Śalyaparva Adhyāya 35
शल्यपर्व • अध्यायः 35
Śalyaparva Adhyāya 35 of the classical Mahābhārata with 54 verses.
Total: 54 Verses
•
Citations: MBh 9.35.1–54
•
250 Lexicon Terms
•
Page 1 of 2 (Verses 30 shown)
तस्मान्नदीगतं चापि उदपानं यशस्विनः । त्रितस्य च महाराज जगामाथ हलायुधः ॥
English Translation
Vaishampayana said Baladeva proceeded next to the tirtha Udapana in the Sarasvati, that had formerly been the habitation, O king, of the illustrious ascetic Trita.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्मान्नदीगतं
तस्मात् [ind]
तस्मान्नदीगतं
नदी [f]
तस्मान्नदीगतं
गम् [6. Ā.]
चापि
च [ind]
चापि
अपि [ind]
उदपानं
उदपान [mn]
यशस्विनः
यशस्विन् [adj]
श्रुत्वा
श्रु [4. P.]
तच्छिष्ययो
तद् [pron]
तच्छिष्ययो
शिष्य [m]
राजन्न्
राजन् [m]
आजगाम
आगम् [6. P.]
हलायुधः
हलायुध [m]
तत्र दत्त्वा बहु द्रव्यं पूजयित्वा तथा द्विजान् । उपस्पृश्य च तत्रैव प्रहृष्टो मुसलायुधः ॥
English Translation
Having distributed profuse wealth and worshipped the Brahmanas, the hero, having the plough for his weapon, bathed there and was filled with joy.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्र
तत्र [ind]
दत्त्वा
दा [1. Ā.]
बहु
बहु [adj]
द्रव्यं
द्रव्य [n]
पूजयित्वा
पूजय् [10. Ā.]
तथा
तथा [ind]
द्विजान्
द्विज [m]
उपस्पृश्य
उपस्पृश् [6. Ā.]
च
च [ind]
तत्रैव
तत्र [ind]
तत्रैव
एव [ind]
प्रहृष्टो
प्रहृष् [4. Ā.]
मुसलायुधः
मुसलायुध [m]
तत्र धर्मपरो ह्यासीत्त्रितः स सुमहातपाः । कूपे च वसता तेन सोमः पीतो महात्मना ॥
English Translation
The great and pious ascetic Trita had lived there. While in a hole that great man had drunk the Soma juice.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्र
तत्र [ind]
धर्मपरो
धर्म [mn]
धर्मपरो
पर [pron]
ह्यासीत्
हि [ind]
ह्यासीत्
अस् [2. P.]
त्रितः
त्रित [m]
स
तद् [pron]
सुमहातपाः
सु [ind]
सुमहातपाः
महत् [adj]
सुमहातपाः
तपस् [n]
कूपे
कूप [mn]
च
च [ind]
वसता
वस् [2. P.]
तेन
तद् [pron]
सोमः
सोम [m]
पीतो
पा [1. Ā.]
महात्मना
महात्मन् [adj]
तत्र चैनं समुत्सृज्य भ्रातरौ जग्मतुर्गृहान् । ततस्तौ वै शशापाथ त्रितो ब्राह्मणसत्तमः ॥
English Translation
His two brothers, dashing him down into a pit, had returned home. That foremost of Brahmanas, viz., Trita, had thereupon cursed them both."
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्र
तत्र [ind]
चैनं
च [ind]
चैनं
एनद् [pron]
समुत्सृज्य
समुत्सृज् [6. Ā.]
भ्रातरौ
भ्रातृ [m]
जग्मतुर्
गम् [6. Ā.]
गृहान्
गृह [mn]
ततस्तौ
ततस् [ind]
ततस्तौ
तद् [pron]
वै
वै [ind]
शशापाथ
शप् [1. Ā.]
शशापाथ
अथ [ind]
त्रितो
त्रित [m]
ब्राह्मणसत्तमः
ब्राह्मण [m]
ब्राह्मणसत्तमः
सत्तम [adj]
उदपानं कथं ब्रह्मन्कथं च सुमहातपाः । पतितः किं च संत्यक्तो भ्रातृभ्यां द्विजसत्तमः ॥
English Translation
Janamejaya said "What is the origin of Udapana? How did the great ascetic Trita fall into a pit there? Why was that foremost of Brahmanas thrown into that pit by his brothers?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
उदपानं
उदपान [mn]
कथं
कथम् [ind]
ब्रह्मन्
ब्रह्मन् [m]
कथं
कथम् [ind]
च
च [ind]
सुमहातपाः
सु [ind]
सुमहातपाः
महत् [adj]
सुमहातपाः
तपस् [n]
पतितः
पत् [1. Ā.]
किं
किम् [ind]
च
च [ind]
संत्यक्तो
संत्यज् [1. Ā.]
भ्रातृभ्यां
भ्रातृ [m]
द्विजसत्तमः
द्विजसत्तम [m]
कूपे कथं च हित्वैनं भ्रातरौ जग्मतुर्गृहान् । एतदाचक्ष्व मे ब्रह्मन्यदि श्राव्यं हि मन्यसे ॥
English Translation
How did his brothers, after throwing him into that hole, come back to their home? How did Trita celebrate his sacrifice and how did he drink Soma? Describe all his O Brahmana, if you think that I am worthy of listening to it.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्र
तत्र [ind]
चैनं
च [ind]
चैनं
एनद् [pron]
समुत्सृज्य
समुत्सृज् [6. Ā.]
भ्रातरौ
भ्रातृ [m]
जग्मतुर्
गम् [6. Ā.]
गृहान्
गृह [mn]
एतद्
एतद् [pron]
आचक्ष्व
आचक्ष् [1. P.]
मे
मद् [pron]
ब्रह्मन्
ब्रह्मन् [m]
यदि
यदि [ind]
श्राव्यं
श्रावय् [10. Ā.]
हि
हि [ind]
मन्यसे
मन् [8. P.]
आसन्पूर्वयुगे राजन्मुनयो भ्रातरस्त्रयः । एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चादित्यसंनिभाः ॥
English Translation
Vaishampayana said In a former cycle, O king, there were three ascetic brothers. They were called Ekata, Dvita and Trita and all three were effulgent like the sun.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आसन्
अस् [2. P.]
पूर्वयुगे
पूर्व [pron]
पूर्वयुगे
युग [mn]
राजन्मुनयो
राजन् [m]
राजन्मुनयो
मुनि [m]
भ्रातरस्त्रयः
भ्रातृ [m]
भ्रातरस्त्रयः
त्रि [nr]
एकतश्च
एकत [m]
एकतश्च
च [ind]
द्वितश्चैव
द्वित [m]
द्वितश्चैव
च [ind]
द्वितश्चैव
एव [ind]
त्रितश्चादित्यसंनिभाः
त्रित [m]
त्रितश्चादित्यसंनिभाः
च [ind]
त्रितश्चादित्यसंनिभाः
आदित्य [m]
त्रितश्चादित्यसंनिभाः
संनिभ [adj]
सर्वे प्रजापतिसमाः प्रजावन्तस्तथैव च । ब्रह्मलोकजितः सर्वे तपसा ब्रह्मवादिनः ॥
English Translation
They were like Lords of the creation and had children. Brahmavadins as they were they had, by their ascetic penances, acquired the privilege of attaining to the regions of Brahman after death.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सर्वे
सर्व [pron]
प्रजापतिसमाः
प्रजापति [m]
प्रजापतिसमाः
सम [pron]
प्रजावन्तस्तथैव
प्रजावत् [adj]
प्रजावन्तस्तथैव
तथा [ind]
प्रजावन्तस्तथैव
एव [ind]
च
च [ind]
ब्रह्मलोकजितः
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मलोकजितः
लोक [m]
ब्रह्मलोकजितः
जित् [adj]
सर्वे
सर्व [pron]
तपसा
तपस् [n]
ब्रह्मवादिनः
ब्रह्मन् [n]
ब्रह्मवादिनः
वादिन् [adj]
तेषां तु तपसा प्रीतो नियमेन दमेन च । अभवद्गौतमो नित्यं पिता धर्मरतः सदा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तेषां
तद् [pron]
तु
तु [ind]
तपसा
तपस् [n]
प्रीतो
प्री [9. Ā.]
नियमेन
नियम [m]
दमेन
दम [m]
च
च [ind]
अभवद्
भू [1. Ā.]
गौतमो
गौतम [m]
नित्यं
नित्यम् [ind]
पिता
पितृ [m]
धर्मरतः
धर्म [mn]
धर्मरतः
रम् [4. Ā.]
सदा
सदा [ind]
स तु दीर्घेण कालेन तेषां प्रीतिमवाप्य च । जगाम भगवान्स्थानमनुरूपमिवात्मनः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
तु
तु [ind]
दीर्घेण
दीर्घ [adj]
कालेन
काल [m]
तेषां
तद् [pron]
प्रीतिम्
प्रीति [f]
अवाप्य
अवाप् [5. Ā.]
च
च [ind]
जगाम
गम् [6. Ā.]
भगवान्
भगवत् [adj]
स्थानम्
स्थान [n]
अनुरूपम्
अनुरूप [adj]
इवात्मनः
इव [ind]
इवात्मनः
आत्मन् [m]
राजानस्तस्य ये पूर्वे याज्या ह्यासन्महात्मनः । ते सर्वे स्वर्गते तस्मिंस्तस्य पुत्रानपूजयन् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
राजानस्तस्य
राजन् [m]
राजानस्तस्य
तद् [pron]
ये
यद् [pron]
पूर्वे
पूर्व [pron]
याज्या
याज्य [m]
ह्यासन्महात्मनः
हि [ind]
ह्यासन्महात्मनः
अस् [2. P.]
ह्यासन्महात्मनः
महात्मन् [adj]
ते
तद् [pron]
सर्वे
सर्व [pron]
स्वर्गते
स्वर् [ind]
स्वर्गते
गम् [6. Ā.]
तस्मिंस्तस्य
तद् [pron]
तस्मिंस्तस्य
तद् [pron]
पुत्रान्
पुत्र [m]
अपूजयन्
पूजय् [10. Ā.]
तेषां तु कर्मणा राजंस्तथैवाध्ययनेन च । त्रितः स श्रेष्ठतां प्राप यथैवास्य पिता तथा ॥
English Translation
Amongst them however, Trita, by his acts and Vedic studies, O king, became the foremost, even like his father Gautama.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तेषां
तद् [pron]
तु
तु [ind]
कर्मणा
कर्मन् [n]
राजंस्तथैवाध्ययनेन
राजन् [m]
राजंस्तथैवाध्ययनेन
तथा [ind]
राजंस्तथैवाध्ययनेन
एव [ind]
राजंस्तथैवाध्ययनेन
अध्ययन [n]
च
च [ind]
त्रितः
त्रित [m]
स
तद् [pron]
श्रेष्ठतां
श्रेष्ठ [adj]
श्रेष्ठतां
ता [f]
प्राप
प्राप् [1. P.]
यथैवास्य
यथा [ind]
यथैवास्य
एव [ind]
यथैवास्य
इदम् [pron]
पिता
पितृ [m]
तथा
तथा [ind]
तं स्म सर्वे महाभागा मुनयः पुण्यलक्षणाः । अपूजयन्महाभागं तथा विद्वत्तयैव तु ॥
English Translation
Then all the great and pious ascetics began to worship Trita as they had worshipped his father Gautama before him.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तं
तद् [pron]
स्म
स्म [ind]
सर्वे
सर्व [pron]
महाभागा
महाभाग [adj]
मुनयः
मुनि [m]
पुण्यलक्षणाः
पुण्य [adj]
पुण्यलक्षणाः
लक्षण [n]
अपूजयन्महाभागं
पूजय् [10. Ā.]
अपूजयन्महाभागं
महाभाग [adj]
तथा
तथा [ind]
विद्वत्तयैव
विद्वस् [adj]
विद्वत्तयैव
ता [f]
विद्वत्तयैव
एव [ind]
तु
तु [ind]
कदाचिद्धि ततो राजन्भ्रातरावेकतद्वितौ । यज्ञार्थं चक्रतुश्चित्तं धनार्थं च विशेषतः ॥
English Translation
Once upon a time, the two brothers Etaka and Dvita thought of celebrating a sacrifice and became anxious for wealth.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कदाचिद्धि
कदाचिद् [ind]
कदाचिद्धि
हि [ind]
ततो
ततस् [ind]
राजन्
राजन् [m]
भ्रातरावेकतद्वितौ
भ्रातृ [m]
भ्रातरावेकतद्वितौ
एकत [m]
भ्रातरावेकतद्वितौ
द्वित [m]
यज्ञार्थं
यज्ञ [m]
यज्ञार्थं
अर्थ [mn]
चक्रतुश्चित्तं
कृ [2. Ā.]
चक्रतुश्चित्तं
चित्त [n]
धनार्थं
धन [n]
धनार्थं
अर्थ [mn]
च
च [ind]
विशेषतः
विशेषतः [ind]
तयोश्चिन्ता समभवत्त्रितं गृह्य परंतप । याज्यान्सर्वानुपादाय प्रतिगृह्य पशूंस्ततः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तयोश्चिन्ता
तद् [pron]
तयोश्चिन्ता
चिन्ता [f]
समभवत्
सम्भू [1. Ā.]
त्रितं
त्रित [m]
गृह्य
ग्रह् [6. Ā.]
परंतप
परंतप [adj]
याज्यान्
याज्य [m]
सर्वान्
सर्व [pron]
उपादाय
उपादा [3. Ā.]
प्रतिगृह्य
प्रतिग्रह् [9. Ā.]
पशूंस्ततः
पशु [m]
पशूंस्ततः
ततस् [ind]
सोमं पास्यामहे हृष्टाः प्राप्य यज्ञं महाफलम् । चक्रुश्चैव महाराज भ्रातरस्त्रय एव ह ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सोमं
सोम [m]
पास्यामहे
पा [1. Ā.]
हृष्टाः
हृष् [1. P.]
प्राप्य
प्राप् [1. P.]
यज्ञं
यज्ञ [m]
महाफलम्
महत् [adj]
महाफलम्
फल [n]
चक्रुश्चैव
कृ [2. Ā.]
चक्रुश्चैव
च [ind]
चक्रुश्चैव
एव [ind]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
भ्रातरस्त्रय
भ्रातृ [m]
भ्रातरस्त्रय
त्रि [nr]
एव
एव [ind]
ह
ह [ind]
तथा तु ते परिक्रम्य याज्यान्सर्वान्पशून्प्रति । याजयित्वा ततो याज्याँल्लब्ध्वा च सुबहून्पशून् ॥
English Translation
Calling upon all their disciples for animals and helping them in their sacrifices and receiving a large number of animals from them as gifts for the priestly services rendered by them those high-souled and great Rishis came towards the east.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथा
तथा [ind]
तु
तु [ind]
ते
तद् [pron]
परिक्रम्य
परिक्रम् [6. P.]
याज्यान्
याज्य [m]
सर्वान्
सर्व [pron]
पशून्
पशु [m]
प्रति
प्रति [ind]
याजयित्वा
याजय् [10. Ā.]
ततो
ततस् [ind]
याज्यांल्
याज्य [m]
लब्ध्वा
लभ् [1. P.]
च
च [ind]
सुबहून्
सु [ind]
सुबहून्
बहु [adj]
पशून्
पशु [m]
याज्येन कर्मणा तेन प्रतिगृह्य विधानतः । प्राचीं दिशं महात्मान आजग्मुस्ते महर्षयः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
याज्यान्
याज्य [m]
सर्वान्
सर्व [pron]
उपादाय
उपादा [3. Ā.]
प्रतिगृह्य
प्रतिग्रह् [9. Ā.]
पशूंस्ततः
पशु [m]
पशूंस्ततः
ततस् [ind]
प्राचीं
प्राञ्च् [adj]
दिशं
दिश् [f]
महात्मान
महात्मन् [adj]
आजग्मुस्ते
आगम् [6. P.]
आजग्मुस्ते
तद् [pron]
महर्षयः
महत् [adj]
महर्षयः
ऋषि [m]
त्रितस्तेषां महाराज पुरस्ताद्याति हृष्टवत् । एकतश्च द्वितश्चैव पृष्ठतः कालयन्पशून् ॥
English Translation
Trita, O king, was cheerfully walking before them. Ekata and Dvita were in his rear, conducting the animals.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
त्रितस्तेषां
त्रित [m]
त्रितस्तेषां
तद् [pron]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
पुरस्ताद्
पुरस्तात् [ind]
याति
या [2. Ā.]
हृष्टवत्
हृष् [1. P.]
हृष्टवत्
वत् [ind]
एकतश्च
एकत [m]
एकतश्च
च [ind]
द्वितश्चैव
द्वित [m]
द्वितश्चैव
च [ind]
द्वितश्चैव
एव [ind]
पृष्ठतः
पृष्ठतस् [ind]
कालयन्
कालय् [10. Ā.]
पशून्
पशु [m]
तयोश्चिन्ता समभवद्दृष्ट्वा पशुगणं महत् । कथं न स्युरिमा गाव आवाभ्यां वै विना त्रितम् ॥
English Translation
Sceing that large herd of animals they began to think as to how they two could appropriate that property without giving a share to Trita.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तयोश्चिन्ता
तद् [pron]
तयोश्चिन्ता
चिन्ता [f]
समभवद्
सम्भू [1. Ā.]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
पशुगणं
पशु [m]
पशुगणं
गण [m]
महत्
महत् [adj]
कथं
कथम् [ind]
न
न [ind]
स्युर्
अस् [2. P.]
इमा
इदम् [pron]
गाव
गो [mf]
आवाभ्यां
मद् [pron]
वै
वै [ind]
विना
विना [ind]
त्रितम्
त्रित [m]
तावन्योन्यं समाभाष्य एकतश्च द्वितश्च ह । यदूचतुर्मिथः पापौ तन्निबोध जनेश्वर ॥
English Translation
Hear, O king, what those two sinful wretches, viz., Ekata and Dvita, said to each other.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तावन्योन्यं
तद् [pron]
तावन्योन्यं
अन्योन्य [adj]
समाभाष्य
समाभाष् [1. P.]
एकतश्च
एकत [m]
एकतश्च
च [ind]
द्वितश्च
द्वित [m]
द्वितश्च
च [ind]
ह
ह [ind]
यद्
यद् [pron]
ऊचतुर्
वच् [2. P.]
मिथः
मिथस् [ind]
पापौ
पाप [adj]
तन्निबोध
तद् [pron]
तन्निबोध
निबुध् [4. P.]
जनेश्वर
जनेश्वर [m]
त्रितो यज्ञेषु कुशलस्त्रितो वेदेषु निष्ठितः । अन्यास्त्रितो बहुतरा गावः समुपलप्स्यते ॥
English Translation
They said-"Trita is a clever priest. Trita is well read in the Vedas. Trita is capable of earning many other kine.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
त्रितो
त्रित [m]
यज्ञेषु
यज्ञ [m]
कुशलस्त्रितो
कुशल [adj]
कुशलस्त्रितो
त्रित [m]
वेदेषु
वेद [m]
निष्ठितः
निष्ठा [1. P.]
अन्यास्त्रितो
अन्य [pron]
अन्यास्त्रितो
त्रित [m]
बहुतरा
बहुतर [adj]
गावः
गो [mf]
समुपलप्स्यते
समुपलभ् [1. P.]
तदावां सहितौ भूत्वा गाः प्रकाल्य व्रजावहे । त्रितोऽपि गच्छतां काममावाभ्यां वै विनाकृतः ॥
English Translation
Let us two, therefore go away, taking the kine with us. Let Trita go wherever he likes, without being in our company."
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तद्
तद् [pron]
आवां
मद् [pron]
सहितौ
सहित [adj]
भूत्वा
भू [1. Ā.]
गाः
गो [mf]
प्रकाल्य
प्रकालय् [10. Ā.]
व्रजावहे
व्रज् [1. Ā.]
त्रितो
त्रित [m]
ऽपि
अपि [ind]
गच्छतां
गम् [6. Ā.]
कामम्
कामम् [ind]
आवाभ्यां
मद् [pron]
वै
वै [ind]
विनाकृतः
विनाकृत [adj]
तेषामागच्छतां रात्रौ पथिस्थाने वृकोऽभवत् । तथा कूपोऽविदूरेऽभूत्सरस्वत्यास्तटे महान् ॥
English Translation
As they proceeded, they were benighted on the way. They then saw a wolf before them. Not far from that spot was a deep hole on the bank of the Sarasvati.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तेषाम्
तद् [pron]
आगच्छतां
आगम् [6. P.]
रात्रौ
रात्रि [f]
पथिस्थाने
पथिस्थान [n]
वृको
वृक [m]
ऽभवत्
भू [1. Ā.]
तथा
तथा [ind]
कूपो
कूप [mn]
ऽविदूरे
अविदूर [n]
ऽभूत्
भू [1. Ā.]
सरस्वत्यास्तटे
सरस्वती [f]
सरस्वत्यास्तटे
तट [mn]
महान्
महत् [adj]
अथ त्रितो वृकं दृष्ट्वा पथि तिष्ठन्तमग्रतः । तद्भयादपसर्पन्वै तस्मिन्कूपे पपात ह । अगाधे सुमहाघोरे सर्वभूतभयंकरे ॥
English Translation
Trita, who was going before, seeing the wolf, rain in fear and fell into that hole.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अथ
अथ [ind]
त्रितो
त्रित [m]
वृकं
वृक [m]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
पथि
पथिन् [m]
तिष्ठन्तम्
स्था [1. Ā.]
अग्रतः
अग्रतस् [ind]
तद्भयाद्
तद् [pron]
तद्भयाद्
भय [n]
अपसर्पन्
अपसृप् [1. P.]
वै
वै [ind]
तस्मिन्
तद् [pron]
कूपे
कूप [mn]
पपात
पत् [1. Ā.]
ह
ह [ind]
अगाधे
अगाध [adj]
सुमहाघोरे
सु [ind]
सुमहाघोरे
महत् [adj]
सुमहाघोरे
घोर [adj]
सर्वभूतभयंकरे
सर्व [pron]
सर्वभूतभयंकरे
भूत [mn]
सर्वभूतभयंकरे
भयंकर [adj]
त्रितस्ततो महाभागः कूपस्थो मुनिसत्तमः । आर्तनादं ततश्चक्रे तौ तु शुश्रुवतुर्मुनी ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
त्रितस्ततो
त्रित [m]
त्रितस्ततो
ततस् [ind]
महाभागः
महाभाग [adj]
कूपस्थो
कूप [mn]
कूपस्थो
स्थ [adj]
मुनिसत्तमः
मुनि [m]
मुनिसत्तमः
सत्तम [adj]
आर्तनादं
आर्त [adj]
आर्तनादं
नाद [m]
ततश्चक्रे
ततस् [ind]
ततश्चक्रे
कृ [2. Ā.]
तौ
तद् [pron]
तु
तु [ind]
शुश्रुवतुर्
श्रु [4. P.]
मुनी
मुनि [m]
तं ज्ञात्वा पतितं कूपे भ्रातरावेकतद्वितौ । वृकत्रासाच्च लोभाच्च समुत्सृज्य प्रजग्मतुः ॥
English Translation
Knowing that he had fallen into a pit, his brothers Ekata and Dvita, actuated by fear of the wolf as also by temptation, went on, leaving behind their brother.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तं
तद् [pron]
ज्ञात्वा
ज्ञा [4. Ā.]
पतितं
पत् [1. Ā.]
कूपे
कूप [mn]
भ्रातरावेकतद्वितौ
भ्रातृ [m]
भ्रातरावेकतद्वितौ
एकत [m]
भ्रातरावेकतद्वितौ
द्वित [m]
वृकत्रासाच्च
वृक [m]
वृकत्रासाच्च
त्रास [m]
वृकत्रासाच्च
च [ind]
लोभाच्च
लोभ [m]
लोभाच्च
च [ind]
समुत्सृज्य
समुत्सृज् [6. Ā.]
प्रजग्मतुः
प्रगम् [1. P.]
भ्रातृभ्यां पशुलुब्धाभ्यामुत्सृष्टः स महातपाः । उदपाने महाराज निर्जले पांसुसंवृते ॥
English Translation
Thus left behind by his two brothers who were tempted to appropriate those animals, the great ascetic. Trita, O king, while within that lonely pit covered with dust.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भ्रातृभ्यां
भ्रातृ [m]
पशुलुब्धाभ्याम्
पशु [m]
पशुलुब्धाभ्याम्
लुभ् [4. Ā.]
उत्सृष्टः
उत्सृज् [6. Ā.]
स
तद् [pron]
महातपाः
महत् [adj]
महातपाः
तपस् [n]
उदपाने
उदपान [mn]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
निर्जले
निर्जल [adj]
पांसुसंवृते
पांसु [m]
पांसुसंवृते
संवृ [9. P.]
त्रित आत्मानमालक्ष्य कूपे वीरुत्तृणावृते । निमग्नं भरतश्रेष्ठ पापकृन्नरके यथा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
त्रित
त्रित [m]
आत्मानम्
आत्मन् [m]
आलक्ष्य
आलक्षय् [10. Ā.]
कूपे
कूप [mn]
वीरुत्तृणावृते
वीरुध् [f]
वीरुत्तृणावृते
तृण [n]
वीरुत्तृणावृते
आवृ [5. Ā.]
निमग्नं
निमज्ज् [1. Ā.]
भरतश्रेष्ठ
भरत [m]
भरतश्रेष्ठ
श्रेष्ठ [adj]
पापकृन्नरके
पाप [n]
पापकृन्नरके
कृत् [adj]
पापकृन्नरके
नरक [mn]
यथा
यथा [ind]