Karṇaparva Adhyāya 45
कर्णपर्व • अध्यायः 45
Karṇaparva Adhyāya 45 of the classical Mahābhārata with 74 verses.
Total: 74 Verses
•
Citations: MBh 8.45.1–74
•
250 Lexicon Terms
•
Page 1 of 3 (Verses 30 shown)
द्रौणिस्तु रथवंशेन महता परिवारितः । आपतत्सहसा राजन्यत्र राजा व्यवस्थितः ॥
English Translation
Sanjaya said Thereupon surrounded be a mighty carforce Drona's son appeared, all on a sudden O king, where Pritha's son was.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
द्रौणिस्
द्रौणि [m]
तु
तु [ind]
रथवंशेन
रथ [m]
रथवंशेन
वंश [m]
महता
महत् [adj]
परिवारितः
परिवारय् [10. Ā.]
प्रैषयत्
प्रेषय् [10. Ā.]
तत्र
तत्र [ind]
तुरगान्
तुरग [m]
यत्र
यत्र [ind]
द्रौणिर्
द्रौणि [m]
व्यवस्थितः
व्यवस्था [1. Ā.]
तमापतन्तं सहसा शूरः शौरिसहायवान् । दधार सहसा पार्थो वेलेव मकरालयम् ॥
English Translation
Like a bank containing ocean Pritha's heroic son, assisted by Shouri, all on a sudden, encountered him.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तम्
तद् [pron]
आपतन्तं
आपत् [1. Ā.]
सहसा
सहसा [ind]
शरैः
शर [m]
संनतपर्वभिः
संनम् [1. Ā.]
संनतपर्वभिः
पर्वन् [n]
दधार
धृ [4. P.]
सहसा
सहसा [ind]
पार्थो
पार्थ [m]
वेलेव
वेला [f]
वेलेव
इव [ind]
मकरालयम्
मकर [m]
मकरालयम्
आलय [mn]
ततः क्रुद्धो महाराज द्रोणपुत्रः प्रतापवान् । अर्जुनं वासुदेवं च छादयामास पत्रिभिः ॥
English Translation
Thereupon, O king, your son, the great carwarrior, being greatly enraged resisted those the rays twin sons of Pandu, the great bowmen, with numberless arrows.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथान्यद्
अथ [ind]
अथान्यद्
अन्य [pron]
धनुर्
धनुस् [n]
आदाय
आदा [4. Ā.]
द्रोणपुत्रः
द्रोणपुत्र [m]
प्रतापवान्
प्रतापवत् [adj]
स
तद् [pron]
विद्धः
व्यध् [4. Ā.]
सूतपुत्रेण
सूतपुत्र [m]
छादयामास
छादय् [10. Ā.]
पत्रिभिः
पत्त्रिन् [m]
अवच्छन्नौ ततः कृष्णौ दृष्ट्वा तत्र महारथाः । विस्मयं परमं गत्वा प्रैक्षन्त कुरवस्तदा ॥
English Translation
Beholding those two Krishnas covered with arrows the mighty car-warriors of the Pandava and Kuru armies, filled with great wonder, looked at them.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
लाघवं
लाघव [n]
द्रोणपुत्रस्य
द्रोणपुत्र [m]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
तत्र
तत्र [ind]
महारथाः
महत् [adj]
महारथाः
रथ [m]
संमोहं
सम्मोह [m]
परमं
परम [adj]
गत्वा
गम् [6. Ā.]
प्रैक्षत
प्रेक्ष् [1. P.]
द्रोणजं
द्रोण [m]
द्रोणजं
ज [adj]
ततः
ततस् [ind]
अर्जुनस्तु ततो दिव्यमस्त्रं चक्रे हसन्निव । तदस्त्रं ब्राह्मणो युद्धे वारयामास भारत ॥
English Translation
Thereupon as if smiling Arjuna created a celestial weapon while, ( descendant of Bharata, the Brahmana baffled in battle.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अर्जुनस्
अर्जुन [m]
तु
तु [ind]
ततो
ततस् [ind]
दिव्यम्
दिव्य [adj]
अस्त्रं
अस्त्र [mn]
चक्रे
कृ [2. Ā.]
हसन्न्
हस् [1. Ā.]
इव
इव [ind]
कर्णो
कर्ण [m]
वैकर्तनो
वैकर्तन [m]
युद्धे
युद्ध [n]
वारयामास
वारय् [10. Ā.]
भारत
भारत [m]
यद्यद्धि व्याक्षिपद्युद्धे पाण्डवोऽस्त्रं जिघांसया । तत्तदस्त्रं महेष्वासो द्रोणपुत्रो व्यशातयत् ॥
English Translation
Whatever weapon that the Pandava discharged in battle for killing the son of Drona, the great bowman made useless.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यद्
यद् [pron]
यद्धि
यद् [pron]
यद्धि
हि [ind]
व्याक्षिपद्
व्याक्षिप् [6. Ā.]
युद्धे
युद्ध [n]
पाण्डवो
पाण्डव [m]
ऽस्त्रं
अस्त्र [mn]
जिघांसया
जिघांसा [f]
सपुत्रं
स [ind]
सपुत्रं
पुत्र [m]
सहसेनं
सह [ind]
सहसेनं
सेना [f]
च
च [ind]
द्रोणपुत्रो
द्रोण [m]
द्रोणपुत्रो
पुत्र [m]
न्यवारयत्
निवारय् [10. Ā.]
अस्त्रयुद्धे ततो राजन्वर्तमाने भयावहे । अपश्याम रणे द्रौणिं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥
English Translation
Then, O king, a great encounter of weapons took place in that great battle when we saw the son of Drona like Death himself with widening mouth.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अस्त्रयुद्धे
अस्त्र [mn]
अस्त्रयुद्धे
युद्ध [n]
ततो
ततस् [ind]
राजन्
राजन् [m]
वर्तमाने
वृत् [3. P.]
भयावहे
भय [n]
भयावहे
आवह [adj]
अपश्याम
पश् [4. Ā.]
रणे
रण [m]
द्रौणिं
द्रौणि [m]
व्यात्ताननम्
व्यादा [3. P.]
व्यात्ताननम्
आनन [n]
इवान्तकम्
इव [ind]
इवान्तकम्
अन्तक [m]
स दिशो विदिशश्चैव छादयित्वा विजिह्मगैः । वासुदेवं त्रिभिर्बाणैरविध्यद्दक्षिणे भुजे ॥
English Translation
Having filled all the quarters and directions with straight arrow he sundered Krishna's right arm with three arrows.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
दिशो
दिश् [f]
विदिशश्
विदिश् [f]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
छादयित्वा
छादय् [10. Ā.]
विजिह्मगैः
विजिह्म [adj]
विजिह्मगैः
ग [adj]
जनार्दनं
जनार्दन [m]
त्रिभिर्
त्रि [nr]
बाणैर्
बाण [m]
अभ्यहन्
अभिहन् [4. P.]
दक्षिणे
दक्षिण [adj]
भुजे
भुज [m]
ततोऽर्जुनो हयान्हत्वा सर्वांस्तस्य महात्मनः । चकार समरे भूमिं शोणितौघतरङ्गिणीम् ॥
English Translation
Thereupon killing all the horses of the highsouled one Arjuna created, in the battle-field, a dreadful stream of blood, carrying away all to the other region.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
ऽर्जुनो
अर्जुन [m]
हयान्
हय [m]
हत्वा
हन् [6. P.]
सर्वांस्
सर्व [pron]
तस्य
तद् [pron]
महात्मनः
महात्मन् [adj]
चकार
कृ [2. Ā.]
समरे
समर [mn]
भूमिं
भूमि [f]
शोणितौघतरङ्गिणीम्
शोणित [n]
शोणितौघतरङ्गिणीम्
ओघ [m]
शोणितौघतरङ्गिणीम्
तरंगिन् [adj]
निहता रथिनः पेतुः पार्थचापच्युतैः शरैः । हयाश्च पर्यधावन्त मुक्तयोक्त्रास्ततस्ततः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
निहता
निहन् [2. Ā.]
रथिनः
रथिन् [m]
पेतुः
पत् [1. Ā.]
पार्थचापच्युतैः
पार्थ [m]
पार्थचापच्युतैः
चाप [mn]
पार्थचापच्युतैः
च्यु [1. P.]
शरैः
शर [m]
हयाश्
हय [m]
च
च [ind]
पर्यधावन्त
परिधाव् [1. Ā.]
मुक्तयोक्त्रास्
मुच् [6. Ā.]
मुक्तयोक्त्रास्
योक्त्र [n]
ततस्
ततस् [ind]
ततः
ततस् [ind]
तद्दृष्ट्वा कर्म पार्थस्य द्रौणिराहवशोभिनः । अवाकिरद्रणे कृष्णं समन्तान्निशितैः शरैः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तद्
तद् [pron]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
कर्म
कर्मन् [n]
पार्थस्य
पार्थ [m]
द्रौणिर्
द्रौणि [m]
आहवशोभिनः
आहव [m]
आहवशोभिनः
शोभिन् [adj]
भीमं
भीम [m]
प्रच्छादयामास
प्रच्छादय् [10. P.]
समन्तान्
समन्तात् [ind]
निशितैः
निशा [3. Ā.]
शरैः
शर [m]
ततोऽर्जुनं महाराज द्रौणिरायम्य पत्रिणा । वक्षोदेशे समासाद्य ताडयामास संयुगे ॥
English Translation
O monarch, Drouni again ruthlessly wounded Arjuna on the breast with a winged arrow.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अर्जुनो
अर्जुन [m]
ऽपि
अपि [ind]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
द्रौणिं
द्रौणि [m]
विव्याध
व्यध् [4. Ā.]
पत्रिभिः
पत्त्रिन् [m]
वक्षोदेशे
वक्षस् [n]
वक्षोदेशे
देश [m]
समासाद्य
समासादय् [10. P.]
ताडयामास
ताडय् [10. Ā.]
संयुगे
संयुग [n]
सोऽतिविद्धो रणे तेन द्रोणपुत्रेण भारत । आदत्त परिघं घोरं द्रौणेश्चैनमवाक्षिपत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सो
तद् [pron]
ऽतिविद्धो
अतिव्यध् [4. P.]
रणे
रण [m]
तेन
तद् [pron]
द्रोणपुत्रेण
द्रोणपुत्र [m]
भारत
भारत [m]
आदत्त
आदा [4. Ā.]
परिघं
परिघ [m]
घोरं
घोर [adj]
द्रौणेश्
द्रौणि [m]
चैनम्
च [ind]
चैनम्
एनद् [pron]
अवाक्षिपत्
अवक्षिप् [6. P.]
तमापतन्तं परिघं कार्तस्वरविभूषितम् । द्रौणिश्चिच्छेद सहसा तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
विधुन्वानो
विधू [6. P.]
महच्
महत् [adj]
चापं
चाप [mn]
कार्तस्वरविभूषितम्
कार्तस्वर [n]
कार्तस्वरविभूषितम्
विभूषय् [10. P.]
व्यधमत्
विधम् [1. P.]
सायकैस्
सायक [m]
तूर्णं
तूर्णम् [ind]
तत
ततस् [ind]
उच्चुक्रुशुर्
उत्क्रुश् [1. Ā.]
जनाः
जन [m]
सोऽनेकधापतद्भूमौ भारद्वाजस्य सायकैः । विशीर्णः पर्वतो राजन्यथा स्यान्मातरिश्वना ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सो
तद् [pron]
ऽनेकधापतद्
अनेकधा [ind]
ऽनेकधापतद्
पत् [1. Ā.]
भूमौ
भूमि [f]
भारद्वाजस्य
भारद्वाज [m]
सायकैः
सायक [m]
विशीर्णः
विशृ [4. P.]
पर्वतो
पर्वत [mn]
राजन्
राजन् [m]
यथा
यथा [ind]
स्यान्
अस् [2. P.]
मातरिश्वना
मातरिश्वन् [m]
ततोऽर्जुनो रणे द्रौणिं विव्याध दशभिः शरैः । सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपाहरत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शिखण्डिनं
शिखण्डिन् [m]
रणे
रण [m]
क्रुद्धो
क्रुध् [4. Ā.]
विव्याध
व्यध् [4. Ā.]
दशभिः
दशन् [adj]
शरैः
शर [m]
सारथिं
सारथि [m]
चास्य
च [ind]
चास्य
इदम् [pron]
भल्लेन
भल्ल [m]
रथनीडाद्
रथनीड [mn]
अपाहरत्
अपहृ [1. Ā.]
स संगृह्य स्वयं वाहान्कृष्णौ प्राच्छादयच्छरैः । तत्राद्भुतमपश्याम द्रौणेराशु पराक्रमम् ॥
English Translation
Then himself taking up the reins of horses Drona's son covered Krishna and Arjuna with arrows. He saw a wonderful power in him then. He simultaneously drove his horses and fought with Phalguna. It was spoken highly of by all the warriors in battle, O king.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
संगृह्य
संग्रह् [6. P.]
स्वयं
स्वयम् [ind]
वाहान्
वाह [m]
कृष्णौ
कृष्ण [m]
प्राच्छादयच्छरैः
प्रच्छादय् [10. P.]
प्राच्छादयच्छरैः
शर [m]
तत्राद्भुतम्
तत्र [ind]
तत्राद्भुतम्
अद्भुत [adj]
अपश्याम
पश् [4. Ā.]
द्रौणेर्
द्रौणि [m]
आशु
आशु [ind]
पराक्रमम्
पराक्रम [m]
अयच्छत्तुरगान्यच्च फल्गुनं चाप्ययोधयत् । तदस्य समरे राजन्सर्वे योधा अपूजयन् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अयच्छत्
यम् [6. P.]
तुरगान्
तुरग [m]
यच्
यत् [ind]
च
च [ind]
फल्गुनं
फल्गुन [m]
चाप्य्
च [ind]
चाप्य्
अपि [ind]
अयोधयत्
योधय् [10. Ā.]
तद्
तद् [pron]
अस्य
इदम् [pron]
समरे
समर [mn]
राजन्
राजन् [m]
सर्वे
सर्व [pron]
योधा
योध [m]
अपूजयन्
पूजय् [10. Ā.]
यदा त्वग्रस्यत रणे द्रोणपुत्रेण फल्गुनः । ततो रश्मीन्रथाश्वानां क्षुरप्रैश्चिच्छिदे जयः ॥
English Translation
Then smiling a little, Vibhatsu also named Jaya speedily cut-off the rein of Drouni's horses in battle with a razor-like shaft.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यदा
यदा [ind]
त्व्
तु [ind]
अग्रस्यत
ग्रस् [1. Ā.]
रणे
रण [m]
द्रोणपुत्रेण
द्रोणपुत्र [m]
फल्गुनः
फल्गुन [m]
ततो
तन् [8. Ā.]
रश्मीन्
रश्मि [mf]
रथाश्वानां
रथ [m]
रथाश्वानां
अश्व [m]
क्षुरप्रैश्
क्षुरप्र [m]
चिच्छिदे
छिद् [1. P.]
जयः
जय [m]
प्राद्रवंस्तुरगास्ते तु शरवेगप्रबाधिताः । ततोऽभून्निनदो भूयस्तव सैन्यस्य भारत ॥
English Translation
Assailed with weapons the horses ran away on all sides. There then took place a great havoc of your soldiers.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्राद्रवंस्
प्रद्रु [1. Ā.]
तुरगास्
तुरग [m]
ते
तद् [pron]
तु
तु [ind]
शरवेगप्रबाधिताः
शर [m]
शरवेगप्रबाधिताः
वेग [m]
शरवेगप्रबाधिताः
प्रबाध् [9. P.]
ततो
ततस् [ind]
ऽभून्
भू [1. Ā.]
निनदो
निनद [m]
भूयस्
भूयस् [ind]
तव
त्वद् [pron]
सैन्यस्य
सैन्य [n]
भारत
भारत [m]
पाण्डवास्तु जयं लब्ध्वा तव सैन्यमुपाद्रवन् । समन्तान्निशितान्बाणान्विमुञ्चन्तो जयैषिणः ॥
English Translation
Having thus accomplished victory the Pandavas, desirous of achieving (further) success, pursued your soldiers, on all sides, making a discharge of arrows.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पाण्डवास्
पाण्डव [m]
तु
तु [ind]
जयं
जय [m]
लब्ध्वा
लभ् [1. P.]
तव
त्वद् [pron]
सैन्यम्
सैन्य [n]
उपाद्रवन्
उपद्रु [1. P.]
समन्तान्
समन्तात् [ind]
निशितान्
निशा [3. Ā.]
बाणान्
बाण [m]
विमुञ्चन्तो
विमुच् [6. Ā.]
जयैषिणः
जय [m]
जयैषिणः
एषिन् [adj]
पाण्डवैस्तु महाराज धार्तराष्ट्री महाचमूः । पुनः पुनरथो वीरैरभज्यत जयोद्धतैः ॥
English Translation
Your great army was again and again routed by the Pandava warriors desirous of victory.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
पराजिते
पराजि [2. P.]
कर्णे
कर्ण [m]
धार्तराष्ट्रीं
धार्तराष्ट्र [adj]
महाचमूम्
महत् [adj]
महाचमूम्
चमू [f]
पुनः
पुनर् [ind]
पुनर्
पुनर् [ind]
अथो
अथो [ind]
वीरैर्
वीर [m]
अभज्यत
भञ्ज् [4. P.]
जयोद्धतैः
जय [m]
जयोद्धतैः
उद्धन् [1. P.]
पश्यतां ते महाराज पुत्राणां चित्रयोधिनाम् । शकुनेः सौबलेयस्य कर्णस्य च महात्मनः ॥
English Translation
Thereupon in the very presence of your sons, O king, conversant with diverse modes of war-fare, of Subala's son Shakuni and Karna.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पश्यतां
दृश् [6. P.]
ते
त्वद् [pron]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
पुत्राणां
पुत्र [m]
चित्रयोधिनाम्
चित्र [adj]
चित्रयोधिनाम्
योधिन् [adj]
शकुनेः
शकुनि [m]
सौबलेयस्य
सौबलेय [m]
कर्णस्य
कर्ण [m]
च
च [ind]
महात्मनः
महात्मन् [adj]
वार्यमाणा महासेना पुत्रैस्तव जनेश्वर । नावतिष्ठत संग्रामे ताड्यमाना समन्ततः ॥
English Translation
Although prevented, O king, by your sons that great army assailed on all sides did not stop in the battle-field.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वार्यमाणा
वारय् [10. Ā.]
महासेना
महत् [adj]
महासेना
सेना [f]
पुत्रैस्
पुत्र [m]
तव
त्वद् [pron]
जनेश्वर
जनेश्वर [m]
नावतिष्ठत
न [ind]
नावतिष्ठत
अवस्था [1. Ā.]
संग्रामे
संग्राम [mn]
ताड्यमाना
ताडय् [10. Ā.]
समन्ततः
समन्ततः [ind]
ततो योधैर्महाराज पलायद्भिस्ततस्ततः । अभवद्व्याकुलं भीतैः पुत्राणां ते महद्बलम् ॥
English Translation
The warriors taking to their heels on all sides in numbers a great confusion took place in the vast terror-stricken army of your son.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
योधैर्
योध [m]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
पलायद्भिस्
पलाय् [Denom. P.]
ततस्
ततस् [ind]
ततः
ततस् [ind]
अभवद्
भू [1. Ā.]
व्याकुलं
व्याकुल [adj]
भीतैः
भी [1. Ā.]
पुत्राणां
पुत्र [m]
ते
त्वद् [pron]
महद्
महत् [adj]
बलम्
बल [mn]
तिष्ठ तिष्ठेति सततं सूतपुत्रस्य जल्पतः । नावतिष्ठत सा सेना वध्यमाना महात्मभिः ॥
English Translation
Karna then exclaimed-"Wait wait". But your army, slain by many great warriors, did not wait in the battle-field.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तिष्ठ
स्था [1. Ā.]
तिष्ठेति
स्था [1. Ā.]
तिष्ठेति
इति [ind]
सततं
सततम् [ind]
सूतपुत्रस्य
सूतपुत्र [m]
जल्पतः
जल्प् [1. Ā.]
नावतिष्ठत
न [ind]
नावतिष्ठत
अवस्था [1. Ā.]
संग्रामे
संग्राम [mn]
ताड्यमाना
ताडय् [10. Ā.]
समन्ततः
समन्ततः [ind]
अथोत्क्रुष्टं महाराज पाण्डवैर्जितकाशिभिः । धार्तराष्ट्रबलं दृष्ट्वा द्रवमाणं समन्ततः ॥
English Translation
Seeing Prishata's son released and Drona's son wounded, the Panchalas, O king, jubilant over the victory, sent up loud war-cries.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथोत्क्रुष्टं
अथ [ind]
अथोत्क्रुष्टं
उत्क्रुश् [1. Ā.]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
पाञ्चालैर्
पाञ्चाल [m]
जितकाशिभिः
जि [9. P.]
जितकाशिभिः
काशिन् [adj]
धार्तराष्ट्रबलं
धार्तराष्ट्र [m]
धार्तराष्ट्रबलं
बल [mn]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
द्रवमाणं
द्रु [1. Ā.]
समन्ततः
समन्ततः [ind]
ततो दुर्योधनः कर्णमब्रवीत्प्रणयादिव । पश्य कर्ण यथा सेना पाण्डवैरर्दिता भृशम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
दुर्योधनः
दुर्योधन [m]
कर्णम्
कर्ण [m]
अब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
प्रणयाद्
प्रणय [m]
इव
इव [ind]
पश्य
पश् [4. Ā.]
कर्ण
कर्ण [m]
यथा
यथा [ind]
सेना
सेना [f]
पाण्डवैर्
पाण्डव [m]
अर्दिता
अर्दय् [10. Ā.]
भृशम्
भृशम् [ind]
त्वयि तिष्ठति संत्रासात्पलायति समन्ततः । एतज्ज्ञात्वा महाबाहो कुरु प्राप्तमरिंदम ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नावतिष्ठत
न [ind]
नावतिष्ठत
अवस्था [1. Ā.]
संग्रामे
संग्राम [mn]
ताड्यमाना
ताडय् [10. Ā.]
समन्ततः
समन्ततः [ind]
एतज्
एतद् [pron]
ज्ञात्वा
ज्ञा [4. Ā.]
महाबाहो
महत् [adj]
महाबाहो
बाहु [mf]
कुरु
कृ [2. Ā.]
प्राप्तम्
प्राप् [1. P.]
अरिंदम
अरिंदम [adj]