Skip to main content
Search
VR
Vālmīki Rāmāyaṇam • Kāṇḍa 3 (Araṇyakāṇḍa) • Sarga 20

Araṇyakāṇḍa Sarga 20

अरण्यकाण्डम् • सर्गः 20

Araṇyakāṇḍa Sarga 20 of the classical Vālmīki Rāmāyaṇa with 18 verses.

Total: 18 Verses • Citations: VR 3.20.1–18 • 175 Lexicon Terms
VR 3.20.1 अनुष्टुप्
स पुनः पतितां दृष्ट्वा क्रोधाच्छूर्पणखां खरः । उवाच व्यक्तता वाचा तामनर्थार्थमागताम् ॥
sa punaḥ patitāṃ dṛṣṭvā krodhācchūrpaṇakhāṃ kharaḥ | uvāca vyaktatā vācā tāmanarthārthamāgatām ||
English Translation
Seeing Sūrpanakhă again lying on the ground, Khara in anger spoke out to that one, who had come to bring on evil.
VR 3.20.2 अनुष्टुप्
मया त्विदानीं शूरास्ते राक्षसा रुधिराशनाः । त्वत्प्रियार्थं विनिर्दिष्टाः किमर्थं रुद्यते पुनः ॥
mayā tvidānīṃ śūrāste rākṣasā rudhirāśanāḥ | tvatpriyārthaṃ vinirdiṣṭāḥ kimarthaṃ rudyate punaḥ ||
English Translation
I had but recently commissioned for your behoof those heroic Rākşasas living on flesh. Why then do you again weep?
VR 3.20.3 अनुष्टुप्
भक्ताश्चैवानुरक्ताश्च हिताश्च मम नित्यशः । घ्नन्तोऽपि न निहन्तव्या न न कुर्युर्वचो मम ॥
bhaktāścaivānuraktāśca hitāśca mama nityaśaḥ | ghnanto'pi na nihantavyā na na kuryurvaco mama ||
English Translation
Bearing regard and attached to me, and ever engaged in my welfare, they, assailed by others, are incapable of being slain; nor do they not obey my orders.
VR 3.20.4 अनुष्टुप्
किमेतच्छ्रोतुमिच्छामि कारणं यत्कृते पुनः । हा नाथेति विनर्दन्ती सर्पवद्वेष्टसे क्षितौ ॥
kimetacchrotumicchāmi kāraṇaṃ yatkṛte punaḥ | hā nātheti vinardantī sarpavadveṣṭase kṣitau ||
English Translation
What can it be? I would hear of the occasion owing to which again, crying ‘Ah lord,' you roll on the earth like a serpent.
VR 3.20.5 अनुष्टुप्
अनाथवद्विलपसि किं नु नाथे मयि स्थिते । उत्तिष्ठोत्तिष्ठ मा भैषीर्वैक्लव्यं त्यज्यतामिह ॥
anāthavadvilapasi kiṃ nu nāthe mayi sthite | uttiṣṭhottiṣṭha mā bhaiṣīrvaiklavyaṃ tyajyatāmiha ||
English Translation
Why do you be weep like one forlorn, while I your lord, am living? Arise! Arise! Do not fear, cast off your stupor.
VR 3.20.6 अनुष्टुप्
इत्येवमुक्ता दुर्धर्षा खरेण परिसान्त्विता । विमृज्य नयने सास्रे खरं भ्रातरमब्रवीत् ॥
ityevamuktā durdharṣā khareṇa parisāntvitā | vimṛjya nayane sāsre kharaṃ bhrātaramabravīt ||
English Translation
Thus addressed, and consoled by Khara, that irrepressible one, wiping her eyes, spoke to Khara.
VR 3.20.7 अनुष्टुप्
प्रेषिताश्च त्वया शूरा राक्षसास्ते चतुर्दश । निहन्तुं राघवं घोरा मत्प्रियार्थं सलक्ष्मणम् ॥
preṣitāśca tvayā śūrā rākṣasāste caturdaśa | nihantuṃ rāghavaṃ ghorā matpriyārthaṃ salakṣmaṇam ||
English Translation
And you also had despatched fourteen heroic Rākṣasas, for my hehoof, for slaying the terrific Rāghava along with Lakşmaņa. But all those, bearing ill will (towards Rāma), bearing darts and pattiśas in their hands, have been slain in conflict by means of weapons penetrating into the vitals.
VR 3.20.8 अनुष्टुप्
ते तु रामेण सामर्षाः शूलपट्टिशपाणयः । समरे निहताः सर्वे सायकैर्मर्मभेदिभिः ॥
te tu rāmeṇa sāmarṣāḥ śūlapaṭṭiśapāṇayaḥ | samare nihatāḥ sarve sāyakairmarmabhedibhiḥ ||
English Translation
The demons who went with spears in their hands were killed, their hearts pierced by Rama's arrows.
VR 3.20.9 अनुष्टुप्
तान्भूमौ पतितान्दृष्ट्वा क्षणेनैव महाबलान् । रामस्य च महत्कर्म महांस्त्रासोऽभवन्मम ॥
tānbhūmau patitāndṛṣṭvā kṣaṇenaiva mahābalān | rāmasya ca mahatkarma mahāṃstrāso'bhavanmama ||
English Translation
Seeing those possessed of great speed, in a moment laid low on the ground, as well as (witnessing) Rāma's mighty deed, great fear has taken possession of me.
VR 3.20.10 अनुष्टुप्
सास्मि भीता समुद्विग्ना विषण्णा च निशाचर । शरणं त्वां पुनः प्राप्ता सर्वतो भयदर्शिनी ॥
sāsmi bhītā samudvignā viṣaṇṇā ca niśācara | śaraṇaṃ tvāṃ punaḥ prāptā sarvato bhayadarśinī ||
English Translation
O ranger of the night, I am afraid, and agitated, and cast down. I have (at length) found in you a refuge, seeing fear on all sides. Will you not rescue me who am sinking in this ocean of grief, having sorrow for its alligators and affright for billows?
VR 3.20.11 अनुष्टुप्
विषादनक्राध्युषिते परित्रासोर्मिमालिनि । किं मां न त्रायसे मग्नां विपुले शोकसागरे ॥
viṣādanakrādhyuṣite paritrāsormimālini | kiṃ māṃ na trāyase magnāṃ vipule śokasāgare ||
English Translation
O ranger of the night, I am afraid, and agitated, and cast down. I have (at length) found in you a refuge, seeing fear on all sides. Will you not rescue me who am sinking in this ocean of grief, having sorrow for its alligators and affright for billows?
VR 3.20.12 अनुष्टुप्
एते च निहता भूमौ रामेण निशितैः शरैः । ये च मे पदवीं प्राप्ता राक्षसाः पिशिताशनाः ॥
ete ca nihatā bhūmau rāmeṇa niśitaiḥ śaraiḥ | ye ca me padavīṃ prāptā rākṣasāḥ piśitāśanāḥ ||
English Translation
And these Rākşasas, living on flesh who had arrived at that place, have been slain by Rāma with sharpened shafts.
VR 3.20.13 उपजातिः
मयि ते यद्यनुक्रोशो यदि रक्षःसु तेषु च । रामेण यदि शक्तिस्ते तेजो वास्ति निशाचर । दण्डकारण्यनिलयं जहि राक्षसकण्टकम् ॥
mayi te yadyanukrośo yadi rakṣaḥsu teṣu ca | rāmeṇa yadi śaktiste tejo vāsti niśācara | daṇḍakāraṇyanilayaṃ jahi rākṣasakaṇṭakam ||
English Translation
If you have any kindness for me as well as those sons of Rākşasas* and, O ranger of night, if you have strength and energy to cope with Rāma, do you kill this thorn of the Rákşasas, who has set up his dwelling in the forest of Dandaka. Another reading is that enemy of mine.
VR 3.20.14 अनुष्टुप्
यदि रामं ममामित्रमद्य त्वं न वधिष्यसि । तव चैवाग्रतः प्राणांस्त्यक्ष्यामि निरपत्रपा ॥
yadi rāmaṃ mamāmitramadya tvaṃ na vadhiṣyasi | tava caivāgrataḥ prāṇāṃstyakṣyāmi nirapatrapā ||
English Translation
If you do not to-day slay that destroyer of foes, Rāma, I shall banishing shame, give up my life in your very presence.
VR 3.20.15 अनुष्टुप्
बुद्ध्याहमनुपश्यामि न त्वं रामस्य संयुगे । स्थातुं प्रतिमुखे शक्तः सचापस्य महारणे ॥
buddhyāhamanupaśyāmi na tvaṃ rāmasya saṃyuge | sthātuṃ pratimukhe śaktaḥ sacāpasya mahāraṇe ||
English Translation
Meseems, you backed by your forecast are incapable of staying in battle before Rāma in high encounter. Some texts-(Rāma) equipped with the bow.
VR 3.20.16 अनुष्टुप्
शूरमानी न शूरस्त्वं मिथ्यारोपितविक्रमः । मानुषौ यन्न शक्नोषि हन्तुं तौ रामलक्ष्मणौ ॥
śūramānī na śūrastvaṃ mithyāropitavikramaḥ | mānuṣau yanna śaknoṣi hantuṃ tau rāmalakṣmaṇau ||
English Translation
You call yourself a hero, yet are not able to kill two humans like Rama and Lakshmana. Your claim to heroism is false. You are not a hero at all.
VR 3.20.17 अनुष्टुप्
अपयाहि जनस्थानात्त्वरितः सहबान्धवः । निःसत्त्वस्याल्पवीर्यस्य वासस्ते कीदृशस्त्विह ॥
apayāhi janasthānāttvaritaḥ sahabāndhavaḥ | niḥsattvasyālpavīryasya vāsaste kīdṛśastviha ||
VR 3.20.18 उपजातिः
रामतेजोऽभिभूतो हि त्वं क्षिप्रं विनशिष्यसि । स हि तेजःसमायुक्तो रामो दशरथात्मजः । भ्राता चास्य महावीर्यो येन चास्मि विरूपिता ॥
rāmatejo'bhibhūto hi tvaṃ kṣipraṃ vinaśiṣyasi | sa hi tejaḥsamāyukto rāmo daśarathātmajaḥ | bhrātā cāsya mahāvīryo yena cāsmi virūpitā ||
English Translation
Overcome by the energy of Rāma, you shall speedily meet with destruction Dasaratha's son, Rāma, you shall speedily meet with destruction. Dasaratha's son, is endued with energy. His brother is possessed of high vigour by whom I have come to be deformed.
← Previous (Ch. 206) Full Table of Contents Next (Ch. 208) →