Skip to main content
Search
VR
Vālmīki Rāmāyaṇam • Kāṇḍa 4 (Kiṣkindhākāṇḍa) • Sarga 8

Kiṣkindhākāṇḍa Sarga 8

किष्किन्धाकाण्डम् • सर्गः 8

Kiṣkindhākāṇḍa Sarga 8 of the classical Vālmīki Rāmāyaṇa with 45 verses.

Total: 45 Verses • Citations: VR 4.8.1–45 • 175 Lexicon Terms • Page 2 of 2 (Verses 15 shown)
VR 4.8.31 अनुष्टुप्
पुराहं वलिना राम राज्यात्स्वादवरोपितः । परुषाणि च संश्राव्य निर्धूतोऽस्मि बलीयसा ॥
purāhaṃ valinā rāma rājyātsvādavaropitaḥ | paruṣāṇi ca saṃśrāvya nirdhūto'smi balīyasā ||
English Translation
Formerly, O Rāma, I was deprived of my kingdom and reproached in harsh language by the strong Vāli.
VR 4.8.32 अनुष्टुप्
हृता भार्या च मे तेन प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । सुहृदश्च मदीया ये संयता बन्धनेषु ते ॥
hṛtā bhāryā ca me tena prāṇebhyo'pi garīyasī | suhṛdaśca madīyā ye saṃyatā bandhaneṣu te ||
English Translation
He also took away my wife dearer to me than life; and my friends have been imprisoned and been bound.
VR 4.8.33 अनुष्टुप्
यत्नवांश्च सुदुष्टात्मा मद्विनाशाय राघव । बहुशस्तत्प्रयुक्ताश्च वानरा निहता मया ॥
yatnavāṃśca suduṣṭātmā madvināśāya rāghava | bahuśastatprayuktāśca vānarā nihatā mayā ||
English Translation
That wicked wight, O Rāghava, seeks my life. Many monkeys commissioned by him have been slain by me.
VR 4.8.34 अनुष्टुप्
शङ्कया त्वेतया चाहं दृष्ट्वा त्वामपि राघव । नोपसर्पाम्यहं भीतो भये सर्वे हि बिभ्यति ॥
śaṅkayā tvetayā cāhaṃ dṛṣṭvā tvāmapi rāghava | nopasarpāmyahaṃ bhīto bhaye sarve hi bibhyati ||
English Translation
It was, O Rāghava, in consequence of this fear that when I (first) saw you, I did not come out. This is all the fear that oppresses me.
VR 4.8.35 अनुष्टुप्
केवलं हि सहाया मे हनुमत्प्रमुखास्त्विमे । अतोऽहं धारयाम्यद्य प्राणान्कृच्छ्र गतोऽपि सन् ॥
kevalaṃ hi sahāyā me hanumatpramukhāstvime | ato'haṃ dhārayāmyadya prāṇānkṛcchra gato'pi san ||
English Translation
My adherents are only these headed by Hanumān. It is for this that although reduced to the greatest straits I have been able to preserve my life.
VR 4.8.36 अनुष्टुप्
एते हि कपयः स्निग्धा मां रक्षन्ति समन्ततः । सह गच्छन्ति गन्तव्ये नित्यं तिष्ठन्ति च स्थिते ॥
ete hi kapayaḥ snigdhā māṃ rakṣanti samantataḥ | saha gacchanti gantavye nityaṃ tiṣṭhanti ca sthite ||
English Translation
These affectionate apes protect me on all sides. They go when I go, and stay when I stay.
VR 4.8.37 अनुष्टुप्
संक्षेपस्त्वेष मे राम किमुक्त्वा विस्तरं हि ते । स मे ज्येष्ठो रिपुर्भ्राता वाली विश्रुतपौरुषः ॥
saṃkṣepastveṣa me rāma kimuktvā vistaraṃ hi te | sa me jyeṣṭho ripurbhrātā vālī viśrutapauruṣaḥ ||
English Translation
Why should I expatiate? In brief, Vāli my elder brother, famed for his prowess, is my foe.
VR 4.8.38 अनुष्टुप्
तद्विनाशाद्धि मे दुःखं प्रनष्टं स्यादनन्तरम् । सुखं मे जीवितं चैव तद्विनाशनिबन्धनम् ॥
tadvināśāddhi me duḥkhaṃ pranaṣṭaṃ syādanantaram | sukhaṃ me jīvitaṃ caiva tadvināśanibandhanam ||
English Translation
Even by his death my present pain would be removed. Both my life and my happiness are bound up with his death.
VR 4.8.39 अनुष्टुप्
एष मे राम शोकान्तः शोकार्तेन निवेदितः । दुःखितोऽदुःखितो वापि सख्युर्नित्यं सखा गतिः ॥
eṣa me rāma śokāntaḥ śokārtena niveditaḥ | duḥkhito'duḥkhito vāpi sakhyurnityaṃ sakhā gatiḥ ||
English Translation
I have, O Rāma, communicated to you, the way in which my grief might be removed. Whether in joy or in sorrow, a friend is the refuge of his friend.
VR 4.8.40 अनुष्टुप्
श्रुत्वैतच्च वचो रामः सुग्रीवमिदमब्रवीत् । किंनिमित्तमभूद्वैरं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥
śrutvaitacca vaco rāmaḥ sugrīvamidamabravīt | kiṃnimittamabhūdvairaṃ śrotumicchāmi tattvataḥ ||
English Translation
Hearing these words, Rāma said to Sugrīva, What for arose hostility between yourself and Vāli? I wish to hear this (related) faithfully.
VR 4.8.41 अनुष्टुप्
सुखं हि कारणं श्रुत्वा वैरस्य तव वानर । आनन्तर्यं विधास्यामि संप्रधार्य बलाबलम् ॥
sukhaṃ hi kāraṇaṃ śrutvā vairasya tava vānara | ānantaryaṃ vidhāsyāmi saṃpradhārya balābalam ||
English Translation
Having learnt the cause of your hostility, and ascertained your strength and weakness, I will, O monkey, understanding the irritation that has ensued, compass your happiness.
VR 4.8.42 अनुष्टुप्
बलवान्हि ममामर्षः श्रुत्वा त्वामवमानितम् । वर्धते हृदयोत्कम्पी प्रावृड्वेग इवाम्भसः ॥
balavānhi mamāmarṣaḥ śrutvā tvāmavamānitam | vardhate hṛdayotkampī prāvṛḍvega ivāmbhasaḥ ||
English Translation
Great is my wrath, on hearing you disgraced; and like a down-pour in the rainy season my ire increases, shaking my very heart.
VR 4.8.43 अनुष्टुप्
हृष्टः कथय विस्रब्धो यावदारोप्यते धनुः । सृष्टश्च हि मया बाणो निरस्तश्च रिपुस्तव ॥
hṛṣṭaḥ kathaya visrabdho yāvadāropyate dhanuḥ | sṛṣṭaśca hi mayā bāṇo nirastaśca ripustava ||
English Translation
Do you cheerfully and confidingly speak while I fix the string to my bow. As soon as my shaft is off, your foe is beaten.
VR 4.8.44 अनुष्टुप्
एवमुक्तस्तु सुग्रीवः काकुत्स्थेन महात्मना । प्रहर्षमतुलं लेभे चतुर्भिः सह वानरैः ॥
evamuktastu sugrīvaḥ kākutsthena mahātmanā | praharṣamatulaṃ lebhe caturbhiḥ saha vānaraiḥ ||
English Translation
Thus addressed by the high-souled Käkutstha, Sugrīva, along with the four (other) monkeys, experienced exceeding delight.
VR 4.8.45 अनुष्टुप्
ततः प्रहृष्टवदनः सुग्रीवो लक्ष्मणाग्रजे । वैरस्य कारणं तत्त्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥
tataḥ prahṛṣṭavadanaḥ sugrīvo lakṣmaṇāgraje | vairasya kāraṇaṃ tattvamākhyātumupacakrame ||
English Translation
Then with a cheerful countenance, Sugrīva began to unfold to Lakşmaņa's elder brother the cause of their hostility.
← Previous (Ch. 265) Full Table of Contents Next (Ch. 267) →