Skip to main content
Search
SP
Śṛṅgāraprakāśa of Bhoja • Chapter 21

Prakāśa 21: मोक्षश्रृङ्गारप्रकाशः

प्रकाशः 21 • मोक्षश्रृङ्गारप्रकाशः

Prakāśa 21 of Mahārājādhirāja Bhoja's encyclopedic masterpiece of poetics and aesthetics.

Total: 468 Verses • Citations: SP 21.1–468 • 4 Lexicon Terms • Page 4 of 16 (Verses 30 shown)
या गम्याः सत्सहायानां यासु खेदो भयं यतः।
तासां कियन्न दुःखाय विपदामिव सम्पदाम्॥ १३॥
३. इन्द्रियार्थेष्वनास्था यथा—
एकैकशो विनिघ्‍नन्ति विषया विषसन्निभाः।
क्षेमी तु स कथं नु स्याद् यः समं पञ्च सेवते॥ १४॥
एतत् तद् वक्त्रमत्र क्‍व तदधरमधु ? क्‍वायतास्ते कटाक्षाः ? क्‍वालापाः कोमलास्ते ? क्‍व स मदनधनुर्भङ्गुरो भ्रूविलासः ?।
इत्थं खट्वाङ्गकोटौ प्रकटितदशनं मञ्जुगुञ्जे समीरं रागान्धानामिवोच्‍चैरुपहसति महामोहजालं कपालम्॥ १५॥
५. शरीरादावनात्मबुद्धिर्यथा—
यदा शरीरस्य शरीरिणश्च पृथक्त्वमेकान्तत एव भावि।
आहार्ययोगेन विमुच्यमानः परेण को नाम भवेत् सशोकः॥ १६॥
६. प्रशंसासु नोत्कर्षो यथा—
अब्रुवन् कस्यचिन्निन्दामहृष्यन्नात्मनः स्तवे।
आत्मना गुणसम्पन्नः पुमान् नैर्गुण्यमर्हति॥ १७॥
जाण असमेवि विहिआ जाअइ णिंदासमा सलाहा वि।
णिंदा वि तेहिं विहिआ ण तॉण मंणे किलामेइ॥ १८॥
(येषामसमेऽपि विहिता जायते निन्दासमाश्लाघाऽपि।
निन्दापि तैर्विहिता न तेषां मन्ये क्लाम्यति॥)
८. भव्यप्राणिषु प्रमोदो यथा—(किराता. ३.१२)
तथाऽपि निघ्‍नं नृप! तावकीनैः प्रह्वीकृतं मे हृदयं गुणोघैः।
वीतस्पृहाणामपि मुक्तिभाजां भवन्ति भव्येषु हि पक्षपाताः॥ १९॥
९. सर्वभूतेष्वनुकम्पा यथा—
यत् कृत्वा भगवंस्तव स्तवमिमं भक्त‍या त्रिलोकीगुरोः पुण्यं किञ्चिदवाप्‍तवानहमिह क्लेशौघविध्वंसिनः।
तस्मात् (स्प्रष्टुमिमान् सहे न विषयान्)१ भोगात्मनो हारिणो निर्बाधस्थिति निर्वृतेः पदमथ प्राप्‍तं जगच्‍चेष्टताम् ?॥ २०॥
यदि सत्सङ्गनिरतो भविष्यसि भविष्यसि।
अथासज्जनगोष्ठीषु पतिष्यसि पतिष्यसि॥ २१॥
११. अधार्मिकेषूपेक्षा यथा—(रामायणे २.२१.१४)
गुरोरप्यवलिप्‍तस्य कार्याकार्यमजानतः।
← Previous (Ch. 20) Full Table of Contents Next (Ch. 22) →