā.]
तदात्मानम्
तद् [pron]
तदात्मानम्
आत्मन् [m]
अवेक्ष्य
अवेक्ष् [1. P.]
सत्त्वम्
सत्त्व [n]
महात्मनश्
महात्मन् [adj]
चागमने
च [ind]
चागमने
आगमन [n]
विदित्वा
विद् [6. Ā.]
प्रयोजनं
प्रयोजन [n]
केशवम्
केशव [m]
इत्य्
इति [ind]
उवाच
वच् [2. P.]
प्रादुष्करोम्येष महास्त्रमुग्रं; शिवाय लोकस्य वधाय सौतेः । तन्मेऽनुजानातु भवान्सुराश्च; ब्रह्मा भवो ब्रह्मविदश्च सर्वे ॥
English Translation
Now I will invoke a powerful and terrible weapon for the benefit of the world and slaughter of Suta's son; let me have your permission as also of Brahma's and Bhava's as well of all persons who have acquired the Brahmajnana.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रादुष्करोम्य्
प्रादुष्कृ [8. Ā.]
एष
एतद् [pron]
महास्त्रम्
महत् [adj]
महास्त्रम्
अस्त्र [mn]
उग्रं
उग्र [adj]
शिवाय
शिव [n]
लोकस्य
लोक [m]
वधाय
वध [m]
सौतेः
सौति [m]
तन्
तद् [pron]
मे
मद् [pron]
ऽनुजानातु
अनुज्ञा [9. Ā.]
भवान्
भवत् [adj]
सुराश्
सुर [m]
च
च [ind]
ब्रह्मा
ब्रह्मन् [m]
भवो
भव [m]
ब्रह्मविदश्
ब्रह्मन् [n]
ब्रह्मविदश्
विद् [adj]
च
च [ind]
सर्वे
सर्व [pron]
इत्यूचिवान्ब्राह्ममसह्यमस्त्रं; प्रादुश्चक्रे मनसा संविधेयम् । ततो दिशश्च प्रदिशश्च सर्वाः; समावृणोत्सायकैर्भूरितेजाः । ससर्ज बाणान्भरतर्षभोऽपि; शतंशतानेकवदाशुवेगान् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इत्य्
इति [ind]
ऊचिवान्
वच् [2. P.]
ब्राह्मम्
ब्राह्म [adj]
असह्यम्
असह्य [adj]
अस्त्रं
अस्त्र [mn]
प्रादुश्चक्रे
प्रादुष्कृ [8. Ā.]
मनसा
मनस् [n]
संविधेयम्
संविधा [3. Ā.]
ततो
ततस् [ind]
दिशश्
दिश् [f]
च
च [ind]
प्रदिशश्
प्रदिश् [f]
च
च [ind]
सर्वाः
सर्व [pron]
समावृणोत्
समावृ [5. P.]
सायकैर्
सायक [m]
भूरितेजाः
भूरि [adj]
भूरितेजाः
तेजस् [n]
ससर्ज
सृज् [2. P.]
बाणान्
बाण [m]
भरतर्षभो
भरत [m]
भरतर्षभो
ऋषभ [m]
ऽपि
अपि [ind]
शतंशतान्
शतंशत [adj]
एकवद्
एक [pron]
एकवद्
वत् [ind]
आशुवेगान्
आशु [adj]
आशुवेगान्
वेग [m]
वैकर्तनेनापि तथाजिमध्ये; सहस्रशो बाणगणा विसृष्टाः । ते घोषिणः पाण्डवमभ्युपेयुः; पर्जन्यमुक्ता इव वारिधाराः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वैकर्तनेनापि
वैकर्तन [m]
वैकर्तनेनापि
अपि [ind]
तथाजिमध्ये
तथा [ind]
तथाजिमध्ये
आजि [mf]
तथाजिमध्ये
मध्ये [ind]
सहस्रशो
सहस्रशस् [ind]
बाणगणा
बाण [m]
बाणगणा
गण [m]
विसृष्टाः
विसृज् [4. Ā.]
ते
तद् [pron]
घोषिणः
घोषिन् [adj]
पाण्डवम्
पाण्डव [m]
अभ्युपेयुः
अभ्युपे [2. P.]
पर्जन्यमुक्ता
पर्जन्य [m]
पर्जन्यमुक्ता
मुच् [6. Ā.]
इव
इव [ind]
वारिधाराः
वारि [n]
वारिधाराः
धारा [f]
स भीमसेनं च जनार्दनं च; किरीटिनं चाप्यमनुष्यकर्मा । त्रिभिस्त्रिभिर्भीमबलो निहत्य; ननाद घोरं महता स्वरेण ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
भीमसेनं
भीमसेन [m]
च
च [ind]
जनार्दनं
जनार्दन [m]
च
च [ind]
किरीटिनं
किरीटिन् [m]
चाप्य्
च [ind]
चाप्य्
अपि [ind]
अमनुष्यकर्मा
अ [ind]
अमनुष्यकर्मा
मनुष्य [m]
अमनुष्यकर्मा
कर्मन् [n]
त्रिभिस्
त्रि [nr]
त्रिभिर्
त्रि [nr]
भीमबलो
भीम [adj]
भीमबलो
बल [mn]
निहत्य
निहन् [2. Ā.]
ननाद
नद् [1. Ā.]
घोरं
घोर [adj]
महता
महत् [adj]
स्वरेण
स्वर [m]
स कर्णबाणाभिहतः किरीटी; भीमं तथा प्रेक्ष्य जनार्दनं च । अमृष्यमाणः पुनरेव पार्थः; शरान्दशाष्टौ च समुद्बबर्ह ॥
English Translation
Then the diadem-adorned (Arjuna) beholding Bhimsena and Janardana thus struck and himself being also pierced lost all patience and again shot eighteen shafts.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
कर्णबाणाभिहतः
कर्ण [m]
कर्णबाणाभिहतः
बाण [m]
कर्णबाणाभिहतः
अभिहन् [4. P.]
किरीटी
किरीटिन् [m]
भीमं
भीम [m]
तथा
तथा [ind]
प्रेक्ष्य
प्रेक्ष् [1. P.]
जनार्दनं
जनार्दन [m]
च
च [ind]
अमृष्यमाणः
अ [ind]
अमृष्यमाणः
मृष् [2. P.]
पुनर्
पुनर् [ind]
एव
एव [ind]
पार्थः
पार्थ [m]
शरान्
शर [m]
दशाष्टौ
दशन् [adj]
दशाष्टौ
अष्टन् [adj]
च
च [ind]
सुषेणमेकेन शरेण विद्ध्वा; शल्यं चतुर्भिस्त्रिभिरेव कर्णम् । ततः सुमुक्तैर्दशभिर्जघान; सभापतिं काञ्चनवर्मनद्धम् ॥
English Translation
Piercing Susena with one, Shalya with four and Karna with three, he with the other ten slew Sabhapati (a Kanrada prince) who was cased in a golden armour.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सुषेणम्
सुषेण [m]
एकेन
एक [pron]
शरेण
शर [m]
विद्ध्वा
व्यध् [4. Ā.]
शल्यं
शल्य [m]
चतुर्भिस्
चतुर् [nr]
त्रिभिर्
त्रि [nr]
एव
एव [ind]
कर्णम्
कर्ण [m]
ततः
ततस् [ind]
सुमुक्तैर्
सु [ind]
सुमुक्तैर्
मुच् [6. Ā.]
दशभिर्
दशन् [adj]
जघान
हन् [6. P.]
सभापतिं
सभापति [m]
काञ्चनवर्मनद्धम्
काञ्चन [n]
काञ्चनवर्मनद्धम्
वर्मन् [mn]
काञ्चनवर्मनद्धम्
नह् [1. P.]
स राजपुत्रो विशिरा विबाहु;र्विवाजिसूतो विधनुर्विकेतुः । ततो रथाग्रादपतत्प्रभग्नः; परश्वधैः शाल इवाभिकृत्तः ॥
English Translation
That prince fell down dead from the front of his car, bereft of his head, arms, his steeds and banner like a Shala tree hewed down with the axe.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
राजपुत्रो
राजन् [m]
राजपुत्रो
पुत्र [m]
विशिरा
विशिरस् [adj]
विबाहुर्
विबाहु [adj]
विवाजिसूतो
विवाजिन् [adj]
विवाजिसूतो
सूत [m]
विकेतुः
विकेतु [adj]
ततो
ततस् [ind]
रथाग्राद्
रथ [m]
रथाग्राद्
अग्र [n]
अपतत्
पत् [1. Ā.]
प्रभग्नः
प्रभञ्ज् [4. P.]
परश्वधैः
परश्वध [m]
शाल
शाल [mn]
इवाभिकृत्तः
इव [ind]
इवाभिकृत्तः
अभिकृत् [6. Ā.]