Śāntiparva Adhyāya 274
शान्तिपर्व • अध्यायः 274
Śāntiparva Adhyāya 274 of the classical Mahābhārata with 61 verses.
Total: 61 Verses
•
Citations: MBh 12.274.1–61
•
250 Lexicon Terms
•
Page 1 of 3 (Verses 30 shown)
पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद । अस्ति वृत्रवधादेव विवक्षा मम जायते ॥
English Translation
Yudhishthira said O grandfather you are endued with great wisdom and thoroughly grounded in every branch of learning. From this very narrative of the destruction of Vritra the wish has arisen in my mind of asking you a question.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पितामह
पितामह [m]
महाप्राज्ञ
महत् [adj]
महाप्राज्ञ
प्राज्ञ [adj]
सर्वशास्त्रविशारद
सर्व [pron]
सर्वशास्त्रविशारद
शास्त्र [n]
सर्वशास्त्रविशारद
विशारद [adj]
अस्ति
अस् [2. P.]
वृत्रवधाद्
वृत्र [m]
वृत्रवधाद्
वध [m]
एव
एव [ind]
विवक्षा
विवक्षा [f]
मम
मद् [pron]
जायते
जन् [4. P.]
ज्वरेण मोहितो वृत्रः कथितस्ते जनाधिप । निहतो वासवेनेह वज्रेणेति ममानघ ॥
English Translation
You have said, O king, that Vritra was Stupefied by Fever, and that then, O sinless one, he was killed by Vasava with the thunderboli.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ज्वरेण
ज्वर [m]
मोहितो
मोहय् [10. Ā.]
वृत्रः
वृत्र [m]
कथितस्ते
कथय् [10. Ā.]
कथितस्ते
त्वद् [pron]
जनाधिप
जनाधिप [m]
निहतो
निहन् [2. Ā.]
वासवेनेह
वासव [m]
वासवेनेह
इह [ind]
वज्रेणेति
वज्र [mn]
वज्रेणेति
इति [ind]
ममानघ
मद् [pron]
ममानघ
अनघ [adj]
कथमेष महाप्राज्ञ ज्वरः प्रादुरभूत्कुतः । ज्वरोत्पत्तिं निपुणतः श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो ॥
English Translation
How did this Fever, O you of great wisdom, originale, O lord, I wish to hear fully of the origin of Fever,
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कथम्
कथम् [ind]
एष
एतद् [pron]
महाप्राज्ञ
महत् [adj]
महाप्राज्ञ
प्राज्ञ [adj]
ज्वरः
ज्वर [m]
प्रादुरभूत्
प्रादुर्भू [1. P.]
कुतः
कुतस् [ind]
ज्वरोत्पत्तिं
ज्वर [m]
ज्वरोत्पत्तिं
उत्पत्ति [f]
निपुणतः
निपुणतस् [ind]
श्रोतुम्
श्रु [4. P.]
इच्छाम्यहं
इष् [1. P.]
इच्छाम्यहं
मद् [pron]
प्रभो
प्रभु [m]
शृणु राजञ्ज्वरस्येह संभवं लोकविश्रुतम् । विस्तरं चास्य वक्ष्यामि यादृशं चैव भारत ॥
English Translation
Listen, O king, to the origin, known all over the world, of Fever! I shall describe fully this topic, fully explaining how Fever first came into existence, O Bharata.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शृणु
श्रु [4. P.]
राजञ्
राजन् [m]
ज्वरस्येह
ज्वर [m]
ज्वरस्येह
इह [ind]
संभवं
सम्भव [m]
लोकविश्रुतम्
लोक [m]
लोकविश्रुतम्
विश्रु [5. Ā.]
विस्तरं
विस्तर [m]
चास्य
च [ind]
चास्य
इदम् [pron]
वक्ष्यामि
वच् [2. P.]
यादृशं
यादृश [adj]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
भारत
भारत [m]
पुरा मेरोर्महाराज शृङ्गं त्रैलोक्यविश्रुतम् । ज्योतिष्कं नाम सावित्रं सर्वरत्नविभूषितम् । अप्रमेयमनाधृष्यं सर्वलोकेषु भारत ॥
English Translation
In days of yore, O king, there was a summit, named Savitri, of the mountains of Meru. Adored of all the worlds, it was endued with great effulgence and adorned with every sort of jewels and gems.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पुरा
पुरा [ind]
मेरोर्
मेरु [m]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
शृङ्गं
शृङ्ग [n]
त्रैलोक्यविश्रुतम्
त्रैलोक्य [n]
त्रैलोक्यविश्रुतम्
विश्रु [5. Ā.]
ज्योतिष्कं
ज्योतिष्क [n]
नाम
नाम [ind]
सावित्रं
सावित्र [adj]
सर्वरत्नविभूषितम्
सर्व [pron]
सर्वरत्नविभूषितम्
रत्न [mn]
सर्वरत्नविभूषितम्
विभूषय् [10. P.]
अप्रमेयम्
अप्रमेय [adj]
अनाधृष्यं
अनाधृष्य [adj]
सर्वलोकेषु
सर्व [pron]
सर्वलोकेषु
लोक [m]
भारत
भारत [m]
तत्र देवो गिरितटे हेमधातुविभूषिते । पर्यङ्क इव विभ्राजन्नुपविष्टो बभूव ह ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्र
तत्र [ind]
देवो
देव [m]
गिरितटे
गिरि [m]
गिरितटे
तट [mn]
हेमधातुविभूषिते
हेमन् [n]
हेमधातुविभूषिते
धातु [mn]
हेमधातुविभूषिते
विभूषय् [10. P.]
पर्यङ्क
पर्यङ्क [m]
इव
इव [ind]
विभ्राजन्न्
विभ्राज् [1. P.]
उपविष्टो
उपविश् [6. P.]
बभूव
भू [1. Ā.]
ह
ह [ind]
शैलराजसुता चास्य नित्यं पार्श्वे स्थिता बभौ । तथा देवा महात्मानो वसवश्च महौजसः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शैलराजसुता
शैलराजसुता [f]
चास्य
च [ind]
चास्य
इदम् [pron]
नित्यं
नित्यम् [ind]
पार्श्वे
पार्श्व [mn]
स्थिता
स्था [1. Ā.]
बभौ
भा [2. Ā.]
तथा
तथा [ind]
देवा
देव [m]
महात्मानो
महात्मन् [adj]
वसवश्च
वसु [mn]
वसवश्च
च [ind]
महौजसः
महत् [adj]
महौजसः
ओजस् [n]
तथैव च महात्मानावश्विनौ भिषजां वरौ । तथा वैश्रवणो राजा गुह्यकैरभिसंवृतः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथैव
तथा [ind]
तथैव
एव [ind]
च
च [ind]
महात्मानावश्विनौ
महात्मन् [adj]
महात्मानावश्विनौ
अश्विन् [m]
भिषजां
भिषज् [m]
वरौ
वर [adj]
तथा
तथा [ind]
वैश्रवणो
वैश्रवण [m]
राजा
राजन् [m]
गुह्यकैर्
गुह्यक [m]
अभिसंवृतः
अभिसंवृ [5. P.]
यक्षाणामधिपः श्रीमान्कैलासनिलयः प्रभुः । अङ्गिरःप्रमुखाश्चैव तथा देवर्षयोऽपरे ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यक्षाणाम्
यक्ष [m]
अधिपः
अधिप [m]
श्रीमान्
श्रीमत् [adj]
कैलासनिलयः
कैलास [m]
कैलासनिलयः
निलय [m]
प्रभुः
प्रभु [m]
अङ्गिरःप्रमुखाश्चैव
अङ्गिरस् [m]
अङ्गिरःप्रमुखाश्चैव
प्रमुख [adj]
अङ्गिरःप्रमुखाश्चैव
च [ind]
अङ्गिरःप्रमुखाश्चैव
एव [ind]
तथा
तथा [ind]
देवर्षयो
देवर्षि [m]
ऽपरे
अपर [pron]
विश्वावसुश्च गन्धर्वस्तथा नारदपर्वतौ । अप्सरोगणसंघाश्च समाजग्मुरनेकशः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
विश्वावसुश्च
विश्वावसु [m]
विश्वावसुश्च
च [ind]
गन्धर्वस्तथा
गन्धर्व [m]
गन्धर्वस्तथा
तथा [ind]
नारदपर्वतौ
नारद [m]
नारदपर्वतौ
पर्वत [mn]
अप्सरोगणसंघाश्च
अप्सरस् [f]
अप्सरोगणसंघाश्च
गण [m]
अप्सरोगणसंघाश्च
संघ [m]
अप्सरोगणसंघाश्च
च [ind]
समाजग्मुर्
समागम् [6. P.]
अनेकशः
अनेकशस् [ind]
ववौ शिवः सुखो वायुर्नानागन्धवहः शुचिः । सर्वर्तुकुसुमोपेताः पुष्पवन्तो महाद्रुमाः ॥
English Translation
A pure and auspicious air carrying various sorts of perfumes, blew there. The trees that stood there were adorned with the flowers of all seasons.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ववौ
वा [2. Ā.]
शिवः
शिव [adj]
सुखो
सुख [adj]
वायुर्
वायु [m]
नानागन्धवहः
नाना [ind]
नानागन्धवहः
गन्ध [mn]
नानागन्धवहः
वह [adj]
शुचिः
शुचि [adj]
सर्वर्तुकुसुमोपेताः
सर्व [pron]
सर्वर्तुकुसुमोपेताः
ऋतु [m]
सर्वर्तुकुसुमोपेताः
कुसुम [n]
सर्वर्तुकुसुमोपेताः
उपे [2. Ā.]
पुष्पवन्तो
पुष्पवत् [adj]
महाद्रुमाः
महत् [adj]
महाद्रुमाः
द्रुम [m]
तथा विद्याधराश्चैव सिद्धाश्चैव तपोधनाः । महादेवं पशुपतिं पर्युपासन्त भारत ॥
English Translation
A large number of Vidyadharas, Siddhas and ascetics, too, O Bharata, went there for waiting upon Mahadeva, that Lord of all creatures.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथा
तथा [ind]
विद्याधराश्चैव
विद्याधर [m]
विद्याधराश्चैव
च [ind]
विद्याधराश्चैव
एव [ind]
सिद्धाश्चैव
सिद्ध [m]
सिद्धाश्चैव
च [ind]
सिद्धाश्चैव
एव [ind]
तपोधनाः
तपोधन [adj]
महादेवं
महादेव [m]
पशुपतिं
पशुपति [m]
पर्युपासन्त
पर्युपास् [4. P.]
भारत
भारत [m]
भूतानि च महाराज नानारूपधराण्यथ । राक्षसाश्च महारौद्राः पिशाचाश्च महाबलाः ॥
English Translation
Many ghosts also, of various forms and aspects, and many fearful Rakshasas and powerful Pishachas, of various forms, mad with joy, and armed with various sorts of uplifted weapons forming the train of Mahadeva, were there, every one of whom looked like a blazing fire energy.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भूतानि
भूत [mn]
च
च [ind]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
नानारूपधराण्यथ
नाना [ind]
नानारूपधराण्यथ
रूप [n]
नानारूपधराण्यथ
धर [adj]
नानारूपधराण्यथ
अथ [ind]
राक्षसाश्च
राक्षस [m]
राक्षसाश्च
च [ind]
महारौद्राः
महत् [adj]
महारौद्राः
रौद्र [adj]
पिशाचाश्च
पिशाच [m]
पिशाचाश्च
च [ind]
महाबलाः
महत् [adj]
महाबलाः
बल [mn]
बहुरूपधरा हृष्टा नानाप्रहरणोद्यताः । देवस्यानुचरास्तत्र तस्थिरे चानलोपमाः ॥
English Translation
Many ghosts also, of various forms and aspects, and many fearful Rakshasas and powerful Pishachas, of various forms, mad with joy, and armed with various sorts of uplifted weapons forming the train of Mahadeva, were there, every one of whom looked like a blazing fire energy.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
बहुरूपधरा
बहु [adj]
बहुरूपधरा
रूप [n]
बहुरूपधरा
धर [adj]
हृष्टा
हृष् [1. P.]
नानाप्रहरणोद्यताः
नाना [ind]
नानाप्रहरणोद्यताः
प्रहरण [n]
नानाप्रहरणोद्यताः
उद्यम् [6. P.]
देवस्यानुचरास्तत्र
देव [m]
देवस्यानुचरास्तत्र
अनुचर [adj]
देवस्यानुचरास्तत्र
तत्र [ind]
तस्थिरे
स्था [1. Ā.]
चानलोपमाः
च [ind]
चानलोपमाः
अनल [m]
चानलोपमाः
उपम [adj]
नन्दी च भगवांस्तत्र देवस्यानुमते स्थितः । प्रगृह्य ज्वलितं शूलं दीप्यमानं स्वतेजसा ॥
English Translation
The illustrious Nandi stood there obeying the great god, shining with his own energy and armed with a lance that resembled a flame of fire.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नन्दी
नन्दिन् [m]
च
च [ind]
भगवांस्तत्र
भगवत् [adj]
भगवांस्तत्र
तत्र [ind]
देवस्यानुमते
देव [m]
देवस्यानुमते
अनुमत [n]
स्थितः
स्था [1. Ā.]
प्रगृह्य
प्रग्रह् [9. Ā.]
ज्वलितं
ज्वल् [1. Ā.]
शूलं
शूल [mn]
दीप्यमानं
दीप् [4. P.]
स्वतेजसा
स्व [adj]
स्वतेजसा
तेजस् [n]
गङ्गा च सरितां श्रेष्ठा सर्वतीर्थजलोद्भवा । पर्युपासत तं देवं रूपिणी कुरुनन्दन ॥
English Translation
Ganga, also, that foremost of all Rivers and originating from all sacred waters in the universe, waited there in her embodied form, O son of Kuru, upon that illustrious gods.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
गङ्गा
गङ्गा [f]
च
च [ind]
सरितां
सरित् [f]
श्रेष्ठा
श्रेष्ठ [adj]
सर्वतीर्थजलोद्भवा
सर्व [pron]
सर्वतीर्थजलोद्भवा
तीर्थ [mn]
सर्वतीर्थजलोद्भवा
जल [n]
सर्वतीर्थजलोद्भवा
उद्भव [adj]
पर्युपासत
पर्युपास् [4. P.]
तं
तद् [pron]
देवं
देव [m]
रूपिणी
रूपिन् [adj]
कुरुनन्दन
कुरु [m]
कुरुनन्दन
नन्दन [m]
एवं स भगवांस्तत्र पूज्यमानः सुरर्षिभिः । देवैश्च सुमहाभागैर्महादेवो व्यतिष्ठत ॥
English Translation
Thus worshipped by the celestial Rishis and the gods, the illustrious Mahadeva of great energy lived on that summit of Meru.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवं
एवम् [ind]
स
तद् [pron]
भगवांस्तत्र
भगवन्त् [m]
भगवांस्तत्र
तत्र [ind]
पूज्यमानः
पूजय् [10. Ā.]
सुरर्षिभिः
सुरर्षि [m]
देवैश्च
देव [m]
देवैश्च
च [ind]
सुमहाभागैर्
सु [ind]
सुमहाभागैर्
महाभाग [adj]
महादेवो
महादेव [m]
व्यतिष्ठत
विष्ठा [1. Ā.]
कस्यचित्त्वथ कालस्य दक्षो नाम प्रजापतिः । पूर्वोक्तेन विधानेन यक्ष्यमाणोऽन्वपद्यत ॥
English Translation
After sometime had gone away, the Prajapati Daksha began to celebrate a sacrifice according to ancient rites.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कस्यचित्
कश्चित् [pron]
त्वथ
तु [ind]
त्वथ
अथ [ind]
कालस्य
काल [m]
दक्षो
दक्ष [m]
नाम
नाम [ind]
प्रजापतिः
प्रजापति [m]
पूर्वोक्तेन
पूर्व [pron]
पूर्वोक्तेन
वच् [2. P.]
विधानेन
विधान [n]
यक्ष्यमाणो
यज् [2. P.]
ऽन्वपद्यत
अनुपद् [4. P.]
ततस्तस्य मखं देवाः सर्वे शक्रपुरोगमाः । गमनाय समागम्य बुद्धिमापेदिरे तदा ॥
English Translation
All the gods in a body headed by Sakra, resolved to repair to that sacrifice of Daksha.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततस्तस्य
ततस् [ind]
ततस्तस्य
तद् [pron]
मखं
मख [m]
देवाः
देव [m]
सर्वे
सर्व [pron]
शक्रपुरोगमाः
शक्र [m]
शक्रपुरोगमाः
पुरोगम [adj]
गमनाय
गमन [n]
समागम्य
समागम् [6. P.]
बुद्धिम्
बुद्धि [f]
आपेदिरे
आपद् [4. P.]
तदा
तदा [ind]
ते विमानैर्महात्मानो ज्वलितैर्ज्वलनप्रभाः । देवस्यानुमतेऽगच्छन्गङ्गाद्वारमिति श्रुतिः ॥
English Translation
We have heard that the great gods ordered by Mahadeva, mounted their celestial cars resembling the fire or the Sun in sheen, and proceeded to that spot whence the Ganges is said to issue.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ते
तद् [pron]
विमानैर्
विमान [mn]
महात्मानो
महात्मन् [adj]
ज्वलितैर्
ज्वल् [1. Ā.]
ज्वलनप्रभाः
ज्वलन [m]
ज्वलनप्रभाः
प्रभा [f]
देवस्यानुमते
देव [m]
देवस्यानुमते
अनुमत [n]
ऽगच्छन्
गम् [6. Ā.]
गङ्गाद्वारम्
गङ्गाद्वार [n]
इति
इति [ind]
श्रुतिः
श्रुति [f]
प्रस्थिता देवता दृष्ट्वा शैलराजसुता तदा । उवाच वचनं साध्वी देवं पशुपतिं पतिम् ॥
English Translation
Seeing the deities depart, the excellent daughter of the king of mountains, addressed her divine husband, viz., the Lord of all creatures, and said, O illustrious one, who are those gods headed by Shakra going? O you who know the truth, tell me truly, for a great doubt has possessed my mind.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रस्थिता
प्रस्था [1. Ā.]
देवता
देवता [f]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
शैलराजसुता
शैलराजसुता [f]
तदा
तदा [ind]
उवाच
वच् [2. P.]
वचनं
वचन [n]
साध्वी
साधु [adj]
देवं
देव [m]
पशुपतिं
पशुपति [m]
पतिम्
पति [m]
भगवन्क्व नु यान्त्येते देवाः शक्रपुरोगमाः । ब्रूहि तत्त्वेन तत्त्वज्ञ संशयो मे महानयम् ॥
English Translation
Seeing the deities depart, the excellent daughter of the king of mountains, addressed her divine husband, viz., the Lord of all creatures, and said, O illustrious one, who are those gods headed by Shakra going? O you who know the truth, tell me truly, for a great doubt has possessed my mind.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भगवन्
भगवन्त् [m]
क्व
क्व [ind]
नु
नु [ind]
यान्त्येते
या [2. Ā.]
यान्त्येते
एतद् [pron]
देवाः
देव [m]
शक्रपुरोगमाः
शक्र [m]
शक्रपुरोगमाः
पुरोगम [adj]
ब्रूहि
ब्रू [2. Ā.]
तत्त्वेन
तत्त्व [n]
तत्त्वज्ञ
तत्त्व [n]
तत्त्वज्ञ
ज्ञ [adj]
संशयो
संशय [m]
मे
मद् [pron]
महान्
महत् [adj]
अयम्
इदम् [pron]
दक्षो नाम महाभागे प्रजानां पतिरुत्तमः । हयमेधेन यजते तत्र यान्ति दिवौकसः ॥
English Translation
Maheshvara said 0 highly blessed lady, the excellent Prajapati Daksha is worshipping the gods in a House Sacrifice! These Dwellers of heaven are going there.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दक्षो
दक्ष [m]
नाम
नाम [ind]
महाभागे
महाभाग [adj]
प्रजानां
प्रजा [f]
पतिर्
पति [m]
उत्तमः
उत्तम [adj]
हयमेधेन
हयमेध [m]
यजते
यज् [2. P.]
तत्र
तत्र [ind]
यान्ति
या [2. Ā.]
दिवौकसः
दिवौकस् [m]
यज्ञमेतं महाभाग किमर्थं नाभिगच्छसि । केन वा प्रतिषेधेन गमनं ते न विद्यते ॥
English Translation
Uma said Why, O Mahadeva do you not go to that Sacrifice? What objection is there of your going to that place?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यज्ञम्
यज्ञ [m]
एतं
एतद् [pron]
महाभाग
महाभाग [adj]
किमर्थं
किमर्थम् [ind]
नाभिगच्छसि
न [ind]
नाभिगच्छसि
अभिगम् [1. Ā.]
केन
क [pron]
वा
वा [ind]
प्रतिषेधेन
प्रतिषेध [m]
गमनं
गमन [n]
ते
त्वद् [pron]
न
न [ind]
विद्यते
विद् [6. Ā.]
सुरैरेव महाभागे सर्वमेतदनुष्ठितम् । यज्ञेषु सर्वेषु मम न भाग उपकल्पितः ॥
English Translation
O highly blessed lady, the gods in days of yore made a compact by virtue of which no share was allotted to me of offerings in all Sacrifices.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सुरैर्
सुर [m]
एव
एव [ind]
महाभागे
महाभाग [adj]
सर्वम्
सर्व [pron]
एतद्
एतद् [pron]
अनुष्ठितम्
अनुष्ठा [1. Ā.]
यज्ञेषु
यज्ञ [m]
सर्वेषु
सर्व [pron]
मम
मद् [pron]
न
न [ind]
भाग
भाग [m]
उपकल्पितः
उपकल्पय् [10. Ā.]
पूर्वोपायोपपन्नेन मार्गेण वरवर्णिनि । न मे सुराः प्रयच्छन्ति भागं यज्ञस्य धर्मतः ॥
English Translation
According to that arrangement, O fair one, the gods do not give me, following the old custom, any share of the sacrificial offerings!
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पूर्वोपायोपपन्नेन
पूर्व [pron]
पूर्वोपायोपपन्नेन
उपाय [m]
पूर्वोपायोपपन्नेन
उपपद् [4. P.]
मार्गेण
मार्ग [m]
वरवर्णिनि
वरवर्णिनी [f]
न
न [ind]
मे
मद् [pron]
सुराः
सुर [m]
प्रयच्छन्ति
प्रयम् [1. Ā.]
भागं
भाग [m]
यज्ञस्य
यज्ञ [m]
धर्मतः
धर्म [mn]
भगवन्सर्वभूतेषु प्रभवाभ्यधिको गुणैः । अजेयश्चाप्रधृष्यश्च तेजसा यशसा श्रिया ॥
English Translation
Uma said-O illustrious one, among all gods, you are the foremost in prowess. In merit, in energy, in fame, and in prosperity you are second to none, and you are, indeed superior to all.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भगवन्
भगवन्त् [m]
सर्वभूतेषु
सर्व [pron]
सर्वभूतेषु
भूत [mn]
प्रभवाभ्यधिको
प्रभव [m]
प्रभवाभ्यधिको
अभ्यधिक [adj]
गुणैः
गुण [mn]
अजेयश्चाप्रधृष्यश्च
अजेय [adj]
अजेयश्चाप्रधृष्यश्च
च [ind]
अजेयश्चाप्रधृष्यश्च
अप्रधृष्य [adj]
अजेयश्चाप्रधृष्यश्च
च [ind]
तेजसा
तेजस् [n]
यशसा
यशस् [n]
श्रिया
श्री [f]
अनेन ते महाभाग प्रतिषेधेन भागतः । अतीव दुःखमुत्पन्नं वेपथुश्च ममानघ ॥
English Translation
On account, however, of this disability regarding a share I am filled with great grief, O sinless one, and a treinour fills me from head to foot.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अनेन
इदम् [pron]
ते
त्वद् [pron]
महाभाग
महाभाग [adj]
प्रतिषेधेन
प्रतिषेध [m]
भागतः
भाग [m]
अतीव
अतीव [ind]
दुःखम्
दुःख [n]
उत्पन्नं
उत्पद् [4. P.]
वेपथुश्च
वेपथु [m]
वेपथुश्च
च [ind]
ममानघ
मद् [pron]
ममानघ
अनघ [adj]
एवमुक्त्वा तु सा देवी देवं पशुपतिं पतिम् । तूष्णींभूताभवद्राजन्दह्यमानेन चेतसा ॥
English Translation
Bhishma said Having said these words to her consort, the Lord of all creatures, O monarch, the goddess Parvati remained silent, her heart burning the while in grief.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
उवाच
वच् [2. P.]
वचनं
वचन [n]
साध्वी
साधु [adj]
देवं
देव [m]
पशुपतिं
पशुपति [m]
पतिम्
पति [m]
तूष्णींभूताभवद्
तूष्णीम् [ind]
तूष्णींभूताभवद्
भू [1. Ā.]
तूष्णींभूताभवद्
भू [1. Ā.]
राजन्
राजन् [m]
दह्यमानेन
दह् [2. P.]
चेतसा
चेतस् [n]