Śāntiparva Adhyāya 146
शान्तिपर्व • अध्यायः 146
Śāntiparva Adhyāya 146 of the classical Mahābhārata with 19 verses.
Total: 19 Verses
•
Citations: MBh 12.146.1–19
•
250 Lexicon Terms
अबुद्धिपूर्वं यः पापं कुर्याद्भरतसत्तम । मुच्यते स कथं तस्मादेनसस्तद्वदस्व मे ॥
English Translation
Yudhishthira said O best of the Bharatas, when a person commits sin from want of discrimination, how may he be purified by it? Tell me all about it.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अबुद्धिपूर्वं
अबुद्धि [f]
अबुद्धिपूर्वं
पूर्वम् [ind]
यः
यद् [pron]
पापं
पाप [n]
कुर्याद्
कृ [2. Ā.]
भरतसत्तम
भरत [m]
भरतसत्तम
सत्तम [adj]
मुच्यते
मुच् [6. Ā.]
स
तद् [pron]
कथं
कथम् [ind]
तस्माद्
तद् [pron]
एनसस्तद्
एनस् [n]
एनसस्तद्
तद् [pron]
वदस्व
वद् [1. Ā.]
मे
मद् [pron]
अत्र ते वर्णयिष्येऽहमितिहासं पुरातनम् । इन्द्रोतः शौनको विप्रो यदाह जनमेजयम् ॥
English Translation
Bhishma said In this connection I shall recite to you the old narrative, spoken highly of by the Rishis, of what the twice-born Indrota, the son of Shunaka, said to Janamejaya.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अत्राप्युदाहरन्तीमम्
अत्र [ind]
अत्राप्युदाहरन्तीमम्
अपि [ind]
अत्राप्युदाहरन्तीमम्
उदाहृ [2. P.]
अत्राप्युदाहरन्तीमम्
इदम् [pron]
इतिहासं
इतिहास [mn]
पुरातनम्
पुरातन [adj]
इन्द्रोतः
इन्द्रोत [m]
शौनको
शौनक [m]
विप्रो
विप्र [m]
यद्
यद् [pron]
आह
अह् [1. P.]
जनमेजयम्
जनमेजय [m]
आसीद्राजा महावीर्यः पारिक्षिज्जनमेजयः । अबुद्धिपूर्वं ब्रह्महत्या तमागच्छन्महीपतिम् ॥
English Translation
There was, in days of old, a highly energetic king, called Janamejaya, who was the son of Parikshit. On one occasion from want of discrimination, that king became guilty of Brahmanicide.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आसीद्
अस् [2. P.]
राजा
राजन् [m]
महावीर्यः
महत् [adj]
महावीर्यः
वीर्य [n]
पारिक्षिज्जनमेजयः
पारिक्षित् [m]
पारिक्षिज्जनमेजयः
जनमेजय [m]
अबुद्धिपूर्वं
अबुद्धि [f]
अबुद्धिपूर्वं
पूर्वम् [ind]
ब्रह्महत्या
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्महत्या
हत्या [f]
तम्
तद् [pron]
आगच्छन्महीपतिम्
आगम् [6. P.]
आगच्छन्महीपतिम्
महीपति [m]
तं ब्राह्मणाः सर्व एव तत्यजुः सपुरोहिताः । जगाम स वनं राजा दह्यमानो दिवानिशम् ॥
English Translation
Upon this, all the Brahmanas together with his priests cast him off. Burning day and night with grief, the king retired into the forest.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तं
तद् [pron]
ब्राह्मणाः
ब्राह्मण [m]
सर्व
सर्व [pron]
एव
एव [ind]
तत्यजुः
त्यज् [1. Ā.]
सपुरोहिताः
स [ind]
सपुरोहिताः
पुरोहित [m]
जगाम
गम् [6. Ā.]
स
तद् [pron]
वनं
वन [n]
राजा
राजन् [m]
दह्यमानो
दह् [2. P.]
दिवानिशम्
दिवानिशम् [ind]
स प्रजाभिः परित्यक्तश्चकार कुशलं महत् । अतिवेलं तपस्तेपे दह्यमानः स मन्युना ॥
English Translation
Deserted by his subjects too, he adopted this course for acquiring great merit. Reduced by repentance, the king practised the most rigid austerities.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
प्रजाभिः
प्रजा [f]
परित्यक्तश्चकार
परित्यज् [1. Ā.]
परित्यक्तश्चकार
कृ [2. Ā.]
कुशलं
कुशल [adj]
महत्
महत् [adj]
अतिवेलं
अतिवेलम् [ind]
तपस्तेपे
तपस् [n]
तपस्तेपे
तप् [4. Ā.]
दह्यमानः
दह् [2. P.]
स
तद् [pron]
मन्युना
मन्यु [mf]
तत्रेतिहासं वक्ष्यामि धर्मस्यास्योपबृंहणम् । दह्यमानः पापकृत्या जगाम जनमेजयः ॥
English Translation
I shall now tell you the story of his expiation. Burning with the recollection of his sin, Janamejaya wandered about.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्रेतिहासं
तत्र [ind]
तत्रेतिहासं
इतिहास [mn]
वक्ष्यामि
वच् [2. P.]
धर्मस्यास्योपबृंहणम्
धर्म [mn]
धर्मस्यास्योपबृंहणम्
इदम् [pron]
धर्मस्यास्योपबृंहणम्
उपबृंहण [n]
दह्यमानः
दह् [2. P.]
पापकृत्या
पाप [adj]
पापकृत्या
कृति [f]
जगाम
गम् [6. Ā.]
जनमेजयः
जनमेजय [m]
वरिष्यमाण इन्द्रोतं शौनकं संशितव्रतम् । समासाद्योपजग्राह पादयोः परिपीडयन् ॥
English Translation
One day, in course of his peregrinations, he met Indrota, the son of Shunaka, of rigid vows, and approaching him touched his feet.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वरिष्यमाण
वृ [5. Ā.]
इन्द्रोतं
इन्द्रोत [m]
शौनकं
शौनक [m]
संशितव्रतम्
संशित [adj]
संशितव्रतम्
व्रत [n]
समासाद्योपजग्राह
समासादय् [10. P.]
समासाद्योपजग्राह
उपग्रह् [9. Ā.]
पादयोः
पाद [m]
परिपीडयन्
परिपीडय् [10. P.]
ततो भीतो महाप्राज्ञो जगर्हे सुभृशं तदा । कर्ता पापस्य महतो भ्रूणहा किमिहागतः ॥
English Translation
Seeing the king before him, the sage reproved him, saying,-You have committed a great sin. You have been guilty of foeticide. Why have you come here.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
भीतो
भी [1. Ā.]
महाप्राज्ञो
महत् [adj]
महाप्राज्ञो
प्राज्ञ [adj]
जगर्हे
गर्ह् [1. P.]
सुभृशं
सु [ind]
सुभृशं
भृशम् [ind]
तदा
तदा [ind]
कर्ता
कर्तृ [adj]
पापस्य
पाप [n]
महतो
महत् [adj]
भ्रूणहा
भ्रूण [n]
भ्रूणहा
हन् [adj]
किम्
किम् [ind]
इहागतः
इह [ind]
इहागतः
आगम् [6. P.]
किं तवास्मासु कर्तव्यं मा मा स्प्राक्षीः कथंचन । गच्छ गच्छ न ते स्थानं प्रीणात्यस्मानिह ध्रुवम् ॥
English Translation
What have you to do with us? Do not touch me! Go, go away! Your presence does not give us pleasure!
Morphemic Decomposition & Padaccheda
किं
क [pron]
तवास्मासु
त्वद् [pron]
तवास्मासु
मद् [pron]
कर्तव्यं
कृ [2. Ā.]
मा
मा [ind]
मा
मद् [pron]
स्प्राक्षीः
स्पृश् [6. Ā.]
कथंचन
कथंचन [ind]
गच्छ
गम् [6. Ā.]
गच्छ
गम् [6. Ā.]
न
न [ind]
ते
त्वद् [pron]
स्थानं
स्थान [n]
प्रीणात्यस्मान्
प्री [9. Ā.]
प्रीणात्यस्मान्
मद् [pron]
इह
इह [ind]
ध्रुवम्
ध्रुवम् [ind]
रुधिरस्येव ते गन्धः शवस्येव च दर्शनम् । अशिवः शिवसंकाशो मृतो जीवन्निवाटसि ॥
English Translation
Your body smells like blood. You look like a corpse. Though impure, you appear as pure, and though dead you move like a living being!
Morphemic Decomposition & Padaccheda
रुधिरस्येव
रुधिर [n]
रुधिरस्येव
इव [ind]
ते
त्वद् [pron]
गन्धः
गन्ध [mn]
शवस्येव
शव [mn]
शवस्येव
इव [ind]
च
च [ind]
दर्शनम्
दर्शन [n]
अशिवः
अशिव [adj]
शिवसंकाशो
शिव [adj]
शिवसंकाशो
संकाश [m]
मृतो
मृ [4. Ā.]
जीवन्न्
जीव् [1. Ā.]
इवाटसि
इव [ind]
इवाटसि
अट् [1. Ā.]
अन्तर्मृत्युरशुद्धात्मा पापमेवानुचिन्तयन् । प्रबुध्यसे प्रस्वपिषि वर्तसे चरसे सुखी ॥
English Translation
Dead within, you are of impure soul for you always wish to commit sin. Though you sleep, and wake, your life, however, is spent in great misery.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अन्तर्मृत्युर्
अन्तर् [ind]
अन्तर्मृत्युर्
मृत्यु [m]
अशुद्धात्मा
अशुद्ध [adj]
अशुद्धात्मा
आत्मन् [m]
पापम्
पाप [adj]
एवानुचिन्तयन्
एव [ind]
एवानुचिन्तयन्
अनुचिन्तय् [10. Ā.]
प्रबुध्यसे
प्रबुध् [4. P.]
प्रस्वपिषि
प्रस्वप् [2. Ā.]
वर्तसे
वृत् [3. P.]
चरसे
चर् [1. Ā.]
सुखी
सुखिन् [adj]
मोघं ते जीवितं राजन्परिक्लिष्टं च जीवसि । पापायेव च सृष्टोऽसि कर्मणे ह यवीयसे ॥
English Translation
Useless is your life, O king. You live most miserably. You have been created for ignoble and sinful acts.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मोघं
मोघ [adj]
ते
त्वद् [pron]
जीवितं
जीवित [n]
राजन्
राजन् [m]
परिक्लिष्टं
परिक्लिश् [9. P.]
च
च [ind]
जीवसि
जीव् [1. Ā.]
उग्रायैव
उग्र [adj]
उग्रायैव
एव [ind]
हि
हि [ind]
सृष्टो
सृज् [2. P.]
ऽसि
अस् [2. P.]
कर्मणे
कर्मन् [n]
न
न [ind]
त्ववेक्षसे
तु [ind]
त्ववेक्षसे
अवेक्ष् [1. P.]
बहु कल्याणमिच्छन्त ईहन्ते पितरः सुतान् । तपसा देवतेज्याभिर्वन्दनेन तितिक्षया ॥
English Translation
Fathers wish for sons for obtaining various kinds of blessings, and hoping they would perform penances and sacrifices, adore the gods, and practise renunciation.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
बहु
बहु [adj]
कल्याणम्
कल्याण [adj]
इच्छन्त
इष् [1. P.]
ईहन्ते
ईह् [1. P.]
पितरः
पितृ [m]
सुतान्
सुत [m]
तपसा
तपस् [n]
देवतेज्याभिर्
देवता [f]
देवतेज्याभिर्
इज्या [f]
वन्दनेन
वन्दन [n]
तितिक्षया
तितिक्षा [f]
पितृवंशमिमं पश्य त्वत्कृते नरकं गतम् । निरर्थाः सर्व एवैषामाशाबन्धास्त्वदाश्रयाः ॥
English Translation
See all your ancestors have fallen into hell for your acts. All the hopes your fathers had placed upon you have been frustrated,
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पितृवंशम्
पितृ [m]
पितृवंशम्
वंश [m]
इमं
इदम् [pron]
पश्य
पश् [4. Ā.]
त्वत्कृते
त्वद् [pron]
त्वत्कृते
कृते [ind]
नरकं
नरक [mn]
गतम्
गम् [6. Ā.]
निरर्थाः
निरर्थ [adj]
सर्व
सर्व [pron]
एवैषाम्
एव [ind]
एवैषाम्
इदम् [pron]
आशाबन्धास्त्वदाश्रयाः
आशा [f]
आशाबन्धास्त्वदाश्रयाः
बन्ध [m]
आशाबन्धास्त्वदाश्रयाः
त्वद् [pron]
आशाबन्धास्त्वदाश्रयाः
आश्रय [m]
यान्पूजयन्तो विन्दन्ति स्वर्गमायुर्यशः सुखम् । तेषु ते सततं द्वेषो ब्राह्मणेषु निरर्थकः ॥
English Translation
You live in vain, for you, always entertain hatred and malice towards the Brahmanas,-by worshipping whom other men acquire long life, fame, and heaven.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यान्
यद् [pron]
पूजयन्तो
पूजय् [10. Ā.]
विन्दन्ति
विद् [2. Ā.]
स्वर्गम्
स्वर्ग [m]
आयुर्
आयुस् [n]
यशः
यशस् [n]
सुखम्
सुख [n]
तेषु
तद् [pron]
ते
त्वद् [pron]
सततं
सततम् [ind]
द्वेषो
द्वेष [m]
ब्राह्मणेषु
ब्राह्मण [m]
निरर्थकः
निरर्थक [adj]
इमं लोकं विमुच्य त्वमवाङ्मूर्धा पतिष्यसि । अशाश्वतीः शाश्वतीश्च समाः पापेन कर्मणा ॥
English Translation
Leaving this world, you shall have to fall (into hell) with head downwards and remain in that posture for numberless years for your sinful deeds.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इमं
इदम् [pron]
लोकं
लोक [m]
विमुच्य
विमुच् [6. Ā.]
त्वम्
त्वद् [pron]
अवाङ्मूर्धा
अवाक् [ind]
अवाङ्मूर्धा
मूर्धन् [m]
पतिष्यसि
पत् [1. Ā.]
अशाश्वतीः
अशाश्वत [adj]
शाश्वतीश्च
शाश्वत [adj]
शाश्वतीश्च
च [ind]
समाः
समा [f]
पापेन
पाप [adj]
कर्मणा
कर्मन् [n]
अद्यमानो जन्तुगृध्रैः शितिकण्ठैरयोमुखैः । ततोऽपि पुनरावृत्तः पापयोनिं गमिष्यसि ॥
English Translation
There you will be tortured by vultures and peacocks having iron beaks. Returning thence into this world, you will be born again in a wretched order of creatures.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अद्यमानो
अद् [2. Ā.]
जन्तुगृध्रैः
जन्तु [m]
जन्तुगृध्रैः
गृध्र [m]
शितिकण्ठैर्
शितिकण्ठ [mn]
अयोमुखैः
अयस् [n]
अयोमुखैः
मुख [n]
ततो
ततस् [ind]
ऽपि
अपि [ind]
पुनर्
पुनर् [ind]
आवृत्तः
आवृत् [1. Ā.]
पापयोनिं
पाप [adj]
पापयोनिं
योनि [mf]
गमिष्यसि
गम् [6. Ā.]
यदिदं मन्यसे राजन्नायमस्ति परः कुतः । प्रतिस्मारयितारस्त्वां यमदूता यमक्षये ॥
English Translation
If you think, o king, that this world is nothing and that the next world is nothing and that the next world is but a shadow, the attendants of Yama in the infernal regions will convince you, removing your scepticism.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यद्
यद् [pron]
इदं
इदम् [pron]
मन्यसे
मन् [8. P.]
राजन्नायम्
राजन् [m]
राजन्नायम्
न [ind]
राजन्नायम्
इदम् [pron]
अस्ति
अस् [2. P.]
परः
पर [pron]
कुतः
कुतस् [ind]
प्रतिस्मारयितारस्त्वां
प्रतिस्मारय् [10. P.]
प्रतिस्मारयितारस्त्वां
त्वद् [pron]
यमदूता
यम [m]
यमदूता
दूत [m]
यमक्षये
यम [m]
यमक्षये
क्षय [m]