Karṇaparva Adhyāya 25
कर्णपर्व • अध्यायः 25
Karṇaparva Adhyāya 25 of the classical Mahābhārata with 12 verses.
Total: 12 Verses
•
Citations: MBh 8.25.1–12
•
250 Lexicon Terms
एवं स भगवान्देवः सर्वलोकपितामहः । सारथ्यमकरोत्तत्र यत्र रुद्रोऽभवद्रथी ॥
English Translation
Duryodhana said Thus that illustrious god, Brahman, that Grandsire of all the words, acted as the charioteer on that occasion; while Rudra acted as the car-warrior.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
स
तद् [pron]
भगवान्
भगवत् [adj]
देवो
देव [m]
लोकस्रष्टा
लोक [m]
लोकस्रष्टा
स्रष्टृ [m]
पितामहः
पितामह [m]
सारथ्यम्
सारथ्य [n]
अकरोत्
कृ [2. Ā.]
तत्र
तत्र [ind]
यत्र
यत्र [ind]
रुद्रो
रुद्र [m]
ऽभवद्
भू [1. Ā.]
रथी
रथिन् [m]
रथिनाभ्यधिको वीरः कर्तव्यो रथसारथिः । तस्मात्त्वं पुरुषव्याघ्र नियच्छ तुरगान्युधि ॥
English Translation
That hero, who is superior to the warrior on the car, should be made to act as the charioteer. You do, therefore, hold the reins of the horses in the field of battle, O foremost of persons.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
रथिनाभ्यधिको
रथिन् [m]
रथिनाभ्यधिको
अभ्यधिक [adj]
वीरः
वीर [m]
कर्तव्यो
कृ [2. Ā.]
रथसारथिः
रथ [m]
रथसारथिः
सारथि [m]
तस्मात्
तस्मात् [ind]
त्वं
त्वद् [pron]
पुरुषव्याघ्र
पुरुष [m]
पुरुषव्याघ्र
व्याघ्र [m]
नियच्छ
नियम् [1. Ā.]
तुरगान्
तुरग [m]
युधि
युध् [f]
ततः शल्यः परिष्वज्य सुतं ते वाक्यमब्रवीत् । दुर्योधनममित्रघ्नः प्रीतो मद्राधिपस्तदा ॥
English Translation
Sanjaya said Thereupon Shalya, that king of the Madras, being highly gratified, after having embraced your son, Duryodhana, that slayer of enemies, addressed him, saying.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
शल्यः
शल्य [m]
परिष्वज्य
परिष्वज् [1. P.]
सुतं
सुत [m]
ते
त्वद् [pron]
वाक्यम्
वाक्य [n]
अब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
दुर्योधनम्
दुर्योधन [m]
अमित्रघ्नः
अमित्र [mf]
अमित्रघ्नः
घ्न [adj]
प्रीतो
प्री [9. Ā.]
मद्राधिपस्
मद्र [m]
मद्राधिपस्
अधिप [m]
तदा
तदा [ind]
एवं चेन्मन्यसे राजन्गान्धारे प्रियदर्शन । तस्मात्ते यत्प्रियं किंचित्तत्सर्वं करवाण्यहम् ॥
English Translation
Shalya said O monarch, O son of Gandhari, O handsome-looking one, if you so desire, I will perform all that you consider to be dear to you.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवं
एवम् [ind]
चेन्
चेद् [ind]
मन्यसे
मन् [8. P.]
राजन्
राजन् [m]
गान्धारे
गान्धारि [m]
प्रियदर्शन
प्रिय [adj]
प्रियदर्शन
दर्शन [n]
तस्मात्
तस्मात् [ind]
ते
त्वद् [pron]
यत्
यद् [pron]
प्रियं
प्रिय [adj]
किंचित्
कश्चित् [pron]
तत्
तद् [pron]
सर्वं
सर्व [pron]
करवाण्य्
कृ [2. Ā.]
अहम्
मद् [pron]
यत्रास्मि भरतश्रेष्ठ योग्यः कर्मणि कर्हिचित् । तत्र सर्वात्मना युक्तो वक्ष्ये कार्यधुरं तव ॥
English Translation
O foremost of the Bharata race, for whatever acts I am competent, there I will engage myself with the whole of my heart; and I will bear the burden of all your acts.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यत्रास्मि
यत्र [ind]
यत्रास्मि
अस् [2. P.]
भरतश्रेष्ठ
भरत [m]
भरतश्रेष्ठ
श्रेष्ठ [adj]
योग्यः
योग्य [adj]
कर्मणि
कर्मन् [n]
कर्हिचित्
कर्हिचित् [ind]
तत्र
तत्र [ind]
सर्वात्मना
सर्व [pron]
सर्वात्मना
आत्मन् [m]
युक्तो
युज् [6. Ā.]
वक्ष्ये
वह् [2. P.]
कार्यधुरं
कार्य [n]
कार्यधुरं
धुर् [f]
तव
त्वद् [pron]
यत्तु कर्णमहं ब्रूयां हितकामः प्रियाप्रियम् । मम तत्क्षमतां सर्वं भवान्कर्णश्च सर्वशः ॥
English Translation
Whatever, either agreeable or disagreeable, I will order to Karna, who are willing to do you good, for all that you, as well as Karna, should excuse me in every way.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यत्
यद् [pron]
तु
तु [ind]
कर्णम्
कर्ण [m]
अहं
मद् [pron]
ब्रूयां
ब्रू [2. Ā.]
हितकामः
हित [adj]
हितकामः
काम [m]
प्रियाप्रियम्
प्रिय [adj]
प्रियाप्रियम्
अप्रिय [adj]
मम
मद् [pron]
तत्क्षमतां
तद् [pron]
तत्क्षमतां
क्षम् [1. P.]
सर्वं
सर्व [pron]
भवान्
भवत् [adj]
कर्णश्
कर्ण [m]
च
च [ind]
सर्वशः
सर्वशस् [ind]
ईशानस्य यथा ब्रह्मा यथा पार्थस्य केशवः । तथा नित्यं हिते युक्तो मद्रराज भजस्व नः ॥
English Translation
Karna said Even as Brahma is to Ishana or a Keshava is to Ishana or as Keshava is to the son of Pritha, so you, O king of the Madras, should ever be engaged in rendering us good.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ईशानस्य
ईशान [m]
यथा
यथा [ind]
ब्रह्मा
ब्रह्मन् [m]
यथा
यथा [ind]
पार्थस्य
पार्थ [m]
केशवः
केशव [m]
तथा
तथा [ind]
नित्यं
नित्यम् [ind]
हिते
हित [n]
युक्तो
युज् [6. Ā.]
मद्रराज
मद्र [m]
मद्रराज
राज [m]
भजस्व
भज् [1. Ā.]
नः
मद् [pron]
आत्मनिन्दात्मपूजा च परनिन्दा परस्तवः । अनाचरितमार्याणां वृत्तमेतच्चतुर्विधम् ॥
English Translation
Shalya said The most respectable personages believe in these four different ways, which are enumerated thus-self-blame, or self-praise and speaking ill or well of others.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आत्मनिन्दात्मपूजा
आत्मन् [m]
आत्मनिन्दात्मपूजा
निन्दा [f]
आत्मनिन्दात्मपूजा
आत्मन् [m]
आत्मनिन्दात्मपूजा
पूजा [f]
च
च [ind]
परनिन्दा
पर [pron]
परनिन्दा
निन्दा [f]
परस्तवः
पर [pron]
परस्तवः
स्तव [m]
अनाचरितम्
अन् [ind]
अनाचरितम्
आचर् [1. Ā.]
आर्याणां
आर्य [adj]
वृत्तम्
वृत्त [n]
एतच्
एतद् [pron]
चतुर्विधम्
चतुर्विध [adj]
यत्तु विद्वन्प्रवक्ष्यामि प्रत्ययार्थमहं तव । आत्मनः स्तवसंयुक्तं तन्निबोध यथातथम् ॥
English Translation
O wise one, whatever I will speak with a view to draw out your confidence, all that is full of self-praise. Be what it may, do you listen to it properly.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यत्
यद् [pron]
तु
तु [ind]
विद्वन्
विद्वस् [adj]
प्रवक्ष्यामि
प्रवच् [2. P.]
प्रत्ययार्थम्
प्रत्यय [m]
प्रत्ययार्थम्
अर्थ [mn]
अहं
मद् [pron]
तव
त्वद् [pron]
आत्मनः
आत्मन् [m]
स्तवसंयुक्तं
स्तव [m]
स्तवसंयुक्तं
संयुज् [7. Ā.]
तन्
तद् [pron]
निबोध
निबुध् [4. P.]
यथातथम्
यथातथ [adj]
अहं शक्रस्य सारथ्ये योग्यो मातलिवत्प्रभो । अप्रमादप्रयोगाच्च ज्ञानविद्याचिकित्सितैः ॥
English Translation
O illustrious one, I am, like Matali, competent to act as the charioteer of Indra and careful as I am, I am also versed in the management of horses, as, again, I am acquainted with all sorts of knowledge and learning, conscious of the means of avoiding all future dangers.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अहं
मद् [pron]
शक्रस्य
शक्र [m]
सारथ्ये
सारथ्य [n]
योग्यो
योग्य [adj]
मातलिवत्
मातलि [m]
मातलिवत्
वत् [ind]
प्रभो
प्रभु [m]
अप्रमादप्रयोगाच्
अ [ind]
अप्रमादप्रयोगाच्
प्रमाद [m]
अप्रमादप्रयोगाच्
प्रयोग [m]
च
च [ind]
ज्ञानविद्याचिकित्सितैः
ज्ञान [n]
ज्ञानविद्याचिकित्सितैः
विद्या [f]
ज्ञानविद्याचिकित्सितैः
चिकित्सित [n]
ततः पार्थेन संग्रामे युध्यमानस्य तेऽनघ । वाहयिष्यामि तुरगान्विज्वरो भव सूतज ॥
English Translation
Then, O sinless one, I will drive your horses, while you will be engaged in battle with the son of Pritha, in the field. O son of a charioteer, be you free from all anxieties and troubles.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
पार्थेन
पार्थ [m]
संग्रामे
संग्राम [mn]
युध्यमानस्य
युध् [2. P.]
ते
त्वद् [pron]
ऽनघ
अनघ [adj]
वाहयिष्यामि
वाहय् [10. Ā.]
तुरगान्
तुरग [m]
विज्वरो
विज्वर [adj]
भव
भू [1. Ā.]
सूतज
सूतज [m]