अवष्टब्धधनुं रामं क्रुद्धं च रिपुघातिनम् । ददर्शाश्रममागम्य खरः सह पुरःसरैः ॥
avaṣṭabdhadhanuṃ rāmaṃ kruddhaṃ ca ripughātinam | dadarśāśramamāgamya kharaḥ saha puraḥsaraiḥ ||
English Translation
Coming to the asylum, Khara in company with those that went before him, saw that slayer of foes, the enraged Rāma, holding his bow. And seeing him, Khara possessing a shrill voice, raising his bow, commanded to the charioteer to drive towards Rāma, Drive on!
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अवष्टब्धधनुं
अवष्टम्भ् [9. P.]
अवष्टब्धधनुं
धनु [mf]
रामं
राम [m]
क्रुद्धं
क्रुध् [4. Ā.]
च
च [ind]
रिपुघातिनम्
रिपु [m]
रिपुघातिनम्
घातिन् [adj]
ददर्शाश्रमम्
दृश् [6. P.]
ददर्शाश्रमम्
आश्रम [mn]
आगम्य
आगम् [6. P.]
खरः
खर [m]
सह
सह [ind]
पुरःसरैः
पुरःसर [m]
तं दृष्ट्वा सगुणं चापमुद्यम्य खरनिःस्वनम् । रामस्याभिमुखं सूतं चोद्यतामित्यचोदयत् ॥
taṃ dṛṣṭvā saguṇaṃ cāpamudyamya kharaniḥsvanam | rāmasyābhimukhaṃ sūtaṃ codyatāmityacodayat ||
English Translation
Coming to the asylum, Khara in company with those that went before him, saw that slayer of foes, the enraged Rāma, holding his bow. And seeing him, Khara possessing a shrill voice, raising his bow, commanded to the charioteer to drive towards Rāma, Drive on!
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तं
तद् [pron]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
सगुणं
स [ind]
सगुणं
गुण [mn]
चापम्
चाप [mn]
उद्यम्य
उद्यम् [6. P.]
खरनिःस्वनम्
खर [adj]
खरनिःस्वनम्
निःस्वन [m]
रामस्याभिमुखं
राम [m]
रामस्याभिमुखं
अभिमुख [adj]
सूतं
सूत [m]
चोद्यताम्
चोदय् [10. Ā.]
इत्य्
इति [ind]
अचोदयत्
चोदय् [10. Ā.]
स खरस्याज्ञया सूतस्तुरगान्समचोदयत् । यत्र रामो महाबाहुरेको धुन्वन्धनुः स्थितः ॥
sa kharasyājñayā sūtasturagānsamacodayat | yatra rāmo mahābāhureko dhunvandhanuḥ sthitaḥ ||
English Translation
At Khara's command, the charioteer drove the steeds to where the mighty—arined Rāma stood alone, holding his bow.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
खरस्याज्ञया
खर [m]
खरस्याज्ञया
आज्ञा [f]
सूतस्
सूत [m]
तुरगान्
तुरग [m]
समचोदयत्
संचोदय् [10. Ā.]
यत्र
यत्र [ind]
रामो
राम [m]
महाबाहुर्
महत् [adj]
महाबाहुर्
बाहु [mf]
एको
एक [pron]
धुन्वन्
धू [6. Ā.]
धनुः
धनुस् [n]
स्थितः
स्था [1. Ā.]
तं तु निष्पतितं दृष्ट्वा सर्वे ते रजनीचराः । नर्दमाना महानादं सचिवाः पर्यवारयन् ॥
taṃ tu niṣpatitaṃ dṛṣṭvā sarve te rajanīcarāḥ | nardamānā mahānādaṃ sacivāḥ paryavārayan ||
English Translation
And seeing him (Khara) entered the field, all those rangers of the night-the counsellers-uttering mighty shouts, cnvironed him round.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तं
तद् [pron]
तु
तु [ind]
निष्पतितं
निष्पत् [1. P.]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
सर्वे
सर्व [pron]
ते
तद् [pron]
रजनीचराः
रजनीचर [m]
नर्दमाना
नर्द् [1. Ā.]
महानादं
महत् [adj]
महानादं
नाद [m]
सचिवाः
सचिव [m]
पर्यवारयन्
परिवारय् [10. Ā.]
स तेषां यातुधानानां मध्ये रतो गतः खरः । बभूव मध्ये ताराणां लोहिताङ्ग इवोदितः ॥
sa teṣāṃ yātudhānānāṃ madhye rato gataḥ kharaḥ | babhūva madhye tārāṇāṃ lohitāṅga ivoditaḥ ||
English Translation
Khara stationed on his car in the midst of Rākşasas appeared like red bodied one risen in the midst of the stars.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
तेषां
तद् [pron]
यातुधानानां
यातुधान [m]
मध्ये
मध्य [n]
रतो
रम् [4. Ā.]
गतः
गम् [6. Ā.]
खरः
खर [m]
बभूव
भू [1. Ā.]
मध्ये
मध्य [n]
ताराणां
तारा [f]
लोहिताङ्ग
लोहिताङ्ग [m]
इवोदितः
इव [ind]
इवोदितः
उदि [4. Ā.]
ततस्तं भीमधन्वानं क्रुद्धाः सर्वे निशाचराः । रामं नानाविधैः शस्त्रैरभ्यवर्षन्त दुर्जयम् ॥
tatastaṃ bhīmadhanvānaṃ kruddhāḥ sarve niśācarāḥ | rāmaṃ nānāvidhaiḥ śastrairabhyavarṣanta durjayam ||
English Translation
Then all the rangers of the night, waxing exceeding wroth, showered various weapons on that terrible bowman, the invincible Rāma.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततस्
ततस् [ind]
तं
तद् [pron]
भीमधन्वानं
भीम [adj]
भीमधन्वानं
धन्वन् [n]
क्रुद्धाः
क्रुध् [4. Ā.]
सर्वे
सर्व [pron]
निशाचराः
निशाचर [m]
रामं
राम [m]
नानाविधैः
नानाविध [adj]
शस्त्रैर्
शस्त्र [n]
अभ्यवर्षन्त
अभिवृष् [1. Ā.]
दुर्जयम्
दुर्जय [adj]
मुद्गरैरायसैः शूलैः प्रासैः खड्गैः परश्वधैः । राक्षसाः समरे रामं निजघ्नू रोषतत्पराः ॥
mudgarairāyasaiḥ śūlaiḥ prāsaiḥ khaḍgaiḥ paraśvadhaiḥ | rākṣasāḥ samare rāmaṃ nijaghnū roṣatatparāḥ ||
English Translation
And wrought up with rage, the Rākṣasas in battle assailed him with iron clubs, and darts, and prāsas, and swords, and axes.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मुद्गरैर्
मुद्गर [m]
आयसैः
आयस [adj]
शूलैः
शूल [mn]
प्रासैः
प्रास [m]
खड्गैः
खड्ग [mn]
परश्वधैः
परश्वध [m]
राक्षसाः
राक्षस [m]
समरे
समर [mn]
रामं
राम [m]
निजघ्नू
निहन् [2. Ā.]
रोषतत्पराः
रोष [m]
रोषतत्पराः
तत्पर [adj]
ते बलाहकसंकाशा महानादा महाबलाः । अभ्यधावन्त काकुत्स्थं रामं युद्धे जिघांसवः ॥
te balāhakasaṃkāśā mahānādā mahābalāḥ | abhyadhāvanta kākutsthaṃ rāmaṃ yuddhe jighāṃsavaḥ ||
English Translation
And resembling clouds (in hue), the exceedingly strong Rākṣasas, having huge bodies, darted towards Kākutstha by means of steeds and cars.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ते
तद् [pron]
बलाहकसंकाशा
बलाहक [m]
बलाहकसंकाशा
संकाश [m]
महानादा
महत् [adj]
महानादा
नाद [m]
महाबलाः
महत् [adj]
महाबलाः
बल [mn]
अभ्यधावन्त
अभिधाव् [1. Ā.]
काकुत्स्थं
काकुत्स्थ [m]
रामं
राम [m]
युद्धे
युद्ध [n]
जिघांसवः
जिघांसु [adj]
ते रामे शरवर्षाणि व्यसृजन्रक्षसां गुणाः । शैलेन्द्रमिव धाराभिर्वर्षमाणा महाधनाः ॥
te rāme śaravarṣāṇi vyasṛjanrakṣasāṃ guṇāḥ | śailendramiva dhārābhirvarṣamāṇā mahādhanāḥ ||
English Translation
And mounted on elephants resembling mountain-peaks, numbers of Rākṣasas, intent upon staying Rāma in battle, showered arrows on him, as mighty clouds pour down showers on the monarch of mountains.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ते
तद् [pron]
रामे
राम [m]
शरवर्षाणि
शर [m]
शरवर्षाणि
वर्ष [mn]
व्यसृजन्
विसृज् [4. Ā.]
रक्षसां
रक्षस् [n]
गुणाः
गुण [mn]
शैलेन्द्रम्
शैलेन्द्र [m]
इव
इव [ind]
धाराभिर्
धारा [f]
वर्षमाणा
वृष् [6. P.]
बलाहकाः
बलाहक [m]
स तैः परिवृतो घोरै राघवो रक्षसां गणैः । तिथिष्विव महादेवो वृतः पारिषदां गणैः ॥
sa taiḥ parivṛto ghorai rāghavo rakṣasāṃ gaṇaiḥ | tithiṣviva mahādevo vṛtaḥ pāriṣadāṃ gaṇaiḥ ||
English Translation
Rāma was hemmed in by all those fiercelooking Raksasas, even as in the evening Mahādeva is surrounded by his courtiers.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
तैः
तद् [pron]
परिवृतो
परिवृ [5. Ā.]
घोरै
घोर [adj]
राघवो
राघव [m]
रक्षसां
रक्षस् [n]
गणैः
गण [m]
तिथिष्व्
तिथि [mf]
इव
इव [ind]
महादेवो
महादेव [m]
वृतः
वृ [5. Ā.]
पारिषदां
पारिषद् [m]
गणैः
गण [m]
तानि मुक्तानि शस्त्राणि यातुधानैः स राघवः । प्रतिजग्राह विशिखैर्नद्योघानिव सागरः ॥
tāni muktāni śastrāṇi yātudhānaiḥ sa rāghavaḥ | pratijagrāha viśikhairnadyoghāniva sāgaraḥ ||
English Translation
And as the ocean resisted the tide of a river, Rāghava by means of arrow resist the weapons discharged by the Yātudhānas.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तानि
तद् [pron]
मुक्तानि
मुच् [6. Ā.]
शस्त्राणि
शस्त्र [n]
यातुधानैः
यातुधान [m]
स
तद् [pron]
राघवः
राघव [m]
प्रतिजग्राह
प्रतिग्रह् [9. Ā.]
विशिखैर्
विशिख [m]
नद्योघान्
नदी [f]
नद्योघान्
ओघ [m]
इव
इव [ind]
सागरः
सागर [m]
स तैः प्रहरणैर्घोरैर्भिन्नगात्रो न विव्यथे । रामः प्रदीप्तैर्बहुभिर्वज्रैरिव महाचलः ॥
sa taiḥ praharaṇairghorairbhinnagātro na vivyathe | rāmaḥ pradīptairbahubhirvajrairiva mahācalaḥ ||
English Translation
As a mighty mountain, assailed by the thunderbolt, dose not feel pain, Rāma, having his person pierced by terrible flaming weapons, did not feel pain.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
तैः
तद् [pron]
प्रहरणैर्
प्रहरण [n]
घोरैर्
घोर [adj]
भिन्नगात्रो
भिद् [6. P.]
भिन्नगात्रो
गात्र [n]
न
न [ind]
विव्यथे
व्यथ् [1. P.]
रामः
राम [m]
प्रदीप्तैर्
प्रदीप् [4. Ā.]
बहुभिर्
बहु [adj]
वज्रैर्
वज्र [mn]
इव
इव [ind]
महाचलः
महत् [adj]
महाचलः
अचल [m]
स विद्धः क्षतजादिग्धः सर्वगात्रेषु राघवः । बभूव रामः संध्याभ्रैर्दिवाकर इवावृतः ॥
sa viddhaḥ kṣatajādigdhaḥ sarvagātreṣu rāghavaḥ | babhūva rāmaḥ saṃdhyābhrairdivākara ivāvṛtaḥ ||
English Translation
And pierced, and with his person covered with blood, Rāma, the descendant of Raghu, resembled the sun enveloped in evening clouds.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
विद्धः
व्यध् [4. Ā.]
क्षतजादिग्धः
क्षतज [n]
क्षतजादिग्धः
आदिह् [6. P.]
सर्वगात्रेषु
सर्व [pron]
सर्वगात्रेषु
गात्र [n]
राघवः
राघव [m]
बभूव
भू [1. Ā.]
रामः
राम [m]
संध्याभ्रैर्
संध्या [f]
संध्याभ्रैर्
अभ्र [mn]
दिवाकर
दिवाकर [m]
इवावृतः
इव [ind]
इवावृतः
आवृ [5. Ā.]
विषेदुर्देवगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः । एकं सहस्त्रैर्बहुभिस्तदा दृष्ट्वा समावृतम् ॥
viṣedurdevagandharvāḥ siddhāśca paramarṣayaḥ | ekaṃ sahastrairbahubhistadā dṛṣṭvā samāvṛtam ||
English Translation
And seeing him single, surrounded by many thousand, the Gods, Gandharvas, Siddhas, and supreme saints became sorrowful.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
विषेदुर्
विषद् [1. Ā.]
देवगन्धर्वाः
देव [m]
देवगन्धर्वाः
गन्धर्व [m]
सिद्धाश्
सिद्ध [m]
च
च [ind]
परमर्षयः
परम [adj]
परमर्षयः
ऋषि [m]
एकं
एक [pron]
सहस्रैर्
सहस्र [mn]
बहुभिस्
बहु [adj]
तदा
तदा [ind]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
समावृतम्
समावृ [5. P.]
ततो रामः सुसंक्रुद्धो मण्डलीकृतकार्मुकः । ससर्ज निशितान्बाणाञ्शतशोऽथ सहस्रशः ॥
tato rāmaḥ susaṃkruddho maṇḍalīkṛtakārmukaḥ | sasarja niśitānbāṇāñśataśo'tha sahasraśaḥ ||
English Translation
Then Rama getting enraged, bringing his bow to a circle, discharged sharpened shafts by hundreds and by thousands. And as if in sport, Rāma in the conflict shot irresistible (shafts) furnished with Kanka feathers, and decked with gold, irresistible, capable of inflicting extreme pain, and resembling the noose of Death.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
रामः
राम [m]
सुसंक्रुद्धो
सु [ind]
सुसंक्रुद्धो
संक्रुध् [4. Ā.]
मण्डलीकृतकार्मुकः
मण्डल [mfn]
मण्डलीकृतकार्मुकः
कृ [2. Ā.]
मण्डलीकृतकार्मुकः
कार्मुक [n]
ससर्ज
सृज् [2. P.]
निशितान्
निशा [3. Ā.]
बाणाञ्
बाण [m]
शतशो
शतशस् [ind]
ऽथ
अथ [ind]
सहस्रशः
सहस्रशस् [ind]
दुरावारान्दुर्विषहान्कालपाशोपमान्रणे । मुमोच लीलया रामः कङ्कपत्रानजिह्मगान् ॥
durāvārāndurviṣahānkālapāśopamānraṇe | mumoca līlayā rāmaḥ kaṅkapatrānajihmagān ||
English Translation
As if sporting, Rama discharged the arrows attached with herons' feathers. The arrows were inescapable, unbearable like that of Yama's staff, that went straight without missing the target.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दुरावारान्
दुरावार [adj]
दुर्विषहान्
दुर्विषह [adj]
कालपाशोपमान्
काल [m]
कालपाशोपमान्
पाश [m]
कालपाशोपमान्
उपम [adj]
रणे
रण [m]
मुमोच
मुच् [6. Ā.]
लीलया
लीला [f]
रामः
राम [m]
कङ्कपत्त्रान्
कङ्कपत्त्र [m]
अजिह्मगान्
अजिह्म [adj]
अजिह्मगान्
ग [adj]
ते शराः शत्रुसैन्येषु मुक्ता रामेण लीलया । आददू रक्षसां प्राणान्पाशाः कालकृता इव ॥
te śarāḥ śatrusainyeṣu muktā rāmeṇa līlayā | ādadū rakṣasāṃ prāṇānpāśāḥ kālakṛtā iva ||
English Translation
And sportively discharged by Rāma, those arrows deprived the Rākṣasas of their lives, like the noose forged by death.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ते
तद् [pron]
शराः
शर [m]
शत्रुसैन्येषु
शत्रु [m]
शत्रुसैन्येषु
सैन्य [n]
मुक्ता
मुच् [6. Ā.]
रामेण
राम [m]
लीलया
लीला [f]
आददू
आदा [4. Ā.]
रक्षसां
रक्षस् [n]
प्राणान्
प्राण [m]
पाशाः
पाश [m]
कालकृता
काल [m]
कालकृता
कृ [2. Ā.]
इव
इव [ind]
भित्त्वा राक्षसदेहांस्तांस्ते शरा रुधिराप्लुताः । अन्तरिक्षगता रेजुर्दीप्ताग्निसमतेजसः ॥
bhittvā rākṣasadehāṃstāṃste śarā rudhirāplutāḥ | antarikṣagatā rejurdīptāgnisamatejasaḥ ||
English Translation
And piercing the persons of the Rākşasas, those arrows, soaked in blood, going up to the sky, appeared with the splendour of flaming fire.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भित्त्वा
भिद् [6. P.]
राक्षसदेहांस्
राक्षस [m]
राक्षसदेहांस्
देह [mn]
तांस्
तद् [pron]
ते
तद् [pron]
शरा
शर [m]
रुधिराप्लुताः
रुधिर [n]
रुधिराप्लुताः
आप्लु [1. P.]
अन्तरिक्षगता
अन्तरिक्ष [n]
अन्तरिक्षगता
गम् [6. Ā.]
रेजुर्
राज् [2. P.]
दीप्ताग्निसमतेजसः
दीप् [4. P.]
दीप्ताग्निसमतेजसः
अग्नि [m]
दीप्ताग्निसमतेजसः
सम [pron]
दीप्ताग्निसमतेजसः
तेजस् [n]
असंख्येयास्तु रामस्य सायकाश्चापमण्डलात् । विनिष्पेतुरतीवोग्रा रक्षः प्राणापहारिणः ॥
asaṃkhyeyāstu rāmasya sāyakāścāpamaṇḍalāt | viniṣpeturatīvogrā rakṣaḥ prāṇāpahāriṇaḥ ||
English Translation
And innumerable shafts, exceedingly fierce, capable of depriving the Rāksasas of their lives, were let go from the circle of his bow.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
असंख्येयास्
असंख्येय [adj]
तु
तु [ind]
रामस्य
राम [m]
सायकाश्
सायक [m]
चापमण्डलात्
चाप [mn]
चापमण्डलात्
मण्डल [mfn]
विनिष्पेतुर्
विनिष्पत् [1. P.]
अतीवोग्रा
अतीव [ind]
अतीवोग्रा
उग्र [adj]
रक्षःप्राणापहारिणः
रक्षस् [n]
रक्षःप्राणापहारिणः
प्राण [m]
रक्षःप्राणापहारिणः
अपहारिन् [adj]
तैर्धनूंषि ध्वजाग्राणि वर्माणि च शिरांसि च । बहून्सहस्ताभरणानूरून्करिकरोपमान् ॥
tairdhanūṃṣi dhvajāgrāṇi varmāṇi ca śirāṃsi ca | bahūnsahastābharaṇānūrūnkarikaropamān ||
English Translation
And with those Rāma severed bows, in baitle by hundreds and by thousands and flag ends, and shields, and mail, and many arms with embellished hands, resembling the trunks of elephants.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तैर्
तद् [pron]
धनूंषि
धनुस् [n]
ध्वजाग्राणि
ध्वज [mn]
ध्वजाग्राणि
अग्र [n]
वर्माणि
वर्मन् [mn]
च
च [ind]
शिरांसि
शिरस् [n]
च
च [ind]
बहून्
बहु [adj]
ऊरून्
ऊरु [mf]
करिकरोपमान्
करिन् [m]
करिकरोपमान्
कर [m]
करिकरोपमान्
उपम [adj]
ततो नालीकनाराचैस्तीक्ष्णाग्रैश्च विकर्णिभिः । भीममार्तस्वरं चक्रुर्भिद्यमाना निशाचराः ॥
tato nālīkanārācaistīkṣṇāgraiśca vikarṇibhiḥ | bhīmamārtasvaraṃ cakrurbhidyamānā niśācarāḥ ||
English Translation
And cut off with nālīkas (steel-pointed arrows) and, nārācas (arrows wholly made of steel), and sharp-pointed vikarnas (barbed arrows), the rangers of the night uttered dreadful howls of distress.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
ततो
ततस् [ind]
ततो
ततस् [ind]
नालीकनाराचैस्
नालीक [m]
नालीकनाराचैस्
नाराच [m]
नालीकनाराचैस्
नालीक [m]
नालीकनाराचैस्
नाराच [m]
नालीकनाराचैस्
नालीक [m]
नालीकनाराचैस्
नाराच [m]
तीक्ष्णाग्रैश्
तीक्ष्ण [adj]
तीक्ष्णाग्रैश्
अग्र [n]
तीक्ष्णाग्रैश्
तीक्ष्ण [adj]
तीक्ष्णाग्रैश्
अग्र [n]
तीक्ष्णाग्रैश्
तीक्ष्ण [adj]
तीक्ष्णाग्रैश्
अग्र [n]
च
च [ind]
च
च [ind]
च
च [ind]
विकर्णिभिः
विकर्णि [m]
विकर्णिभिः
विकर्णि [m]
विकर्णिभिः
विकर्णि [m]
भीमम्
भीम [adj]
आर्तस्वरं
आर्त [adj]
आर्तस्वरं
स्वर [m]
चक्रुर्
कृ [2. Ā.]
भिद्यमाना
भिद् [6. P.]
निशाचराः
निशाचर [m]
तत्सैन्यं निशितैर्बाणैरर्दितं मर्मभेदिभिः । रामेण न सुखं लेभे शुष्कं वनमिवाग्निना ॥
tatsainyaṃ niśitairbāṇairarditaṃ marmabhedibhiḥ | rāmeṇa na sukhaṃ lebhe śuṣkaṃ vanamivāgninā ||
English Translation
And like a withered wood afflicted by fire, that host harassed by the various marrowpiercing* shafts shot by Rāma, did not attain ease. Another reading is, sharpened.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्
तद् [pron]
सैन्यं
सैन्य [n]
निशितैर्
निशा [3. Ā.]
बाणैर्
बाण [m]
अर्दितं
अर्दय् [10. Ā.]
मर्मभेदिभिः
मर्मन् [n]
मर्मभेदिभिः
भेदिन् [adj]
रामेण
राम [m]
न
न [ind]
सुखं
सुख [n]
लेभे
लभ् [1. P.]
शुष्कं
शुष्क [adj]
वनम्
वन [n]
इवाग्निना
इव [ind]
इवाग्निना
अग्नि [m]
केचिद्भीमबलाः शूराः शूलान्खड्गान्परश्वधान् । चिक्षिपुः परमक्रुद्धा रामाय रजनीचराः ॥
kecidbhīmabalāḥ śūrāḥ śūlānkhaḍgānparaśvadhān | cikṣipuḥ paramakruddhā rāmāya rajanīcarāḥ ||
English Translation
And some heroic rangers of the night possessed of great strength, waxing furious, threw at Rāma rrāsas, and darts and axes. Another reading: remaining before Rāma, threw powerful weapons.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
केचिद्
कश्चित् [pron]
भीमबलाः
भीम [adj]
भीमबलाः
बल [mn]
शूराः
शूर [m]
शूलान्
शूल [mn]
खड्गान्
खड्ग [mn]
परश्वधान्
परश्वध [m]
चिक्षिपुः
क्षिप् [6. Ā.]
परमक्रुद्धा
परम [adj]
परमक्रुद्धा
क्रुध् [4. Ā.]
रामाय
राम [m]
रजनीचराः
रजनीचर [m]
तानि बाणैर्महाबाहुः शस्त्राण्यावार्य राघवः । जहार समरे प्राणांश्चिच्छेद च शिरोधरान् ॥
tāni bāṇairmahābāhuḥ śastrāṇyāvārya rāghavaḥ | jahāra samare prāṇāṃściccheda ca śirodharān ||
English Translation
Thereupon resisting by means of shafts those weapons of theirs, the mighty-armed Rāma endued with prowess, took their lives in the conflict, and cut off the heads (of warriors).
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तानि
तद् [pron]
बाणैर्
बाण [m]
महाबाहुः
महत् [adj]
महाबाहुः
बाहु [mf]
शस्त्राण्य्
शस्त्र [n]
आवार्य
आवारय् [10. P.]
राघवः
राघव [m]
जहार
हृ [2. P.]
समरे
समर [mn]
प्राणांश्
प्राण [m]
चिछेद
छिद् [1. P.]
च
च [ind]
शिरोधरान्
शिरोधर [m]
अवशिष्टाश्च ये तत्र विषण्णाश्च निशाचराः । खरमेवाभ्यधावन्त शरणार्थं शरार्दिताः ॥
avaśiṣṭāśca ye tatra viṣaṇṇāśca niśācarāḥ | kharamevābhyadhāvanta śaraṇārthaṃ śarārditāḥ ||
English Translation
And having their heads, and shields and bowstrings, severed, they fell as fall on the earth trees thrown down by blasts froin the wings of Suparņa*. Those rangers of the night that remained there, wounded by arrows, and losing heart, fled with speed to Khara, to seek his protection. *Lit.-Of fair feather. A name of Garuda.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अवशिष्टाश्
अवशिष् [7. P.]
च
च [ind]
ये
यद् [pron]
तत्र
तत्र [ind]
विषण्णाश्
विषद् [1. Ā.]
च
च [ind]
निशाचराः
निशाचर [m]
खरम्
खर [m]
एवाभ्यधावन्त
एव [ind]
एवाभ्यधावन्त
अभिधाव् [1. Ā.]
शरणार्थं
शरण [n]
शरणार्थं
अर्थ [mn]
शरार्दिताः
शर [m]
शरार्दिताः
अर्दय् [10. Ā.]
तान्सर्वान्पुनरादाय समाश्वास्य च दूषणः । अभ्यधावत काकुत्स्थं क्रुद्धो रुद्रमिवान्तकः ॥
tānsarvānpunarādāya samāśvāsya ca dūṣaṇaḥ | abhyadhāvata kākutsthaṃ kruddho rudramivāntakaḥ ||
English Translation
Thereat, encouraging them, Dāsana, taking his bow, ran furiously in high rage against Răma, like the enraged Destroyer himself,
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तान्
तद् [pron]
सर्वान्
सर्व [pron]
पुनर्
पुनर् [ind]
आदाय
आदा [4. Ā.]
समाश्वास्य
समाश्वासय् [10. Ā.]
च
च [ind]
दूषणः
दूषण [m]
अभ्यधावत
अभिधाव् [1. Ā.]
काकुत्स्थं
काकुत्स्थ [m]
क्रुद्धो
क्रुध् [4. Ā.]
रुद्रम्
रुद्र [m]
इवान्तकः
इव [ind]
इवान्तकः
अन्तक [m]
निवृत्तास्तु पुनः सर्वे दूषणाश्रयनिर्भयाः । राममेवाभ्यधावन्त सालतालशिलायुधाः ॥
nivṛttāstu punaḥ sarve dūṣaṇāśrayanirbhayāḥ | rāmamevābhyadhāvanta sālatālaśilāyudhāḥ ||
English Translation
And rallied again (by Dāsana) and, their fear dispelled through their having founded refuge with him, they armed with sālas, tālas, and crags, darted against Rāma.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
निवृत्तास्
निवृत् [1. Ā.]
तु
तु [ind]
पुनः
पुनर् [ind]
सर्वे
सर्व [pron]
दूषणाश्रयनिर्भयाः
दूषण [m]
दूषणाश्रयनिर्भयाः
आश्रय [m]
दूषणाश्रयनिर्भयाः
निर्भय [adj]
रामम्
राम [m]
एवाभ्यधावन्त
एव [ind]
एवाभ्यधावन्त
अभिधाव् [1. Ā.]
सालतालशिलायुधाः
साल [m]
सालतालशिलायुधाः
ताल [m]
सालतालशिलायुधाः
शिला [f]
सालतालशिलायुधाः
आयुध [mn]
तद्बभूवाद्भुतं युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् । रामस्यास्य महाघोरं पुनस्तेषां च रक्षसाम् ॥
tadbabhūvādbhutaṃ yuddhaṃ tumulaṃ romaharṣaṇam | rāmasyāsya mahāghoraṃ punasteṣāṃ ca rakṣasām ||
English Translation
And the Räkşasas discharged vollies of trees and crags. And capable of making one's hair stand on end, that battle was dreadful and furious and now on the side of Rāma and now again on : that of the Raksasas.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तद्
तद् [pron]
बभूवाद्भुतं
भू [1. Ā.]
बभूवाद्भुतं
अद्भुत [adj]
युद्धं
युद्ध [n]
तुमुलं
तुमुल [adj]
रोमहर्षणम्
रोमन् [n]
रोमहर्षणम्
हर्षण [adj]
रामस्यास्य
राम [m]
रामस्यास्य
इदम् [pron]
महाघोरं
महत् [adj]
महाघोरं
घोर [adj]
पुनस्
पुनर् [ind]
तेषां
तद् [pron]
च
च [ind]
रक्षसाम्
रक्षस् [n]