Special Call Prof. Jay L. Garfield Commemorative Volume · Submissions Open
Announcements Newsletters About Us Contact
Search
MBh
Mahābhārata • Parva 8 (Karṇaparva) • Adhyāya 68

Karṇaparva Adhyāya 68

कर्णपर्व • अध्यायः 68

Karṇaparva Adhyāya 68 of the classical Mahābhārata with 64 verses.

Total: 64 Verses • Citations: MBh 8.68.1–64 • 250 Lexicon Terms • Page 1 of 3 (Verses 30 shown)
शल्यस्तु कर्णार्जुनयोर्विमर्दे; बलानि दृष्ट्वा मृदितानि बाणैः । दुर्योधनं यान्तमवेक्षमाणो; संदर्शयद्भारत युद्धभूमिम् ॥
निपातितस्यन्दनवाजिनागं; दृष्ट्वा बलं तद्धतसूतपुत्रम् । दुर्योधनोऽश्रुप्रतिपूर्णनेत्रो; मुहुर्मुहुर्न्यश्वसदार्तरूपः ॥
English Translation
Seeing his army deprived of Karna and his cars, horses and elephants destroyed Duryodhana, with tears trickling down his eyes, sighed again and again in agony.
कर्णं तु शूरं पतितं पृथिव्यां; शराचितं शोणितदिग्धगात्रम् । यदृच्छया सूर्यमिवावनिस्थं; दिदृक्षवः संपरिवार्य तस्थुः ॥
English Translation
Beholding the brave Karna prostrated on earth wounded with shafts and bathed in blood the king of Madras left the battle field on the car deprived of the standard.
प्रहृष्टवित्रस्तविषण्णविस्मृता;स्तथापरे शोकगता इवाभवन् । परे त्वदीयाश्च परस्परेण; यथा यथैषां प्रकृतिस्तथाभवन् ॥
English Translation
Amongst them, belonging to your army as well as to the enemy's some showed signs of joy, some of fear, some of sorrow, some of wonder and some of grief.
प्रविद्धवर्माभरणाम्बरायुधं; धनंजयेनाभिहतं हतौजसम् । निशम्य कर्णं कुरवः प्रदुद्रुवु;र्हतर्षभा गाव इवाकुलाकुलाः ॥
English Translation
Hearing that the mighty Karna had been slain by Dhananjaya and his armour, ornaments, robes and weapons had been displaced, your soldiers fled away in fight like a herd of kine, overcome with fear at losing their bull.
कृत्वा विमर्दं भृशमर्जुनेन; कर्णं हतं केसरिणेव नागम् । दृष्ट्वा शयानं भुवि मद्रराजो; भीतोऽपसर्पत्सरथः सुशीघ्रम् ॥
मद्राधिपश्चापि विमूढचेता;स्तूर्णं रथेनापहृतध्वजेन । दुर्योधनस्यान्तिकमेत्य शीघ्रं; संभाष्य दुःखार्तमुवाच वाक्यम् ॥
English Translation
Approaching Duryodhana speedily on that car devested of standard of the king of Madras, with an aggrieved heart, said sorrowfully.
विशीर्णनागाश्वरथप्रवीरं; बलं त्वदियं यमराष्ट्रकल्पम् । अन्योन्यमासाद्य हतं महद्भि;र्नराश्वनागैर्गिरिकूटकल्पैः ॥
English Translation
“The elephants, horses and the flowers of your army have been killed. On account of those, great car-warriors, horses and elephants, huge as mountains being destroyed your army looks like kingdom of Death.
नैतादृशं भारत युद्धमासी;द्यथाद्य कर्णार्जुनयोर्बभूव । ग्रस्तौ हि कर्णेन समेत्य कृष्णा;वन्ये च सर्वे तव शत्रवो ये ॥
English Translation
Never before, O descendant of Bharata, such a battle had been fought as that between Karna and Arjuna. Kama assailed the two Krishnas and your other enemies.
दैवं तु यत्तत्स्ववशं प्रवृत्तं; तत्पाण्डवान्पाति हिनस्ति चास्मान् । तवार्थसिद्ध्यर्थकरा हि सर्वे; प्रसह्य वीरा निहता द्विषद्भिः ॥
English Translation
Destiny however is in favour of Partha; she is protecting the Pandavas and destroying us. Many horses, who were resolved upon encompassing your end, have been per force killed by the enemy.
कुबेरवैवस्वतवासवानां; तुल्यप्रभावाम्बुपतेश्च वीराः । वीर्येण शौर्येण बलेन चैव; तैस्तैश्च युक्ता विपुलैर्गुणौघैः ॥
अवध्यकल्पा निहता नरेन्द्रा;स्तवार्थकामा युधि पाण्डवेयैः । तन्मा शुचो भारत दिष्टमेत;त्पर्यायसिद्धिर्न सदास्ति सिद्धिः ॥
एतद्वचो मद्रपतेर्निशम्य; स्वं चापनीतं मनसा निरीक्ष्य । दुर्योधनो दीनमना विसंज्ञः; पुनः पुनर्न्यश्वसदार्तरूपः ॥
English Translation
Hearing the words of the king of Madras and remembering his own misdeeds, Duryodhana, deprived of senses, sighed again and again.
तं ध्यानमूकं कृपणं भृशार्त;मार्तायनिर्दीनमुवाच वाक्यम् । पश्येदमुग्रं नरवाजिनागै;रायोधनं वीरहतैः प्रपन्नम् ॥
महीधराभैः पतितैर्महागजैः; सकृत्प्रविद्धैः शरविद्धमर्मभिः । तैर्विह्वलद्भिश्च गतासुभिश्च; प्रध्वस्तयन्त्रायुधवर्मयोधैः ॥
वज्रापविद्धैरिव चाचलेन्द्रै;र्विभिन्नपाषाणमृगद्रुमौषधैः । प्रविद्धघण्टाङ्कुशतोमरध्वजैः; सहेममालै रुधिरौघसंप्लुतैः ॥
शरावभिन्नैः पतितैश्च वाजिभिः; श्वसद्भिरन्यैः क्षतजं वमद्भिः । दीनैः स्तनद्भिः परिवृत्तनेत्रै;र्महीं दशद्भिः कृपणं नदद्भिः ॥
तथापविद्धैर्गजवाजियोधै;र्मन्दासुभिश्चैव गतासुभिश्च । नराश्वनागैश्च रथैश्च मर्दितै;र्मही महावैतरणीव दुर्दृशा ॥
गजैर्निकृत्तापरहस्तगात्रै;रुद्वेपमानैः पतितैः पृथिव्याम् । यशस्विभिर्नागरथाश्वयोधिभिः; पदातिभिश्चाभिमुखैर्हतैः परैः । विशीर्णवर्माभरणाम्बरायुधै;र्वृता निशान्तैरिव पावकैर्मही ॥
English Translation
Covered with the dead bodies of elephants warriors, horsemen and car-warriors of great repute and of foot soldiers killed while combating with one another, divested of armours, ornaments and weapons the Earth looked like the sky covered with clouds.
शरप्रहाराभिहतैर्महाबलै;रवेक्ष्यमाणैः पतितैः सहस्रशः । प्रनष्टसंज्ञैः पुनरुच्छ्वसद्भि;र्मही बभूवानुगतैरिवाग्निभिः । दिवश्च्युतैर्भूरतिदीप्तिमद्भि;र्नक्तं ग्रहैर्द्यौरमलेव दीप्तैः ॥
शरास्तु कर्णार्जुनबाहुमुक्ता; विदार्य नागाश्वमनुष्यदेहान् । प्राणान्निरस्याशु महीमतीयु;र्महोरगा वासमिवाभितोऽस्त्रैः ॥
English Translation
Cutting through the bodies of elephants, horses and men and putting out their vitality the arrows discharged by Karna and Arjuna entered into the earth like serpents entering into their holes with bent heads.
हतैर्मनुष्याश्वगजैश्च संख्ये; शरावभिन्नैश्च रथैर्बभूव । धनंजयस्याधिरथेश्च मार्गे; गजैरगम्या वसुधातिदुर्गा ॥
English Translation
The entire field was blackened with carcasses, corpses, broken cars and arrows shot by Partha and Karna.
रथैर्वरेषून्मथितैश्च योधैः; संस्यूतसूताश्ववरायुधध्वजैः । विशीर्णशस्त्रैर्विनिकृत्तबन्धुरै;र्निकृत्तचक्राक्षयुगत्रिवेणुभिः ॥
विमुक्तयन्त्रैर्निहतैरयस्मयै;र्हतानुषङ्गैर्विनिषङ्गबन्धुरैः । प्रभग्ननीडैर्मणिहेममण्डितैः; स्तृता मही द्यौरिव शारदैर्घनैः ॥
English Translation
Well equipt cars were crushed by their arrows along with the warriors, weapons and standards. Their wheels, joints, axles, yokes, Trivenus, Upaskaras, Amikarsanas, the seats of the drivers and the fixtures of quivers were all broken into pieces. Covered with all these the Earth looked like the sky covered with autumnal clouds.
विकृष्यमणैर्जवनैरलंकृतै;र्हतेश्वरैराजिरथैः सुकल्पितैः । मनुष्यमातङ्गरथाश्वराशिभि;र्द्रुतं व्रजन्तो बहुधा विचूर्णिताः ॥
English Translation
Riderless cars were dragged by quickcoursing horses, men, elephants and horses fled away in no time. And the army was thus completely routed.
सहेमपट्टाः परिघाः परश्वधाः; कडङ्गरायोमुसलानि पट्टिशाः । पेतुश्च खड्गा विमला विकोशा; गदाश्च जाम्बूनदपट्टबद्धाः ॥
English Translation
The battle-field was strewn with maces, battle-axes, lances, clubs, mallets, unsheathed swords and maces covered with cloth of gold.
चापानि रुक्माङ्गदभूषणानि; शराश्च कार्तस्वरचित्रपुङ्खाः । ऋष्ट्यश्च पीता विमला विकोशाः; प्रासाः सखड्गाः कनकावभासाः ॥
छत्राणि वालव्यजनानि शङ्खाः; स्रजश्च पुष्पोत्तमहेमचित्राः । कुथाः पताकाम्बरवेष्टिताश्च; किरीटमाला मुकुटाश्च शुभ्राः ॥
प्रकीर्णका विप्रकीर्णाः कुथाश्च; प्रधानमुक्तातरलाश्च हाराः । आपीडकेयूरवराङ्गदानि; ग्रैवेयनिष्काः ससुवर्णसूत्राः ॥
← Previous (Ch. 1217) Full Table of Contents Next (Ch. 1219) →