कैलासं लङ्घयित्वाथ दशग्रीवः सराक्षसः । आससाद महातेजा इन्द्रलोकं निशाचरः ॥
kailāsaṃ laṅghayitvātha daśagrīvaḥ sarākṣasaḥ | āsasāda mahātejā indralokaṃ niśācaraḥ ||
English Translation
Having crossed the mount Kailāsa, the highiy powerful Ten-necked demon, with his army, reached the region of Indra.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कैलासं
कैलास [m]
लङ्घयित्वाथ
लङ्घय् [10. Ā.]
लङ्घयित्वाथ
अथ [ind]
दशग्रीवः
दशग्रीव [m]
सराक्षसः
स [ind]
सराक्षसः
राक्षस [m]
आससाद
आसद् [2. P.]
महातेजा
महत् [adj]
महातेजा
तेजस् [n]
इन्द्रलोकं
इन्द्र [m]
इन्द्रलोकं
लोक [m]
निशाचरः
निशाचर [m]
तस्य राक्षससैन्यस्य समन्तादुपयास्यतः । देवलोकं ययौ शब्दो भिद्यमानार्णवोपमः ॥
tasya rākṣasasainyasya samantādupayāsyataḥ | devalokaṃ yayau śabdo bhidyamānārṇavopamaḥ ||
English Translation
There arose in the region of celestials an uproar from the Rākṣasa army, like to the sound of the agitated deep.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्य
तद् [pron]
राक्षससैन्यस्य
राक्षस [m]
राक्षससैन्यस्य
सैन्य [n]
समन्ताद्
समन्तात् [ind]
उपयास्यतः
उपया [2. P.]
देवलोकं
देव [m]
देवलोकं
लोक [m]
ययौ
या [2. Ā.]
शब्दो
शब्द [m]
भिद्यमानार्णवोपमः
भिद् [6. P.]
भिद्यमानार्णवोपमः
अर्णव [mn]
भिद्यमानार्णवोपमः
उपम [adj]
श्रुत्वा तु रावणं प्राप्तमिन्द्रः संचलितासनः । अब्रवीत्तत्र तान्देवान्सर्वानेव समागतान् ॥
śrutvā tu rāvaṇaṃ prāptamindraḥ saṃcalitāsanaḥ | abravīttatra tāndevānsarvāneva samāgatān ||
Morphemic Decomposition & Padaccheda
श्रुत्वा
श्रु [4. P.]
तु
तु [ind]
रावणं
रावण [m]
प्राप्तम्
प्राप् [1. P.]
इन्द्रः
इन्द्र [m]
संचलितासनः
संचल् [1. Ā.]
संचलितासनः
आसन [n]
अब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
तत्र
तत्र [ind]
तान्
तद् [pron]
देवान्
देव [m]
सर्वान्
सर्व [pron]
एव
एव [ind]
समागतान्
समागम् [6. P.]
आदित्यान्सवसून्रुद्रान्विश्वान्साध्यान्मरुद्गणान् । सज्जीभवत युद्धार्थं रावणस्य दुरात्मनः ॥
ādityānsavasūnrudrānviśvānsādhyānmarudgaṇān | sajjībhavata yuddhārthaṃ rāvaṇasya durātmanaḥ ||
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आदित्यान्
आदित्य [m]
सवसून्
स [ind]
सवसून्
वसु [mn]
रुद्रान्
रुद्र [m]
विश्वान्
विश्व [m]
साध्यान्मरुद्गणान्
साध्य [m]
साध्यान्मरुद्गणान्
मरुत् [m]
साध्यान्मरुद्गणान्
गण [m]
सज्जीभवत
सज्जीभू [1. Ā.]
युद्धार्थं
युद्ध [n]
युद्धार्थं
अर्थ [mn]
रावणस्य
रावण [m]
दुरात्मनः
दुरात्मन् [adj]
एवमुक्तास्तु शक्रेण देवाः शक्रसमा युधि । संनह्यन्त महासत्त्वा युद्धश्रद्धासमन्विताः ॥
evamuktāstu śakreṇa devāḥ śakrasamā yudhi | saṃnahyanta mahāsattvā yuddhaśraddhāsamanvitāḥ ||
English Translation
Being thus addressed by Sakra, the celestials, his equals in the encounter and gifted with great prowess, armed themselves for fight. some
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवम्
एवम् [ind]
उक्तास्तु
वच् [2. P.]
उक्तास्तु
तु [ind]
शक्रेण
शक्र [m]
देवाः
देव [m]
शक्रसमा
शक्र [m]
शक्रसमा
सम [pron]
युधि
युध् [f]
संनह्यन्त
संनह् [4. Ā.]
महासत्त्वा
महत् [adj]
महासत्त्वा
सत्त्व [n]
युद्धश्रद्धासमन्विताः
युद्ध [n]
युद्धश्रद्धासमन्विताः
श्रद्धा [f]
युद्धश्रद्धासमन्विताः
समन्वित [adj]
स तु दीनः परित्रस्तो महेन्द्रो रावणं प्रति । विष्णोः समीपमागत्य वाक्यमेतदुवाच ह ॥
sa tu dīnaḥ paritrasto mahendro rāvaṇaṃ prati | viṣṇoḥ samīpamāgatya vākyametaduvāca ha ||
English Translation
Mahendra, afraid of Ravana, poorly went to: Vişnu and gave vent to the following accents.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
तु
तु [ind]
दीनः
दीन [adj]
परित्रस्तो
परित्रस् [4. P.]
महेन्द्रो
महत् [adj]
महेन्द्रो
इन्द्र [m]
रावणं
रावण [m]
प्रति
प्रति [ind]
विष्णोः
विष्णु [m]
समीपम्
समीप [n]
आगत्य
आगम् [6. P.]
वाक्यम्
वाक्य [n]
एतद्
एतद् [pron]
उवाच
वच् [2. P.]
ह
ह [ind]
विष्णो कथं करिष्यामो महावीर्यपराक्रम । असौ हि बलवान्रक्षो युद्धार्थमभिवर्तते ॥
viṣṇo kathaṃ kariṣyāmo mahāvīryaparākrama | asau hi balavānrakṣo yuddhārthamabhivartate ||
Morphemic Decomposition & Padaccheda
विष्णो
विष्णु [m]
कथं
कथम् [ind]
करिष्यामो
कृ [2. Ā.]
महावीर्यपराक्रम
महत् [adj]
महावीर्यपराक्रम
वीर्य [n]
महावीर्यपराक्रम
पराक्रम [m]
असौ
अदस् [pron]
हि
हि [ind]
बलवान्
बलवत् [adj]
रक्षो
रक्षस् [n]
युद्धार्थम्
युद्ध [n]
युद्धार्थम्
अर्थ [mn]
अभिवर्तते
अभिवृत् [1. Ā.]
वरप्रदानाद्बलवान्न खल्वन्येन हेतुना । तच्च सत्यं हि कर्तव्यं वाक्यं देव प्रजापतेः ॥
varapradānādbalavānna khalvanyena hetunā | tacca satyaṃ hi kartavyaṃ vākyaṃ deva prajāpateḥ ||
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वरप्रदानाद्
वर [mn]
वरप्रदानाद्
प्रदान [n]
बलवान्न
बलवत् [adj]
बलवान्न
न [ind]
खल्वन्येन
खलु [ind]
खल्वन्येन
अन्य [pron]
हेतुना
हेतु [m]
तच्च
तद् [pron]
तच्च
च [ind]
सत्यं
सत्य [adj]
हि
हि [ind]
कर्तव्यं
कृ [2. Ā.]
वाक्यं
वाक्य [n]
देव
देव [m]
प्रजापतेः
प्रजापति [m]
तद्यथा नमुचिर्वृत्रो बलिर्नरकशम्बरौ । त्वन्मतं समवष्टभ्य यथा दग्धास्तथा कुरु ॥
tadyathā namucirvṛtro balirnarakaśambarau | tvanmataṃ samavaṣṭabhya yathā dagdhāstathā kuru ||
English Translation
As resorting to your prowess I destroyed Namuci, Vrtra, Bali, Naraka and Sambara, so do you make arrangements (for his destruction).
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तद्
तद् [pron]
यथा
यथा [ind]
नमुचिर्
नमुचि [m]
वृत्रो
वृत्र [m]
बलिर्
बलि [m]
नरकशम्बरौ
नरक [m]
नरकशम्बरौ
शम्बर [m]
त्वन्मतं
त्वद् [pron]
त्वन्मतं
मत [n]
समवष्टभ्य
समवष्टम्भ् [9. P.]
यथा
यथा [ind]
दग्धास्तथा
दह् [2. P.]
दग्धास्तथा
तथा [ind]
कुरु
कृ [2. Ā.]
न ह्यन्यो देव देवानामापत्सु सुमहाबल । गतिः परायणं वास्ति त्वामृते पुरुषोत्तम ॥
na hyanyo deva devānāmāpatsu sumahābala | gatiḥ parāyaṇaṃ vāsti tvāmṛte puruṣottama ||
Morphemic Decomposition & Padaccheda
न
न [ind]
ह्यन्यो
हि [ind]
ह्यन्यो
अन्य [pron]
देव
देव [m]
देवानाम्
देव [m]
आपत्सु
आपद् [f]
सुमहाबल
सु [ind]
सुमहाबल
महत् [adj]
सुमहाबल
बल [mn]
गतिः
गति [f]
परायणं
परायण [n]
वास्ति
वा [ind]
वास्ति
अस् [2. P.]
त्वाम्
त्वद् [pron]
ऋते
ऋते [ind]
पुरुषोत्तम
पुरुषोत्तम [m]
त्वं हि नारायणः श्रीमान्पद्मनाभः सनातनः । त्वयाहं स्थापितश्चैव देवराज्ये सनातने ॥
tvaṃ hi nārāyaṇaḥ śrīmānpadmanābhaḥ sanātanaḥ | tvayāhaṃ sthāpitaścaiva devarājye sanātane ||
Morphemic Decomposition & Padaccheda
त्वं
त्वद् [pron]
हि
हि [ind]
नारायणः
नारायण [m]
श्रीमान्
श्रीमत् [adj]
पद्मनाभः
पद्मनाभ [m]
सनातनः
सनातन [m]
त्वयाहं
त्वद् [pron]
त्वयाहं
मद् [pron]
स्थापितश्चैव
स्थापय् [10. Ā.]
स्थापितश्चैव
च [ind]
स्थापितश्चैव
एव [ind]
देवराज्ये
देव [m]
देवराज्ये
राज्य [n]
सनातने
सनातन [adj]
तदाख्याहि यथातत्त्वं देवदेव मम स्वयम् । असिचक्रसहायस्त्वं युध्यसे संयुगे रिपुम् ॥
tadākhyāhi yathātattvaṃ devadeva mama svayam | asicakrasahāyastvaṃ yudhyase saṃyuge ripum ||
English Translation
Do you tell me, the truth, O god of gods, that I may myself fight; or do you, with your sword and discus, vanquish Ravana.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तद्
तद् [pron]
आख्याहि
आख्या [4. P.]
यथातत्त्वं
यथातत्त्वम् [ind]
देवदेव
देवदेव [m]
मम
मद् [pron]
स्वयम्
स्वयम् [ind]
असिचक्रसहायस्त्वं
असि [m]
असिचक्रसहायस्त्वं
चक्र [n]
असिचक्रसहायस्त्वं
सहाय [m]
असिचक्रसहायस्त्वं
त्वद् [pron]
युध्यसे
युध् [2. P.]
संयुगे
संयुग [n]
रिपुम्
रिपु [m]
एवमुक्तः स शक्रेण देवो नारायणः प्रभुः । अब्रवीन्न परित्रासः कार्यस्ते श्रूयतां च मे ॥
evamuktaḥ sa śakreṇa devo nārāyaṇaḥ prabhuḥ | abravīnna paritrāsaḥ kāryaste śrūyatāṃ ca me ||
English Translation
Being thus addressed by Śakra the lord Narayana; said, "Do not fear, hear what I say. He is invincible by virtue of the boon, and that vicious-souled one is incapable of being vanquished even by the celestials and Asuras.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवम्
एवम् [ind]
उक्तः
वच् [2. P.]
स
तद् [pron]
शक्रेण
शक्र [m]
देवो
देव [m]
नारायणः
नारायण [m]
प्रभुः
प्रभु [m]
अब्रवीन्न
ब्रू [2. Ā.]
अब्रवीन्न
न [ind]
परित्रासः
परित्रास [m]
कार्यस्ते
कृ [2. Ā.]
कार्यस्ते
त्वद् [pron]
श्रूयतां
श्रु [4. P.]
च
च [ind]
मे
मद् [pron]
न तावदेष दुर्वृत्तः शक्यो दैवतदानवैः । हन्तुं युधि समासाद्य वरदानेन दुर्जयः ॥
na tāvadeṣa durvṛttaḥ śakyo daivatadānavaiḥ | hantuṃ yudhi samāsādya varadānena durjayaḥ ||
Morphemic Decomposition & Padaccheda
न
न [ind]
तावद्
तावत् [ind]
एष
एतद् [pron]
दुर्वृत्तः
दुर्वृत्त [adj]
शक्यो
शक्य [adj]
दैवतदानवैः
दैवत [n]
दैवतदानवैः
दानव [m]
हन्तुं
हन् [6. P.]
युधि
युध् [f]
समासाद्य
समासादय् [10. P.]
वरदानेन
वर [mn]
वरदानेन
दान [n]
दुर्जयः
दुर्जय [adj]
सर्वथा तु महत्कर्म करिष्यति बलोत्कटः । रक्षः पुत्रसहायोऽसौ दृष्टमेतन्निसर्गतः ॥
sarvathā tu mahatkarma kariṣyati balotkaṭaḥ | rakṣaḥ putrasahāyo'sau dṛṣṭametannisargataḥ ||
English Translation
Irrepressible by virtue of his prowess, that Raksasa, with his son, shall accomplish a mighty object. It seems to be real.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सर्वथा
सर्वथा [ind]
तु
तु [ind]
महत्
महत् [adj]
कर्म
कर्मन् [n]
करिष्यति
कृ [2. Ā.]
बलोत्कटः
बल [mn]
बलोत्कटः
उत्कट [adj]
रक्षः
रक्षस् [n]
पुत्रसहायो
पुत्र [m]
पुत्रसहायो
सहाय [m]
ऽसौ
अदस् [pron]
दृष्टम्
दृश् [6. P.]
एतन्निसर्गतः
एतद् [pron]
एतन्निसर्गतः
निसर्ग [m]
ब्रवीषि यत्तु मां शक्र संयुगे योत्स्यसीति ह । नैवाहं प्रतियोत्स्ये तं रावणं राक्षसाधिपम् ॥
bravīṣi yattu māṃ śakra saṃyuge yotsyasīti ha | naivāhaṃ pratiyotsye taṃ rāvaṇaṃ rākṣasādhipam ||
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ब्रवीषि
ब्रू [2. Ā.]
यत्
यद् [pron]
तु
तु [ind]
मां
मद् [pron]
शक्र
शक्र [m]
संयुगे
संयुग [n]
योत्स्यसीति
युध् [2. P.]
योत्स्यसीति
इति [ind]
ह
ह [ind]
नैवाहं
न [ind]
नैवाहं
एव [ind]
नैवाहं
मद् [pron]
प्रतियोत्स्ये
प्रतियुध् [4. P.]
तं
तद् [pron]
रावणं
रावण [m]
राक्षसाधिपम्
राक्षस [m]
राक्षसाधिपम्
अधिप [m]
अनिहत्य रिपुं विष्णुर्न हि प्रतिनिवर्तते । दुर्लभश्चैष कामोऽद्य वरमासाद्य राक्षसे ॥
anihatya ripuṃ viṣṇurna hi pratinivartate | durlabhaścaiṣa kāmo'dya varamāsādya rākṣase ||
English Translation
Without slaying the enemies in the encounter, Vişņu does never go black, but it is hard to fulfil my desire from Rāvaņa, well protected by the boon.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अनिहत्य
अ [ind]
अनिहत्य
निहन् [2. Ā.]
रिपुं
रिपु [m]
विष्णुर्
विष्णु [m]
न
न [ind]
हि
हि [ind]
प्रतिनिवर्तते
प्रतिनिवृत् [1. Ā.]
दुर्लभश्चैष
दुर्लभ [adj]
दुर्लभश्चैष
च [ind]
दुर्लभश्चैष
एतद् [pron]
कामो
काम [m]
ऽद्य
अद्य [ind]
वरम्
वर [mn]
आसाद्य
आसादय् [10. Ā.]
राक्षसे
राक्षस [m]
प्रतिजानामि देवेन्द्र त्वत्समीपं शतक्रतो । राक्षसस्याहमेवास्य भविता मृत्युकारणम् ॥
pratijānāmi devendra tvatsamīpaṃ śatakrato | rākṣasasyāhamevāsya bhavitā mṛtyukāraṇam ||
English Translation
However I do promise before you, O lord of the celestials, O performer of hundred sacrifices, I shall, soon become the cause of this Räkşasa's death.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रतिजानामि
प्रतिज्ञा [9. Ā.]
देवेन्द्र
देव [m]
देवेन्द्र
इन्द्र [m]
त्वत्समीपं
त्वद् [pron]
त्वत्समीपं
समीप [n]
शतक्रतो
शतक्रतु [m]
राक्षसस्याहम्
राक्षस [m]
राक्षसस्याहम्
मद् [pron]
एवास्य
एव [ind]
एवास्य
इदम् [pron]
भविता
भू [1. Ā.]
मृत्युकारणम्
मृत्यु [m]
मृत्युकारणम्
कारण [n]
अहमेनं वधिष्यामि रावणं ससुतं युधि । देवतास्तोषयिष्यामि ज्ञात्वा कालमुपस्थितम् ॥
ahamenaṃ vadhiṣyāmi rāvaṇaṃ sasutaṃ yudhi | devatāstoṣayiṣyāmi jñātvā kālamupasthitam ||
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अहम्
मद् [pron]
एनं
एनद् [pron]
वधिष्यामि
वध् [4. P.]
रावणं
रावण [m]
ससुतं
स [ind]
ससुतं
सुत [m]
युधि
युध् [f]
देवतास्तोषयिष्यामि
देवता [f]
देवतास्तोषयिष्यामि
तोषय् [10. Ā.]
ज्ञात्वा
ज्ञा [4. Ā.]
कालम्
काल [m]
उपस्थितम्
उपस्था [1. Ā.]
एतस्मिन्नन्तरे नादः शुश्रुवे रजनीक्षये । तस्य रावणसैन्यस्य प्रयुद्धस्य समन्ततः ॥
etasminnantare nādaḥ śuśruve rajanīkṣaye | tasya rāvaṇasainyasya prayuddhasya samantataḥ ||
English Translation
Meanwhile at the latter part of the night there was audible the uproar of Rāvana's army fighting on all sides.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एतस्मिन्न्
एतद् [pron]
अन्तरे
अन्तर [n]
नादः
नाद [m]
शुश्रुवे
श्रु [4. P.]
रजनीक्षये
रजनी [f]
रजनीक्षये
क्षय [m]
तस्य
तद् [pron]
रावणसैन्यस्य
रावण [m]
रावणसैन्यस्य
सैन्य [n]
प्रयुद्धस्य
प्रयुध् [4. P.]
समन्ततः
समन्ततः [ind]
अथ युद्धं समभवद्देवराक्षसयोस्तदा । घोरं तुमुलनिर्ह्रादं नानाप्रहरणायुधम् ॥
atha yuddhaṃ samabhavaddevarākṣasayostadā | ghoraṃ tumulanirhrādaṃ nānāpraharaṇāyudham ||
English Translation
Thereupon there ensued a conflict, setting up a terrible sound, with various weapons between the Räksasas and gods.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथ
अथ [ind]
युद्धं
युद्ध [n]
समभवद्
सम्भू [1. Ā.]
देवराक्षसयोस्तदा
देव [m]
देवराक्षसयोस्तदा
राक्षस [m]
देवराक्षसयोस्तदा
तदा [ind]
घोरं
घोर [adj]
तुमुलनिर्ह्रादं
तुमुल [adj]
तुमुलनिर्ह्रादं
निर्ह्राद [m]
नानाप्रहरणायुधम्
नाना [ind]
नानाप्रहरणायुधम्
प्रहरण [n]
नानाप्रहरणायुधम्
आयुध [mn]
एतस्मिन्नन्तरे शूरा राक्षसा घोरदर्शनाः । युद्धार्थमभ्यधावन्त सचिवा रावणाज्ञया ॥
etasminnantare śūrā rākṣasā ghoradarśanāḥ | yuddhārthamabhyadhāvanta sacivā rāvaṇājñayā ||
English Translation
In the interval issued out for another encounter the heroic and grim-visaged Räksasas, Rāvana's councillors.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एतस्मिन्न्
एतद् [pron]
अन्तरे
अन्तर [n]
शूरा
शूर [m]
राक्षसा
राक्षस [m]
घोरदर्शनाः
घोर [adj]
घोरदर्शनाः
दर्शन [n]
युद्धार्थम्
युद्ध [n]
युद्धार्थम्
अर्थ [mn]
अभ्यधावन्त
अभिधाव् [1. Ā.]
सचिवा
सचिव [m]
रावणाज्ञया
रावण [m]
रावणाज्ञया
आज्ञा [f]
मारीचश्च प्रहस्तश्च महापार्श्वमहोदरौ । अकम्पनो निकुम्भश्च शुकः सारण एव च ॥
mārīcaśca prahastaśca mahāpārśvamahodarau | akampano nikumbhaśca śukaḥ sāraṇa eva ca ||
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मारीचश्च
मारीच [mn]
मारीचश्च
च [ind]
प्रहस्तश्च
प्रहस्त [m]
प्रहस्तश्च
च [ind]
महापार्श्वमहोदरौ
महापार्श्व [m]
महापार्श्वमहोदरौ
महोदर [m]
अकम्पनो
अकम्पन [m]
निकुम्भश्च
निकुम्भ [m]
निकुम्भश्च
च [ind]
शुकः
शुक [m]
सारण
सारण [m]
एव
एव [ind]
च
च [ind]
संह्रादिर्धूमकेतुश्च महादंष्ट्रो महामुखः । जम्बुमाली महामाली विरूपाक्षश्च राक्षसः ॥
saṃhrādirdhūmaketuśca mahādaṃṣṭro mahāmukhaḥ | jambumālī mahāmālī virūpākṣaśca rākṣasaḥ ||
Morphemic Decomposition & Padaccheda
संह्रादिर्
संह्रादि [m]
धूमकेतुश्च
धूमकेतु [m]
धूमकेतुश्च
च [ind]
महादंष्ट्रो
महादंष्ट्र [m]
महामुखः
महामुख [m]
जम्बुमाली
जम्बुमालिन् [m]
महामाली
महामालिन् [m]
विरूपाक्षश्च
विरूपाक्ष [m]
विरूपाक्षश्च
च [ind]
राक्षसः
राक्षस [m]
एतैः सर्वैर्महावीर्यैर्वृतो राक्षसपुंगवः । रावणस्यार्यकः सैन्यं सुमाली प्रविवेश ह ॥
etaiḥ sarvairmahāvīryairvṛto rākṣasapuṃgavaḥ | rāvaṇasyāryakaḥ sainyaṃ sumālī praviveśa ha ||
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एतैः
एतद् [pron]
सर्वैर्
सर्व [pron]
महावीर्यैर्
महत् [adj]
महावीर्यैर्
वीर्य [n]
वृतो
वृ [1. Ā.]
राक्षसपुंगवः
राक्षस [m]
राक्षसपुंगवः
पुंगव [m]
रावणस्यार्यकः
रावण [m]
रावणस्यार्यकः
आर्यक [m]
सैन्यं
सैन्य [n]
सुमाली
सुमालिन् [m]
प्रविवेश
प्रविश् [4. P.]
ह
ह [ind]
स हि देवगणान्सर्वान्नानाप्रहरणैः शितैः । विध्वंसयति संक्रुद्धः सह तैः क्षणदाचरैः ॥
sa hi devagaṇānsarvānnānāpraharaṇaiḥ śitaiḥ | vidhvaṃsayati saṃkruddhaḥ saha taiḥ kṣaṇadācaraiḥ ||
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
हि
हि [ind]
देवगणान्
देव [m]
देवगणान्
गण [m]
सर्वान्नानाप्रहरणैः
सर्व [pron]
सर्वान्नानाप्रहरणैः
नाना [ind]
सर्वान्नानाप्रहरणैः
प्रहरण [n]
शितैः
शा [4. P.]
विध्वंसयति
विध्वंसय् [10. P.]
संक्रुद्धः
संक्रुध् [4. Ā.]
सह
सह [ind]
तैः
तद् [pron]
क्षणदाचरैः
क्षणदाचर [m]
एतस्मिन्नन्तरे शूरो वसूनामष्टमो वसुः । सावित्र इति विख्यातः प्रविवेश महारणम् ॥
etasminnantare śūro vasūnāmaṣṭamo vasuḥ | sāvitra iti vikhyātaḥ praviveśa mahāraṇam ||
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एतस्मिन्न्
एतद् [pron]
अन्तरे
अन्तर [n]
शूरो
शूर [m]
वसूनाम्
वसु [mn]
अष्टमो
अष्टम [adj]
वसुः
वसु [mn]
सावित्र
सावित्र [m]
इति
इति [ind]
विख्यातः
विख्या [2. P.]
प्रविवेश
प्रविश् [4. P.]
महारणम्
महत् [adj]
महारणम्
रण [m]
ततो युद्धं समभवत्सुराणां राक्षसैः सह । क्रुद्धानां रक्षसां कीर्तिं समरेष्वनिवर्तिनाम् ॥
tato yuddhaṃ samabhavatsurāṇāṃ rākṣasaiḥ saha | kruddhānāṃ rakṣasāṃ kīrtiṃ samareṣvanivartinām ||
English Translation
Thereupon there arose with Rākşasas a terrible encounter of the celestials unable to bear their fame in battle.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
युद्धं
युद्ध [n]
समभवत्
सम्भू [1. Ā.]
सुराणां
सुर [m]
राक्षसैः
राक्षस [m]
सह
सह [ind]
क्रुद्धानां
क्रुध् [4. Ā.]
रक्षसां
रक्षस् [n]
कीर्तिं
कीर्ति [f]
समरेष्वनिवर्तिनाम्
समर [mn]
समरेष्वनिवर्तिनाम्
अनिवर्तिन् [adj]
ततस्ते राक्षसाः शूरा देवांस्तान्समरे स्थितान् । नानाप्रहरणैर्घोरैर्जघ्नुः शतसहस्रशः ॥
tataste rākṣasāḥ śūrā devāṃstānsamare sthitān | nānāpraharaṇairghorairjaghnuḥ śatasahasraśaḥ ||
English Translation
Then the Rākşasas, with thousands of terrible weapons, began to belabour the deities in the encounter.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततस्ते
ततस् [ind]
ततस्ते
तद् [pron]
राक्षसाः
राक्षस [m]
शूरा
शूर [m]
देवांस्तान्
देव [m]
देवांस्तान्
तद् [pron]
समरे
समर [mn]
स्थितान्
स्था [1. Ā.]
नानाप्रहरणैर्
नाना [ind]
नानाप्रहरणैर्
प्रहरण [n]
घोरैर्
घोर [adj]
जघ्नुः
हन् [6. P.]
शतसहस्रशः
शत [mn]
शतसहस्रशः
सहस्रशस् [ind]
सुरास्तु राक्षसान्घोरान्महावीर्यान्स्वतेजसा । समरे विविधैः शस्त्रैरनयन्यमसादनम् ॥
surāstu rākṣasānghorānmahāvīryānsvatejasā | samare vividhaiḥ śastrairanayanyamasādanam ||
English Translation
The celestials, as well, began to send the redoubtable, powerful and terrific Räkşasas, with the stroke of blameless weapons, to the abode of Death.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सुरास्तु
सुर [m]
सुरास्तु
तु [ind]
राक्षसान्
राक्षस [m]
घोरान्महावीर्यान्
घोर [adj]
घोरान्महावीर्यान्
महत् [adj]
घोरान्महावीर्यान्
वीर्य [n]
स्वतेजसा
स्व [adj]
स्वतेजसा
तेजस् [n]
समरे
समर [mn]
विविधैः
विविध [adj]
शस्त्रैर्
शस्त्र [n]
अनयन्
नी [2. P.]
यमसादनम्
यम [m]
यमसादनम्
सादन [n]