Karṇaparva Adhyāya 47
कर्णपर्व • अध्यायः 47
Karṇaparva Adhyāya 47 of the classical Mahābhārata with 15 verses.
Total: 15 Verses
•
Citations: MBh 8.47.1–15
•
250 Lexicon Terms
तद्धर्मशीलस्य वचो निशम्य; राज्ञः क्रुद्धस्याधिरथौ महात्मा । उवाच दुर्धर्षमदीनसत्त्वं; युधिष्ठिरं जिष्णुरनन्तवीर्यः ॥
English Translation
Sanjaya said Hearing those words of the pious kirg, who was all anger, the great warrior Jishnu of indomitable energy said to the irrepressible and
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तद्
तद् [pron]
धर्मशीलस्य
धर्म [mn]
धर्मशीलस्य
शील [mn]
वचो
वचस् [n]
निशम्य
निशामय् [10. Ā.]
राज्ञः
राजन् [m]
क्रुद्धस्याधिरथौ
क्रुध् [4. Ā.]
क्रुद्धस्याधिरथौ
आधिरथि [m]
महात्मा
महात्मन् [adj]
उवाच
वच् [2. P.]
दुर्धर्षम्
दुर्धर्ष [adj]
अदीनसत्त्वं
अदीन [adj]
अदीनसत्त्वं
सत्त्व [n]
युधिष्ठिरं
युधिष्ठिर [m]
जिष्णुर्
जिष्णु [m]
अनन्तवीर्यः
अनन्त [adj]
अनन्तवीर्यः
वीर्य [n]
संशप्तकैर्युध्यमानस्य मेऽद्य; सेनाग्रयायी कुरुसैन्यस्य राजन् । आशीविषाभान्खगमान्प्रमुञ्च;न्द्रौणिः पुरस्तात्सहसा व्यतिष्ठत् ॥
English Translation
O king, while fighting with the Samsaptakas today, Drona's son, the leader of the Kuru army, all of a sudden came upon me discharging arrows that were like deadly serpents.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
संशप्तकैर्
संशप्तक [m]
युध्यमानस्य
युध् [2. P.]
मे
मद् [pron]
ऽद्य
अद्य [ind]
सेनाग्रयायी
सेना [f]
सेनाग्रयायी
अग्र [n]
सेनाग्रयायी
यायिन् [adj]
कुरुसैन्यस्य
कुरु [m]
कुरुसैन्यस्य
सैन्य [n]
राजन्
राजन् [m]
आशीविषाभान्
आशीविष [m]
आशीविषाभान्
आभ [adj]
खगमान्
खगम [m]
प्रमुञ्चन्
प्रमुच् [6. Ā.]
द्रौणिः
द्रौणि [m]
पुरस्तात्
पुरस्तात् [ind]
सहसा
सहसा [ind]
व्यतिष्ठत्
विष्ठा [1. Ā.]
दृष्ट्वा रथं मेघनिभं ममेम;मम्बष्ठसेना मरणे व्यतिष्ठत् । तेषामहं पञ्च शतानि हत्वा; ततो द्रौणिमगमं पार्थिवाग्र्य ॥
English Translation
Seeing my car rattling like a cloud, all the soldiers stood encircling it. Killing them all, who were full five hundred in number, I proceeded, O mightest of kings, against Drona's son.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
रथं
रथ [m]
मेघनिभं
मेघ [m]
मेघनिभं
निभ [adj]
ममेमम्
मद् [pron]
ममेमम्
इदम् [pron]
अम्बष्ठसेना
अम्बष्ठ [m]
अम्बष्ठसेना
सेना [f]
मरणे
मरण [n]
व्यतिष्ठत्
विष्ठा [1. Ā.]
तेषाम्
तद् [pron]
अहं
मद् [pron]
पञ्च
पञ्चन् [adj]
शतानि
शत [mn]
हत्वा
हन् [6. P.]
ततो
ततस् [ind]
द्रौणिम्
द्रौणि [m]
अगमं
गम् [6. Ā.]
पार्थिवाग्र्य
पार्थिव [m]
पार्थिवाग्र्य
अग्र्य [adj]
ततोऽपरान्बाणसंघाननेका;नाकर्णपूर्णायतविप्रमुक्तान् । ससर्ज शिक्षास्त्रबलप्रयत्नै;स्तथा यथा प्रावृषि कालमेघः ॥
English Translation
Like a dark cloud discharging its watery contents in downpours he, drawing his bowstring to his very ears, showered upon me with skill and force thousands of other arrows.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
ऽपरान्
अपर [pron]
बाणसंघान्
बाण [m]
बाणसंघान्
संघ [m]
अनेकान्
अनेक [adj]
आकर्णपूर्णायतविप्रमुक्तान्
आकर्णपूर्ण [adj]
आकर्णपूर्णायतविप्रमुक्तान्
आयम् [6. P.]
आकर्णपूर्णायतविप्रमुक्तान्
विप्रमुच् [6. Ā.]
ससर्ज
सृज् [2. P.]
शिक्षास्त्रबलप्रयत्नैस्
शिक्षा [f]
शिक्षास्त्रबलप्रयत्नैस्
अस्त्र [mn]
शिक्षास्त्रबलप्रयत्नैस्
बल [mn]
शिक्षास्त्रबलप्रयत्नैस्
प्रयत्न [m]
तथा
तथा [ind]
यथा
यथा [ind]
प्रावृषि
प्रावृष् [f]
कालमेघः
काल [adj]
कालमेघः
मेघ [m]
नैवाददानं न च संदधानं; जानीमहे कतरेणास्यतीति । वामेन वा यदि वा दक्षिणेन; स द्रोणपुत्रः समरे पर्यवर्तत् ॥
English Translation
So quickly did he move about in the battlefield that we could not discern from which side did he shoot his arrows, right or left, nor could we ascertain when he took up the arrows and when he discharged them.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नैवाददानं
न [ind]
नैवाददानं
एव [ind]
नैवाददानं
आदा [4. Ā.]
न
न [ind]
च
च [ind]
संदधानं
संधा [1. P.]
जानीमहे
ज्ञा [4. Ā.]
कतरेणास्यतीति
कतर [pron]
कतरेणास्यतीति
अस् [4. Ā.]
कतरेणास्यतीति
इति [ind]
वामेन
वाम [adj]
वा
वा [ind]
यदि
यदि [ind]
वा
वा [ind]
दक्षिणेन
दक्षिण [adj]
स
तद् [pron]
द्रोणपुत्रः
द्रोणपुत्र [m]
समरे
समर [mn]
पर्यवर्तत्
परिवृत् [1. Ā.]
अविध्यन्मां पञ्चभिर्द्रोणपुत्रः; शितैः शरैः पञ्चभिर्वासुदेवम् । अहं तु तं त्रिंशता वज्रकल्पैः; समार्दयं निमिषस्यान्तरेण ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अविध्यन्
व्यध् [4. Ā.]
मां
मद् [pron]
पञ्चभिर्
पञ्चन् [adj]
द्रोणपुत्रः
द्रोणपुत्र [m]
शितैः
शा [4. P.]
शरैः
शर [m]
पञ्चभिर्
पञ्चन् [adj]
वासुदेवम्
वासुदेव [m]
अहं
मद् [pron]
तु
तु [ind]
तं
तद् [pron]
त्रिंशता
त्रिंशत् [f]
वज्रकल्पैः
वज्र [mn]
वज्रकल्पैः
कल्प [adj]
समार्दयं
समर्दय् [10. P.]
निमिषस्यान्तरेण
निमिष [m]
निमिषस्यान्तरेण
अन्तर [n]
स विक्षरन्रुधिरं सर्वगात्रै; रथानीकं सूतसूनोर्विवेश । मयाभिभूतः सैनिकानां प्रबर्हा;नसावपश्यन्रुधिरेण प्रदिग्धान् ॥
English Translation
All his limbs were covered with blood. Beholding is soldiers, the best of warriors, bathed in blood and overpowered by me, the son of Suta soon entered into the detachment of car-warriors.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
विक्षरन्
विक्षर् [1. P.]
रुधिरं
रुधिर [n]
सर्वगात्रै
सर्व [pron]
सर्वगात्रै
गात्र [n]
रथानीकं
रथ [m]
रथानीकं
अनीक [mn]
सूतसूनोर्
सूतसूनु [m]
विवेश
विश् [4. P.]
मयाभिभूतः
मद् [pron]
मयाभिभूतः
अभिभू [1. P.]
सैनिकानां
सैनिक [m]
प्रबर्हान्
प्रबर्ह [adj]
असाव्
अदस् [pron]
अपश्यन्
अ [ind]
अपश्यन्
दृश् [6. P.]
रुधिरेण
रुधिर [n]
प्रदिग्धान्
प्रदिह् [6. P.]
ततोऽभिभूतं युधि वीक्ष्य सैन्यं; विध्वस्तयोधं द्रुतवाजिनागम् । पञ्चाशता रथमुख्यैः समेतः; कर्णस्त्वरन्मामुपायात्प्रमाथी ॥
English Translation
Beholding the soldiers terror-stricken and over-powered by me in battle and seeing the elephants and horses flying away, Karna at once marched against me with fifty car warriors. Killing them, however and avoiding Karna I have come here presently to see you.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
ऽभिभूतं
अभिभू [1. P.]
युधि
युध् [f]
वीक्ष्य
वीक्ष् [4. P.]
सैन्यं
सैन्य [n]
विध्वस्तयोधं
विध्वंस् [1. Ā.]
विध्वस्तयोधं
योध [m]
द्रुतवाजिनागम्
द्रु [1. Ā.]
द्रुतवाजिनागम्
वाजिन् [m]
द्रुतवाजिनागम्
नाग [m]
पञ्चाशता
पञ्चाशत् [f]
रथमुख्यैः
रथ [m]
रथमुख्यैः
मुख्य [adj]
समेतः
समे [2. P.]
कर्णस्
कर्ण [m]
त्वरन्
त्वर् [1. P.]
माम्
मद् [pron]
उपायात्
उपया [2. P.]
प्रमाथी
प्रमाथिन् [adj]
तान्सूदयित्वाहमपास्य कर्णं; द्रष्टुं भवन्तं त्वरयाभियातः । सर्वे पाञ्चाला ह्युद्विजन्ते स्म कर्णा;द्गन्धाद्गावः केसरिणो यथैव ॥
English Translation
Seeing Karna, the Panchalas are all filled with fright even like the kine on seeing a lion. Like men entering into the gaping jaws of Death the Prabhadrakas, O king, have confronted Karna.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तान्
तद् [pron]
सूदयित्वाहम्
सूदय् [10. Ā.]
सूदयित्वाहम्
मद् [pron]
अपास्य
अपास् [2. P.]
कर्णं
कर्ण [m]
द्रष्टुं
दृश् [6. P.]
भवन्तं
भवत् [adj]
त्वरयाभियातः
त्वरा [f]
त्वरयाभियातः
अभिया [2. P.]
सर्वे
सर्व [pron]
पाञ्चाला
पाञ्चाल [m]
ह्य्
हि [ind]
उद्विजन्ते
उद्विज् [6. P.]
स्म
स्म [ind]
कर्णाद्
कर्ण [m]
गन्धाद्
गन्ध [mn]
गावः
गो [mf]
केसरिणो
केसरिन् [m]
यथैव
यथा [ind]
यथैव
एव [ind]
महाझषस्येव मुखं प्रपन्नाः; प्रभद्रकाः कर्णमभि द्रवन्ति । मृत्योरास्यं व्यात्तमिवान्वपद्य;न्प्रभद्रकाः कर्णमासाद्य राजन् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
महाझषस्येव
महत् [adj]
महाझषस्येव
झष [m]
महाझषस्येव
इव [ind]
मुखं
मुख [n]
प्रपन्नाः
प्रपद् [4. P.]
प्रभद्रकाः
प्रभद्रक [m]
कर्णम्
कर्ण [m]
अभिद्रवन्ति
अभिद्रु [1. Ā.]
मृत्योर्
मृत्यु [m]
आस्यं
आस्य [n]
व्यात्तम्
व्यादा [3. P.]
इवान्वपद्यन्
इव [ind]
इवान्वपद्यन्
अनुपद् [4. P.]
प्रभद्रकाः
प्रभद्रक [m]
कर्णम्
कर्ण [m]
आसाद्य
आसादय् [10. Ā.]
राजन्
राजन् [m]
आयाहि पश्याद्य युयुत्समानं; मां सूतपुत्रं च वृतौ जयाय । षट्साहस्रा भारत राजपुत्राः; स्वर्गाय लोकाय रथा निमग्नाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आयाहि
आया [2. Ā.]
पश्याद्य
पश् [4. Ā.]
पश्याद्य
अद्य [ind]
युयुत्समानं
युयुत्स् [Desid. Ā.]
मां
मद् [pron]
सूतपुत्रं
सूतपुत्र [m]
च
च [ind]
वृतौ
वृ [1. Ā.]
जयाय
जय [m]
षट्साहस्रा
षष् [adj]
षट्साहस्रा
साहस्र [adj]
भारत
भारत [m]
राजपुत्राः
राजन् [m]
राजपुत्राः
पुत्र [m]
स्वर्गाय
स्वर्ग [m]
लोकाय
लोक [m]
रथा
रथ [m]
निमग्नाः
निमज्ज् [1. Ā.]
समेत्याहं सूतपुत्रेण संख्ये; वृत्रेण वज्रीव नरेन्द्रमुख्य । योत्स्ये भृशं भारत सूतपुत्र;मस्मिन्संग्रामे यदि वै दृश्यतेऽद्य ॥
English Translation
O illustrious and most mighty king, as Shakra encountered Vitra, I shall today fight with Suta's son, that heroic and invincible carwarrior, if he can be found in this battle.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
समेत्याहं
समे [2. P.]
समेत्याहं
मद् [pron]
सूतपुत्रेण
सूतपुत्र [m]
संख्ये
संख्य [n]
वृत्रेण
वृत्र [m]
वज्रीव
वज्रिन् [m]
वज्रीव
इव [ind]
नरेन्द्रमुख्य
नरेन्द्र [m]
नरेन्द्रमुख्य
मुख्य [adj]
योत्स्ये
युध् [2. P.]
भृशं
भृशम् [ind]
भारत
भारत [m]
सूतपुत्रम्
सूतपुत्र [m]
अस्मिन्
इदम् [pron]
संग्रामे
संग्राम [mn]
यदि
यदि [ind]
वै
वै [ind]
दृश्यते
दृश् [6. P.]
ऽद्य
अद्य [ind]
कर्णं न चेदद्य निहन्मि राज;न्सबान्धवं युध्यमानं प्रसह्य । प्रतिश्रुत्याकुर्वतां वै गतिर्या; कष्टां गच्छेयं तामहं राजसिंह ॥
English Translation
Six thousands of kings are giving their lives for heaven. If however, O king, displaying all my strength I do not kill Karna with is allies in battle, I shall be doomed, O lion among kings to the curse which falls to the lot of one who promises a thing and does not redeem it.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कर्णं
कर्ण [m]
न
न [ind]
चेद्
चेद् [ind]
अद्य
अद्य [ind]
निहन्मि
निहन् [2. Ā.]
राजन्
राजन् [m]
सबान्धवं
स [ind]
सबान्धवं
बान्धव [m]
युध्यमानं
युध् [2. P.]
प्रसह्य
प्रसह् [1. P.]
प्रतिश्रुत्याकुर्वतां
प्रतिश्रु [5. P.]
प्रतिश्रुत्याकुर्वतां
अ [ind]
प्रतिश्रुत्याकुर्वतां
कृ [2. Ā.]
वै
वै [ind]
गतिर्
गति [f]
या
यद् [pron]
कष्टां
कष्ट [adj]
गच्छेयं
गम् [6. Ā.]
ताम्
तद् [pron]
अहं
मद् [pron]
राजसिंह
राजन् [m]
राजसिंह
सिंह [m]
आमन्त्रये त्वां ब्रूहि जयं रणे मे; पुरा भीमं धार्तराष्ट्रा ग्रसन्ते । सौतिं हनिष्यामि नरेन्द्रसिंह; सैन्यं तथा शत्रुगणांश्च सर्वान् ॥
English Translation
I seek your blessing, O king, do say that victory will be mine' There the sons of Dhritarashtra are about to devour Bhima, I will slay Karna and his men and all our enemies.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आमन्त्रये
आमन्त्रय् [Denom. Ā.]
त्वां
त्वद् [pron]
ब्रूहि
ब्रू [2. Ā.]
जयं
जय [m]
रणे
रण [m]
मे
मद् [pron]
पुरा
पुरा [ind]
भीमं
भीम [m]
धार्तराष्ट्रा
धार्तराष्ट्र [m]
ग्रसन्ते
ग्रस् [1. Ā.]
सौतिं
सौति [m]
हनिष्यामि
हन् [6. P.]
नरेन्द्रसिंह
नरेन्द्र [m]
नरेन्द्रसिंह
सिंह [m]
सैन्यं
सैन्य [n]
तथा
तथा [ind]
शत्रुगणांश्
शत्रु [m]
शत्रुगणांश्
गण [m]
च
च [ind]
सर्वान्
सर्व [pron]