Anuśāsanaparva Adhyāya 27
अनुशासनपर्व • अध्यायः 27
Anuśāsanaparva Adhyāya 27 of the classical Mahābhārata with 106 verses.
Total: 106 Verses
•
Citations: MBh 13.27.1–106
•
250 Lexicon Terms
•
Page 1 of 4 (Verses 30 shown)
बृहस्पतिसमं बुद्ध्या क्षमया ब्रह्मणः समम् । पराक्रमे शक्रसममादित्यसमतेजसम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
बृहस्पतिसमं
बृहस्पति [m]
बृहस्पतिसमं
सम [pron]
बुद्ध्या
बुद्धि [f]
क्षमया
क्षमा [f]
ब्रह्मणः
ब्रह्मन् [m]
समम्
सम [pron]
पराक्रमे
पराक्रम [m]
शक्रसमम्
शक्र [m]
शक्रसमम्
सम [pron]
आदित्यसमतेजसम्
आदित्य [m]
आदित्यसमतेजसम्
सम [pron]
आदित्यसमतेजसम्
तेजस् [n]
गाङ्गेयमर्जुनेनाजौ निहतं भूरिवर्चसम् । भ्रातृभिः सहितोऽन्यैश्च पर्युपास्ते युधिष्ठिरः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
गाङ्गेयम्
गाङ्गेय [m]
अर्जुनेनाजौ
अर्जुन [m]
अर्जुनेनाजौ
आजि [mf]
निहतं
निहन् [2. Ā.]
भूरिवर्चसम्
भूरि [adj]
भूरिवर्चसम्
वर्चस् [n]
भ्रातृभिः
भ्रातृ [m]
सहितो
सहित [adj]
ऽन्यैश्च
अन्य [pron]
ऽन्यैश्च
च [ind]
पर्युपास्ते
पर्युपास् [4. P.]
युधिष्ठिरः
युधिष्ठिर [m]
शयानं वीरशयने कालाकाङ्क्षिणमच्युतम् । आजग्मुर्भरतश्रेष्ठं द्रष्टुकामा महर्षयः ॥
English Translation
The old hero was lying on a bed coveted by heroes, in expectation of that sacred moment when he could take leave of his body. Many great Rishis had come there for seeing that foremost one of Bharata's race.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शयानं
शी [1. Ā.]
वीरशयने
वीर [m]
वीरशयने
शयन [n]
कालाकाङ्क्षिणम्
काल [m]
कालाकाङ्क्षिणम्
आकाङ्क्षिन् [adj]
अच्युतम्
अच्युत [adj]
आजग्मुर्
आगम् [6. P.]
भरतश्रेष्ठं
भरत [m]
भरतश्रेष्ठं
श्रेष्ठ [adj]
द्रष्टुकामा
द्रष्टु [m]
द्रष्टुकामा
काम [m]
महर्षयः
महत् [adj]
महर्षयः
ऋषि [m]
अत्रिर्वसिष्ठोऽथ भृगुः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः । अङ्गिरा गौतमोऽगस्त्यः सुमतिः स्वायुरात्मवान् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मरीचिर्
मरीचि [m]
अङ्गिरा
अङ्गिरस् [m]
अत्रिः
अत्रि [m]
पुलस्त्यः
पुलस्त्य [m]
पुलहः
पुलह [m]
क्रतुः
क्रतु [m]
अङ्गिरा
अङ्गिरस् [m]
गौतमो
गौतम [m]
ऽगस्त्यः
अगस्त्य [mn]
सुमतिः
सुमति [m]
स्वायुर्
स्वायु [m]
आत्मवान्
आत्मवत् [adj]
विश्वामित्रः स्थूलशिराः संवर्तः प्रमतिर्दमः । उशना बृहस्पतिर्व्यासश्च्यवनः काश्यपो ध्रुवः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
विश्वामित्रः
विश्वामित्र [m]
स्थूलशिराः
स्थूलशिरस् [m]
संवर्तः
संवर्त [m]
प्रमतिर्
प्रमति [m]
दमः
दम [m]
उशना
उशनस् [m]
बृहस्पतिर्
बृहस्पति [m]
व्यासश्च्यवनः
व्यास [m]
व्यासश्च्यवनः
च्यवन [m]
काश्यपो
काश्यप [m]
ध्रुवः
ध्रुव [m]
दुर्वासा जमदग्निश्च मार्कण्डेयोऽथ गालवः । भरद्वाजश्च रैभ्यश्च यवक्रीतस्त्रितस्तथा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दुर्वासा
दुर्वासस् [m]
जमदग्निश्च
जमदग्नि [m]
जमदग्निश्च
च [ind]
मार्कण्डेयो
मार्कण्डेय [m]
ऽथ
अथ [ind]
गालवः
गालव [m]
भरद्वाजश्च
भरद्वाज [m]
भरद्वाजश्च
च [ind]
रैभ्यश्च
रैभ्य [m]
रैभ्यश्च
च [ind]
यवक्रीतस्त्रितस्तथा
यवक्रीत [m]
यवक्रीतस्त्रितस्तथा
त्रित [m]
यवक्रीतस्त्रितस्तथा
तथा [ind]
स्थूलाक्षः शकलाक्षश्च कण्वो मेधातिथिः कृशः । नारदः पर्वतश्चैव सुधन्वाथैकतो द्वितः ॥
English Translation
There Sthulaksha, Shavalaksha, Kanwa, Medhatithi, Krishi, Narada, Parvata, Sudhanwan, Ekata and Dwita.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स्थूलाक्षः
स्थूलाक्ष [m]
शकलाक्षश्च
शकलाक्ष [m]
शकलाक्षश्च
च [ind]
कण्वो
कण्व [m]
मेधातिथिः
मेधातिथि [m]
कृशः
कृश [m]
नारदः
नारद [m]
पर्वतश्चैव
पर्वत [mn]
पर्वतश्चैव
च [ind]
पर्वतश्चैव
एव [ind]
सुधन्वाथैकतो
सुधन्वन् [m]
सुधन्वाथैकतो
अथ [ind]
सुधन्वाथैकतो
एकत [m]
द्वितः
द्वित [m]
नितंभूर्भुवनो धौम्यः शतानन्दोऽकृतव्रणः । जामदग्न्यस्तथा रामः काम्यश्चेत्येवमादयः । समागता महात्मानो भीष्मं द्रष्टुं महर्षयः ॥
English Translation
There also Nitambhu Bhuvana, Dhaumya, Shatananda, Akritavrana, Rama the son of Jamadagni and Kacha.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नितंभूर्
नितम्भू [m]
भुवनो
भुवन [m]
धौम्यः
धौम्य [m]
शतानन्दो
शतानन्द [m]
ऽकृतव्रणः
अकृतव्रण [m]
जामदग्न्यस्तथा
जामदग्न्य [m]
जामदग्न्यस्तथा
तथा [ind]
रामः
राम [m]
काम्यश्चेत्येवमादयः
काम्य [m]
काम्यश्चेत्येवमादयः
च [ind]
काम्यश्चेत्येवमादयः
इति [ind]
काम्यश्चेत्येवमादयः
एवमादि [adj]
आजग्मुर्
आगम् [6. P.]
भरतश्रेष्ठं
भरत [m]
भरतश्रेष्ठं
श्रेष्ठ [adj]
द्रष्टुकामा
द्रष्टु [m]
द्रष्टुकामा
काम [m]
महर्षयः
महत् [adj]
महर्षयः
ऋषि [m]
तेषां महात्मनां पूजामागतानां युधिष्ठिरः । भ्रातृभिः सहितश्चक्रे यथावदनुपूर्वशः ॥
English Translation
All these great Rishis came there for seeing Bhishma lying on his bed of arrows. Yudhishthira with his brothers duly adored those great Rishis who had come there, one after another in proper order. Receiving that were were adoration, those foremost of Rishis sat themselves down and began to converse with one another.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तेषां
तद् [pron]
महात्मनां
महात्मन् [adj]
पूजाम्
पूजा [f]
आगतानां
आगम् [6. P.]
युधिष्ठिरः
युधिष्ठिर [m]
भ्रातृभिः
भ्रातृ [m]
सहितश्चक्रे
सहित [adj]
सहितश्चक्रे
कृ [2. Ā.]
यथावद्
यथावत् [ind]
अनुपूर्वशः
अनुपूर्वशस् [ind]
ते पूजिताः सुखासीनाः कथाश्चक्रुर्महर्षयः । भीष्माश्रिताः सुमधुराः सर्वेन्द्रियमनोहराः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ते
तद् [pron]
पूजिताः
पूजय् [10. Ā.]
सुखासीनाः
सुख [adj]
सुखासीनाः
आस् [4. P.]
कथाश्चक्रुर्
कथा [f]
कथाश्चक्रुर्
कृ [2. Ā.]
महर्षयः
महत् [adj]
महर्षयः
ऋषि [m]
भीष्माश्रिताः
भीष्म [m]
भीष्माश्रिताः
आश्रि [1. Ā.]
सुमधुराः
सु [ind]
सुमधुराः
मधुर [adj]
सर्वेन्द्रियमनोहराः
सर्व [pron]
सर्वेन्द्रियमनोहराः
इन्द्रिय [n]
सर्वेन्द्रियमनोहराः
मनस् [n]
सर्वेन्द्रियमनोहराः
हर [adj]
भीष्मस्तेषां कथाः श्रुत्वा ऋषीणां भावितात्मनाम् । मेने दिविस्थमात्मानं तुष्ट्या परमया युतः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भीष्मस्तेषां
भीष्म [m]
भीष्मस्तेषां
तद् [pron]
कथाः
कथा [f]
श्रुत्वा
श्रु [4. P.]
ऋषीणां
ऋषि [m]
भावितात्मनाम्
भावितात्मन् [adj]
मेने
मन् [8. P.]
दिविस्थम्
दिवि [m]
दिविस्थम्
स्थ [adj]
आत्मानं
आत्मन् [m]
तुष्ट्या
तुष्टि [f]
परमया
परम [adj]
युतः
युत [adj]
ततस्ते भीष्ममामन्त्र्य पाण्डवांश्च महर्षयः । अन्तर्धानं गताः सर्वे सर्वेषामेव पश्यताम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततस्ते
ततस् [ind]
ततस्ते
तद् [pron]
भीष्मम्
भीष्म [m]
आमन्त्र्य
आमन्त्रय् [Denom. Ā.]
पाण्डवांश्च
पाण्डव [m]
पाण्डवांश्च
च [ind]
महर्षयः
महत् [adj]
महर्षयः
ऋषि [m]
अन्तर्धानं
अन्तर्धान [n]
गताः
गम् [6. Ā.]
सर्वे
सर्व [pron]
सर्वेषाम्
सर्व [pron]
एव
एव [ind]
पश्यताम्
दृश् [6. P.]
तानृषीन्सुमहाभागानन्तर्धानगतानपि । पाण्डवास्तुष्टुवुः सर्वे प्रणेमुश्च मुहुर्मुहुः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तान्
तद् [pron]
ऋषीन्
ऋषि [m]
सुमहाभागान्
सु [ind]
सुमहाभागान्
महाभाग [adj]
अन्तर्धानगतान्
अन्तर्धान [n]
अन्तर्धानगतान्
गम् [6. Ā.]
अपि
अपि [ind]
पाण्डवास्तुष्टुवुः
पाण्डव [m]
पाण्डवास्तुष्टुवुः
स्तु [1. Ā.]
सर्वे
सर्व [pron]
प्रणेमुश्च
प्रणम् [1. Ā.]
प्रणेमुश्च
च [ind]
मुहुर्
मुहुर् [ind]
मुहुः
मुहुर् [ind]
प्रसन्नमनसः सर्वे गाङ्गेयं कुरुसत्तमाः । उपतस्थुर्यथोद्यन्तमादित्यं मन्त्रकोविदाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रसन्नमनसः
प्रसद् [1. Ā.]
प्रसन्नमनसः
मनस् [n]
सर्वे
सर्व [pron]
गाङ्गेयं
गाङ्गेय [m]
कुरुसत्तमाः
कुरु [m]
कुरुसत्तमाः
सत्तम [adj]
उपतस्थुर्
उपस्था [1. Ā.]
यथोद्यन्तम्
यथा [ind]
यथोद्यन्तम्
उदि [4. Ā.]
आदित्यं
आदित्य [m]
मन्त्रकोविदाः
मन्त्र [mn]
मन्त्रकोविदाः
कोविद [adj]
प्रभावात्तपसस्तेषामृषीणां वीक्ष्य पाण्डवाः । प्रकाशन्तो दिशः सर्वा विस्मयं परमं ययुः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रभावात्
प्रभाव [m]
तपसस्तेषाम्
तपस् [n]
तपसस्तेषाम्
तद् [pron]
ऋषीणां
ऋषि [m]
वीक्ष्य
वीक्ष् [4. P.]
पाण्डवाः
पाण्डव [m]
प्रकाशन्तो
प्रकाश् [1. P.]
दिशः
दिश् [f]
सर्वा
सर्व [pron]
विस्मयं
विस्मय [m]
परमं
परम [adj]
ययुः
या [2. Ā.]
महाभाग्यं परं तेषामृषीणामनुचिन्त्य ते । पाण्डवाः सह भीष्मेण कथाश्चक्रुस्तदाश्रयाः ॥
English Translation
Thinking of the high blessedness and power of those Rishis, the Pandava princes began to discourse on the subject with their grandfather Bhishma.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
महाभाग्यं
महत् [adj]
महाभाग्यं
भाग्य [n]
परं
पर [pron]
तेषाम्
तद् [pron]
ऋषीणाम्
ऋषि [m]
अनुचिन्त्य
अनुचिन्तय् [10. Ā.]
ते
तद् [pron]
पाण्डवाः
पाण्डव [m]
सह
सह [ind]
भीष्मेण
भीष्म [m]
कथाश्चक्रुस्तदाश्रयाः
कथा [f]
कथाश्चक्रुस्तदाश्रयाः
कृ [2. Ā.]
कथाश्चक्रुस्तदाश्रयाः
तद् [pron]
कथाश्चक्रुस्तदाश्रयाः
आश्रय [m]
कथान्ते शिरसा पादौ स्पृष्ट्वा भीष्मस्य पाण्डवः । धर्म्यं धर्मसुतः प्रश्नं पर्यपृच्छद्युधिष्ठिरः ॥
English Translation
Vaishampayana said After that conversation was over, the pious Yudhishthira, the son of Pandu, touched Bhishma's feet with his head and then resumed his questions about morality and virtue.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कथान्ते
कथा [f]
कथान्ते
अन्त [m]
शिरसा
शिरस् [n]
पादौ
पाद [m]
स्पृष्ट्वा
स्पृश् [6. Ā.]
भीष्मस्य
भीष्म [m]
पाण्डवः
पाण्डव [m]
धर्म्यं
धर्म्य [adj]
धर्मसुतः
धर्म [mn]
धर्मसुतः
सुत [m]
प्रश्नं
प्रश्न [m]
पर्यपृच्छद्
परिप्रच्छ् [6. Ā.]
युधिष्ठिरः
युधिष्ठिर [m]
के देशाः के जनपदा आश्रमाः के च पर्वताः । प्रकृष्टाः पुण्यतः काश्च ज्ञेया नद्यः पितामह ॥
English Translation
Yudhishthira said Which countries, which provinces, which hermitages, which mountains, and which rivers, O grandfather, are the foremost in sancity.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
के
क [pron]
देशाः
देश [m]
के
क [pron]
जनपदा
जनपद [m]
आश्रमाः
आश्रम [mn]
के
क [pron]
च
च [ind]
पर्वताः
पर्वत [mn]
प्रकृष्टाः
प्रकृष्ट [adj]
पुण्यतः
पुण्य [n]
काश्च
क [pron]
काश्च
च [ind]
ज्ञेया
ज्ञा [4. Ā.]
नद्यः
नदी [f]
पितामह
पितामह [m]
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । शिलोञ्छवृत्तेः संवादं सिद्धस्य च युधिष्ठिर ॥
English Translation
Bhishma said Regarding it is cited the old conversation between a Brahmana in the observance of the Shila and the Unccha vows, O Yudhishthira, and a Rishi crowned with ascetic merits.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अत्राप्युदाहरन्तीमम्
अत्र [ind]
अत्राप्युदाहरन्तीमम्
अपि [ind]
अत्राप्युदाहरन्तीमम्
उदाहृ [2. P.]
अत्राप्युदाहरन्तीमम्
इदम् [pron]
इतिहासं
इतिहास [mn]
पुरातनम्
पुरातन [adj]
शिलोञ्छवृत्तेः
शिल [mn]
शिलोञ्छवृत्तेः
उञ्छ [m]
शिलोञ्छवृत्तेः
वृत्ति [f]
संवादं
संवाद [m]
सिद्धस्य
सिद्ध [m]
च
च [ind]
युधिष्ठिर
युधिष्ठिर [m]
इमां कश्चित्परिक्रम्य पृथिवीं शैलभूषिताम् । असकृद्द्विपदां श्रेष्ठः श्रेष्ठस्य गृहमेधिनः ॥
English Translation
Once on a time, a foremost person, having travelled over this entire Earth adorned with mountains, arrived at last in the house of a foremost person living like a householder in accordance with the shila vow. The latter welcomed his guest with due rites. Received with such hospitality, the happy Rishi passed the night happily in the house of his host.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इमां
इदम् [pron]
कश्चित्
कश्चित् [pron]
परिक्रम्य
परिक्रम् [6. P.]
पृथिवीं
पृथिवी [f]
शैलभूषिताम्
शैल [mn]
शैलभूषिताम्
भूषय् [10. Ā.]
असकृद्
असकृत् [ind]
द्विपदां
द्विपद् [m]
श्रेष्ठः
श्रेष्ठ [adj]
श्रेष्ठस्य
श्रेष्ठ [adj]
गृहमेधिनः
गृहमेधिन् [m]
शिलवृत्तेर्गृहं प्राप्तः स तेन विधिनार्चितः । कृतकृत्य उपातिष्ठत्सिद्धं तमतिथिं तदा ॥
English Translation
The next morning the Brahmana in the observance of the Shila vow, having finished all his morning acts and rites and purified himself duly, gladly approached his guest crowned with ascetic success.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शिलवृत्तेर्
शिल [mn]
शिलवृत्तेर्
वृत्ति [f]
गृहं
गृह [mn]
प्राप्तः
प्राप् [1. P.]
स
तद् [pron]
तेन
तद् [pron]
विधिनार्चितः
विधि [m]
विधिनार्चितः
अर्चय् [10. Ā.]
कृतकृत्य
कृतकृत्य [adj]
उपातिष्ठत्
उपस्था [1. Ā.]
सिद्धं
सिद्ध [m]
तम्
तद् [pron]
अतिथिं
अतिथि [m]
तदा
तदा [ind]
तौ समेत्य महात्मानौ सुखासीनौ कथाः शुभाः । चक्रतुर्वेदसंबद्धास्तच्छेषकृतलक्षणाः ॥
English Translation
Meeting with each other and seated at their ease, the two began to take on agreeable subjects of the Vedas and the Upanishads.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तौ
तद् [pron]
समेत्य
समे [2. P.]
महात्मानौ
महात्मन् [adj]
सुखासीनौ
सुख [adj]
सुखासीनौ
आस् [4. P.]
कथाः
कथा [f]
शुभाः
शुभ [adj]
चक्रतुर्
कृ [2. Ā.]
वेदसम्बद्धास्तच्छेषकृतलक्षणाः
वेद [m]
वेदसम्बद्धास्तच्छेषकृतलक्षणाः
सम्बन्ध् [9. Ā.]
वेदसम्बद्धास्तच्छेषकृतलक्षणाः
तद् [pron]
वेदसम्बद्धास्तच्छेषकृतलक्षणाः
शेष [mn]
वेदसम्बद्धास्तच्छेषकृतलक्षणाः
कृ [2. Ā.]
वेदसम्बद्धास्तच्छेषकृतलक्षणाः
लक्षण [n]
शिलवृत्तिः कथान्ते तु सिद्धमामन्त्र्य यत्नतः । प्रश्नं पप्रच्छ मेधावी यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥
English Translation
Towards the conclusion of the discourse, the Brahmana in the observance of the Shila vow respectfully addressed the Rishi crowned with success. Gifted with intelligence, he put this very question which you, O Yudhishthira have put to me.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शिलवृत्तिः
शिल [mn]
शिलवृत्तिः
वृत्ति [f]
कथान्ते
कथा [f]
कथान्ते
अन्त [m]
तु
तु [ind]
सिद्धम्
सिद्ध [m]
आमन्त्र्य
आमन्त्रय् [Denom. Ā.]
यत्नतः
यत्न [m]
प्रश्नं
प्रश्न [m]
पप्रच्छ
प्रच्छ् [1. P.]
मेधावी
मेधाविन् [adj]
यन्मां
यद् [pron]
यन्मां
मद् [pron]
त्वं
त्वद् [pron]
परिपृच्छसि
परिप्रच्छ् [6. Ā.]
के देशाः के जनपदाः केऽऽश्रमाः के च पर्वताः । प्रकृष्टाः पुण्यतः काश्च ज्ञेया नद्यस्तदुच्यताम् ॥
English Translation
Yudhishthira said Which countries, which provinces, which hermitages, which mountains, and which rivers, O grandfather, are the foremost in sancity.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
के
क [pron]
देशाः
देश [m]
के
क [pron]
जनपदा
जनपद [m]
आश्रमाः
आश्रम [mn]
के
क [pron]
च
च [ind]
पर्वताः
पर्वत [mn]
प्रकृष्टाः
प्रकृष्ट [adj]
पुण्यतः
पुण्य [n]
काश्च
क [pron]
काश्च
च [ind]
ज्ञेया
ज्ञा [4. Ā.]
नद्यः
नदी [f]
पितामह
पितामह [m]
ते देशास्ते जनपदास्तेऽऽश्रमास्ते च पर्वताः । येषां भागीरथी गङ्गा मध्येनैति सरिद्वरा ॥
English Translation
The Rishi said Those countries, those provinces, those retreats, and those mountains, should be considered as the foremost in sanctity through which or by the side of which that foremost of all rivers viz., Bhagirathi, flows.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
के
क [pron]
देशाः
देश [m]
के
क [pron]
जनपदा
जनपद [m]
आश्रमाः
आश्रम [mn]
के
क [pron]
च
च [ind]
पर्वताः
पर्वत [mn]
येषां
यद् [pron]
भागीरथी
भागीरथी [f]
गङ्गा
गङ्गा [f]
मध्येनैति
मध्य [n]
मध्येनैति
इ [5. Ā.]
सरिद्वरा
सरित् [f]
सरिद्वरा
वर [adj]
तपसा ब्रह्मचर्येण यज्ञैस्त्यागेन वा पुनः । गतिं तां न लभेज्जन्तुर्गङ्गां संसेव्य यां लभेत् ॥
English Translation
The end which a creature can attain by penances by Brahmacharyya by sacrifices or by practising Renunciation, one is sure to attain by only living by the side of the Bhagirathi and bathing in its sacred waters.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तपसा
तपस् [n]
ब्रह्मचर्येण
ब्रह्मचर्य [n]
सत्येन
सत्य [n]
च
च [ind]
दमेन
दम [m]
च
च [ind]
गतिं
गति [f]
तां
तद् [pron]
न
न [ind]
लभेज्जन्तुर्
लभ् [1. P.]
लभेज्जन्तुर्
जन्तु [m]
गङ्गां
गङ्गा [f]
संसेव्य
संसेव् [1. Ā.]
यां
यद् [pron]
लभेत्
लभ् [1. P.]
स्पृष्टानि येषां गाङ्गेयैस्तोयैर्गात्राणि देहिनाम् । न्यस्तानि न पुनस्तेषां त्यागः स्वर्गाद्विधीयते ॥
English Translation
Those creatures whose bodies have been sprinkled with the sacred waters of Bhagirathi or whose bones have been laid in that sacred stream, have not to fall away from heaven at any time.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स्पृष्टानि
स्पृश् [6. Ā.]
येषां
यद् [pron]
गाङ्गेयैस्तोयैर्
गाङ्गेय [adj]
गाङ्गेयैस्तोयैर्
तोय [n]
गात्राणि
गात्र [n]
देहिनाम्
देहिन् [m]
न्यस्तानि
न्यस् [2. P.]
न
न [ind]
पुनस्तेषां
पुनर् [ind]
पुनस्तेषां
तद् [pron]
त्यागः
त्याग [m]
स्वर्गाद्
स्वर्ग [m]
विधीयते
विधा [3. Ā.]
सर्वाणि येषां गाङ्गेयैस्तोयैः कृत्यानि देहिनाम् । गां त्यक्त्वा मानवा विप्र दिवि तिष्ठन्ति तेऽचलाः ॥
English Translation
Those men, O learned Brahmana, who use the waters of Bhagirathi in all their acts surely go to heaven after death.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स्पृष्टानि
स्पृश् [6. Ā.]
येषां
यद् [pron]
गाङ्गेयैस्तोयैर्
गाङ्गेय [adj]
गाङ्गेयैस्तोयैर्
तोय [n]
गात्राणि
गात्र [n]
देहिनाम्
देहिन् [m]
गां
गो [mf]
त्यक्त्वा
त्यज् [1. Ā.]
मानवा
मानव [m]
विप्र
विप्र [m]
दिवि
दिव् [m]
तिष्ठन्ति
स्था [1. Ā.]
ते
तद् [pron]
ऽचलाः
अचल [adj]
पूर्वे वयसि कर्माणि कृत्वा पापानि ये नराः । पश्चाद्गङ्गां निषेवन्ते तेऽपि यान्त्युत्तमां गतिम् ॥
English Translation
Even those men who, having committed various sinful deeds in the first part of their lives, live in after years by the side of Ganga, succeed in attaining to a very superior end.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पूर्वे
पूर्व [pron]
वयसि
वयस् [n]
कर्माणि
कर्मन् [n]
कृत्वा
कृ [2. Ā.]
पापानि
पाप [n]
ये
यद् [pron]
नराः
नर [m]
पश्चाद्
पश्चात् [ind]
गङ्गां
गङ्गा [f]
निषेवन्ते
निषेव् [1. Ā.]
ते
तद् [pron]
ऽपि
अपि [ind]
यान्त्युत्तमां
या [2. Ā.]
यान्त्युत्तमां
उत्तम [adj]
गतिम्
गति [f]