Śāntiparva Adhyāya 79
शान्तिपर्व • अध्यायः 79
Śāntiparva Adhyāya 79 of the classical Mahābhārata with 44 verses.
Total: 44 Verses
•
Citations: MBh 12.79.1–44
•
250 Lexicon Terms
•
Page 1 of 2 (Verses 30 shown)
व्याख्याता क्षत्रधर्मेण वृत्तिरापत्सु भारत । कथंचिद्वैश्यधर्मेण जीवेद्वा ब्राह्मणो न वा ॥
English Translation
Yudhishthira said "It is said that in seasons of distress a Brahmana may support himself by following Kshatriya duties. But can be, however, at any time, maintain himself by following the duties of the Vaishyas?”
Morphemic Decomposition & Padaccheda
व्याख्याता
व्याख्या [2. Ā.]
क्षत्रधर्मेण
क्षत्र [n]
क्षत्रधर्मेण
धर्म [mn]
वृत्तिर्
वृत्ति [f]
आपत्सु
आपद् [f]
भारत
भारत [m]
कथंचिद्
कथंचिद् [ind]
वैश्यधर्मेण
वैश्य [m]
वैश्यधर्मेण
धर्म [mn]
जीवेद्
जीव् [1. Ā.]
वा
वा [ind]
ब्राह्मणो
ब्राह्मण [m]
न
न [ind]
वा
वा [ind]
अशक्तः क्षत्रधर्मेण वैश्यधर्मेण वर्तयेत् । कृषिगोरक्षमास्थाय व्यसने वृत्तिसंक्षये ॥
English Translation
"When a Brahmana loses his means of livelihood and is visited by distress, he may certainly act like a Vaishya and derive his support by agriculture and tending cattle, if, of course, he is not capable to perform Kshatriya duties.'
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अशक्तः
अशक्त [adj]
क्षत्रधर्मेण
क्षत्र [n]
क्षत्रधर्मेण
धर्म [mn]
वैश्यधर्मेण
वैश्य [m]
वैश्यधर्मेण
धर्म [mn]
वर्तयेत्
वर्तय् [10. Ā.]
कृषिगोरक्षम्
कृषि [f]
कृषिगोरक्षम्
गोरक्ष [n]
आस्थाय
आस्था [1. Ā.]
व्यसने
व्यसन [n]
वृत्तिसंक्षये
वृत्ति [f]
वृत्तिसंक्षये
संक्षय [m]
कानि पण्यानि विक्रीणन्स्वर्गलोकान्न हीयते । ब्राह्मणो वैश्यधर्मेण वर्तयन्भरतर्षभ ॥
English Translation
Yudhishthira said "If a Brahmana, O foremost of Bharata's race, follows the duties of a Vaishya, what articles may he sell without losing his chance of attaining heaven?"
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कानि
क [pron]
पण्यानि
पण्य [n]
विक्रीणन्
विक्री [1. P.]
स्वर्गलोकान्न
स्वर्ग [m]
स्वर्गलोकान्न
लोक [m]
स्वर्गलोकान्न
न [ind]
हीयते
हा [1. P.]
अशक्तः
अशक्त [adj]
क्षत्रधर्मेण
क्षत्र [n]
क्षत्रधर्मेण
धर्म [mn]
वैश्यधर्मेण
वैश्य [m]
वैश्यधर्मेण
धर्म [mn]
वर्तयेत्
वर्तय् [10. Ā.]
सुरा लवणमित्येव तिलान्केसरिणः पशून् । ऋषभान्मधु मांसं च कृतान्नं च युधिष्ठिर ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सुरा
सुरा [f]
लवणम्
लवण [n]
इत्येव
इति [ind]
इत्येव
एव [ind]
तिलान्
तिल [mn]
केसरिणः
केसरिन् [adj]
पशून्
पशु [m]
ऋषभान्मधु
ऋषभ [m]
ऋषभान्मधु
मधु [n]
मांसं
मांस [n]
च
च [ind]
कृतान्नं
कृतान्न [n]
च
च [ind]
युधिष्ठिर
युधिष्ठिर [m]
सर्वास्ववस्थास्वेतानि ब्राह्मणः परिवर्जयेत् । एतेषां विक्रयात्तात ब्राह्मणो नरकं व्रजेत् ॥
English Translation
Bhishma said 'A Brahmana must not sell wines, salt, sesamum seeds, animals having manes, bulls, honey, meat and cooked food, O Yudhishthira, under any circumstances. A Brahmana, by selling these, would go to hell.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सर्वास्ववस्थास्वेतानि
सर्व [pron]
सर्वास्ववस्थास्वेतानि
अवस्था [f]
सर्वास्ववस्थास्वेतानि
एतद् [pron]
ब्राह्मणः
ब्राह्मण [m]
परिवर्जयेत्
परिवर्जय् [10. Ā.]
एते
एतद् [pron]
क्षत्रसमा
क्षत्र [n]
क्षत्रसमा
समा [f]
राजन्
राजन् [m]
ब्राह्मणानां
ब्राह्मण [m]
भवन्त्युत
भू [1. Ā.]
भवन्त्युत
उत [ind]
अजोऽग्निर्वरुणो मेषः सूर्योऽश्वः पृथिवी विराट् । धेनुर्यज्ञश्च सोमश्च न विक्रेयाः कथंचन ॥
English Translation
A Brahmana, by selling a goat, commits the sin of selling the god of fire; by selling a sheep, the sin of selling the god of water; by selling a horse, the sin of selling the sun-god; by selling cooked food, the sin of selling land; and by selling a cow, the sin of selling Sacrifices and the Soma juice. A Brahmana, therefore, must not sell these.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अजो
अज [m]
ऽग्निर्
अग्नि [m]
वरुणो
वरुण [m]
मेषः
मेष [m]
सूर्यो
सूर्य [m]
ऽश्वः
अश्व [m]
पृथिवी
पृथिवी [f]
विराट्
विराज् [adj]
धेनुर्
धेनु [f]
यज्ञश्च
यज्ञ [m]
यज्ञश्च
च [ind]
सोमश्च
सोम [m]
सोमश्च
च [ind]
न
न [ind]
विक्रेयाः
विक्री [1. P.]
कथंचन
कथंचन [ind]
पक्वेनामस्य निमयं न प्रशंसन्ति साधवः । निमयेत्पक्वमामेन भोजनार्थाय भारत ॥
English Translation
The good do not speak highly of the purchase of uncooked food by giving cooked food in return. Uncooked food, however, may be given for procuring cooked food, O Bharata!
Morphemic Decomposition & Padaccheda
क्षत्रियो
क्षत्रिय [m]
नास्य
न [ind]
नास्य
इदम् [pron]
तत्
तद् [pron]
कर्म
कर्मन् [n]
प्रशंसन्ति
प्रशंस् [1. Ā.]
पुराविदः
पुराविद् [m]
पक्वम्
पक्व [adj]
आमेन
आम [adj]
भोजनार्थाय
भोजन [n]
भोजनार्थाय
अर्थ [mn]
भारत
भारत [m]
वयं सिद्धमशिष्यामो भवान्साधयतामिदम् । एवं समीक्ष्य निमयन्नाधर्मोऽस्ति कदाचन ॥
English Translation
We will eat this cooked food of you. You may cook these raw things (that we give in return). In such an agreement there is no sin.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वयं
मद् [pron]
सिद्धम्
सिध् [4. Ā.]
अशिष्यामो
अश् [1. Ā.]
भवान्
भवत् [adj]
साधयताम्
साधय् [10. Ā.]
इदम्
इदम् [pron]
एवं
एवम् [ind]
समीक्ष्य
समीक्ष् [1. Ā.]
नाधर्मो
न [ind]
नाधर्मो
अधर्म [m]
ऽस्ति
अस् [2. P.]
कदाचन
कदाचन [ind]
अत्र ते वर्तयिष्यामि यथा धर्मः पुरातनः । व्यवहारप्रवृत्तानां तन्निबोध युधिष्ठिर ॥
English Translation
Listen, O Yudhishthira, I shall describe to you the eternal practice, obtaining from days of yore, of persons conducting themselves according to approved usages.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अत्र
अत्र [ind]
ते
त्वद् [pron]
वर्तयिष्यामि
वर्तय् [10. Ā.]
धर्मम्
धर्म [mn]
अर्थविनिश्चयम्
अर्थ [mn]
अर्थविनिश्चयम्
विनिश्चय [m]
षाड्गुण्यम्
षाड्गुण्य [n]
इति
इति [ind]
यत्
यद् [pron]
प्रोक्तं
प्रवच् [2. P.]
तन्निबोध
तद् [pron]
तन्निबोध
निबुध् [4. P.]
युधिष्ठिर
युधिष्ठिर [m]
भवतेऽहं ददानीदं भवानेतत्प्रयच्छतु । रुचिते वर्तते धर्मो न बलात्संप्रवर्तते ॥
English Translation
I give you this. Give me this other thing in exchange. Such an exchange is righteous. To take things by force, is sinful.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भवते
भवत् [adj]
ऽहं
मद् [pron]
ददानीदं
दा [1. Ā.]
ददानीदं
इदम् [pron]
भवान्
भवत् [adj]
एतत्
एतद् [pron]
प्रयच्छतु
प्रयम् [1. Ā.]
रुचिते
रुच् [1. P.]
वर्तते
वृत् [3. P.]
धर्मो
धर्म [mn]
न
न [ind]
बलात्
बल [mn]
सम्प्रवर्तते
सम्प्रवृत् [1. Ā.]
इत्येवं संप्रवर्तन्त व्यवहाराः पुरातनाः । ऋषीणामितरेषां च साधु चेदमसंशयम् ॥
English Translation
Such is the old practice followed by the Rishis and others. Forsooth, this is righteous.' Yudhishthira said
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इत्येवं
इति [ind]
इत्येवं
एवम् [ind]
सम्प्रवर्तन्त
सम्प्रवृत् [1. Ā.]
व्यवहाराः
व्यवहार [m]
पुरातनाः
पुरातन [adj]
ऋषीणाम्
ऋषि [m]
इतरेषां
इतर [pron]
च
च [ind]
साधु
साधु [adj]
चेदम्
च [ind]
चेदम्
इदम् [pron]
असंशयम्
असंशयम् [ind]
अथ तात यदा सर्वाः शस्त्रमाददते प्रजाः । व्युत्क्रामन्ति स्वधर्मेभ्यः क्षत्रस्य क्षीयते बलम् ॥
English Translation
“When, O sire, giving up their respective duties, all the castes take up arms against the king, then, of course, the power of the king suffers decrease. How would the king then become the protector and refuge of the people? Remove this doubt of mine, O king, by speaking to me fully." Bhishma said
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथ
अथ [ind]
तात
तात [m]
यदा
यदा [ind]
सर्वाः
सर्व [pron]
शस्त्रम्
शस्त्र [n]
आददते
आदा [4. Ā.]
प्रजाः
प्रजा [f]
व्युत्क्रामन्ति
व्युत्क्रम् [1. P.]
स्वधर्मेभ्यः
स्वधर्म [m]
क्षत्रस्य
क्षत्र [n]
क्षीयते
क्षि [9. Ā.]
बलम्
बल [mn]
राजा त्राता न लोके स्यात्किं तदा स्यात्परायणम् । एतन्मे संशयं ब्रूहि विस्तरेण पितामह ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
राजा
राजन् [m]
त्राता
त्रातृ [m]
न
न [ind]
लोके
लोक [m]
स्यात्
अस् [2. P.]
किं
क [pron]
तदा
तदा [ind]
स्यात्
अस् [2. P.]
परायणम्
परायण [n]
एतन्मे
एतद् [pron]
एतन्मे
मद् [pron]
संशयं
संशय [m]
ब्रूहि
ब्रू [2. Ā.]
विस्तरेण
विस्तर [m]
पितामह
पितामह [m]
दानेन तपसा यज्ञैरद्रोहेण दमेन च । ब्राह्मणप्रमुखा वर्णाः क्षेममिच्छेयुरात्मनः ॥
English Translation
“By gifts, by penances, by sacrifices, by peacefulness, and by self-control, all the castes led by the Brahmanas should, on such occasions, seek their own behoof.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दानेन
दान [n]
तपसा
तपस् [n]
यज्ञैर्
यज्ञ [m]
अद्रोहेण
अद्रोह [m]
दमेन
दम [m]
च
च [ind]
ब्राह्मणप्रमुखा
ब्राह्मण [m]
ब्राह्मणप्रमुखा
प्रमुख [adj]
वर्णाः
वर्ण [mn]
क्षेमम्
क्षेम [mn]
इच्छेयुर्
इष् [1. P.]
आत्मनः
आत्मन् [m]
तेषां ये वेदबलिनस्त उत्थाय समन्ततः । राज्ञो बलं वर्धयेयुर्महेन्द्रस्येव देवताः ॥
English Translation
Those amongst them who are gifted with Vedic strength, should rise up on all sides and like the celestial empowering Indra contribute (by Vedic rites) to increase the strength of the king.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तेषां
तद् [pron]
ये
यद् [pron]
वेदबलिनस्त
वेद [m]
वेदबलिनस्त
बलिन् [adj]
वेदबलिनस्त
तद् [pron]
उत्थाय
उत्था [1. Ā.]
समन्ततः
समन्ततः [ind]
राज्ञो
राजन् [m]
बलं
बल [mn]
वर्धयेयुर्
वर्धय् [10. Ā.]
महेन्द्रस्येव
महत् [adj]
महेन्द्रस्येव
इन्द्र [m]
महेन्द्रस्येव
इव [ind]
देवताः
देवता [f]
राज्ञो हि क्षीयमाणस्य ब्रह्मैवाहुः परायणम् । तस्माद्ब्रह्मबलेनैव समुत्थेयं विजानता ॥
English Translation
Brahmanas are said to be the refuge of the king while his power is gone. A wise king seeks the increase of his power by means of the power of the Brahmanas.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
राज्ञो
राजन् [m]
हि
हि [ind]
क्षीयमाणस्य
क्षि [9. Ā.]
ब्रह्मैवाहुः
ब्रह्मन् [n]
ब्रह्मैवाहुः
एव [ind]
ब्रह्मैवाहुः
अह् [1. P.]
परायणम्
परायण [n]
तस्माद्
तस्मात् [ind]
ब्रह्मबलेनैव
ब्रह्मन् [n]
ब्रह्मबलेनैव
बल [mn]
ब्रह्मबलेनैव
एव [ind]
समुत्थेयं
समुत्था [1. Ā.]
विजानता
विज्ञा [9. Ā.]
यदा तु विजयी राजा क्षेमं राष्ट्रेऽभिसंदधेत् । तदा वर्णा यथाधर्ममाविशेयुः स्वकर्मसु ॥
English Translation
When the king, after acquiring victory, tries to re-establish peace, all the castes then follow their respective duties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यदा
यदा [ind]
तु
तु [ind]
विजयी
विजयिन् [adj]
राजा
राजन् [m]
क्षेमं
क्षेम [mn]
राष्ट्रे
राष्ट्र [mn]
ऽभिसंदधेत्
अभिसंधा [3. Ā.]
तदा
तदा [ind]
वर्णा
वर्ण [mn]
यथाधर्मम्
यथाधर्मम् [ind]
आविशेयुः
आविश् [6. Ā.]
स्वकर्मसु
स्व [adj]
स्वकर्मसु
कर्मन् [n]
उन्मर्यादे प्रवृत्ते तु दस्युभिः संकरे कृते । सर्वे वर्णा न दुष्येयुः शस्त्रवन्तो युधिष्ठिर ॥
English Translation
When robbers overcoming all restraints, lay waste the country, all the orders may take up arms. By doing so, they commit no sin, O Yudhishthira!'
Morphemic Decomposition & Padaccheda
उन्मर्यादे
उन्मर्याद [adj]
प्रवृत्ते
प्रवृत् [1. Ā.]
तु
तु [ind]
दस्युभिः
दस्यु [m]
संकरे
संकर [m]
कृते
कृ [2. Ā.]
सर्वे
सर्व [pron]
वर्णा
वर्ण [mn]
न
न [ind]
दुष्येयुः
दुष् [4. Ā.]
शस्त्रवन्तो
शस्त्रवत् [adj]
युधिष्ठिर
युधिष्ठिर [m]
अथ चेत्सर्वतः क्षत्रं प्रदुष्येद्ब्राह्मणान्प्रति । कस्तस्य ब्राह्मणस्त्राता को धर्मः किं परायणम् ॥
English Translation
Yudhishthira said “If all the Kshatriyas stand against the Brahmanas, who then will protect the Brahmanas and their Vedas? What then should be the duty of the Brahmanas and who will be their shelter?"
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथ
अथ [ind]
चेत्
चेद् [ind]
सर्वतः
सर्वतस् [ind]
क्षत्रं
क्षत्र [n]
प्रदुष्येद्
प्रदुष् [4. Ā.]
ब्राह्मणान्
ब्राह्मण [m]
प्रति
प्रति [ind]
कस्तस्य
क [pron]
कस्तस्य
तद् [pron]
ब्राह्मणस्त्राता
ब्राह्मण [m]
ब्राह्मणस्त्राता
त्रातृ [m]
को
क [pron]
धर्मः
धर्म [mn]
किं
क [pron]
परायणम्
परायण [n]
तपसा ब्रह्मचर्येण शस्त्रेण च बलेन च । अमायया मायया च नियन्तव्यं तदा भवेत् ॥
English Translation
Bhishma said By penances, by Brahmacharya, by weapons, and by (physical) power, applied with or without the help of deceit, the Kshatriyas should be vanquished.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तपसा
तपस् [n]
ब्रह्मचर्येण
ब्रह्मचर्य [n]
शस्त्रेण
शस्त्र [n]
च
च [ind]
बलेन
बल [mn]
च
च [ind]
अमायया
अमाया [f]
मायया
माया [f]
च
च [ind]
नियन्तव्यं
नियम् [1. Ā.]
तदा
तदा [ind]
भवेत्
भू [1. Ā.]
क्षत्रस्याभिप्रवृद्धस्य ब्राह्मणेषु विशेषतः । ब्रह्मैव संनियन्तृ स्यात्क्षत्रं हि ब्रह्मसंभवम् ॥
English Translation
If the Kshatriya misbehaves himself, especially towards Brahmanas, the Vedas themselves will put them down. The Kshatriyas have originated from the Brahmanas.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
क्षत्रस्याभिप्रवृद्धस्य
क्षत्र [n]
क्षत्रस्याभिप्रवृद्धस्य
अभिप्रवृध् [1. Ā.]
ब्राह्मणेषु
ब्राह्मण [m]
विशेषतः
विशेषतः [ind]
ब्रह्मैव
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मैव
एव [ind]
संनियन्तृ
संनियन्तृ [adj]
स्यात्
अस् [2. P.]
क्षत्रं
क्षत्र [n]
हि
हि [ind]
ब्रह्मसंभवम्
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मसंभवम्
सम्भव [m]
अद्भ्योऽग्निर्ब्रह्मतः क्षत्रमश्मनो लोहमुत्थितम् । तेषां सर्वत्रगं तेजः स्वासु योनिषु शाम्यति ॥
English Translation
Fire has originated water; the Kshatriya, from the Brahmana; and iron, from stone. The power of fire, the Kshatriya, and iron, are irresistible. But when these conflict with their sources, their force becomes neutralised.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अद्भ्यो
अप् [m]
ऽग्निर्
अग्नि [m]
ब्रह्मतः
ब्रह्मन् [m]
क्षत्रम्
क्षत्र [n]
अश्मनो
अश्मन् [mn]
लोहम्
लोह [mn]
उत्थितम्
उत्था [1. Ā.]
तेषां
तद् [pron]
सर्वत्रगं
सर्वत्रग [adj]
तेजः
तेजस् [n]
स्वासु
स्व [adj]
योनिषु
योनि [mf]
शाम्यति
शम् [1. P.]
यदा छिनत्त्ययोऽश्मानमग्निश्चापोऽभिपद्यते । क्षत्रं च ब्राह्मणं द्वेष्टि तदा शाम्यन्ति ते त्रयः ॥
English Translation
When iron strikes against stone, or fire fights with water, or the Kshatriya stands against the Brahmana, then the strength of each of those three is destroyed.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अयो
अयस् [n]
हन्ति
हन् [6. P.]
यदाश्मानम्
यदा [ind]
यदाश्मानम्
अश्मन् [mn]
अग्निश्चापो
अग्नि [m]
अग्निश्चापो
च [ind]
अग्निश्चापो
अप् [m]
ऽभिपद्यते
अभिपद् [4. P.]
ब्रह्म
ब्रह्मन् [n]
च
च [ind]
क्षत्रियो
क्षत्रिय [m]
द्वेष्टि
द्विष् [1. P.]
तदा
तदा [ind]
सीदन्ति
सद् [6. P.]
ते
तद् [pron]
त्रयः
त्रि [nr]
तस्माद्ब्रह्मणि शाम्यन्ति क्षत्रियाणां युधिष्ठिर । समुदीर्णान्यजेयानि तेजांसि च बलानि च ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्माद्
तस्मात् [ind]
ब्रह्मणि
ब्रह्मन् [n]
शाम्यन्ति
शम् [1. P.]
क्षत्रियाणां
क्षत्रिय [m]
युधिष्ठिर
युधिष्ठिर [m]
समुदीर्णान्यजेयानि
समुदीर् [2. Ā.]
समुदीर्णान्यजेयानि
अजेय [adj]
तेजांसि
तेजस् [n]
च
च [ind]
बलानि
बल [mn]
च
च [ind]
ब्रह्मवीर्ये मृदूभूते क्षत्रवीर्ये च दुर्बले । दुष्टेषु सर्ववर्णेषु ब्राह्मणान्प्रति सर्वशः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ब्रह्मवीर्ये
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मवीर्ये
वीर्य [n]
मृदूभूते
मृदूभू [1. Ā.]
क्षत्रवीर्ये
क्षत्र [n]
क्षत्रवीर्ये
वीर्य [n]
च
च [ind]
दुर्बले
दुर्बल [adj]
दुष्टेषु
दुष् [4. Ā.]
सर्ववर्णेषु
सर्व [pron]
सर्ववर्णेषु
वर्ण [mn]
ब्राह्मणान्
ब्राह्मण [m]
प्रति
प्रति [ind]
सर्वशः
सर्वशस् [ind]
ये तत्र युद्धं कुर्वन्ति त्यक्त्वा जीवितमात्मनः । ब्राह्मणान्परिरक्षन्तो धर्ममात्मानमेव च ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ये
यद् [pron]
तत्र
तत्र [ind]
युद्धं
युद्ध [n]
कुर्वन्ति
कृ [2. Ā.]
त्यक्त्वा
त्यज् [1. Ā.]
जीवितम्
जीवित [n]
आत्मनः
आत्मन् [m]
ब्राह्मणान्
ब्राह्मण [m]
परिरक्षन्ति
परिरक्ष् [1. Ā.]
संग्रामेष्वपलायिनः
संग्राम [mn]
संग्रामेष्वपलायिनः
अपलायिन् [adj]
मनस्विनो मन्युमन्तः पुण्यलोका भवन्ति ते । ब्राह्मणार्थं हि सर्वेषां शस्त्रग्रहणमिष्यते ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मनस्विनो
मनस्विन् [adj]
मन्युमन्तः
मन्युमत् [adj]
पुण्यलोका
पुण्य [adj]
पुण्यलोका
लोक [m]
भवन्ति
भू [1. Ā.]
ते
तद् [pron]
ब्रह्मक्षत्रं
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मक्षत्रं
क्षत्र [n]
हि
हि [ind]
सर्वेषां
सर्व [pron]
धर्माणां
धर्म [mn]
मूलम्
मूल [mn]
उच्यते
वच् [2. P.]
अति स्विष्टस्वधीतानां लोकानति तपस्विनाम् । अनाशकाग्न्योर्विशतां शूरा यान्ति परां गतिम् । एवमेवात्मनस्त्यागान्नान्यं धर्मं विदुर्जनाः ॥
English Translation
Those brave, persons who fight for Brahmanas, acquire those happy regions in heaven which are reserved for persons who have always studied the Vedas with attention, who have practised the austerest of penances, and that have, after fasting, cast off their bodies into burning fires.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अति
अति [ind]
स्विष्टस्वधीतानां
सु [ind]
स्विष्टस्वधीतानां
यज् [2. P.]
स्विष्टस्वधीतानां
सु [ind]
स्विष्टस्वधीतानां
अधी [4. P.]
लोकान्
लोक [m]
अति
अति [ind]
तपस्विनाम्
तपस्विन् [m]
अनाशकाग्न्योर्
अनाशक [mn]
अनाशकाग्न्योर्
अग्नि [m]
विशतां
विश् [4. P.]
शूरा
शूर [m]
यान्ति
या [2. Ā.]
परां
पर [pron]
गतिम्
गति [f]
एवम्
एवम् [ind]
एवात्मनस्त्यागान्नान्यं
एव [ind]
एवात्मनस्त्यागान्नान्यं
आत्मन् [m]
एवात्मनस्त्यागान्नान्यं
त्याग [m]
एवात्मनस्त्यागान्नान्यं
न [ind]
एवात्मनस्त्यागान्नान्यं
अन्य [pron]
धर्मं
धर्म [mn]
विदुर्
विद् [6. Ā.]
जनाः
जन [m]
तेभ्यो नमश्च भद्रं च ये शरीराणि जुह्वति । ब्रह्मद्विषो नियच्छन्तस्तेषां नोऽस्तु सलोकता । ब्रह्मलोकजितः स्वर्ग्यान्वीरांस्तान्मनुरब्रवीत् ॥
English Translation
I bow to them and blessed be they who thus renounce their lives while trying to punish the enemies of Brahmanas. Let us attain to that region which is reserved for them. Manu himself has said that those heroes go to the region of Brahman.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तेभ्यो
तद् [pron]
नमश्च
नमस् [n]
नमश्च
च [ind]
भद्रं
भद्र [n]
च
च [ind]
ये
यद् [pron]
शरीराणि
शरीर [n]
जुह्वति
हु [3. Ā.]
ब्रह्मद्विषो
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मद्विषो
द्विष् [adj]
नियच्छन्तस्तेषां
नियम् [1. Ā.]
नियच्छन्तस्तेषां
तद् [pron]
नो
मद् [pron]
ऽस्तु
अस् [2. P.]
सलोकता
सलोकता [f]
ब्रह्मलोकजितः
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मलोकजितः
लोक [m]
ब्रह्मलोकजितः
जित् [adj]
स्वर्ग्यान्
स्वर्ग्य [adj]
वीरांस्तान्मनुर्
वीर [m]
वीरांस्तान्मनुर्
तद् [pron]
वीरांस्तान्मनुर्
मनु [m]
अब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]