Śalyaparva Adhyāya 37
शल्यपर्व • अध्यायः 37
Śalyaparva Adhyāya 37 of the classical Mahābhārata with 51 verses.
Total: 51 Verses
•
Citations: MBh 9.37.1–51
•
250 Lexicon Terms
•
Page 1 of 2 (Verses 30 shown)
सप्तसारस्वतं कस्मात्कश्च मङ्कणको मुनिः । कथं सिद्धश्च भगवान्कश्चास्य नियमोऽभवत् ॥
English Translation
Janamejaya said "Why was that tirtha called Sapta-Sarasvat? Who was the ascetic Mankanaka? How was that worshipful one successful? What were his vows and observances?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सप्तसारस्वतं
सप्तसारस्वत [n]
कस्मात्
क [pron]
कश्च
क [pron]
कश्च
च [ind]
मङ्कणको
मङ्कणक [m]
मुनिः
मुनि [m]
कथं
कथम् [ind]
सिद्धश्च
सिध् [4. Ā.]
सिद्धश्च
च [ind]
भगवान्
भगवन्त् [m]
कश्चास्य
क [pron]
कश्चास्य
च [ind]
कश्चास्य
इदम् [pron]
नियमो
नियम [m]
ऽभवत्
भू [1. Ā.]
कस्य वंशे समुत्पन्नः किं चाधीतं द्विजोत्तम । एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विधिवद्द्विजसत्तम ॥
English Translation
In whose family was he born? What books did that great Rishi study? I desire to hear all this, O foremost of Rishis.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कस्य
क [pron]
वंशे
वंश [m]
समुत्पन्नः
समुत्पद् [4. P.]
किं
क [pron]
चाधीतं
च [ind]
चाधीतं
अधी [4. P.]
द्विजोत्तम
द्विजोत्तम [m]
एतद्
एतद् [pron]
इच्छाम्यहं
इष् [1. P.]
इच्छाम्यहं
मद् [pron]
श्रोतुं
श्रु [4. P.]
विधिवद्
विधिवत् [ind]
द्विजसत्तम
द्विजसत्तम [m]
राजन्सप्त सरस्वत्यो याभिर्व्याप्तमिदं जगत् । आहूता बलवद्भिर्हि तत्र तत्र सरस्वती ॥
English Translation
Vaishampayana said "O king, the seven Sarasvati cover this Universe. Wherever the Sarasvati was called the energetic Rishis, there she did go.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
राजन्
राजन् [m]
सप्त
सप्तन् [adj]
सरस्वत्यो
सरस्वती [f]
याभिर्
यद् [pron]
व्याप्तम्
व्याप् [5. Ā.]
इदं
इदम् [pron]
जगत्
जगन्त् [n]
आहूता
आह्वा [4. Ā.]
बलवद्भिर्
बलवत् [adj]
हि
हि [ind]
तत्र
तत्र [ind]
तत्र
तत्र [ind]
सरस्वती
सरस्वती [f]
सुप्रभा काञ्चनाक्षी च विशाला मानसह्रदा । सरस्वती ओघवती सुवेणुर्विमलोदका ॥
English Translation
These are the seven forms of the Sarasvati, viz., Suprabha, Kanchanakshi, Vishala, Manorama, Oghavati, Surenu and Vimalodaka.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सुप्रभा
सुप्रभा [f]
काञ्चनाक्षी
काञ्चनाक्षी [f]
च
च [ind]
विशाला
विशाला [f]
मानसह्रदा
मानसह्रदा [f]
सरस्वती
सरस्वती [f]
ओघवती
ओघवती [f]
सुवेणुर्
सुवेणु [f]
विमलोदका
विमलोदका [f]
पितामहस्य महतो वर्तमाने महीतले । वितते यज्ञवाटे वै समेतेषु द्विजातिषु ॥
English Translation
Brahma had at one time celebrated a great sacrifice. While that sacrifice was being celebrated on the site selected, many Rishis, crowned with ascetic success, came there.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पितामहस्य
पितामह [m]
महतो
महत् [adj]
वर्तमाने
वृत् [3. P.]
महीतले
मही [f]
महीतले
तल [mn]
वितते
वितन् [8. Ā.]
यज्ञवाटे
यज्ञ [m]
यज्ञवाटे
वाट [m]
वै
वै [ind]
समेतेषु
समे [2. P.]
द्विजातिषु
द्विजाति [m]
पुण्याहघोषैर्विमलैर्वेदानां निनदैस्तथा । देवेषु चैव व्यग्रेषु तस्मिन्यज्ञविधौ तदा ॥
English Translation
The spot was filled with the sound of the recitation and the chaunting of the Vedas. Seeing those sacrificial rites, even the very gods lost their temper.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पुण्याहघोषैर्
पुण्य [adj]
पुण्याहघोषैर्
अह [mn]
पुण्याहघोषैर्
घोष [m]
विमलैर्
विमल [adj]
वेदानां
वेद [m]
निनदैस्तथा
निनद [m]
निनदैस्तथा
तथा [ind]
देवेषु
देव [m]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
व्यग्रेषु
व्यग्र [adj]
तस्मिन्
तद् [pron]
यज्ञविधौ
यज्ञ [m]
यज्ञविधौ
विधि [m]
तदा
तदा [ind]
तत्र चैव महाराज दीक्षिते प्रपितामहे । यजतस्तत्र सत्रेण सर्वकामसमृद्धिना ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्र
तत्र [ind]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
दीक्षिते
दीक्ष् [1. Ā.]
प्रपितामहे
प्रपितामह [m]
यजतस्तत्र
यज् [2. P.]
यजतस्तत्र
तत्र [ind]
सत्रेण
सत्त्र [n]
सर्वकामसमृद्धिना
सर्व [pron]
सर्वकामसमृद्धिना
काम [m]
सर्वकामसमृद्धिना
समृद्धिन् [adj]
मनसा चिन्तिता ह्यर्था धर्मार्थकुशलैस्तदा । उपतिष्ठन्ति राजेन्द्र द्विजातींस्तत्र तत्र ह ॥
English Translation
There, O king, while the grandfather was initiated in the sacrifice and was performing the grand ceremony capable of granting prosperity and wished-for objects many great Rishis, conversant with virtue and profit, were present. As soon as they thought of necessary articles, they, O king, immediately came before the Rishis.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मनसा
मनस् [n]
चिन्तिता
चिन्तय् [10. Ā.]
ह्यर्था
हि [ind]
ह्यर्था
अर्थ [mn]
धर्मार्थकुशलैस्तदा
धर्म [mn]
धर्मार्थकुशलैस्तदा
अर्थ [mn]
धर्मार्थकुशलैस्तदा
कुशल [adj]
धर्मार्थकुशलैस्तदा
तदा [ind]
उपतिष्ठन्ति
उपस्था [1. Ā.]
राजेन्द्र
राजन् [m]
राजेन्द्र
इन्द्र [m]
द्विजातींस्तत्र
द्विजाति [m]
द्विजातींस्तत्र
तत्र [ind]
तत्र
तत्र [ind]
ह
ह [ind]
जगुश्च तत्र गन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणाः । वादित्राणि च दिव्यानि वादयामासुरञ्जसा ॥
English Translation
The Gandharvas sang and the Apsaras danced. And they played upon many celestial instruments.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
जगुश्च
गा [2. P.]
जगुश्च
च [ind]
तत्र
तत्र [ind]
गन्धर्वा
गन्धर्व [m]
ननृतुश्चाप्सरोगणाः
नृत् [4. Ā.]
ननृतुश्चाप्सरोगणाः
च [ind]
ननृतुश्चाप्सरोगणाः
अप्सरस् [f]
ननृतुश्चाप्सरोगणाः
गण [m]
वादित्राणि
वादित्र [mn]
च
च [ind]
दिव्यानि
दिव्य [adj]
वादयामासुर्
वादय् [10. Ā.]
अञ्जसा
अञ्जसा [ind]
तस्य यज्ञस्य संपत्त्या तुतुषुर्देवता अपि । विस्मयं परमं जग्मुः किमु मानुषयोनयः ॥
English Translation
The provisions collected in that sacrifice satisfied the very celestials. What shall I say then of men? The very celestials were filled with wonder.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्य
तद् [pron]
यज्ञस्य
यज्ञ [m]
संपत्त्या
सम्पत्ति [f]
तुतुषुर्
तुष् [4. Ā.]
देवता
देवता [f]
अपि
अपि [ind]
विस्मयं
विस्मय [m]
परमं
परम [adj]
जग्मुः
गम् [6. Ā.]
किमु
किमु [ind]
मानुषयोनयः
मानुष [adj]
मानुषयोनयः
योनि [mf]
वर्तमाने तथा यज्ञे पुष्करस्थे पितामहे । अब्रुवन्नृषयो राजन्नायं यज्ञो महाफलः । न दृश्यते सरिच्छ्रेष्ठा यस्मादिह सरस्वती ॥
English Translation
During the progress of that sacrifice at Pushkara and in the presence of Brahma, the Rishis, O king, said-"This sacrifice is not successful, sine that foremost of rivers, viz., Sarasvati, is not to be seen here.” Hearing these words. the divine Brahman meditated on Sarasvati.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वर्तमाने
वृत् [3. P.]
तथा
तथा [ind]
यज्ञे
यज्ञ [m]
त्रितस्य
त्रित [m]
सुमहात्मनः
सु [ind]
सुमहात्मनः
महात्मन् [adj]
अब्रुवन्न्
ब्रू [2. Ā.]
ऋषयो
ऋषि [m]
राजन्नायं
राजन् [m]
राजन्नायं
न [ind]
राजन्नायं
इदम् [pron]
यज्ञो
यज्ञ [m]
महाफलः
महत् [adj]
महाफलः
फल [n]
अशोभत
शुभ् [6. Ā.]
सरिच्छ्रेष्ठा
सरित् [f]
सरिच्छ्रेष्ठा
श्रेष्ठ [adj]
दीप्यमानैः
दीप् [4. P.]
समन्ततः
समन्ततः [ind]
तच्छ्रुत्वा भगवान्प्रीतः सस्माराथ सरस्वतीम् । पितामहेन यजता आहूता पुष्करेषु वै । सुप्रभा नाम राजेन्द्र नाम्ना तत्र सरस्वती ॥
English Translation
Summoned at Pushkara by the grandfather engaged in the celebration of a sacrifice, Sarasvati, O king came there under the name of Suprava.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तच्छ्रुत्वा
तद् [pron]
तच्छ्रुत्वा
श्रु [4. P.]
भगवान्
भगवन्त् [m]
प्रीतः
प्री [9. Ā.]
सस्माराथ
स्मृ [1. Ā.]
सस्माराथ
अथ [ind]
सरस्वतीम्
सरस्वती [f]
पितामहेन
पितामह [m]
यजता
यज् [2. P.]
आहूता
आह्वा [4. Ā.]
पुष्करेषु
पुष्कर [n]
वै
वै [ind]
जानन्ति
ज्ञा [4. Ā.]
सिद्धा
सिद्ध [m]
राजेन्द्र
राजन् [m]
राजेन्द्र
इन्द्र [m]
नष्टाम्
नश् [1. P.]
अपि
अपि [ind]
सरस्वतीम्
सरस्वती [f]
तां दृष्ट्वा मुनयस्तुष्टा वेगयुक्तां सरस्वतीम् । पितामहं मानयन्तीं क्रतुं ते बहु मेनिरे ॥
English Translation
Seeing Sarasvati pay that regard to the grandfather, the ascetics regarded that sacrifice with great esteem.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तां
तद् [pron]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
मुनयस्तुष्टा
मुनि [m]
मुनयस्तुष्टा
तुष् [4. Ā.]
वेगयुक्तां
वेग [m]
वेगयुक्तां
युज् [6. Ā.]
सरस्वतीम्
सरस्वती [f]
पितामहं
पितामह [m]
मानयन्तीं
मानय् [10. Ā.]
क्रतुं
क्रतु [m]
ते
तद् [pron]
बहु
बहु [adj]
मेनिरे
मन् [8. P.]
एवमेषा सरिच्छ्रेष्ठा पुष्करेषु सरस्वती । पितामहार्थं संभूता तुष्ट्यर्थं च मनीषिणाम् ॥
English Translation
Thus that foremost of rivers, viz., Sarasvati, made her appearance at Pushkara for pleasing the grandfather and the ascetics.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
न
न [ind]
दृश्यते
दृश् [6. P.]
सरिच्छ्रेष्ठा
सरित् [f]
सरिच्छ्रेष्ठा
श्रेष्ठ [adj]
यस्माद्
यस्मात् [ind]
इह
इह [ind]
सरस्वती
सरस्वती [f]
पितामहार्थं
पितामह [m]
पितामहार्थं
अर्थ [mn]
सम्भूता
सम्भू [1. Ā.]
तुष्ट्यर्थं
तुष्टि [f]
तुष्ट्यर्थं
अर्थ [mn]
च
च [ind]
मनीषिणाम्
मनीषिन् [adj]
नैमिषे मुनयो राजन्समागम्य समासते । तत्र चित्राः कथा ह्यासन्वेदं प्रति जनेश्वर ॥
English Translation
On another occasion, O king many Munis assembled at Naimisha. They had many discussions amongst them, O king, on the Vedas.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नैमिषे
नैमिष [n]
मुनयो
मुनि [m]
राजन्
राजन् [m]
समागम्य
समागम् [6. P.]
समासते
समास् [4. P.]
तत्र
तत्र [ind]
चित्राः
चित्र [adj]
कथा
कथा [f]
ह्यासन्
हि [ind]
ह्यासन्
अस् [2. P.]
वेदं
वेद [m]
प्रति
प्रति [ind]
जनेश्वर
जनेश्वर [m]
तत्र ते मुनयो ह्यासन्नानास्वाध्यायवेदिनः । ते समागम्य मुनयः सस्मरुर्वै सरस्वतीम् ॥
English Translation
There those ascetics, conversant with various scriptures, thought of the Sarasvati.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्र
तत्र [ind]
ते
तद् [pron]
मुनयो
मुनि [m]
ह्यासन्नानास्वाध्यायवेदिनः
हि [ind]
ह्यासन्नानास्वाध्यायवेदिनः
अस् [2. P.]
ह्यासन्नानास्वाध्यायवेदिनः
नाना [ind]
ह्यासन्नानास्वाध्यायवेदिनः
स्वाध्याय [m]
ह्यासन्नानास्वाध्यायवेदिनः
वेदिन् [adj]
ते
तद् [pron]
समागम्य
समागम् [6. P.]
मुनयः
मुनि [m]
सस्मरुर्
स्मृ [1. Ā.]
वै
वै [ind]
सरस्वतीम्
सरस्वती [f]
सा तु ध्याता महाराज ऋषिभिः सत्रयाजिभिः । समागतानां राजेन्द्र सहायार्थं महात्मनाम् । आजगाम महाभागा तत्र पुण्या सरस्वती ॥
English Translation
Thus thought of, O king, by those Rishis performing a sacrifice, the highly blessed and sacred Sarasvati, for helping those great Munis, made her appearance at Naimisha and was accordingly called Kanchanakshi.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सा
तद् [pron]
तु
तु [ind]
ध्याता
ध्या [3. Ā.]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
ऋषिभिः
ऋषि [m]
सत्रयाजिभिः
सत्त्र [n]
सत्रयाजिभिः
याजिन् [adj]
समागतानां
समागम् [6. P.]
राजेन्द्र
राजन् [m]
राजेन्द्र
इन्द्र [m]
सहायार्थं
सहाय [m]
सहायार्थं
अर्थ [mn]
महात्मनाम्
महात्मन् [adj]
आजगाम
आगम् [6. P.]
महाभागा
महाभाग [adj]
तत्र
तत्र [ind]
पुण्या
पुण्य [adj]
सरस्वती
सरस्वती [f]
नैमिषे काञ्चनाक्षी तु मुनीनां सत्रयाजिनाम् । आगता सरितां श्रेष्ठा तत्र भारत पूजिता ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नैमिषे
नैमिष [n]
काञ्चनाक्षी
काञ्चनाक्षी [f]
तु
तु [ind]
मुनीनां
मुनि [m]
सत्रयाजिनाम्
सत्त्र [n]
सत्रयाजिनाम्
याजिन् [adj]
आगता
आगम् [6. P.]
सरितां
सरित् [f]
श्रेष्ठा
श्रेष्ठ [adj]
तत्र
तत्र [ind]
भारत
भारत [m]
पूजिता
पूजय् [10. Ā.]
गयस्य यजमानस्य गयेष्वेव महाक्रतुम् । आहूता सरितां श्रेष्ठा गययज्ञे सरस्वती ॥
English Translation
Worshipped of all, that best of rivers, thus came there, O Bharata. While king Gaya was engaged in the celebration of a great sacrifice at Gaya the foremost of rivers, Sarasvati, summoned at Gaya's sacrifice, came there. The Rishis of rigid vows, that were present there, named her Vishala at Gaya.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
गयस्य
गय [m]
यजमानस्य
यज् [2. P.]
गयेष्वेव
गय [m]
गयेष्वेव
एव [ind]
महाक्रतुम्
महत् [adj]
महाक्रतुम्
क्रतु [m]
न
न [ind]
दृश्यते
दृश् [6. P.]
सरिच्छ्रेष्ठा
सरित् [f]
सरिच्छ्रेष्ठा
श्रेष्ठ [adj]
यस्माद्
यस्मात् [ind]
इह
इह [ind]
सरस्वती
सरस्वती [f]
विशालां तु गयेष्वाहुरृषयः संशितव्रताः । सरित्सा हिमवत्पार्श्वात्प्रसूता शीघ्रगामिनी ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
विशालां
विशाला [f]
तु
तु [ind]
गयेष्वाहुर्
गय [m]
गयेष्वाहुर्
अह् [1. P.]
ऋषयः
ऋषि [m]
संशितव्रताः
संशित [adj]
संशितव्रताः
व्रत [n]
सरित्
सरित् [f]
सा
तद् [pron]
हिमवत्पार्श्वात्
हिमवन्त् [m]
हिमवत्पार्श्वात्
पार्श्व [mn]
प्रसूता
प्रसू [2. P.]
शीघ्रगामिनी
शीघ्र [adj]
शीघ्रगामिनी
गामिन् [adj]
औद्दालकेस्तथा यज्ञे यजतस्तत्र भारत । समेते सर्वतः स्फीते मुनीनां मण्डले तदा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
औद्दालकेस्तथा
औद्दालकि [m]
औद्दालकेस्तथा
तथा [ind]
यज्ञे
यज्ञ [m]
यजतस्तत्र
यज् [2. P.]
यजतस्तत्र
तत्र [ind]
भारत
भारत [m]
समेते
समे [2. P.]
सर्वतः
सर्वतस् [ind]
स्फीते
स्फीत [adj]
मुनीनां
मुनि [m]
मण्डले
मण्डल [mfn]
तदा
तदा [ind]
उत्तरे कोसलाभागे पुण्ये राजन्महात्मनः । औद्दालकेन यजता पूर्वं ध्याता सरस्वती ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
उत्तरे
उत्तर [adj]
कोसलाभागे
कोसल [m]
कोसलाभागे
भाग [m]
पुण्ये
पुण्य [adj]
राजन्महात्मनः
राजन् [m]
राजन्महात्मनः
महात्मन् [adj]
औद्दालकेन
औद्दालक [n]
यजता
यज् [2. P.]
पूर्वं
पूर्वम् [ind]
ध्याता
ध्या [3. Ā.]
सरस्वती
सरस्वती [f]
आजगाम सरिच्छ्रेष्ठा तं देशमृषिकारणात् । पूज्यमाना मुनिगणैर्वल्कलाजिनसंवृतैः । मनोह्रदेति विख्याता सा हि तैर्मनसा हृता ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आजगाम
आगम् [6. P.]
सरिच्छ्रेष्ठा
सरित् [f]
सरिच्छ्रेष्ठा
श्रेष्ठ [adj]
तं
तद् [pron]
देशम्
देश [m]
ऋषिकारणात्
ऋषि [m]
ऋषिकारणात्
कारण [n]
पूज्यमाना
पूजय् [10. Ā.]
मुनिगणैर्
मुनि [m]
मुनिगणैर्
गण [m]
वल्कलाजिनसंवृतैः
वल्कल [mn]
वल्कलाजिनसंवृतैः
अजिन [n]
वल्कलाजिनसंवृतैः
संवृ [9. P.]
मनोह्रदेति
मनोह्रदा [f]
मनोह्रदेति
इति [ind]
विख्याता
विख्या [2. P.]
सा
तद् [pron]
हि
हि [ind]
तैर्
तद् [pron]
मनसा
मनस् [n]
हृता
हृ [2. P.]
सुवेणुरृषभद्वीपे पुण्ये राजर्षिसेविते । कुरोश्च यजमानस्य कुरुक्षेत्रे महात्मनः । आजगाम महाभागा सरिच्छ्रेष्ठा सरस्वती ॥
English Translation
While, again the great Kuru was engaged in a sacrifice at Kurukshetra, that foremost of rivers, the highly sacred Sarasvati, came there.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सुवेणुर्
सुवेणु [f]
ऋषभद्वीपे
ऋषभद्वीप [m]
पुण्ये
पुण्य [adj]
राजर्षिसेविते
राजन् [m]
राजर्षिसेविते
ऋषि [m]
राजर्षिसेविते
सेव् [4. P.]
कुरोश्च
कुरु [m]
कुरोश्च
च [ind]
यजमानस्य
यज् [2. P.]
कुरुक्षेत्रे
कुरुक्षेत्र [n]
महात्मनः
महात्मन् [adj]
न
न [ind]
दृश्यते
दृश् [6. P.]
सरिच्छ्रेष्ठा
सरित् [f]
सरिच्छ्रेष्ठा
श्रेष्ठ [adj]
यस्माद्
यस्मात् [ind]
इह
इह [ind]
सरस्वती
सरस्वती [f]
ओघवत्यपि राजेन्द्र वसिष्ठेन महात्मना । समाहूता कुरुक्षेत्रे दिव्यतोया सरस्वती ॥
English Translation
Summoned, O king, by the great Vashishtha who assisted Kuru in his sacrifice, the Sarasvati, of celestial water, came to Kurukshetra and passed by the name of Oghavati.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
समागतानां
समागम् [6. P.]
राजेन्द्र
राजन् [m]
राजेन्द्र
इन्द्र [m]
सहायार्थं
सहाय [m]
सहायार्थं
अर्थ [mn]
महात्मनाम्
महात्मन् [adj]
समाहूता
समाह्वा [4. Ā.]
कुरुक्षेत्रे
कुरुक्षेत्र [n]
दिव्यतोया
दिव्य [adj]
दिव्यतोया
तोय [n]
सरस्वती
सरस्वती [f]
दक्षेण यजता चापि गङ्गाद्वारे सरस्वती । विमलोदा भगवती ब्रह्मणा यजता पुनः । समाहूता ययौ तत्र पुण्ये हैमवते गिरौ ॥
English Translation
Once again, while Brahınan was engaged in a sacrifice on the sacred forest of the Himavat mountains, the worshipful Sarasvati, summoned by him, came there.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दक्षेण
दक्ष [m]
यजता
यज् [2. P.]
चापि
च [ind]
चापि
अपि [ind]
गङ्गाद्वारे
गङ्गाद्वार [n]
सरस्वती
सरस्वती [f]
विमलोदा
विमलोदा [f]
भगवती
भगवत् [adj]
ब्रह्मणा
ब्रह्मन् [m]
यजता
यज् [2. P.]
पुनः
पुनर् [ind]
समाहूता
समाह्वा [4. Ā.]
ययौ
या [2. Ā.]
तत्र
तत्र [ind]
पुण्ये
पुण्य [adj]
हैमवते
हैमवत [adj]
गिरौ
गिरि [m]
एकीभूतास्ततस्तास्तु तस्मिंस्तीर्थे समागताः । सप्तसारस्वतं तीर्थं ततस्तत्प्रथितं भुवि ॥
English Translation
All these seven streams then came and joined together in that tirtha where Baladeva came. And because the seven joined together at that spot, therefore is that tirtha known on earth by the name of Sapta-Sarasvati.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एकीभूतास्ततस्तास्तु
एकीभू [1. P.]
एकीभूतास्ततस्तास्तु
ततस् [ind]
एकीभूतास्ततस्तास्तु
तद् [pron]
एकीभूतास्ततस्तास्तु
तु [ind]
तस्मिंस्तीर्थे
तद् [pron]
तस्मिंस्तीर्थे
तीर्थ [mn]
समागताः
समागम् [6. P.]
सप्तसारस्वतं
सप्तसारस्वत [n]
तीर्थं
तीर्थ [mn]
ततस्तत्
ततस् [ind]
ततस्तत्
तद् [pron]
प्रथितं
प्रथ् [1. P.]
भुवि
भू [f]
इति सप्त सरस्वत्यो नामतः परिकीर्तिताः । सप्तसारस्वतं चैव तीर्थं पुण्यं तथा स्मृतम् ॥
English Translation
Thus have I described to you the seven Sarasvatis, according to their names. I have also given you an account of the sacred tirtha called Satpa-Sarasvat.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इति
इति [ind]
सप्त
सप्तन् [adj]
सरस्वत्यो
सरस्वती [f]
नामतः
नामन् [n]
परिकीर्तिताः
परिकीर्तय् [10. P.]
सप्तसारस्वतं
सप्तसारस्वत [n]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
तीर्थं
तीर्थ [mn]
पुण्यं
पुण्य [adj]
तथा
तथा [ind]
स्मृतम्
स्मृ [1. Ā.]
शृणु मङ्कणकस्यापि कौमारब्रह्मचारिणः । आपगामवगाढस्य राजन्प्रक्रीडितं महत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शृणु
श्रु [4. P.]
मङ्कणकस्यापि
मङ्कणक [m]
मङ्कणकस्यापि
अपि [ind]
कौमारब्रह्मचारिणः
कौमार [n]
कौमारब्रह्मचारिणः
ब्रह्मचारिन् [m]
आपगाम्
आपगा [f]
अवगाढस्य
अवगाह् [1. P.]
राजन्
राजन् [m]
प्रक्रीडितं
प्रक्रीड् [1. Ā.]
महत्
महत् [adj]