Śāntiparva Adhyāya 160
शान्तिपर्व • अध्यायः 160
Śāntiparva Adhyāya 160 of the classical Mahābhārata with 88 verses.
Total: 88 Verses
•
Citations: MBh 12.160.1–88
•
250 Lexicon Terms
•
Page 1 of 3 (Verses 30 shown)
कथान्तरमथासाद्य खड्गयुद्धविशारदः । नकुलः शरतल्पस्थमिदमाह पितामहम् ॥
English Translation
When this discourse was finished, Nakula who was an expert swordsman thus questioned the Kuru grandfather lying on his bed of arrows.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कथान्तरम्
कथा [f]
कथान्तरम्
अन्तर [adj]
अथासाद्य
अथ [ind]
अथासाद्य
आसादय् [10. Ā.]
खड्गयुद्धविशारदः
खड्ग [mn]
खड्गयुद्धविशारदः
युद्ध [n]
खड्गयुद्धविशारदः
विशारद [adj]
नकुलः
नकुल [m]
शरतल्पस्थम्
शर [m]
शरतल्पस्थम्
तल्प [m]
शरतल्पस्थम्
स्थ [adj]
इदम्
इदम् [pron]
आह
अह् [1. P.]
पितामहम्
पितामह [m]
धनुः प्रहरणं श्रेष्ठमिति वादः पितामह । मतस्तु मम धर्मज्ञ खड्ग एव सुसंशितः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
धनुः
धनुस् [n]
प्रहरणं
प्रहरण [n]
श्रेष्ठम्
श्रेष्ठ [adj]
इति
इति [ind]
वादः
वाद [m]
पितामह
पितामह [m]
मतस्तु
मन् [8. P.]
मतस्तु
तु [ind]
मम
मद् [pron]
धर्मज्ञ
धर्म [mn]
धर्मज्ञ
ज्ञ [adj]
खड्ग
खड्ग [mn]
एव
एव [ind]
सुसंशितः
सु [ind]
सुसंशितः
संशा [3. Ā.]
विशीर्णे कार्मुके राजन्प्रक्षीणेषु च वाजिषु । खड्गेन शक्यते युद्धे साध्वात्मा परिरक्षितुम् ॥
English Translation
Nakula said-The bow, O grand-father, known as the foremost of weapons in this world. I, however, prefer the sword, since when the bow, O king, is cut off or broken, when horses are dead or weakened, a good warrior, well-trained in the sword, can protect himself by means of his sword.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
विशीर्णे
विशृ [4. P.]
कार्मुके
कार्मुक [n]
राजन्
राजन् [m]
प्रक्षीणेषु
प्रक्षि [5. P.]
च
च [ind]
वाजिषु
वाजिन् [m]
खड्गेन
खड्ग [mn]
शक्यते
शक् [4. P.]
युद्धे
युद्ध [n]
साध्वात्मा
साधु [adj]
साध्वात्मा
आत्मन् [m]
परिरक्षितुम्
परिरक्ष् [1. Ā.]
शरासनधरांश्चैव गदाशक्तिधरांस्तथा । एकः खड्गधरो वीरः समर्थः प्रतिबाधितुम् ॥
English Translation
A hero armed with the sword can, alone, withstand inany bowmen and many antagonists armed with maces and arrows.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शरासनधरांश्चैव
शरासन [mn]
शरासनधरांश्चैव
धर [adj]
शरासनधरांश्चैव
च [ind]
शरासनधरांश्चैव
एव [ind]
गदाशक्तिधरांस्तथा
गदा [f]
गदाशक्तिधरांस्तथा
शक्ति [f]
गदाशक्तिधरांस्तथा
धर [adj]
गदाशक्तिधरांस्तथा
तथा [ind]
एकः
एक [pron]
खड्गधरो
खड्ग [mn]
खड्गधरो
धर [adj]
वीरः
वीर [m]
समर्थः
समर्थ [adj]
प्रतिबाधितुम्
प्रतिबाध् [1. Ā.]
अत्र मे संशयश्चैव कौतूहलमतीव च । किं स्वित्प्रहरणं श्रेष्ठं सर्वयुद्धेषु पार्थिव ॥
English Translation
I have this doubt, and I am anxious to know the truth. Which, O king, is really the foremost of weapons in all battles.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अत्र
अत्र [ind]
मे
मद् [pron]
संशयश्चैव
संशय [m]
संशयश्चैव
च [ind]
संशयश्चैव
एव [ind]
कौतूहलम्
कौतूहल [n]
अतीव
अतीव [ind]
च
च [ind]
किं
क [pron]
स्वित्
स्विद् [ind]
प्रहरणं
प्रहरण [n]
श्रेष्ठं
श्रेष्ठ [adj]
सर्वयुद्धेषु
सर्व [pron]
सर्वयुद्धेषु
युद्ध [n]
पार्थिव
पार्थिव [m]
कथं चोत्पादितः खड्गः कस्यार्थाय च केन वा । पूर्वाचार्यं च खड्गस्य प्रब्रूहि प्रपितामह ॥
English Translation
How was the sword first created and why? Who also was the first teacher in that weapon? Tell me all this, O grandfather.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कथं
कथम् [ind]
चोत्पादितः
च [ind]
चोत्पादितः
उत्पादय् [10. Ā.]
खड्गः
खड्ग [mn]
कस्यार्थाय
क [pron]
कस्यार्थाय
अर्थ [mn]
च
च [ind]
केन
क [pron]
वा
वा [ind]
पूर्वाचार्यं
पूर्व [pron]
पूर्वाचार्यं
आचार्य [m]
च
च [ind]
खड्गस्य
खड्ग [mn]
प्रब्रूहि
प्रब्रू [2. Ā.]
प्रपितामह
प्रपितामह [m]
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा माद्रीपुत्रस्य धीमतः । सर्वकौशलसंयुक्तं सूक्ष्मचित्रार्थवच्छुभम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्य
तद् [pron]
तद्
तद् [pron]
वचनं
वचन [n]
श्रुत्वा
श्रु [4. P.]
शकुनेर्
शकुनि [m]
लुब्धको
लुब्धक [m]
ऽब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
सर्वकौशलसंयुक्तं
सर्व [pron]
सर्वकौशलसंयुक्तं
कौशल [n]
सर्वकौशलसंयुक्तं
संयुज् [7. Ā.]
सूक्ष्मचित्रार्थवच्छुभम्
सूक्ष्म [adj]
सूक्ष्मचित्रार्थवच्छुभम्
चित्र [adj]
सूक्ष्मचित्रार्थवच्छुभम्
अर्थवत् [adj]
सूक्ष्मचित्रार्थवच्छुभम्
शुभ [adj]
ततस्तस्योत्तरं वाक्यं स्वरवर्णोपपादितम् । शिक्षान्यायोपसंपन्नं द्रोणशिष्याय पृच्छते ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततस्तस्योत्तरं
ततस् [ind]
ततस्तस्योत्तरं
तद् [pron]
ततस्तस्योत्तरं
उत्तर [n]
वाक्यं
वाक्य [n]
स्वरवर्णोपपादितम्
स्वर [m]
स्वरवर्णोपपादितम्
वर्ण [mn]
स्वरवर्णोपपादितम्
उपपादय् [10. Ā.]
शिक्षान्यायोपसंपन्नं
शिक्षा [f]
शिक्षान्यायोपसंपन्नं
न्याय [m]
शिक्षान्यायोपसंपन्नं
उपसंपद् [4. Ā.]
द्रोणशिष्याय
द्रोण [m]
द्रोणशिष्याय
शिष्य [m]
पृच्छते
प्रच्छ् [1. P.]
उवाच सर्वधर्मज्ञो धनुर्वेदस्य पारगः । शरतल्पगतो भीष्मो नकुलाय महात्मने ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
उवाच
वच् [2. P.]
सर्वधर्मज्ञो
सर्व [pron]
सर्वधर्मज्ञो
धर्म [mn]
सर्वधर्मज्ञो
ज्ञ [adj]
धनुर्वेदस्य
धनुर्वेद [m]
पारगः
पारग [adj]
शरतल्पगतो
शर [m]
शरतल्पगतो
तल्प [m]
शरतल्पगतो
गम् [6. Ā.]
भीष्मो
भीष्म [m]
नकुलाय
नकुल [m]
महात्मने
महात्मन् [adj]
तत्त्वं शृणुष्व माद्रेय यदेतत्परिपृच्छसि । प्रबोधितोऽस्मि भवता धातुमानिव पर्वतः ॥
English Translation
Bhishma said Hear the truth, O son of Madri, about what you have asked me! I am worked up by this question of yours, like a hill of red chalk.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्त्वं
तद् [pron]
तत्त्वं
त्वद् [pron]
शृणुष्व
श्रु [4. P.]
माद्रेय
माद्रेय [m]
यद्
यद् [pron]
एतत्
एतद् [pron]
परिपृच्छसि
परिप्रच्छ् [6. Ā.]
प्रबोधितो
प्रबोधय् [10. Ā.]
ऽस्मि
अस् [2. P.]
भवता
भवत् [adj]
धातुमान्
धातुमत् [adj]
इव
इव [ind]
पर्वतः
पर्वत [mn]
सलिलैकार्णवं तात पुरा सर्वमभूदिदम् । निष्प्रकम्पमनाकाशमनिर्देश्यमहीतलम् ॥
English Translation
In days of yore the universe was one vast sheet of water, fixed and skyless, and without this Earth existing in it.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सलिलैकार्णवं
सलिल [n]
सलिलैकार्णवं
एकार्णव [mn]
तात
तात [m]
पुरा
पुरा [ind]
सर्वम्
सर्व [pron]
अभूद्
भू [1. Ā.]
इदम्
इदम् [pron]
निष्प्रकम्पम्
निष्प्रकम्प [adj]
अनाकाशम्
अनाकाश [adj]
अनिर्देश्यमहीतलम्
अनिर्देश्य [adj]
अनिर्देश्यमहीतलम्
मही [f]
अनिर्देश्यमहीतलम्
तल [mn]
तमःसंवृतमस्पर्शमतिगम्भीरदर्शनम् । निःशब्दं चाप्रमेयं च तत्र जज्ञे पितामहः ॥
English Translation
Covered with darkness, and unseen, it presented a dreadful aspect. Perfect silence prevailed everywhere and it was immeasurable in extent. In his own proper time the Grandfather (of the universe) was born.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तमःसंवृतम्
तमस् [n]
तमःसंवृतम्
संवृ [9. P.]
अस्पर्शम्
अस्पर्श [adj]
अतिगम्भीरदर्शनम्
अति [ind]
अतिगम्भीरदर्शनम्
गम्भीर [adj]
अतिगम्भीरदर्शनम्
दर्शन [n]
निःशब्दं
निःशब्द [adj]
चाप्रमेयं
च [ind]
चाप्रमेयं
अप्रमेय [adj]
च
च [ind]
तत्र
तत्र [ind]
जज्ञे
जन् [4. P.]
पितामहः
पितामह [m]
सोऽसृजद्वायुमग्निं च भास्करं चापि वीर्यवान् । आकाशमसृजच्चोर्ध्वमधो भूमिं च नैरृतिम् ॥
English Translation
He then created wind, and fire, and the highly powerful sun. He also created the sky, the heavens, the nether regions, Earth, the quarters, the firmament with the moon and the stars, the constellations, the planets, the year, the seasons, the months, the two fortnights and the smaller divisions of time.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सो
तद् [pron]
ऽसृजद्
सृज् [2. P.]
वायुम्
वायु [m]
अग्निं
अग्नि [m]
च
च [ind]
भास्करं
भास्कर [m]
चापि
च [ind]
चापि
अपि [ind]
वीर्यवान्
वीर्यवत् [adj]
आकाशम्
आकाश [mn]
असृजच्चोर्ध्वम्
सृज् [2. P.]
असृजच्चोर्ध्वम्
च [ind]
असृजच्चोर्ध्वम्
ऊर्ध्वम् [ind]
अधो
अधस् [ind]
भूमिं
भूमि [f]
च
च [ind]
नैरृतिम्
नैरृति [m]
नभः सचन्द्रतारं च नक्षत्राणि ग्रहांस्तथा । संवत्सरानहोरात्रानृतूनथ लवान्क्षणान् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नभः
नभस् [n]
सचन्द्रतारं
स [ind]
सचन्द्रतारं
चन्द्र [m]
सचन्द्रतारं
तारा [f]
च
च [ind]
नक्षत्राणि
नक्षत्र [mn]
ग्रहांस्तथा
ग्रह [mn]
ग्रहांस्तथा
तथा [ind]
संवत्सरान्
संवत्सर [mn]
अहोरात्रान्
अहर् [n]
अहोरात्रान्
रात्र [mn]
ऋतून्
ऋतु [m]
अथ
अथ [ind]
लवान्
लव [m]
क्षणान्
क्षण [m]
ततः शरीरं लोकस्थं स्थापयित्वा पितामहः । जनयामास भगवान्पुत्रानुत्तमतेजसः ॥
English Translation
Assuming a visible form the divine Grandfather then begot (by the power of his will) some highly energetic sons.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
शरीरं
शरीर [n]
लोकस्थं
लोक [m]
लोकस्थं
स्थ [adj]
स्थापयित्वा
स्थापय् [10. Ā.]
पितामहः
पितामह [m]
जनयामास
जनय् [10. Ā.]
भगवान्
भगवन्त् [m]
पुत्रान्
पुत्र [m]
उत्तमतेजसः
उत्तम [adj]
उत्तमतेजसः
तेजस् [n]
मरीचिमृषिमत्रिं च पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् । वसिष्ठाङ्गिरसौ चोभौ रुद्रं च प्रभुमीश्वरम् ॥
English Translation
They are the sages Marichi, Atri, Pulastya, Pulaha, Kratu, Vashishtha, Angiras, and the mighty and powerful lord Rudra, and Prachetas. The last beget Daksha, who in his turn beget sixty daughters. All those daughters were accepted by the twice-born sages for the purpose of begetting children upon them.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मरीचिम्
मरीचि [m]
ऋषिम्
ऋषि [m]
अत्रिं
अत्रि [m]
च
च [ind]
पुलस्त्यं
पुलस्त्य [m]
पुलहं
पुलह [m]
क्रतुम्
क्रतु [m]
वसिष्ठाङ्गिरसौ
वसिष्ठ [m]
वसिष्ठाङ्गिरसौ
अङ्गिरस् [m]
चोभौ
च [ind]
चोभौ
उभ् [pron]
रुद्रं
रुद्र [m]
च
च [ind]
प्रभुम्
प्रभु [adj]
ईश्वरम्
ईश्वर [m]
प्राचेतसस्तथा दक्षः कन्याः षष्टिमजीजनत् । ता वै ब्रह्मर्षयः सर्वाः प्रजार्थं प्रतिपेदिरे ॥
English Translation
They are the sages Marichi, Atri, Pulastya, Pulaha, Kratu, Vashishtha, Angiras, and the mighty and powerful lord Rudra, and Prachetas. The last beget Daksha, who in his turn beget sixty daughters. All those daughters were accepted by the twice-born sages for the purpose of begetting children upon them.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्राचेतसस्तथा
प्राचेतस [adj]
प्राचेतसस्तथा
तथा [ind]
दक्षः
दक्ष [m]
कन्याः
कन्या [f]
षष्टिम्
षष्टि [f]
अजीजनत्
जन् [4. P.]
ता
तद् [pron]
वै
वै [ind]
ब्रह्मर्षयः
ब्रह्मर्षि [m]
सर्वाः
सर्व [pron]
प्रजार्थं
प्रजा [f]
प्रजार्थं
अर्थ [mn]
प्रतिपेदिरे
प्रतिपद् [4. P.]
ताभ्यो विश्वानि भूतानि देवाः पितृगणास्तथा । गन्धर्वाप्सरसश्चैव रक्षांसि विविधानि च ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ताभ्यो
तद् [pron]
विश्वानि
विश्व [pron]
भूतानि
भूत [mn]
देवाः
देव [m]
पितृगणास्तथा
पितृ [m]
पितृगणास्तथा
गण [m]
पितृगणास्तथा
तथा [ind]
गन्धर्वाप्सरसश्चैव
गन्धर्व [m]
गन्धर्वाप्सरसश्चैव
अप्सरस् [f]
गन्धर्वाप्सरसश्चैव
च [ind]
गन्धर्वाप्सरसश्चैव
एव [ind]
रक्षांसि
रक्षस् [n]
विविधानि
विविध [adj]
च
च [ind]
पतत्रिमृगमीनाश्च प्लवंगाश्च महोरगाः । नानाकृतिबलाश्चान्ये जलक्षितिविचारिणः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पतत्रिमृगमीनाश्च
पतत्रिन् [m]
पतत्रिमृगमीनाश्च
मृग [m]
पतत्रिमृगमीनाश्च
मीन [m]
पतत्रिमृगमीनाश्च
च [ind]
प्लवंगाश्च
प्लवंग [m]
प्लवंगाश्च
च [ind]
महोरगाः
महत् [adj]
महोरगाः
उरग [mn]
नानाकृतिबलाश्चान्ये
नाना [ind]
नानाकृतिबलाश्चान्ये
आकृति [f]
नानाकृतिबलाश्चान्ये
बल [mn]
नानाकृतिबलाश्चान्ये
च [ind]
नानाकृतिबलाश्चान्ये
अन्य [pron]
जलक्षितिविचारिणः
जल [n]
जलक्षितिविचारिणः
क्षिति [f]
जलक्षितिविचारिणः
विचारिन् [adj]
औद्भिदाः स्वेदजाश्चैव अण्डजाश्च जरायुजाः । जज्ञे तात तथा सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
औद्भिदाः
औद्भिद [adj]
स्वेदजाश्चैव
स्वेद [m]
स्वेदजाश्चैव
ज [adj]
स्वेदजाश्चैव
च [ind]
स्वेदजाश्चैव
एव [ind]
अण्डजाश्च
अण्ड [mn]
अण्डजाश्च
ज [adj]
अण्डजाश्च
च [ind]
जरायुजाः
जरायु [mn]
जरायुजाः
ज [adj]
जज्ञे
जन् [4. P.]
तात
तात [m]
तथा
तथा [ind]
सर्वं
सर्व [pron]
जगत्
जगन्त् [n]
स्थावरजङ्गमम्
स्थावर [adj]
स्थावरजङ्गमम्
जङ्गम [adj]
भूतसर्गमिमं कृत्वा सर्वलोकपितामहः । शाश्वतं वेदपठितं धर्मं च युयुजे पुनः ॥
English Translation
Having thus created all mobile and immobile creatures, then the universal Grandfather preached the eternal religion of the Vedas.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भूतसर्गम्
भूत [mn]
भूतसर्गम्
सर्ग [m]
इमं
इदम् [pron]
कृत्वा
कृ [2. Ā.]
सर्वलोकपितामहः
सर्व [pron]
सर्वलोकपितामहः
लोक [m]
सर्वलोकपितामहः
पितामह [m]
शाश्वतं
शाश्वत [adj]
वेदपठितं
वेद [m]
वेदपठितं
पठ् [1. Ā.]
धर्मं
धर्म [mn]
च
च [ind]
युयुजे
युज् [6. Ā.]
पुनः
पुनर् [ind]
तस्मिन्धर्मे स्थिता देवाः सहाचार्यपुरोहिताः । आदित्या वसवो रुद्राः ससाध्या मरुदश्विनः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्मिन्
तद् [pron]
धर्मे
धर्म [mn]
स्थिता
स्था [1. Ā.]
देवाः
देव [m]
सहाचार्यपुरोहिताः
सह [ind]
सहाचार्यपुरोहिताः
आचार्य [m]
सहाचार्यपुरोहिताः
पुरोहित [m]
आदित्या
आदित्य [m]
वसवो
वसु [mn]
रुद्राः
रुद्र [m]
ससाध्या
स [ind]
ससाध्या
साध्य [m]
मरुदश्विनः
मरुत् [m]
मरुदश्विनः
अश्विन् [m]
भृग्वत्र्यङ्गिरसः सिद्धाः काश्यपश्च तपोधनः । वसिष्ठगौतमागस्त्यास्तथा नारदपर्वतौ ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भृग्वत्र्यङ्गिरसः
भृगु [m]
भृग्वत्र्यङ्गिरसः
अत्रि [m]
भृग्वत्र्यङ्गिरसः
अङ्गिरस् [m]
सिद्धाः
सिद्ध [m]
काश्यपश्च
काश्यप [m]
काश्यपश्च
च [ind]
तपोधनः
तपोधन [adj]
वसिष्ठगौतमागस्त्यास्तथा
वसिष्ठ [m]
वसिष्ठगौतमागस्त्यास्तथा
गौतम [m]
वसिष्ठगौतमागस्त्यास्तथा
अगस्त्य [mn]
वसिष्ठगौतमागस्त्यास्तथा
तथा [ind]
नारदपर्वतौ
नारद [m]
नारदपर्वतौ
पर्वत [mn]
ऋषयो वालखिल्याश्च प्रभासाः सिकतास्तथा । घृताचाः सोमवायव्या वैखानसमरीचिपाः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ऋषयो
ऋषि [m]
वालखिल्याश्च
वालखिल्य [mn]
वालखिल्याश्च
च [ind]
प्रभासाः
प्रभास [m]
सिकतास्तथा
सिकता [mf]
सिकतास्तथा
तथा [ind]
घृताचाः
घृताच [m]
सोमवायव्या
सोमवायव्य [m]
वैखानसमरीचिपाः
वैखानस [m]
वैखानसमरीचिपाः
मरीचिप [m]
अकृष्टाश्चैव हंसाश्च ऋषयोऽथाग्नियोनिजाः । वानप्रस्थाः पृश्नयश्च स्थिता ब्रह्मानुशासने ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अकृष्टाश्चैव
अकृष्ट [m]
अकृष्टाश्चैव
च [ind]
अकृष्टाश्चैव
एव [ind]
हंसाश्च
हंस [m]
हंसाश्च
च [ind]
ऋषयो
ऋषि [m]
ऽथाग्नियोनिजाः
अथ [ind]
ऽथाग्नियोनिजाः
अग्नि [m]
ऽथाग्नियोनिजाः
योनि [mf]
ऽथाग्नियोनिजाः
ज [adj]
वानप्रस्थाः
वानप्रस्थ [mn]
पृश्नयश्च
पृश्नि [m]
पृश्नयश्च
च [ind]
स्थिता
स्था [1. Ā.]
ब्रह्मानुशासने
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मानुशासने
अनुशासन [n]
दानवेन्द्रास्त्वतिक्रम्य तत्पितामहशासनम् । धर्मस्यापचयं चक्रुः क्रोधलोभसमन्विताः ॥
English Translation
Disregarding the cominands of the Grandfather, and giving way to anger and covetousness, the foremost of the Danavas, however, began to bring about the destruction of virtue.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दानवेन्द्रास्त्वतिक्रम्य
दानव [m]
दानवेन्द्रास्त्वतिक्रम्य
इन्द्र [m]
दानवेन्द्रास्त्वतिक्रम्य
तु [ind]
दानवेन्द्रास्त्वतिक्रम्य
अतिक्रम् [6. P.]
तत्
तद् [pron]
पितामहशासनम्
पितामह [m]
पितामहशासनम्
शासन [n]
धर्मस्यापचयं
धर्म [mn]
धर्मस्यापचयं
अपचय [m]
चक्रुः
कृ [2. Ā.]
क्रोधलोभसमन्विताः
क्रोध [m]
क्रोधलोभसमन्विताः
लोभ [m]
क्रोधलोभसमन्विताः
समन्वित [adj]
हिरण्यकशिपुश्चैव हिरण्याक्षो विरोचनः । शम्बरो विप्रचित्तिश्च प्रह्रादो नमुचिर्बलिः ॥
English Translation
They were Hiranyakashipu, Hiranyaksha, Virochana, Shamvara, Viprachitti, Prahlada, Namuchi and Vali.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
हिरण्यकशिपुश्चैव
हिरण्यकशिपु [m]
हिरण्यकशिपुश्चैव
च [ind]
हिरण्यकशिपुश्चैव
एव [ind]
हिरण्याक्षो
हिरण्याक्ष [m]
विरोचनः
विरोचन [m]
शम्बरो
शम्बर [m]
विप्रचित्तिश्च
विप्रचित्ति [m]
विप्रचित्तिश्च
च [ind]
प्रह्रादो
प्रह्राद [m]
नमुचिर्
नमुचि [m]
बलिः
बलि [m]
एते चान्ये च बहवः सगणा दैत्यदानवाः । धर्मसेतुमतिक्रम्य रेमिरेऽधर्मनिश्चयाः ॥
English Translation
Disregarding all restraints of duty and religion, these and many other Daityas and Danavas sported and found pleasure in all sorts of wicked acts.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एते
एतद् [pron]
चान्ये
च [ind]
चान्ये
अन्य [pron]
च
च [ind]
बहवः
बहु [adj]
सगणा
स [ind]
सगणा
गण [m]
दैत्यदानवाः
दैत्य [m]
दैत्यदानवाः
दानव [m]
धर्मसेतुम्
धर्म [mn]
धर्मसेतुम्
सेतु [m]
अतिक्रम्य
अतिक्रम् [6. P.]
रेमिरे
रम् [4. Ā.]
ऽधर्मनिश्चयाः
अधर्म [m]
ऽधर्मनिश्चयाः
निश्चय [m]
सर्वे स्म तुल्यजातीया यथा देवास्तथा वयम् । इत्येवं हेतुमास्थाय स्पर्धमानाः सुरर्षिभिः ॥
English Translation
Considering themselves equal in point of birth with the gods, they began to challenge them and the pure sages.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सर्वे
सर्व [pron]
स्म
स्म [ind]
तुल्यजातीया
तुल्य [adj]
तुल्यजातीया
जातीय [adj]
यथा
यथा [ind]
देवास्तथा
देव [m]
देवास्तथा
तथा [ind]
वयम्
मद् [pron]
इत्येवं
इति [ind]
इत्येवं
एवम् [ind]
हेतुम्
हेतु [m]
आस्थाय
आस्था [1. Ā.]
स्पर्धमानाः
स्पृध् [6. P.]
सुरर्षिभिः
सुर [m]
सुरर्षिभिः
ऋषि [m]