Sauptikaparva Adhyāya 1
सौप्तिकपर्व • अध्यायः 1
Sauptikaparva Adhyāya 1 of the classical Mahābhārata with 67 verses.
Total: 67 Verses
•
Citations: MBh 10.1.1–67
•
250 Lexicon Terms
•
Page 1 of 3 (Verses 30 shown)
ततस्ते सहिता वीराः प्रयाता दक्षिणामुखाः । उपास्तमयवेलायां शिबिराभ्याशमागताः ॥
English Translation
Sanjaya said “Those heroes then in a body went towards the south. At sunset they reached a spot near the (Kuru) encampment.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततस्ते
ततस् [ind]
ततस्ते
तद् [pron]
सहिता
सहित [adj]
वीराः
वीर [m]
प्रयाता
प्रया [2. Ā.]
दक्षिणामुखाः
दक्षिणामुख [adj]
उपास्तमयवेलायां
उप [ind]
उपास्तमयवेलायां
अस्तमय [m]
उपास्तमयवेलायां
वेला [f]
शिबिराभ्याशम्
शिबिर [n]
शिबिराभ्याशम्
अभ्याश [m]
आगताः
आगम् [6. P.]
विमुच्य वाहांस्त्वरिता भीताः समभवंस्तदा । गहनं देशमासाद्य प्रच्छन्ना न्यविशन्त ते ॥
English Translation
Letting loose their animals, they became very much frightened. Reaching then a forest, they secretly entered it.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
विमुच्य
विमुच् [6. Ā.]
वाहांस्त्वरिता
वाह [m]
वाहांस्त्वरिता
त्वर् [1. P.]
भीताः
भी [1. Ā.]
समभवंस्तदा
सम्भू [1. Ā.]
समभवंस्तदा
तदा [ind]
गहनं
गहन [adj]
देशम्
देश [m]
आसाद्य
आसादय् [10. Ā.]
प्रच्छन्ना
प्रच्छद् [1. P.]
न्यविशन्त
निविश् [6. Ā.]
ते
तद् [pron]
सेनानिवेशमभितो नातिदूरमवस्थिताः । निकृत्ता निशितैः शस्त्रैः समन्तात्क्षतविक्षताः ॥
English Translation
They took up their quarters there near the encampment. Wounded with many keen weapons, they breathed and sighted heavily, thinking of the Pandavas.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सेनानिवेशम्
सेना [f]
सेनानिवेशम्
निवेश [m]
अभितो
अभितस् [ind]
नातिदूरम्
न [ind]
नातिदूरम्
अति [ind]
नातिदूरम्
दूरम् [ind]
अवस्थिताः
अवस्था [1. Ā.]
निकृत्ता
निकृत् [6. Ā.]
निशितैः
निशा [3. Ā.]
शस्त्रैः
शस्त्र [n]
समन्तात्
समन्तात् [ind]
क्षतविक्षताः
क्षन् [8. Ā.]
क्षतविक्षताः
विक्षन् [8. P.]
दीर्घमुष्णं च निःश्वस्य पाण्डवानन्वचिन्तयन् । श्रुत्वा च निनदं घोरं पाण्डवानां जयैषिणाम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दीर्घम्
दीर्घ [adj]
उष्णं
उष्ण [adj]
च
च [ind]
निःश्वस्य
निःश्वस् [2. Ā.]
पाण्डवान्
पाण्डव [m]
अन्वचिन्तयन्
अनुचिन्तय् [10. Ā.]
शस्त्राणि
शस्त्र [n]
चाप्यदीप्यन्त
च [ind]
चाप्यदीप्यन्त
अपि [ind]
चाप्यदीप्यन्त
दीप् [4. P.]
पाण्डवानां
पाण्डव [m]
जयैषिणाम्
जय [m]
जयैषिणाम्
एषिन् [adj]
अनुसारभयाद्भीताः प्राङ्मुखाः प्राद्रवन्पुनः । ते मुहूर्तं ततो गत्वा श्रान्तवाहाः पिपासिताः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अनुसारभयाद्
अनुसार [m]
अनुसारभयाद्
भय [n]
भीताः
भी [1. Ā.]
प्राङ्मुखाः
प्राङ्मुख [adj]
प्राद्रवन्
प्रद्रु [1. Ā.]
पुनः
पुनर् [ind]
ते
तद् [pron]
मुहूर्तं
मुहूर्त [mn]
ततो
ततस् [ind]
गत्वा
गम् [6. Ā.]
श्रान्तवाहाः
श्रम् [1. Ā.]
श्रान्तवाहाः
वाह [m]
पिपासिताः
पिपासित [adj]
नामृष्यन्त महेष्वासाः क्रोधामर्षवशं गताः । राज्ञो वधेन संतप्ता मुहूर्तं समवस्थिताः ॥
English Translation
Having gone for sometime, their animals became tired and they themselves stricken with thirst. Beside themselves with anger and vindictiveness, those great bowmen could not bear what had taken place, burning as they did with grief at the slaughter of the king. They, however, rested for a while.”
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नामृष्यन्त
न [ind]
नामृष्यन्त
मृष् [2. P.]
महेष्वासाः
महत् [adj]
महेष्वासाः
इष्वास [m]
क्रोधामर्षवशं
क्रोध [m]
क्रोधामर्षवशं
अमर्ष [m]
क्रोधामर्षवशं
वश [m]
गताः
गम् [6. Ā.]
राज्ञो
राजन् [m]
वधेन
वध [m]
संतप्ता
संतप् [4. Ā.]
मुहूर्तं
मुहूर्त [mn]
समवस्थिताः
समवस्था [1. Ā.]
अश्रद्धेयमिदं कर्म कृतं भीमेन संजय । यत्स नागायुतप्राणः पुत्रो मम निपातितः ॥
English Translation
Dhritarashtra said "The feat, O Sanjaya, that Bhima performed seems to be incredible, since my son who was struck down as endued with the strength of ten thousand elephants.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अश्रद्धेयम्
अश्रद्धेय [adj]
इदं
इदम् [pron]
कर्म
कर्मन् [n]
कृतं
कृ [2. Ā.]
भीमेन
भीम [m]
संजय
संजय [m]
यत्
यत् [ind]
स
तद् [pron]
नागायुतप्राणः
नाग [m]
नागायुतप्राणः
अयुत [n]
नागायुतप्राणः
प्राण [m]
पुत्रो
पुत्र [m]
मम
मद् [pron]
निपातितः
निपातय् [10. Ā.]
अवध्यः सर्वभूतानां वज्रसंहननो युवा । पाण्डवैः समरे पुत्रो निहतो मम संजय ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अवध्यः
अवध्य [adj]
सर्वभूतानां
सर्व [pron]
सर्वभूतानां
भूत [mn]
वज्रसंहननो
वज्र [mn]
वज्रसंहननो
संहनन [n]
युवा
युवन् [m]
पाण्डवैः
पाण्डव [m]
समरे
समर [mn]
पुत्रो
पुत्र [m]
निहतो
निहन् [2. Ā.]
मम
मद् [pron]
संजय
संजय [m]
न दिष्टमभ्यतिक्रान्तुं शक्यं गावल्गणे नरैः । यत्समेत्य रणे पार्थैः पुत्रो मम निपातितः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
न
न [ind]
दिष्टम्
दिष्ट [n]
अभ्यतिक्रान्तुं
अभ्यतिक्रम् [1. P.]
शक्यं
शक्य [adj]
गावल्गणे
गावल्गणि [m]
नरैः
नर [m]
यत्
यत् [ind]
स
तद् [pron]
नागायुतप्राणः
नाग [m]
नागायुतप्राणः
अयुत [n]
नागायुतप्राणः
प्राण [m]
पुत्रो
पुत्र [m]
मम
मद् [pron]
निपातितः
निपातय् [10. Ā.]
अद्रिसारमयं नूनं हृदयं मम संजय । हतं पुत्रशतं श्रुत्वा यन्न दीर्णं सहस्रधा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अद्रिसारमयं
अद्रि [m]
अद्रिसारमयं
सार [mn]
अद्रिसारमयं
मय [adj]
नूनं
नूनम् [ind]
हृदयं
हृदय [n]
मम
मद् [pron]
संजय
संजय [m]
हतं
हन् [6. P.]
पुत्रशतं
पुत्र [m]
पुत्रशतं
शत [mn]
श्रुत्वा
श्रु [4. P.]
यन्न
यत् [ind]
यन्न
न [ind]
दीर्णं
दृ [9. P.]
सहस्रधा
सहस्रधा [ind]
कथं हि वृद्धमिथुनं हतपुत्रं भविष्यति । न ह्यहं पाण्डवेयस्य विषये वस्तुमुत्सहे ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कथं
कथम् [ind]
हि
हि [ind]
वृद्धमिथुनं
वृद्ध [adj]
वृद्धमिथुनं
मिथुन [mn]
हतपुत्रं
हन् [6. P.]
हतपुत्रं
पुत्र [m]
भविष्यति
भू [1. Ā.]
न
न [ind]
ह्यहं
हि [ind]
ह्यहं
मद् [pron]
पाण्डवेयस्य
पाण्डवेय [m]
विषये
विषय [mn]
वस्तुम्
वस् [2. P.]
उत्सहे
उत्सह् [1. P.]
कथं राज्ञः पिता भूत्वा स्वयं राजा च संजय । प्रेष्यभूतः प्रवर्तेयं पाण्डवेयस्य शासनात् ॥
English Translation
Having been the father of a king and a king myself, O Sanjaya, how shall I pass my days as a slave obeying he commands of Pandu's son.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कथं
कथम् [ind]
राज्ञः
राजन् [m]
पिता
पितृ [m]
भूत्वा
भू [1. Ā.]
स्वयं
स्वयम् [ind]
राजा
राजन् [m]
च
च [ind]
संजय
संजय [m]
प्रेष्यभूतः
प्रेष्य [m]
प्रेष्यभूतः
भू [1. Ā.]
प्रवर्तेयं
प्रवृत् [1. Ā.]
पाण्डवेयस्य
पाण्डवेय [m]
शासनात्
शासन [n]
आज्ञाप्य पृथिवीं सर्वां स्थित्वा मूर्ध्नि च संजय । कथमद्य भविष्यामि प्रेष्यभूतो दुरन्तकृत् ॥
English Translation
Having commanded once the entire Earth and having trampled over the heads of all, O Sanjaya, how shall I live now as a wretched slave.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आज्ञाप्य
आज्ञापय् [10. Ā.]
पृथिवीं
पृथिवी [f]
सर्वां
सर्व [pron]
स्थित्वा
स्था [1. Ā.]
मूर्ध्नि
मूर्धन् [m]
च
च [ind]
संजय
संजय [m]
कथम्
कथम् [ind]
अद्य
अद्य [ind]
भविष्यामि
भू [1. Ā.]
प्रेष्यभूतो
प्रेष्य [m]
प्रेष्यभूतो
भू [1. Ā.]
दुरन्तकृत्
दुरन्त [adj]
दुरन्तकृत्
कृत् [adj]
कथं भीमस्य वाक्यानि श्रोतुं शक्ष्यामि संजय । येन पुत्रशतं पूर्णमेकेन निहतं मम ॥
English Translation
How shall I be able, O Sanjaya, to endure the words of Bhima who has alone killed a full hundred sons of mine?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कथं
कथम् [ind]
भीमस्य
भीम [m]
वाक्यानि
वाक्य [n]
श्रोतुं
श्रु [4. P.]
शक्ष्यामि
शक् [4. P.]
संजय
संजय [m]
येन
यद् [pron]
पुत्रशतं
पुत्र [m]
पुत्रशतं
शत [mn]
पूर्णम्
पूर्ण [adj]
एकेन
एक [pron]
निहतं
निहन् [2. Ā.]
मम
मद् [pron]
कृतं सत्यं वचस्तस्य विदुरस्य महात्मनः । अकुर्वता वचस्तेन मम पुत्रेण संजय ॥
English Translation
The words of the great Vidura are now realised. Alas, my son, O Sanjaya, did not listen to those words.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कदाचित्
कदाचिद् [ind]
तस्य
तद् [pron]
नृपते
नृपति [m]
देवलस्य
देवल [m]
महात्मनः
महात्मन् [adj]
अकुर्वता
अ [ind]
अकुर्वता
कृ [2. Ā.]
वचस्तेन
वचस् [n]
वचस्तेन
तद् [pron]
मम
मद् [pron]
पुत्रेण
पुत्र [m]
संजय
संजय [m]
अधर्मेण हते तात पुत्रे दुर्योधने मम । कृतवर्मा कृपो द्रौणिः किमकुर्वत संजय ॥
English Translation
What, however, did Kritavarman and Kripa and Drona's son do after my son Duryodhana had been unfairly killed.”
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अधर्मेण
अधर्म [m]
हते
हन् [6. P.]
तात
तात [m]
पुत्रे
पुत्र [m]
दुर्योधने
दुर्योधन [m]
मम
मद् [pron]
कृतवर्मा
कृतवर्मन् [m]
कृपो
कृप [mf]
द्रौणिः
द्रौणि [m]
किम्
क [pron]
अकुर्वत
कृ [2. Ā.]
संजय
संजय [m]
गत्वा तु तावका राजन्नातिदूरमवस्थिताः । अपश्यन्त वनं घोरं नानाद्रुमलताकुलम् ॥
English Translation
Sanjaya said "They had not proceeded far, O king, when they stopped, On seeing a dense forest covered with trees and creepers.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
गत्वा
गम् [6. Ā.]
तु
तु [ind]
तावका
तावक [adj]
राजन्नातिदूरम्
राजन् [m]
राजन्नातिदूरम्
न [ind]
राजन्नातिदूरम्
अति [ind]
राजन्नातिदूरम्
दूरम् [ind]
अवस्थिताः
अवस्था [1. Ā.]
अपश्यन्त
पश् [4. Ā.]
वनं
वन [n]
घोरं
घोर [adj]
नानाद्रुमलताकुलम्
नाना [ind]
नानाद्रुमलताकुलम्
द्रुम [m]
नानाद्रुमलताकुलम्
लता [f]
नानाद्रुमलताकुलम्
आकुल [adj]
ते मुहूर्तं तु विश्रम्य लब्धतोयैर्हयोत्तमैः । सूर्यास्तमयवेलायामासेदुः सुमहद्वनम् ॥
English Translation
Having rested for a little while, they entered that great forest, proceeding on their cars drawn by their excellent horses whose thirst had been satisfied.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ते
तद् [pron]
मुहूर्तं
मुहूर्त [mn]
तु
तु [ind]
विश्रम्य
विश्रम् [1. Ā.]
लब्धतोयैर्
लभ् [1. P.]
लब्धतोयैर्
तोय [n]
हयोत्तमैः
हय [m]
हयोत्तमैः
उत्तम [adj]
सूर्यास्तमयवेलायाम्
सूर्य [m]
सूर्यास्तमयवेलायाम्
अस्तमय [m]
सूर्यास्तमयवेलायाम्
वेला [f]
आसेदुः
आसद् [2. P.]
सुमहद्
सु [ind]
सुमहद्
महत् [adj]
वनम्
वन [n]
नानामृगगणैर्जुष्टं नानापक्षिसमाकुलम् । नानाद्रुमलताच्छन्नं नानाव्यालनिषेवितम् ॥
English Translation
That forest abounded with various kings of species of birds. And it was covered with many trees and creepers and was filled with numerous carnivorous creatures.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नानामृगगणैर्
नाना [ind]
नानामृगगणैर्
मृग [m]
नानामृगगणैर्
गण [m]
जुष्टं
जुष् [6. Ā.]
नानापक्षिसमाकुलम्
नाना [ind]
नानापक्षिसमाकुलम्
पक्षिन् [m]
नानापक्षिसमाकुलम्
समाकुल [adj]
नानाद्रुमलताच्छन्नं
नाना [ind]
नानाद्रुमलताच्छन्नं
द्रुम [m]
नानाद्रुमलताच्छन्नं
लता [f]
नानाद्रुमलताच्छन्नं
आच्छद् [1. P.]
नानाव्यालनिषेवितम्
नाना [ind]
नानाव्यालनिषेवितम्
व्याल [m]
नानाव्यालनिषेवितम्
निषेव् [1. Ā.]
नानातोयसमाकीर्णं तडागैरुपशोभितम् । पद्मिनीशतसंछन्नं नीलोत्पलसमायुतम् ॥
English Translation
It was covered with many pools of water, adorned with various kinds of flowers, and lakes overgrown with blue lotuses.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नानातोयसमाकीर्णं
नाना [ind]
नानातोयसमाकीर्णं
तोय [n]
नानातोयसमाकीर्णं
समाकृ [6. P.]
तडागैर्
तडाग [mn]
उपशोभितम्
उपशोभय् [10. P.]
पद्मिनीशतसंछन्नं
पद्मिनी [f]
पद्मिनीशतसंछन्नं
शत [mn]
पद्मिनीशतसंछन्नं
संछद् [1. P.]
नीलोत्पलसमायुतम्
नील [adj]
नीलोत्पलसमायुतम्
उत्पल [mn]
नीलोत्पलसमायुतम्
समायुत [adj]
प्रविश्य तद्वनं घोरं वीक्षमाणाः समन्ततः । शाखासहस्रसंछन्नं न्यग्रोधं ददृशुस्ततः ॥
English Translation
Having entered that dense forest they looked about saw a gigantic banian tree with thousands of branches.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रविश्य
प्रविश् [4. P.]
तद्
तद् [pron]
वनं
वन [n]
घोरं
घोर [adj]
वीक्षमाणाः
वीक्ष् [4. P.]
समन्ततः
समन्ततः [ind]
शाखासहस्रसंछन्नं
शाखा [f]
शाखासहस्रसंछन्नं
सहस्र [mn]
शाखासहस्रसंछन्नं
संछद् [1. P.]
न्यग्रोधं
न्यग्रोध [m]
ददृशुस्ततः
दृश् [6. P.]
ददृशुस्ततः
ततस् [ind]
उपेत्य तु तदा राजन्न्यग्रोधं ते महारथाः । ददृशुर्द्विपदां श्रेष्ठाः श्रेष्ठं तं वै वनस्पतिम् ॥
English Translation
Repairing to the shade of that banian, those great car-warriors, O king, those foremost of men, founded that to be the biggest tree in those forest.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
उपेत्य
उपे [2. Ā.]
तु
तु [ind]
तदा
तदा [ind]
राजन्न्यग्रोधं
राजन् [m]
राजन्न्यग्रोधं
न्यग्रोध [m]
ते
तद् [pron]
महारथाः
महत् [adj]
महारथाः
रथ [m]
ददृशुर्
दृश् [6. P.]
द्विपदां
द्विपद् [m]
श्रेष्ठाः
श्रेष्ठ [adj]
श्रेष्ठं
श्रेष्ठ [adj]
तं
तद् [pron]
वै
वै [ind]
वनस्पतिम्
वनस्पति [mf]
तेऽवतीर्य रथेभ्यस्तु विप्रमुच्य च वाजिनः । उपस्पृश्य यथान्यायं संध्यामन्वासत प्रभो ॥
English Translation
Getting down from their cars, and letting loose their animals, they washed themselves and said their evening prayers.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अवतीर्य
अवतृ [6. P.]
रथेभ्यस्
रथ [m]
तु
तु [ind]
प्राद्रवन्
प्रद्रु [1. Ā.]
राजसंनिधौ
राजन् [m]
राजसंनिधौ
संनिधि [m]
उपस्पृश्य
उपस्पृश् [6. Ā.]
यथान्यायं
यथान्यायम् [ind]
पूजयित्वा
पूजय् [10. Ā.]
तथा
तथा [ind]
द्विजान्
द्विज [m]
ततोऽस्तं पर्वतश्रेष्ठमनुप्राप्ते दिवाकरे । सर्वस्य जगतो धात्री शर्वरी समपद्यत ॥
English Translation
The Sun then reached the setting hill, and Night, the mother of the universe, came. The sky, be spangled with planets and stars, shone alike an ornamented piece of brocade and presented a beautiful sight.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततो
ततस् [ind]
ऽस्तं
अस्त [m]
पर्वतश्रेष्ठम्
पर्वत [mn]
पर्वतश्रेष्ठम्
श्रेष्ठ [adj]
अनुप्राप्ते
अनुप्राप् [5. Ā.]
दिवाकरे
दिवाकर [m]
सर्वस्य
सर्व [pron]
जगतो
जगन्त् [n]
धात्री
धात्री [f]
शर्वरी
शर्वरी [f]
समपद्यत
सम्पद् [4. P.]
ग्रहनक्षत्रताराभिः प्रकीर्णाभिरलंकृतम् । नभोंऽशुकमिवाभाति प्रेक्षणीयं समन्ततः ॥
English Translation
The Sun then reached the setting hill, and Night, the mother of the universe, came. The sky, be spangled with planets and stars, shone alike an ornamented piece of brocade and presented a beautiful sight.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ग्रहनक्षत्रताराभिः
ग्रह [mn]
ग्रहनक्षत्रताराभिः
नक्षत्र [mn]
ग्रहनक्षत्रताराभिः
तारा [f]
प्रकीर्णाभिर्
प्रक् [6. P.]
अलंकृतम्
अलंकृ [8. Ā.]
नभो
नभस् [n]
ऽंशुकम्
अंशुक [mn]
इवाभाति
इव [ind]
इवाभाति
आभा [2. P.]
प्रेक्षणीयं
प्रेक्षणीय [adj]
समन्ततः
समन्ततः [ind]
ईषच्चापि प्रवल्गन्ति ये सत्त्वा रात्रिचारिणः । दिवाचराश्च ये सत्त्वास्ते निद्रावशमागताः ॥
English Translation
Creators, ranging in the night, began to howl and utter their cries at will, while they that range in the day began to sleep.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ईषच्चापि
ईषत् [ind]
ईषच्चापि
च [ind]
ईषच्चापि
अपि [ind]
प्रवल्गन्ति
प्रवल्ग् [1. P.]
ये
यद् [pron]
सत्त्वा
सत्त्व [mn]
रात्रिचारिणः
रात्रि [f]
रात्रिचारिणः
चारिन् [adj]
दिवाचराश्च
दिवा [ind]
दिवाचराश्च
चर [adj]
दिवाचराश्च
च [ind]
ये
यद् [pron]
सत्त्वास्ते
सत्त्व [mn]
सत्त्वास्ते
तद् [pron]
निद्रावशम्
निद्रा [f]
निद्रावशम्
वश [m]
आगताः
आगम् [6. P.]
रात्रिंचराणां सत्त्वानां निनादोऽभूत्सुदारुणः । क्रव्यादाश्च प्रमुदिता घोरा प्राप्ता च शर्वरी ॥
English Translation
The night-ranging animals set up a dreadful noise. The carnivorous creatures were full of joy, and the night, as it advanced, became awful.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
रात्रिंचराणां
रात्रिंचर [m]
सत्त्वानां
सत्त्व [mn]
निनादो
निनाद [m]
ऽभूत्
भू [1. Ā.]
सुदारुणः
सु [ind]
सुदारुणः
दारुण [adj]
क्रव्यादाश्च
क्रव्याद [m]
क्रव्यादाश्च
च [ind]
प्रमुदिता
प्रमुद् [1. P.]
घोरा
घोर [adj]
प्राप्ता
प्राप् [1. P.]
च
च [ind]
शर्वरी
शर्वरी [f]
तस्मिन्रात्रिमुखे घोरे दुःखशोकसमन्विताः । कृतवर्मा कृपो द्रौणिरुपोपविविशुः समम् ॥
English Translation
At that time filled with grief and sorrow, Kritavarman and Kripa and Drona's son all sat down together.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्मिन्
तद् [pron]
रात्रिमुखे
रात्रि [f]
रात्रिमुखे
मुख [n]
घोरे
घोर [adj]
दुःखशोकसमन्विताः
दुःख [n]
दुःखशोकसमन्विताः
शोक [m]
दुःखशोकसमन्विताः
समन्वित [adj]
कृतवर्मा
कृतवर्मन् [m]
कृपो
कृप [mf]
द्रौणिः
द्रौणि [m]
किम्
क [pron]
अकुर्वत
कृ [2. Ā.]
संजय
संजय [m]
तत्रोपविष्टाः शोचन्तो न्यग्रोधस्य समन्ततः । तमेवार्थमतिक्रान्तं कुरुपाण्डवयोः क्षयम् ॥
English Translation
Seated under that banian, they began to express their sorrow regarding the destruction that had taken place of both the Kurus and the Pandavas.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्रोपविष्टाः
तत्र [ind]
तत्रोपविष्टाः
उपविश् [6. P.]
शोचन्तो
शुच् [6. P.]
न्यग्रोधस्य
न्यग्रोध [m]
समन्ततः
समन्ततः [ind]
तम्
तद् [pron]
एवार्थम्
एव [ind]
एवार्थम्
अर्थ [mn]
अतिक्रान्तं
अतिक्रम् [6. P.]
कुरुपाण्डवयोः
कुरु [m]
कुरुपाण्डवयोः
पाण्डव [m]
क्षयम्
क्षय [m]