Karṇaparva Adhyāya 29
कर्णपर्व • अध्यायः 29
Karṇaparva Adhyāya 29 of the classical Mahābhārata with 41 verses.
Total: 41 Verses
•
Citations: MBh 8.29.1–41
•
250 Lexicon Terms
•
Page 1 of 2 (Verses 30 shown)
मद्राधिपस्याधिरथिस्तदैवं; वचो निशम्याप्रियमप्रतीतः । उवाच शल्यं विदितं ममैत;द्यथाविधावर्जुनवासुदेवौ ॥
English Translation
Sanjaya said Listening to those unpleasant words and not being convinced the high-souled car-warrior, the king of Madra, said to Shalya "I know well what Vasudeva and Arjuna are.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मद्राधिपस्याधिरथिस्
मद्र [m]
मद्राधिपस्याधिरथिस्
अधिप [m]
मद्राधिपस्याधिरथिस्
आधिरथि [m]
तदैवं
तदा [ind]
तदैवं
एवम् [ind]
वचो
वचस् [n]
निशम्याप्रियम्
निशामय् [10. Ā.]
निशम्याप्रियम्
अप्रिय [adj]
अप्रतीतः
अप्रतीत [adj]
उवाच
वच् [2. P.]
शल्यं
शल्य [m]
विदितं
विद् [6. Ā.]
ममैतद्
मद् [pron]
ममैतद्
एतद् [pron]
यथाविधाव्
यथाविध [adj]
अर्जुनवासुदेवौ
अर्जुन [m]
अर्जुनवासुदेवौ
वासुदेव [m]
शौरे रथं वाहयतोऽर्जुनस्य; बलं महास्त्राणि च पाण्डवस्य । अहं विजानामि यथावदद्य; परोक्षभूतं तव तत्तु शल्य ॥
English Translation
Even now I know well the skill of Shouri in the management of cars and the power and great weapons of Arjuna, the son of Pandu. But you have no practical knowledge of them, O Shalya.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शौरे
शौरि [m]
रथं
रथ [m]
वाहयतो
वाहय् [10. Ā.]
ऽर्जुनस्य
अर्जुन [m]
बलं
बल [mn]
महास्त्राणि
महत् [adj]
महास्त्राणि
अस्त्र [mn]
च
च [ind]
पाण्डवस्य
पाण्डव [m]
अहं
मद् [pron]
विजानामि
विज्ञा [9. Ā.]
यथावद्
यथावत् [ind]
अद्य
अद्य [ind]
परोक्षभूतं
परोक्ष [adj]
परोक्षभूतं
भू [1. Ā.]
तव
त्वद् [pron]
तत्
तद् [pron]
तु
तु [ind]
शल्य
शल्य [m]
तौ चाप्रधृष्यौ शस्त्रभृतां वरिष्ठौ; व्यपेतभीर्योधयिष्यामि कृष्णौ । संतापयत्यभ्यधिकं तु रामा;च्छापोऽद्य मां ब्राह्मणसत्तमाच्च ॥
English Translation
I shall fearlessly fight with those two Krishnas, the foremost of the wielders of weapons. The course of Rama, the foremost of Brahmanas, pains me greatly.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तौ
तद् [pron]
चाप्रधृष्यौ
च [ind]
चाप्रधृष्यौ
अप्रधृष्य [adj]
शस्त्रभृतां
शस्त्रभृत् [m]
वरिष्ठौ
वरिष्ठ [adj]
व्यपेतभीर्
व्यपे [2. P.]
व्यपेतभीर्
भी [f]
योधयिष्यामि
योधय् [10. Ā.]
कृष्णौ
कृष्ण [m]
संतापयत्य्
संतापय् [10. P.]
अभ्यधिकं
अभ्यधिक [adj]
तु
तु [ind]
रामाच्छापो
राम [m]
रामाच्छापो
शाप [m]
ऽद्य
अद्य [ind]
मां
मद् [pron]
ब्राह्मणसत्तमाच्
ब्राह्मण [m]
ब्राह्मणसत्तमाच्
सत्तम [adj]
च
च [ind]
अवात्सं वै ब्राह्मणच्छद्मनाहं; रामे पुरा दिव्यमस्त्रं चिकीर्षुः । तत्रापि मे देवराजेन विघ्नो; हितार्थिना फल्गुनस्यैव शल्य ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अवात्सं
वस् [2. P.]
वै
वै [ind]
ब्राह्मणच्छद्मनाहं
ब्राह्मण [m]
ब्राह्मणच्छद्मनाहं
छद्मन् [n]
ब्राह्मणच्छद्मनाहं
मद् [pron]
रामे
राम [m]
पुरा
पुरा [ind]
दिव्यम्
दिव्य [adj]
अस्त्रं
अस्त्र [mn]
चिकीर्षुः
चिकीर्षु [adj]
तत्रापि
तत्र [ind]
तत्रापि
अपि [ind]
मे
मद् [pron]
देवराजेन
देवराज [m]
विघ्नो
विघ्न [mn]
हितार्थिना
हित [n]
हितार्थिना
अर्थिन् [adj]
फल्गुनस्यैव
फल्गुन [m]
फल्गुनस्यैव
एव [ind]
शल्य
शल्य [m]
कृतोऽवभेदेन ममोरुमेत्य; प्रविश्य कीटस्य तनुं विरूपाम् । गुरोर्भयाच्चापि न चेलिवानहं; तच्चावबुद्धो ददृशे स विप्रः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कृतो
कृ [2. Ā.]
ऽवभेदेन
अवभेद [m]
ममोरुम्
मद् [pron]
ममोरुम्
ऊरु [mf]
एत्य
ए [2. P.]
प्रविश्य
प्रविश् [4. P.]
कीटस्य
कीट [m]
तनुं
तनु [f]
विरूपाम्
विरूप [adj]
गुरोर्
गुरु [m]
भयाच्
भय [n]
चापि
च [ind]
चापि
अपि [ind]
न
न [ind]
चेलिवान्
चल् [1. Ā.]
अहं
मद् [pron]
तच्
तद् [pron]
चावबुद्धो
च [ind]
चावबुद्धो
अवबुध् [4. P.]
ददृशे
दृश् [6. P.]
स
तद् [pron]
विप्रः
विप्र [m]
पृष्टश्चाहं तमवोचं महर्षिं; सूतोऽहमस्मीति स मां शशाप । सूतोपधावाप्तमिदं त्वयास्त्रं; न कर्मकाले प्रतिभास्यति त्वाम् ॥
English Translation
Hearing this the great ascetic, worked up with anger, imprecated a curse on me, saying-"On account of the deception O charioteer, by which you have got this weapon it will never come to your mind at the time of necessity.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पृष्टश्
प्रच्छ् [1. P.]
चाहं
च [ind]
चाहं
मद् [pron]
तम्
तद् [pron]
अवोचं
वच् [2. P.]
महर्षिं
महत् [adj]
महर्षिं
ऋषि [m]
सूतो
सूत [m]
ऽहम्
मद् [pron]
अस्मीति
अस् [2. P.]
अस्मीति
इति [ind]
स
तद् [pron]
मां
मद् [pron]
शशाप
शप् [1. Ā.]
सूतोपधाव्
सूत [m]
सूतोपधाव्
उपधि [m]
आप्तम्
आप् [1. P.]
इदं
इदम् [pron]
त्वयास्त्रं
त्वद् [pron]
त्वयास्त्रं
अस्त्र [mn]
न
न [ind]
कर्मकाले
कर्मन् [n]
कर्मकाले
काल [m]
प्रतिभास्यति
प्रतिभा [2. P.]
त्वाम्
त्वद् [pron]
अन्यत्र यस्मात्तव मृत्युकाला;दब्राह्मणे ब्रह्म न हि ध्रुवं स्यात् । तदद्य पर्याप्तमतीव शस्त्र;मस्मिन्संग्रामे तुमुले तात भीमे ॥
English Translation
When the hour of your death will arrive. Brahmastra can never live in one who is not a Brahmana. I have forgotten that great weapon in this fierce and dreadful encounter.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अन्यत्र
अन्यत्र [ind]
यस्मात्
यद् [pron]
तव
त्वद् [pron]
मृत्युकालाद्
मृत्यु [m]
मृत्युकालाद्
काल [m]
अब्राह्मणे
अब्राह्मण [m]
ब्रह्म
ब्रह्मन् [n]
न
न [ind]
हि
हि [ind]
ध्रुवं
ध्रुव [adj]
स्यात्
अस् [2. P.]
तद्
तद् [pron]
अद्य
अद्य [ind]
पर्याप्तम्
पर्याप् [5. Ā.]
अतीव
अतीव [ind]
शस्त्रम्
शस्त्र [n]
अस्मिन्
इदम् [pron]
संग्रामे
संग्राम [mn]
तुमुले
तुमुल [adj]
तात
तात [m]
भीमे
भीम [adj]
अपां पतिर्वेगवानप्रमेयो; निमज्जयिष्यन्निवहान्प्रजानाम् । महानगं यः कुरुते समुद्रं; वेलैव तं वारयत्यप्रमेयम् ॥
English Translation
The limitless deep, the king of waters dashes on impetuously for overwhelming numberless creatures. The continent flow over holds and restrains him.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अपां
अप् [m]
पतिर्
पति [m]
वेगवान्
वेगवत् [adj]
अप्रमेयो
अप्रमेय [adj]
निमज्जयिष्यन्
निमज्जय् [10. P.]
निवहान्
निवह [m]
प्रजानाम्
प्रजा [f]
महानगं
महत् [adj]
महानगं
नग [m]
यः
यद् [pron]
कुरुते
कृ [2. Ā.]
समुद्रं
समुद्र [m]
वेलैव
वेला [f]
वेलैव
एव [ind]
तं
तद् [pron]
वारयत्य्
वारय् [10. Ā.]
अप्रमेयम्
अप्रमेय [adj]
प्रमुञ्चन्तं बाणसंघानमोघा;न्मर्मच्छिदो वीरहणः सपत्रान् । कुन्तीपुत्रं प्रतियोत्स्यामि युद्धे; ज्याकर्षिणामुत्तममद्य लोके ॥
English Translation
I will today, in this world, withstand in fight the son of Kunti the foremost of archers while he will ceaselessly discharge his winged arrows capable of killing heroes and penetrating into every limb and none of which becomes futile.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रमुञ्चन्तं
प्रमुच् [6. Ā.]
बाणसंघान्
बाण [m]
बाणसंघान्
संघ [m]
अमोघान्
अमोघ [adj]
मर्मच्छिदो
मर्मन् [n]
मर्मच्छिदो
छिद् [adj]
वीरहणः
वीर [m]
वीरहणः
हन् [adj]
सपत्रान्
स [ind]
सपत्रान्
पत्त्र [mn]
कुन्तीपुत्रं
कुन्ती [f]
कुन्तीपुत्रं
पुत्र [m]
प्रतियोत्स्यामि
प्रतियुध् [4. P.]
युद्धे
युद्ध [n]
ज्याकर्षिणाम्
ज्या [f]
ज्याकर्षिणाम्
कर्षिन् [adj]
उत्तमम्
उत्तम [adj]
अद्य
अद्य [ind]
लोके
लोक [m]
एवं बलेनातिबलं महास्त्रं; समुद्रकल्पं सुदुरापमुग्रम् । शरौघिणं पार्थिवान्मज्जयन्तं; वेलेव पार्थमिषुभिः संसहिष्ये ॥
English Translation
Like the bank of an ocean restraining it I will withstand Partha that foremost strongest of the strong the great hero owning many weapons, resembling the ocean itself and having many dreadful and far-reaching arrows like unto the waves of the ocean while he will be engaged in assailing the kings.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवं
एवम् [ind]
बलेनातिबलं
बल [mn]
बलेनातिबलं
अतिबल [adj]
महास्त्रं
महत् [adj]
महास्त्रं
अस्त्र [mn]
समुद्रकल्पं
समुद्र [m]
समुद्रकल्पं
कल्प [adj]
सुदुरापम्
सु [ind]
सुदुरापम्
दुराप [adj]
उग्रम्
उग्र [adj]
शरौघिणं
शर [m]
शरौघिणं
ओघिन् [adj]
पार्थिवान्
पार्थिव [m]
मज्जयन्तं
मज्जय् [10. Ā.]
वेलेव
वेला [f]
वेलेव
इव [ind]
पार्थम्
पार्थ [m]
इषुभिः
इषु [mf]
संसहिष्ये
संसह् [1. P.]
अद्याहवे यस्य न तुल्यमन्यं; मन्ये मनुष्यं धनुराददानम् । सुरासुरान्वै युधि यो जयेत; तेनाद्य मे पश्य युद्धं सुघोरम् ॥
English Translation
Witness my highly dreadful encounter with him today in baitle, who, methinks, has not equal amongst men, using bows and who vanquished the gods and demons in battle.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अद्याहवे
अद्य [ind]
अद्याहवे
आहव [m]
यस्य
यद् [pron]
न
न [ind]
तुल्यम्
तुल्य [adj]
अन्यं
अन्य [pron]
मन्ये
मन् [8. P.]
मनुष्यं
मनुष्य [m]
धनुर्
धनुस् [n]
आददानम्
आदा [4. Ā.]
सुरासुरान्
सुर [m]
सुरासुरान्
असुर [m]
वै
वै [ind]
युधि
युध् [f]
यो
यद् [pron]
जयेत
जि [9. P.]
तेनाद्य
तद् [pron]
तेनाद्य
अद्य [ind]
मे
मद् [pron]
पश्य
पश् [4. Ā.]
युद्धं
युद्ध [n]
सुघोरम्
सु [ind]
सुघोरम्
घोर [adj]
अतिमानी पाण्डवो युद्धकामो; अमानुषैरेष्यति मे महास्त्रैः । तस्यास्त्रमस्त्रैरभिहत्य संख्ये; शरोत्तमैः पातयिष्यामि पार्थम् ॥
English Translation
The Pandava is exceedingly haughty. Desirous of fighting he will approach me with superhuman and powerful weapons. Counteracting his weapons with mine in battle I will fell Partha with my excellent arrows.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अतिमानी
अतिमानिन् [adj]
पाण्डवो
पाण्डव [m]
युद्धकामो
युद्ध [n]
युद्धकामो
काम [m]
अमानुषैर्
अमानुष [adj]
एष्यति
इ [5. Ā.]
मे
मद् [pron]
महास्त्रैः
महत् [adj]
महास्त्रैः
अस्त्र [mn]
तस्यास्त्रम्
तद् [pron]
तस्यास्त्रम्
अस्त्र [mn]
अस्त्रैर्
अस्त्र [mn]
अभिहत्य
अभिहन् [4. P.]
संख्ये
संख्य [n]
शरोत्तमैः
शर [m]
शरोत्तमैः
उत्तम [adj]
पातयिष्यामि
पातय् [10. Ā.]
पार्थम्
पार्थ [m]
दिवाकरेणापि समं तपन्तं; समाप्तरश्मिं यशसा ज्वलन्तम् । तमोनुदं मेघ इवातिमात्रो; धनंजयं छादयिष्यामि बाणैः ॥
English Translation
He burns down his enemies like the sun of fiery rays and shines in his fame. As the clouds gather round the dispeller of darkness, so I shall cover Dhananjaya with my shafts,
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दिवाकरेणापि
दिवाकर [m]
दिवाकरेणापि
अपि [ind]
समं
सम [pron]
तपन्तं
तप् [4. Ā.]
समाप्तरश्मिं
समाप् [5. Ā.]
समाप्तरश्मिं
रश्मि [mf]
यशसा
यशस् [n]
ज्वलन्तम्
ज्वल् [1. Ā.]
तमोनुदं
तमोनुद [m]
मेघ
मेघ [m]
इवातिमात्रो
इव [ind]
इवातिमात्रो
अतिमात्र [adj]
धनंजयं
धनंजय [m]
छादयिष्यामि
छादय् [10. Ā.]
बाणैः
बाण [m]
वैश्वानरं धूमशिखं ज्वलन्तं; तेजस्विनं लोकमिमं दहन्तम् । मेघो भूत्वा शरवर्षैर्यथाग्निं; तथा पार्थं शमयिष्यामि युद्धे ॥
English Translation
As the clouds with showers extinguish the powerful fire burning with smoking flames and as if consuming the whole worlds, so I will with showers of my arrows, put down the son of Kunti.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वैश्वानरं
वैश्वानर [m]
धूमशिखं
धूम [mn]
धूमशिखं
शिखा [f]
ज्वलन्तं
ज्वल् [1. Ā.]
तेजस्विनं
तेजस्विन् [adj]
लोकम्
लोक [m]
इमं
इदम् [pron]
दहन्तम्
दह् [2. P.]
मेघो
मेघ [m]
भूत्वा
भू [1. Ā.]
शरवर्षैर्
शर [m]
शरवर्षैर्
वर्ष [mn]
यथाग्निं
यथा [ind]
यथाग्निं
अग्नि [m]
तथा
तथा [ind]
पार्थं
पार्थ [m]
शमयिष्यामि
शमय् [10. Ā.]
युद्धे
युद्ध [n]
प्रमाथिनं बलवन्तं प्रहारिणं; प्रभञ्जनं मातरिश्वानमुग्रम् । युद्धे सहिष्ये हिमवानिवाचलो; धनंजयं क्रुद्धममृष्यमाणम् ॥
English Translation
As the Himalaya holds the powerful, crushing and all-striking wind-god so I will, without perturbation, withstand the angry and vindictive Dhananjaya.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रमाथिनं
प्रमाथिन् [adj]
बलवन्तं
बलवत् [adj]
प्रहारिणं
प्रहारिन् [adj]
प्रभञ्जनं
प्रभञ्जन [adj]
मातरिश्वानम्
मातरिश्वन् [m]
उग्रम्
उग्र [adj]
युद्धे
युद्ध [n]
सहिष्ये
सह् [1. P.]
हिमवान्
हिमवन्त् [m]
इवाचलो
इव [ind]
इवाचलो
अचल [m]
धनंजयं
धनंजय [m]
क्रुद्धम्
क्रुध् [4. Ā.]
अमृष्यमाणम्
अमृष्यमाण [adj]
विशारदं रथमार्गेष्वसक्तं; धुर्यं नित्यं समरेषु प्रवीरम् । लोके वरं सर्वधनुर्धराणां; धनंजयं संयुगे संसहिष्ये ॥
English Translation
I will withstand in battle Dhananjaya the foremost of all the archers in the world who knows well all the car-tracks, who is always in the van, competent and heroic in battle.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
विशारदं
विशारद [adj]
रथमार्गेष्व्
रथ [m]
रथमार्गेष्व्
मार्ग [m]
असक्तं
असक्त [adj]
धुर्यं
धुर्य [m]
नित्यं
नित्यम् [ind]
समरेषु
समर [mn]
प्रवीरम्
प्रवीर [m]
लोके
लोक [m]
वरं
वर [adj]
सर्वधनुर्धराणां
सर्व [pron]
सर्वधनुर्धराणां
धनुर्धर [m]
धनंजयं
धनंजय [m]
संयुगे
संयुग [n]
संसहिष्ये
संसह् [1. P.]
अद्याहवे यस्य न तुल्यमन्यं; मध्येमनुष्यं धनुराददानम् । सर्वामिमां यः पृथिवीं सहेत; तथा विद्वान्योत्स्यमानोऽस्मि तेन ॥
English Translation
Today, I will encounter in battle the man, who, in my view, is non-pariel amongst the archers and who conquered the entire earth.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अद्याहवे
अद्य [ind]
अद्याहवे
आहव [m]
यस्य
यद् [pron]
न
न [ind]
तुल्यम्
तुल्य [adj]
अन्यं
अन्य [pron]
मन्ये
मन् [8. P.]
मनुष्यं
मनुष्य [m]
धनुर्
धनुस् [n]
आददानम्
आदा [4. Ā.]
सर्वाम्
सर्व [pron]
इमां
इदम् [pron]
यः
यद् [pron]
पृथिवीं
पृथिवी [f]
सहेत
सह् [1. P.]
तथा
तथा [ind]
विद्वान्
विद्वस् [adj]
योत्स्यमानो
युध् [2. P.]
ऽस्मि
अस् [2. P.]
तेन
तद् [pron]
यः सर्वभूतानि सदेवकानि; प्रस्थेऽजयत्खाण्डवे सव्यसाची । को जीवितं रक्षमाणो हि तेन; युयुत्सते मामृते मानुषोऽन्यः ॥
English Translation
What man, save me, who wishes to keep his life, will fight with Savyasachin who defeated all creatures, including even the celestials in the country called Khandava.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यः
यद् [pron]
सर्वभूतानि
सर्व [pron]
सर्वभूतानि
भूत [mn]
सदेवकानि
स [ind]
सदेवकानि
देवक [m]
प्रस्थे
प्रस्थ [mn]
ऽजयत्
जि [9. P.]
खाण्डवे
खाण्डव [mn]
सव्यसाची
सव्यसाचिन् [m]
को
क [pron]
जीवितं
जीवित [n]
रक्षमाणो
रक्ष् [4. P.]
हि
हि [ind]
तेन
तद् [pron]
युयुत्सते
युयुत्स् [Desid. Ā.]
माम्
मद् [pron]
ऋते
ऋते [ind]
मानुषो
मानुष [m]
ऽन्यः
अन्य [pron]
अहं तस्य पौरुषं पाण्डवस्य; ब्रूयां हृष्टः समितौ क्षत्रियाणाम् । किं त्वं मूर्खः प्रभषन्मूढचेता; मामवोचः पौरुषमर्जुनस्य ॥
English Translation
I will myself with pleasure speak of the prowess of Pandava in battle before the assembly of the Kshatriyas. Why do you, a fool as you are, speak of the prowess of Phalguna to me?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अहं
मद् [pron]
तस्य
तद् [pron]
पौरुषं
पौरुष [n]
पाण्डवस्य
पाण्डव [m]
ब्रूयां
ब्रू [2. Ā.]
हृष्टः
हृष् [1. P.]
समितौ
समिति [f]
क्षत्रियाणाम्
क्षत्रिय [m]
किं
क [pron]
त्वं
त्वद् [pron]
मूर्खः
मूर्ख [adj]
प्रभषन्
प्रभष् [1. Ā.]
मूढचेता
मुह् [4. Ā.]
मूढचेता
चेतस् [n]
माम्
मद् [pron]
अवोचः
वच् [2. P.]
पौरुषम्
पौरुष [n]
अर्जुनस्य
अर्जुन [m]
अप्रियो यः परुषो निष्ठुरो हि; क्षुद्रः क्षेप्ता क्षमिणश्चाक्षमावान् । हन्यामहं तादृशानां शतानि; क्षमामि त्वां क्षमया कालयोगात् ॥
English Translation
The forgiving always forgive a mean and a cruel person who performs unpleasant deeds. I can slay a hundred like you, but I forgive you for my forgiving nature and the necessity of the time.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अप्रियो
अप्रिय [adj]
यः
यद् [pron]
परुषो
परुष [adj]
निष्ठुरो
निष्ठुर [adj]
हि
हि [ind]
क्षुद्रः
क्षुद्र [adj]
क्षेप्ता
क्षेप्तृ [adj]
क्षमिणश्
क्षमिन् [adj]
चाक्षमावान्
च [ind]
चाक्षमावान्
अक्षमावत् [adj]
हन्याम्
हन् [6. P.]
अहं
मद् [pron]
तादृशानां
तादृश [adj]
शतानि
शत [mn]
क्षमामि
क्षम् [1. P.]
त्वां
त्वद् [pron]
क्षमया
क्षमा [f]
कालयोगात्
काल [m]
कालयोगात्
योग [m]
अवोचस्त्वं पाण्डवार्थेऽप्रियाणि; प्रधर्षयन्मां मूढवत्पापकर्मन् । मय्यार्जवे जिह्मगतिर्हतस्त्वं; मित्रद्रोही सप्तपदं हि मित्रम् ॥
English Translation
You are the perpetrator of evil deeds. You have, like a fool, for the sake of the Pandavas, remonstrated with me and spoken many unpleasant things. You have said these to me who am innocent. Cursed you are, an injurer of friendship is seven paced.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अवोचस्
वच् [2. P.]
त्वं
त्वद् [pron]
पाण्डवार्थे
पाण्डव [m]
पाण्डवार्थे
अर्थ [mn]
ऽप्रियाणि
अप्रिय [adj]
प्रधर्षयन्
प्रधर्षय् [10. P.]
मां
मद् [pron]
मूढवत्
मुह् [4. Ā.]
मूढवत्
वत् [ind]
पापकर्मन्
पाप [adj]
पापकर्मन्
कर्मन् [n]
मय्य्
मद् [pron]
आर्जवे
आर्जव [n]
जिह्मगतिर्
जिह्म [adj]
जिह्मगतिर्
गति [f]
हतस्
हन् [6. P.]
त्वं
त्वद् [pron]
मित्रद्रोही
मित्र [mn]
मित्रद्रोही
द्रोहिन् [adj]
सप्तपदं
सप्तन् [adj]
सप्तपदं
पद [mn]
हि
हि [ind]
मित्रम्
मित्र [mn]
कालस्त्वयं मृत्युमयोऽतिदारुणो; दुर्योधनो युद्धमुपागमद्यत् । तस्यार्थसिद्धिमभिकाङ्क्षमाण;स्तमभ्येष्ये यत्र नैकान्त्यमस्ति ॥
English Translation
The present moment, that has arrived, is really dreadful for Duryodhona has come to battle. I always wish to see his ends accomplished. But you are acting in such a vay that it appears you have no friendship for the Kuru king.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कालस्
काल [m]
त्व्
तु [ind]
अयं
इदम् [pron]
मृत्युमयो
मृत्यु [m]
मृत्युमयो
मय [adj]
ऽतिदारुणो
अति [ind]
ऽतिदारुणो
दारुण [adj]
दुर्योधनो
दुर्योधन [m]
युद्धम्
युद्ध [n]
उपागमद्
उपगम् [6. P.]
यत्
यद् [pron]
तस्यार्थसिद्धिम्
तद् [pron]
तस्यार्थसिद्धिम्
अर्थ [mn]
तस्यार्थसिद्धिम्
सिद्धि [f]
अभिकाङ्क्षमाणस्
अभिकाङ्क्ष् [1. Ā.]
तम्
तद् [pron]
अभ्येष्ये
अभी [4. Ā.]
यत्र
यत्र [ind]
नैकान्त्यम्
न [ind]
नैकान्त्यम्
ऐकान्त्य [n]
अस्ति
अस् [2. P.]
मित्रं मिदेर्नन्दतेः प्रीयतेर्वा; संत्रायतेर्मानद मोदतेर्वा । ब्रवीति तच्चामुत विप्रपूर्वा;त्तच्चापि सर्वं मम दुर्योधनेऽस्ति ॥
English Translation
He is a friend who gladdens his friend, pleases him, protects him, honors him and shares in his joy. I have got all these qualities; the king himself knows it.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मित्रं
मित्र [mn]
मिदेर्
मिदि [m]
प्रीयतेर्
प्रीयति [m]
वा
वा [ind]
मानद
मानद [adj]
वा
वा [ind]
ब्रवीति
ब्रू [2. Ā.]
तच्
तद् [pron]
विप्रपूर्वात्
विप्र [m]
विप्रपूर्वात्
पूर्व [pron]
तच्
तद् [pron]
चापि
च [ind]
चापि
अपि [ind]
सर्वं
सर्व [pron]
मम
मद् [pron]
दुर्योधने
दुर्योधन [m]
ऽस्ति
अस् [2. P.]
शत्रुः शदेः शासतेः शायतेर्वा; शृणातेर्वा श्वयतेर्वापि सर्गे । उपसर्गाद्बहुधा सूदतेश्च; प्रायेण सर्वं त्वयि तच्च मह्यम् ॥
English Translation
Whereas he who destroys, remonstrates with, sharpens his weapons, makes us to sigh and cheerless and wrongs us in many ways is our enemy. All these marks are to be seen in you and you display them all against us.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शत्रुः
शत्रु [m]
शदेः
शदि [m]
वा
वा [ind]
वा
वा [ind]
श्वयतेर्
श्वयति [m]
वापि
वा [ind]
वापि
अपि [ind]
सर्गे
सर्ग [m]
उपसर्गाद्
उपसर्ग [m]
बहुधा
बहुधा [ind]
च
च [ind]
प्रायेण
प्रायेण [ind]
सर्वं
सर्व [pron]
त्वयि
त्वद् [pron]
तच्
तद् [pron]
च
च [ind]
मह्यम्
मद् [pron]
दुर्योधनार्थं तव चाप्रियार्थं; यशोर्थमात्मार्थमपीश्वरार्थम् । तस्मादहं पाण्डववासुदेवौ; योत्स्ये यत्नात्कर्म तत्पश्य मेऽद्य ॥
English Translation
For the sake of Duryodhana, for the sake of doing what is agreeable to you, for the sake of fame, for the sake of myself and the God, I will vigorously fight with Partha and Vasudeva. Behold today my feats.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दुर्योधनार्थं
दुर्योधन [m]
दुर्योधनार्थं
अर्थ [mn]
तव
त्वद् [pron]
चाप्रियार्थं
च [ind]
चाप्रियार्थं
अप्रिय [adj]
चाप्रियार्थं
अर्थ [mn]
यशोऽर्थम्
यशस् [n]
यशोऽर्थम्
अर्थ [mn]
आत्मार्थम्
आत्मन् [m]
आत्मार्थम्
अर्थ [mn]
अपीश्वरार्थम्
अपि [ind]
अपीश्वरार्थम्
ईश्वर [m]
अपीश्वरार्थम्
अर्थ [mn]
तस्माद्
तस्मात् [ind]
अहं
मद् [pron]
पाण्डववासुदेवौ
पाण्डव [m]
पाण्डववासुदेवौ
वासुदेव [m]
योत्स्ये
युध् [2. P.]
यत्नात्
यत्न [m]
कर्म
कर्मन् [n]
तत्
तद् [pron]
पश्य
पश् [4. Ā.]
मे
मद् [pron]
ऽद्य
अद्य [ind]
अस्त्राणि पश्याद्य ममोत्तमानि; ब्राह्माणि दिव्यान्यथ मानुषाणि । आसादयिष्याम्यहमुग्रवीर्यं; द्विपोत्तमं मत्तमिवाभिमत्तः ॥
English Translation
Behold today all my excellent weapons, Brahma, celestial and human, I will like today that highly powerful heroes like an infuriate elephants slaying another such.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अस्त्राणि
अस्त्र [mn]
पश्याद्य
पश् [4. Ā.]
पश्याद्य
अद्य [ind]
ममोत्तमानि
मद् [pron]
ममोत्तमानि
उत्तम [adj]
ब्राह्माणि
ब्राह्म [adj]
दिव्यान्य्
दिव्य [adj]
अथ
अथ [ind]
मानुषाणि
मानुष [adj]
आसादयिष्याम्य्
आसादय् [10. Ā.]
अहम्
मद् [pron]
उग्रवीर्यं
उग्र [adj]
उग्रवीर्यं
वीर्य [n]
द्विपोत्तमं
द्विप [m]
द्विपोत्तमं
उत्तम [adj]
मत्तम्
मद् [3. P.]
इवाभिमत्तः
इव [ind]
इवाभिमत्तः
अभिमद् [1. P.]
अस्त्रं ब्राह्मं मनसा तद्ध्यजय्यं; क्षेप्स्ये पार्थायाप्रतिमं जयाय । तेनापि मे नैव मुच्येत युद्धे; न चेत्पतेद्विषमे मेऽद्य चक्रम् ॥
English Translation
For my victory I will hurl today that highly powerful Brahma weapon at Partha will my mind alone. Arjuna will never be able to escape that weapon if only the wheels of my car do not sink in the earth in battle today.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अस्त्रं
अस्त्र [mn]
ब्राह्मं
ब्राह्म [adj]
मनसा
मनस् [n]
तद्ध्य्
तद् [pron]
तद्ध्य्
हि [ind]
अजय्यं
अजय्य [adj]
क्षेप्स्ये
क्षिप् [6. Ā.]
पार्थायाप्रतिमं
पार्थ [m]
पार्थायाप्रतिमं
अप्रतिम [adj]
जयाय
जय [m]
तेनापि
तद् [pron]
तेनापि
अपि [ind]
मे
मद् [pron]
नैव
न [ind]
नैव
एव [ind]
मुच्येत
मुच् [6. Ā.]
युद्धे
युद्ध [n]
न
न [ind]
चेत्
चेद् [ind]
पतेद्
पत् [1. Ā.]
विषमे
विषम [n]
मे
मद् [pron]
ऽद्य
अद्य [ind]
चक्रम्
चक्र [n]
वैवस्वताद्दण्डहस्ताद्वरुणाद्वापि पाशिनः । सगदाद्वा धनपतेः सवज्राद्वापि वासवात् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वैवस्वताद्
वैवस्वत [m]
दण्डहस्ताद्
दण्ड [mn]
दण्डहस्ताद्
हस्त [mn]
वरुणाद्
वरुण [m]
वापि
वा [ind]
वापि
अपि [ind]
पाशिनः
पाशिन् [adj]
सगदाद्
स [ind]
सगदाद्
गदा [f]
वा
वा [ind]
धनपतेः
धनपति [m]
सवज्राद्
स [ind]
सवज्राद्
वज्र [mn]
वापि
वा [ind]
वापि
अपि [ind]
वासवात्
वासव [m]
नान्यस्मादपि कस्माच्चिद्बिभिमो ह्याततायिनः । इति शल्य विजानीहि यथा नाहं बिभेम्यभीः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नान्यस्माद्
न [ind]
नान्यस्माद्
अन्य [pron]
अपि
अपि [ind]
कस्माच्चिद्
कश्चित् [pron]
बिभिमो
भी [1. Ā.]
ह्य्
हि [ind]
आततायिनः
आततायिन् [adj]
इति
इति [ind]
शल्य
शल्य [m]
विजानीहि
विज्ञा [9. Ā.]
यथा
यथा [ind]
नाहं
न [ind]
नाहं
मद् [pron]
बिभेम्य्
भी [1. Ā.]
अभीः
अभी [adj]