Śāntiparva Adhyāya 272
शान्तिपर्व • अध्यायः 272
Śāntiparva Adhyāya 272 of the classical Mahābhārata with 45 verses.
Total: 45 Verses
•
Citations: MBh 12.272.1–45
•
250 Lexicon Terms
•
Page 1 of 2 (Verses 30 shown)
अहो धर्मिष्ठता तात वृत्रस्यामिततेजसः । यस्य विज्ञानमतुलं विष्णोर्भक्तिश्च तादृशी ॥
English Translation
How great was the love of virtue possessed by Vritra of incomparable energy, whose knowledge was incomparable and whose devotion to Vishnu was so great.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अहो
अहो [ind]
धर्मिष्ठता
धर्मिष्ठ [adj]
धर्मिष्ठता
ता [f]
तात
तात [m]
वृत्रस्यामिततेजसः
वृत्र [m]
वृत्रस्यामिततेजसः
अमित [adj]
वृत्रस्यामिततेजसः
तेजस् [n]
यस्य
यद् [pron]
विज्ञानम्
विज्ञान [n]
अतुलं
अतुल [adj]
विष्णोर्
विष्णु [m]
भक्तिश्च
भक्ति [f]
भक्तिश्च
च [ind]
तादृशी
तादृश [adj]
दुर्विज्ञेयमिदं तात विष्णोरमिततेजसः । कथं वा राजशार्दूल पदं तज्ज्ञातवानसौ ॥
English Translation
The position occupied by Vishnu of immeasurable energy is difficult, of being perceived. How, O foremost of kings, could Vritra comprehend it?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दुर्विज्ञेयम्
दुर्विज्ञेय [adj]
इदं
इदम् [pron]
तात
तात [m]
विष्णोर्
विष्णु [m]
अमिततेजसः
अमित [adj]
अमिततेजसः
तेजस् [n]
कथं
कथम् [ind]
वा
वा [ind]
राजशार्दूल
राजन् [m]
राजशार्दूल
शार्दूल [m]
पदं
पद [mn]
तज्ज्ञातवान्
तद् [pron]
तज्ज्ञातवान्
ज्ञा [4. Ā.]
असौ
अदस् [pron]
भवता कथितं ह्येतच्छ्रद्दधे चाहमच्युत । भूयस्तु मे समुत्पन्ना बुद्धिरव्यक्तदर्शनात् ॥
English Translation
You have described Vritra's acts. I too have heard you in full faith. Because, on account of my seeing that one point is unintelligible that my curiosity has been roused for asking you again.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भवता
भवत् [adj]
कथितं
कथय् [10. Ā.]
ह्येतच्छ्रद्दधे
हि [ind]
ह्येतच्छ्रद्दधे
एतद् [pron]
ह्येतच्छ्रद्दधे
श्रद्धा [1. P.]
चाहम्
च [ind]
चाहम्
मद् [pron]
अच्युत
अच्युत [m]
भूयस्तु
भूयस् [ind]
भूयस्तु
तु [ind]
मे
मद् [pron]
समुत्पन्ना
समुत्पद् [4. P.]
बुद्धिर्
बुद्धि [f]
अव्यक्तदर्शनात्
अव्यक्त [n]
अव्यक्तदर्शनात्
दर्शन [n]
कथं विनिहतो वृत्रः शक्रेण भरतर्षभ । धर्मिष्ठो विष्णुभक्तश्च तत्त्वज्ञश्च पदान्वये ॥
English Translation
How, indeed, was Vritra, who was virtuous, devoted to Vishnu, gifted with knowledge of truth derivable from a just comprehension of the Upanishads and Vedanta, defeated by Indra, O foremost of men.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कथं
कथम् [ind]
विनिहतो
विनिहन् [2. P.]
वृत्रः
वृत्र [m]
शक्रेण
शक्र [m]
भरतर्षभ
भरत [m]
भरतर्षभ
ऋषभ [m]
धर्मिष्ठो
धर्मिष्ठ [adj]
विष्णुभक्तश्च
विष्णु [m]
विष्णुभक्तश्च
भक्त [m]
विष्णुभक्तश्च
च [ind]
तत्त्वज्ञश्च
तत्त्व [n]
तत्त्वज्ञश्च
ज्ञ [adj]
तत्त्वज्ञश्च
च [ind]
पदान्वये
पद [mn]
पदान्वये
अन्वय [m]
एतन्मे संशयं ब्रूहि पृच्छतो भरतर्षभ । वृत्रस्तु राजशार्दूल यथा शक्रेण निर्जितः ॥
English Translation
O king of the Bharatas, remove this my doubt! Indeed, tell me, O foremost of kings, how Vritra was defeated by Shakra.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एतन्मे
एतद् [pron]
एतन्मे
मद् [pron]
संशयं
संशय [m]
ब्रूहि
ब्रू [2. Ā.]
पृच्छतो
प्रच्छ् [1. P.]
भरतर्षभ
भरत [m]
भरतर्षभ
ऋषभ [m]
वृत्रस्तु
वृत्र [m]
वृत्रस्तु
तु [ind]
राजशार्दूल
राजन् [m]
राजशार्दूल
शार्दूल [m]
यथा
यथा [ind]
शक्रेण
शक्र [m]
निर्जितः
निर्जि [1. P.]
यथा चैवाभवद्युद्धं तच्चाचक्ष्व पितामह । विस्तरेण महाबाहो परं कौतूहलं हि मे ॥
English Translation
O grandfather, O you of mighty arms, tell me fully how the battle took place. Great is my curiosity to hear it.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यथा
यथा [ind]
चैवाभवद्
च [ind]
चैवाभवद्
एव [ind]
चैवाभवद्
भू [1. Ā.]
युद्धं
युद्ध [n]
तच्चाचक्ष्व
तद् [pron]
तच्चाचक्ष्व
च [ind]
तच्चाचक्ष्व
आचक्ष् [1. P.]
पितामह
पितामह [m]
विस्तरेण
विस्तर [m]
महाबाहो
महत् [adj]
महाबाहो
बाहु [mf]
परं
पर [pron]
कौतूहलं
कौतूहल [n]
हि
हि [ind]
मे
मद् [pron]
रथेनेन्द्रः प्रयातो वै सार्धं सुरगणैः पुरा । ददर्शाथाग्रतो वृत्रं विष्ठितं पर्वतोपमम् ॥
English Translation
Bhishma said-In days of yore, Indra, accompanied by the celestial army, proceeded on his car, and saw the Asura Vritra stationed before him like a mountain.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
रथेनेन्द्रः
रथ [m]
रथेनेन्द्रः
इन्द्र [m]
प्रयातो
प्रया [2. Ā.]
वै
वै [ind]
सार्धं
सार्धम् [ind]
सुरगणैः
सुर [m]
सुरगणैः
गण [m]
पुरा
पुरा [ind]
ददर्शाथाग्रतो
दृश् [6. P.]
ददर्शाथाग्रतो
अथ [ind]
ददर्शाथाग्रतो
अग्रतस् [ind]
वृत्रं
वृत्र [m]
विष्ठितं
विष्ठा [1. Ā.]
पर्वतोपमम्
पर्वत [mn]
पर्वतोपमम्
उपम [adj]
योजनानां शतान्यूर्ध्वं पञ्चोच्छ्रितमरिंदम । शतानि विस्तरेणाथ त्रीण्येवाभ्यधिकानि तु ॥
English Translation
He was full five hundred Yojanas in height, 0 chastiser of enemies and three hundred Yojanas in circumference.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
योजनानां
योजन [fn]
शतान्यूर्ध्वं
शत [mn]
शतान्यूर्ध्वं
ऊर्ध्व [adj]
पञ्चोच्छ्रितम्
पञ्चन् [adj]
पञ्चोच्छ्रितम्
उच्छ्रि [1. Ā.]
अरिंदम
अरिंदम [adj]
शतानि
शत [mn]
विस्तरेणाथ
विस्तर [m]
विस्तरेणाथ
अथ [ind]
त्रीण्येवाभ्यधिकानि
त्रि [nr]
त्रीण्येवाभ्यधिकानि
एव [ind]
त्रीण्येवाभ्यधिकानि
अभ्यधिक [adj]
तु
तु [ind]
तत्प्रेक्ष्य तादृशं रूपं त्रैलोक्येनापि दुर्जयम् । वृत्रस्य देवाः संत्रस्ता न शान्तिमुपलेभिरे ॥
English Translation
Seeing that form of Vritra, which was incapable of being defeated by the three worlds united together, the celestials became stricken with fear and full of anxiety.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्
तद् [pron]
प्रेक्ष्य
प्रेक्ष् [1. P.]
तादृशं
तादृश [adj]
रूपं
रूप [n]
त्रैलोक्येनापि
त्रैलोक्य [n]
त्रैलोक्येनापि
अपि [ind]
दुर्जयम्
दुर्जय [adj]
वृत्रस्य
वृत्र [m]
देवाः
देव [m]
संत्रस्ता
संत्रस् [4. P.]
न
न [ind]
शान्तिम्
शान्ति [f]
उपलेभिरे
उपलभ् [1. P.]
शक्रस्य तु तदा राजन्नूरुस्तम्भो व्यजायत । भयाद्वृत्रस्य सहसा दृष्ट्वा तद्रूपमुत्तमम् ॥
English Translation
Indeed, suddenly beholding that huge form of his enemy, O king, Indra was paralysed in the lower extremities.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शक्रस्य
शक्र [m]
तु
तु [ind]
तदा
तदा [ind]
राजन्न्
राजन् [m]
ऊरुस्तम्भो
ऊरु [mf]
ऊरुस्तम्भो
स्तम्भ [m]
व्यजायत
विजन् [4. P.]
भयाद्
भय [n]
वृत्रस्य
वृत्र [m]
सहसा
सहसा [ind]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
तद्
तद् [pron]
रूपम्
रूप [n]
उत्तमम्
उत्तम [adj]
ततो नादः समभवद्वादित्राणां च निस्वनः । देवासुराणां सर्वेषां तस्मिन्युद्ध उपस्थिते ॥
English Translation
Then, on the eve of that great battle between the gods and the demons, there arose loud peals from both sides, and drums and other musical instruments were beaten and blown.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
नादः
नाद [m]
समभवद्
सम्भू [1. Ā.]
वादित्राणां
वादित्र [mn]
च
च [ind]
निस्वनः
निस्वन [m]
देवासुराणां
देव [m]
देवासुराणां
असुर [m]
सर्वेषां
सर्व [pron]
तस्मिन्
तद् [pron]
युद्ध
युद्ध [n]
उपस्थिते
उपस्था [1. Ā.]
अथ वृत्रस्य कौरव्य दृष्ट्वा शक्रमुपस्थितम् । न संभ्रमो न भीः काचिदास्था वा समजायत ॥
English Translation
Seeing Indra stationed before him, you of Kuru's race, Vritra felt neither awe nor fear, nor was he disposed to collect all his energies for the battle.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथ
अथ [ind]
वृत्रस्य
वृत्र [m]
कौरव्य
कौरव्य [m]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
शक्रम्
शक्र [m]
उपस्थितम्
उपस्था [1. Ā.]
न
न [ind]
संभ्रमो
सम्भ्रम [m]
न
न [ind]
भीः
भी [f]
काचिद्
कश्चित् [pron]
आस्था
आस्था [f]
वा
वा [ind]
समजायत
संजन् [4. Ā.]
ततः समभवद्युद्धं त्रैलोक्यस्य भयंकरम् । शक्रस्य च सुरेन्द्रस्य वृत्रस्य च महात्मनः ॥
English Translation
Then the battle took place filling the three worlds with fear, between Indra the king of the gods and Vritra of great energy.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
समभवद्
सम्भू [1. Ā.]
युद्धं
युद्ध [n]
त्रैलोक्यस्य
त्रैलोक्य [n]
भयंकरम्
भयंकर [adj]
शक्रस्य
शक्र [m]
च
च [ind]
सुरेन्द्रस्य
सुर [m]
सुरेन्द्रस्य
इन्द्र [m]
वृत्रस्य
वृत्र [m]
च
च [ind]
महात्मनः
महात्मन् [adj]
असिभिः पट्टिशैः शूलैः शक्तितोमरमुद्गरैः । शिलाभिर्विविधाभिश्च कार्मुकैश्च महास्वनैः ॥
English Translation
The entire sky was covered by the warriors of both sides with swords, axes, lances, darts, spears and heavy clubs and rocks of various sizes and bows of loud sound and various sorts of celestial weapons and fires and burning brands.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
असिभिः
असि [m]
पट्टिशैः
पट्टिश [m]
शूलैः
शूल [mn]
शक्तितोमरमुद्गरैः
शक्ति [f]
शक्तितोमरमुद्गरैः
तोमर [mn]
शक्तितोमरमुद्गरैः
मुद्गर [m]
शिलाभिर्
शिला [f]
विविधाभिश्च
विविध [adj]
विविधाभिश्च
च [ind]
कार्मुकैश्च
कार्मुक [n]
कार्मुकैश्च
च [ind]
महास्वनैः
महत् [adj]
महास्वनैः
स्वन [m]
अस्त्रैश्च विविधैर्दिव्यैः पावकोल्काभिरेव च । देवासुरैस्ततः सैन्यैः सर्वमासीत्समाकुलम् ॥
English Translation
The entire sky was covered by the warriors of both sides with swords, axes, lances, darts, spears and heavy clubs and rocks of various sizes and bows of loud sound and various sorts of celestial weapons and fires and burning brands.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अस्त्रैश्च
अस्त्र [mn]
अस्त्रैश्च
च [ind]
विविधैर्
विविध [adj]
दिव्यैः
दिव्य [adj]
पावकोल्काभिर्
पावक [m]
पावकोल्काभिर्
उल्का [mf]
एव
एव [ind]
च
च [ind]
देवासुरैस्ततः
देव [m]
देवासुरैस्ततः
असुर [m]
देवासुरैस्ततः
ततस् [ind]
सैन्यैः
सैन्य [m]
सर्वम्
सर्व [pron]
आसीत्
अस् [2. P.]
समाकुलम्
समाकुल [adj]
पितामहपुरोगाश्च सर्वे देवगणास्तथा । ऋषयश्च महाभागास्तद्युद्धं द्रष्टुमागमन् ॥
English Translation
All the deities led by the Grand-father, and all the highly-blessed Rishis, came to see the battle, on their best of cars; and the Siddhas, also, O foremost of Bharata's family, and the Gandharvas, with the Apsaras, on their own beautiful and foremost of cars, came there.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पितामहपुरोगाश्च
पितामह [m]
पितामहपुरोगाश्च
पुरोग [adj]
पितामहपुरोगाश्च
च [ind]
सर्वे
सर्व [pron]
देवगणास्तथा
देव [m]
देवगणास्तथा
गण [m]
देवगणास्तथा
तथा [ind]
ऋषयश्च
ऋषि [m]
ऋषयश्च
च [ind]
महाभागास्तद्
महाभाग [adj]
महाभागास्तद्
तद् [pron]
युद्धं
युद्ध [n]
द्रष्टुम्
दृश् [6. P.]
आगमन्
आगम् [6. P.]
विमानाग्र्यैर्महाराज सिद्धाश्च भरतर्षभ । गन्धर्वाश्च विमानाग्र्यैरप्सरोभिः समागमन् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
विमानाग्र्यैर्
विमान [mn]
विमानाग्र्यैर्
अग्र्य [adj]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
सिद्धाश्च
सिद्ध [m]
सिद्धाश्च
च [ind]
भरतर्षभ
भरत [m]
भरतर्षभ
ऋषभ [m]
गन्धर्वाश्च
गन्धर्व [m]
गन्धर्वाश्च
च [ind]
विमानाग्र्यैर्
विमान [mn]
विमानाग्र्यैर्
अग्र्य [adj]
अप्सरोभिः
अप्सरस् [f]
समागमन्
समागम् [6. P.]
ततोऽन्तरिक्षमावृत्य वृत्रो धर्मभृतां वरः । अश्मवर्षेण देवेन्द्रं पर्वतात्समवाकिरत् ॥
English Translation
Then Vritra, that foremost of virtuous persons, speedily overwhelmed the sky and the king of gods with a thick shower of rocks.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
ऽन्तरिक्षम्
अन्तरिक्ष [n]
आवृत्य
आवृ [5. Ā.]
वृत्रो
वृत्र [m]
धर्मभृतां
धर्म [mn]
धर्मभृतां
भृत् [adj]
वरः
वर [adj]
अश्मवर्षेण
अश्मन् [mn]
अश्मवर्षेण
वर्ष [mn]
देवेन्द्रं
देव [m]
देवेन्द्रं
इन्द्र [m]
पर्वतात्
पर्वत [mn]
समवाकिरत्
समवकृ [6. P.]
ततो देवगणाः क्रुद्धाः सर्वतः शस्त्रवृष्टिभिः । अश्मवर्षमपोहन्त वृत्रप्रेरितमाहवे ॥
English Translation
Thereat, filled with ire the celestials dispelled with their showers of arrows that thick down-pour of rocks showered by Vritra in battle.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
देवगणाः
देव [m]
देवगणाः
गण [m]
क्रुद्धाः
क्रुध् [4. Ā.]
सर्वतः
सर्वतस् [ind]
शस्त्रवृष्टिभिः
शस्त्र [n]
शस्त्रवृष्टिभिः
वृष्टि [f]
अश्मवर्षम्
अश्मन् [mn]
अश्मवर्षम्
वर्ष [mn]
अपोहन्त
अपोह् [1. Ā.]
वृत्रप्रेरितम्
वृत्र [m]
वृत्रप्रेरितम्
प्रेरय् [10. Ā.]
आहवे
आहव [m]
वृत्रश्च कुरुशार्दूल महामायो महाबलः । मोहयामास देवेन्द्रं मायायुद्धेन सर्वतः ॥
English Translation
Then Vritra, O foremost of Kurus, endued with mighty strength and large powers of illusion, stupefied the king of illusion. was
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वृत्रश्च
वृत्र [m]
वृत्रश्च
च [ind]
कुरुशार्दूल
कुरु [m]
कुरुशार्दूल
शार्दूल [m]
महामायो
महत् [adj]
महामायो
माया [f]
महाबलः
महत् [adj]
महाबलः
बल [mn]
मोहयामास
मोहय् [10. Ā.]
देवेन्द्रं
देव [m]
देवेन्द्रं
इन्द्र [m]
मायायुद्धेन
माया [f]
मायायुद्धेन
युद्ध [n]
सर्वतः
सर्वतस् [ind]
तस्य वृत्रार्दितस्याथ मोह आसीच्छतक्रतोः । रथंतरेण तं तत्र वसिष्ठः समबोधयत् ॥
English Translation
When the god of hundred sacrifices, thus afflicted by Vritra, possessed by stupefaction, the sage Vashishtha restores him to his senses by chanting Samans.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्य
तद् [pron]
वृत्रार्दितस्याथ
वृत्र [m]
वृत्रार्दितस्याथ
अर्दय् [10. Ā.]
वृत्रार्दितस्याथ
अथ [ind]
मोह
मोह [m]
आसीच्छतक्रतोः
अस् [2. P.]
आसीच्छतक्रतोः
शतक्रतु [m]
रथंतरेण
रथंतर [m]
तं
तद् [pron]
तत्र
तत्र [ind]
वसिष्ठः
वसिष्ठ [m]
समबोधयत्
सम्बोधय् [10. P.]
देवश्रेष्ठोऽसि देवेन्द्र सुरारिविनिबर्हण । त्रैलोक्यबलसंयुक्तः कस्माच्छक्र विषीदसि ॥
English Translation
Vashishtha said You are the foremost of the gods, O chief of the gods, O destroyer of Daityas and Asuras! The strength of the three worlds lies in you! Why, then, O Shakra, do you languish so!
Morphemic Decomposition & Padaccheda
देवश्रेष्ठो
देव [m]
देवश्रेष्ठो
श्रेष्ठ [adj]
ऽसि
अस् [2. P.]
देवेन्द्र
देव [m]
देवेन्द्र
इन्द्र [m]
सुरारिविनिबर्हण
सुर [m]
सुरारिविनिबर्हण
अरि [m]
सुरारिविनिबर्हण
विनिबर्हण [adj]
त्रैलोक्यबलसंयुक्तः
त्रैलोक्य [n]
त्रैलोक्यबलसंयुक्तः
बल [mn]
त्रैलोक्यबलसंयुक्तः
संयुज् [7. Ā.]
कस्माच्छक्र
कस्मात् [ind]
कस्माच्छक्र
शक्र [m]
विषीदसि
विषद् [1. Ā.]
एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवश्चैव जगत्प्रभुः । सोमश्च भगवान्देवः सर्वे च परमर्षयः ॥
English Translation
See, there are Brahma and Vishnu, and Shiva, that lord of the universe, the illustrious and divine Soma, and all the great Rishis.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एष
एतद् [pron]
ब्रह्मा
ब्रह्मन् [m]
च
च [ind]
विष्णुश्च
विष्णु [m]
विष्णुश्च
च [ind]
शिवश्चैव
शिव [m]
शिवश्चैव
च [ind]
शिवश्चैव
एव [ind]
जगत्प्रभुः
जगत्प्रभु [m]
सोमश्च
सोम [m]
सोमश्च
च [ind]
भगवान्
भगवत् [adj]
देवः
देव [m]
सर्वे
सर्व [pron]
च
च [ind]
परमर्षयः
परम [adj]
परमर्षयः
ऋषि [m]
मा कार्षीः कश्मलं शक्र कश्चिदेवेतरो यथा । आर्यां युद्धे मतिं कृत्वा जहि शत्रुं सुरेश्वर ॥
English Translation
Do not, O Indra, yield to weakness, like an ordinary mortal! Firmly determined on battle, kill your enemies, O king of the gods.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मा
मा [ind]
कार्षीः
कृ [2. Ā.]
कश्मलं
कश्मल [mn]
शक्र
शक्र [m]
कश्चिद्
कश्चित् [pron]
एवेतरो
एव [ind]
एवेतरो
इतर [pron]
यथा
यथा [ind]
आर्यां
आर्य [adj]
युद्धे
युद्ध [n]
मतिं
मति [f]
कृत्वा
कृ [2. Ā.]
जहि
हा [1. P.]
शत्रुं
शत्रु [m]
सुरेश्वर
सुरेश्वर [m]
एष लोकगुरुस्त्र्यक्षः सर्वलोकनमस्कृतः । निरीक्षते त्वां भगवांस्त्यज मोहं सुरेश्वर ॥
English Translation
There, that lord of all the worlds, viz., the Three-eyed (Shiva), worshipped of all the worlds, is seeing you! Shake off this stupefaction, O king of the gods.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एष
एतद् [pron]
लोकगुरुस्त्र्यक्षः
लोकगुरु [m]
लोकगुरुस्त्र्यक्षः
त्र्यक्ष [m]
सर्वलोकनमस्कृतः
सर्व [pron]
सर्वलोकनमस्कृतः
लोक [m]
सर्वलोकनमस्कृतः
नमस्कृ [8. Ā.]
निरीक्षते
निरीक्ष् [1. P.]
त्वां
त्वद् [pron]
भगवांस्त्यज
भगवन्त् [m]
भगवांस्त्यज
त्यज् [1. Ā.]
मोहं
मोह [m]
सुरेश्वर
सुरेश्वर [m]
एते ब्रह्मर्षयश्चैव बृहस्पतिपुरोगमाः । स्तवेन शक्र दिव्येन स्तुवन्ति त्वां जयाय वै ॥
English Translation
There, those twice-born Rishis, headed by Brihaspati, are lauding you for your victory, in celestial hymns.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एते
एतद् [pron]
ब्रह्मर्षयश्चैव
ब्रह्मर्षि [m]
ब्रह्मर्षयश्चैव
च [ind]
ब्रह्मर्षयश्चैव
एव [ind]
बृहस्पतिपुरोगमाः
बृहस्पति [m]
बृहस्पतिपुरोगमाः
पुरोगम [adj]
स्तवेन
स्तव [m]
शक्र
शक्र [m]
दिव्येन
दिव्य [adj]
स्तुवन्ति
स्तु [1. Ā.]
त्वां
त्वद् [pron]
जयाय
जय [m]
वै
वै [ind]
एवं संबोध्यमानस्य वसिष्ठेन महात्मना । अतीव वासवस्यासीद्बलमुत्तमतेजसः ॥
English Translation
Bhishma said-While the highly energetic Vasava was thus being restored to senses by the great Vashishtha, his strength became greatly increased.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवं
एवम् [ind]
संबोध्यमानस्य
सम्बोधय् [10. P.]
वसिष्ठेन
वसिष्ठ [m]
महात्मना
महात्मन् [adj]
अतीव
अतीव [ind]
वासवस्यासीद्
वासव [m]
वासवस्यासीद्
अस् [2. P.]
बलम्
बल [mn]
उत्तमतेजसः
उत्तम [adj]
उत्तमतेजसः
तेजस् [n]
ततो बुद्धिमुपागम्य भगवान्पाकशासनः । योगेन महता युक्तस्तां मायां व्यपकर्षत ॥
English Translation
The illustrious punisher of Paka then, depending upon his intelligence, had recourse to high Yoga and with its help removed these illusions of Vritra.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
बुद्धिम्
बुद्धि [f]
उपागम्य
उपागम् [1. P.]
भगवान्
भगवत् [adj]
पाकशासनः
पाकशासन [m]
योगेन
योग [m]
महता
महत् [adj]
युक्तस्तां
युज् [6. Ā.]
युक्तस्तां
तद् [pron]
मायां
माया [f]
व्यपकर्षत
व्यपकृष् [6. P.]
ततोऽङ्गिरःसुतः श्रीमांस्ते चैव परमर्षयः । दृष्ट्वा वृत्रस्य विक्रान्तमुपगम्य महेश्वरम् । ऊचुर्वृत्रविनाशार्थं लोकानां हितकाम्यया ॥
English Translation
Then Brihaspati, the son of Angiras, and those greatest of Rishis endued with great prosperity, seeing the prowess of Vritra, went to Mahadeva, and moved by the desire of benefiting the three worlds, urged him to kill the great Asura.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
ऽङ्गिरःसुतः
अङ्गिरस् [m]
ऽङ्गिरःसुतः
सुत [m]
श्रीमांस्ते
श्रीमत् [adj]
श्रीमांस्ते
तद् [pron]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
परमर्षयः
परम [adj]
परमर्षयः
ऋषि [m]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
वृत्रस्य
वृत्र [m]
विक्रान्तम्
विक्रान्त [n]
उपगम्य
उपगम् [6. P.]
महेश्वरम्
महेश्वर [m]
ऊचुर्
वच् [2. P.]
वृत्रविनाशार्थं
वृत्र [m]
वृत्रविनाशार्थं
विनाश [m]
वृत्रविनाशार्थं
अर्थ [mn]
लोकानां
लोक [m]
हितकाम्यया
हित [n]
हितकाम्यया
काम्या [f]