Aśvamedhikaparva Adhyāya 35
अश्वमेधिकपर्व • अध्यायः 35
Aśvamedhikaparva Adhyāya 35 of the classical Mahābhārata with 41 verses.
Total: 41 Verses
•
Citations: MBh 14.35.1–41
•
250 Lexicon Terms
•
Page 1 of 2 (Verses 30 shown)
ब्रह्म यत्परमं वेद्यं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि । भवतो हि प्रसादेन सूक्ष्मे मे रमते मतिः ॥
English Translation
Arjuna said You should explain Brahma to me, that which is the highest object of knowledge. Through your favour, my mind is delighted with these subtle disquisition's.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अवाप्तम्
अवाप् [5. Ā.]
इह
इह [ind]
विज्ञानं
विज्ञान [n]
तन्मे
तद् [pron]
तन्मे
मद् [pron]
व्याख्यातुम्
व्याख्या [2. Ā.]
अर्हसि
अर्ह् [1. Ā.]
भवतो
भवत् [adj]
हि
हि [ind]
प्रसादेन
प्रसाद [m]
सूक्ष्मे
सूक्ष्म [adj]
मे
मद् [pron]
रमते
रम् [4. Ā.]
मतिः
मति [f]
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । संवादं मोक्षसंयुक्तं शिष्यस्य गुरुणा सह ॥
English Translation
Vasudeva said Regarding it is recited the old discourse between a preceptor and his disciple on the subject of Brahma.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अत्राप्युदाहरन्तीमम्
अत्र [ind]
अत्राप्युदाहरन्तीमम्
अपि [ind]
अत्राप्युदाहरन्तीमम्
उदाहृ [2. P.]
अत्राप्युदाहरन्तीमम्
इदम् [pron]
इतिहासं
इतिहास [mn]
पुरातनम्
पुरातन [adj]
संवादं
संवाद [m]
मोक्षसंयुक्तं
मोक्ष [m]
मोक्षसंयुक्तं
संयुज् [7. Ā.]
शिष्यस्य
शिष्य [m]
गुरुणा
गुरु [m]
सह
सह [ind]
कश्चिद्ब्राह्मणमासीनमाचार्यं संशितव्रतम् । शिष्यः पप्रच्छ मेधावी किं स्विच्छ्रेयः परंतप ॥
English Translation
Once on a time, O destroyer of enemics, an intelligent disciple questioned certain Brahmana of rigid vows who was preceptor, as a he was scated, saying-What, indeed, is the highest good?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कश्चिद्
कश्चित् [pron]
ब्राह्मणम्
ब्राह्मण [m]
आसीनम्
आस् [4. P.]
आचार्यं
आचार्य [m]
संशितव्रतम्
संशित [adj]
संशितव्रतम्
व्रत [n]
शिष्यः
शिष्य [m]
पप्रच्छ
प्रच्छ् [1. P.]
मेधावी
मेधाविन् [adj]
किं
क [pron]
स्विच्छ्रेयः
स्विद् [ind]
स्विच्छ्रेयः
श्रेयस् [adj]
परंतप
परंतप [adj]
भगवन्तं प्रपन्नोऽहं निःश्रेयसपरायणः । याचे त्वां शिरसा विप्र यद्ब्रूयां तद्विचक्ष्व मे ॥
English Translation
Desirous of acquiring that which forms the highest good, I throw myself at your fect, O holy one! O learned Brahmana, I solicit you, bending my head, to explain to me what I ask.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भगवन्तं
भगवत् [adj]
प्रपन्नो
प्रपद् [4. P.]
ऽहं
मद् [pron]
निःश्रेयसपरायणः
निःश्रेयस [n]
निःश्रेयसपरायणः
परायण [n]
याचे
याच् [1. Ā.]
त्वां
त्वद् [pron]
शिरसा
शिरस् [n]
विप्र
विप्र [m]
यद्
यद् [pron]
ब्रूयां
ब्रू [2. Ā.]
तद्
तद् [pron]
विचक्ष्व
विचक्ष् [2. Ā.]
मे
मद् [pron]
तमेवंवादिनं पार्थ शिष्यं गुरुरुवाच ह । कथयस्व प्रवक्ष्यामि यत्र ते संशयो द्विज ॥
English Translation
To that disciple, O son of Pritha, who said So, the preceptor said, O twice-born one, I shall explain to you everything about which you may have any doubts.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तम्
तद् [pron]
एवंवादिनं
एवंवादिन् [adj]
पार्थ
पार्थ [m]
शिष्यं
शिष्य [m]
गुरुर्
गुरु [m]
उवाच
वच् [2. P.]
ह
ह [ind]
कथयस्व
कथय् [10. Ā.]
प्रवक्ष्यामि
प्रवच् [2. P.]
यत्र
यत्र [ind]
ते
त्वद् [pron]
संशयो
संशय [m]
द्विज
द्विज [m]
इत्युक्तः स कुरुश्रेष्ठ गुरुणा गुरुवत्सलः । प्राञ्जलिः परिपप्रच्छ यत्तच्छृणु महामते ॥
English Translation
Thus addressed, O foremost one of Kuru's race, by his preceptor, that disciple who was greatly devoted to his preceptor, spoke as follows, with joined hands. Do you hear what he said, O you of great intelligence.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इत्युक्तः
इति [ind]
इत्युक्तः
वच् [2. P.]
स
तद् [pron]
कुरुश्रेष्ठ
कुरु [m]
कुरुश्रेष्ठ
श्रेष्ठ [adj]
गुरुणा
गुरु [m]
गुरुवत्सलः
गुरु [m]
गुरुवत्सलः
वत्सल [adj]
प्राञ्जलिः
प्राञ्जलि [adj]
परिपप्रच्छ
परिप्रच्छ् [6. Ā.]
यत्
यद् [pron]
तच्छृणु
तद् [pron]
तच्छृणु
श्रु [4. P.]
महामते
महामति [adj]
कुतश्चाहं कुतश्च त्वं तत्सत्यं ब्रूहि यत्परम् । कुतो जातानि भूतानि स्थावराणि चराणि च ॥
English Translation
Whence aim I? Whence are you? Explain that which is the highest truth. From what source have originated all creatures mobile and immobile?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कुतश्चाहं
कुतस् [ind]
कुतश्चाहं
च [ind]
कुतश्चाहं
मद् [pron]
कुतश्च
कुतस् [ind]
कुतश्च
च [ind]
त्वं
त्वद् [pron]
तत्
तद् [pron]
सत्यं
सत्य [n]
ब्रूहि
ब्रू [2. Ā.]
यत्
यद् [pron]
परम्
पर [pron]
कुतो
कुतस् [ind]
जातानि
जन् [4. P.]
भूतानि
भूत [mn]
स्थावराणि
स्थावर [adj]
चराणि
चर [adj]
च
च [ind]
केन जीवन्ति भूतानि तेषामायुः किमात्मकम् । किं सत्यं किं तपो विप्र के गुणाः सद्भिरीरिताः । के पन्थानः शिवाः सन्ति किं सुखं किं च दुष्कृतम् ॥
English Translation
By what do creatures live? What is the limit of their life? What is truth? What is penance, O learned Brahmana? What are called qualities by the good?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
केन
क [pron]
जीवन्ति
जीव् [1. Ā.]
भूतानि
भूत [mn]
तेषाम्
तद् [pron]
आयुः
आयुस् [n]
किमात्मकम्
किमात्मक [adj]
किं
क [pron]
सत्यं
सत्य [n]
किं
क [pron]
तपो
तपस् [n]
विप्र
विप्र [m]
के
क [pron]
गुणाः
गुण [mn]
सद्भिर्
सत् [adj]
ईरिताः
ईरय् [10. Ā.]
के
क [pron]
पन्थानः
पथिन् [m]
शिवाः
शिव [adj]
सन्ति
अस् [2. P.]
किं
क [pron]
सुखं
सुख [n]
किं
क [pron]
च
च [ind]
दुष्कृतम्
दुष्कृत [n]
एतान्मे भगवन्प्रश्नान्याथातथ्येन सत्तम । वक्तुमर्हसि विप्रर्षे यथावदिह तत्त्वतः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एतान्मे
एतद् [pron]
एतान्मे
मद् [pron]
भगवन्
भगवत् [adj]
प्रश्नान्
प्रश्न [m]
याथातथ्येन
याथातथ्य [n]
सत्तम
सत्तम [adj]
वक्तुम्
वच् [2. P.]
अर्हसि
अर्ह् [1. Ā.]
विप्रर्षे
विप्रर्षि [m]
यथावद्
यथावत् [ind]
इह
इह [ind]
तत्त्वतः
तत्त्व [n]
तस्मै संप्रतिपन्नाय यथावत्परिपृच्छते । शिष्याय गुणयुक्ताय शान्ताय गुरुवर्तिने । छायाभूताय दान्ताय यतये ब्रह्मचारिणे ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्मै
तद् [pron]
सम्प्रतिपन्नाय
सम्प्रतिपद् [4. P.]
यथावत्
यथावत् [ind]
परिपृच्छते
परिप्रच्छ् [6. Ā.]
शिष्याय
शिष्य [m]
गुणयुक्ताय
गुण [mn]
गुणयुक्ताय
युज् [6. Ā.]
शान्ताय
शम् [1. P.]
गुरुवर्तिने
गुरु [m]
गुरुवर्तिने
वर्तिन् [adj]
छायाभूताय
छाया [f]
छायाभूताय
भू [1. Ā.]
दान्ताय
दम् [4. P.]
यतये
यति [m]
ब्रह्मचारिणे
ब्रह्मचारिन् [m]
तान्प्रश्नानब्रवीत्पार्थ मेधावी स धृतव्रतः । गुरुः कुरुकुलश्रेष्ठ सम्यक्सर्वानरिंदम ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तान्
तद् [pron]
प्रश्नान्
प्रश्न [m]
अब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
पार्थ
पार्थ [m]
मेधावी
मेधाविन् [adj]
स
तद् [pron]
धृतव्रतः
धृ [4. P.]
धृतव्रतः
व्रत [n]
गुरुः
गुरु [m]
कुरुकुलश्रेष्ठ
कुरु [m]
कुरुकुलश्रेष्ठ
कुल [n]
कुरुकुलश्रेष्ठ
श्रेष्ठ [adj]
सम्यक्
सम्यक् [ind]
सर्वान्
सर्व [pron]
अरिंदम
अरिंदम [adj]
ब्रह्मप्रोक्तमिदं धर्ममृषिप्रवरसेवितम् । वेदविद्यासमावाप्यं तत्त्वभूतार्थभावनम् ॥
English Translation
All this was declared by Brahman himself. Applauded and practised by the foreinost of Rishis, and depending on Vedic knowledge it involves a consideration of what forms the real entity.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ब्रह्मप्रोक्तम्
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मप्रोक्तम्
प्रवच् [2. P.]
इदं
इदम् [pron]
धर्मम्
धर्म [mn]
ऋषिप्रवरसेवितम्
ऋषि [m]
ऋषिप्रवरसेवितम्
प्रवर [adj]
ऋषिप्रवरसेवितम्
सेव् [4. P.]
वेदविद्यासमावाप्यं
वेद [m]
वेदविद्यासमावाप्यं
विद्या [f]
वेदविद्यासमावाप्यं
सम [pron]
वेदविद्यासमावाप्यं
अवाप् [5. Ā.]
तत्त्वभूतार्थभावनम्
तत्त्व [n]
तत्त्वभूतार्थभावनम्
भूत [mn]
तत्त्वभूतार्थभावनम्
अर्थ [mn]
तत्त्वभूतार्थभावनम्
भावन [adj]
भूतभव्यभविष्यादिधर्मकामार्थनिश्चयम् । सिद्धसंघपरिज्ञातं पुराकल्पं सनातनम् ॥
English Translation
The conclusions about the past, present, and future, etc., and religion, pleasure, and profit, which are all well known to Siddhas, which belong to remote ages, and which are, indeed, eternal, I shall declare to you. O you of great wisdom! These form what is called Good, Wise Men, understanding them in this world, acquire success.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भूतभव्यभविष्यादिधर्मकामार्थनिश्चयम्
भूत [mn]
भूतभव्यभविष्यादिधर्मकामार्थनिश्चयम्
भव्य [n]
भूतभव्यभविष्यादिधर्मकामार्थनिश्चयम्
भविष्य [n]
भूतभव्यभविष्यादिधर्मकामार्थनिश्चयम्
आदि [m]
भूतभव्यभविष्यादिधर्मकामार्थनिश्चयम्
धर्म [mn]
भूतभव्यभविष्यादिधर्मकामार्थनिश्चयम्
काम [m]
भूतभव्यभविष्यादिधर्मकामार्थनिश्चयम्
अर्थ [mn]
भूतभव्यभविष्यादिधर्मकामार्थनिश्चयम्
निश्चय [m]
सिद्धसंघपरिज्ञातं
सिद्ध [m]
सिद्धसंघपरिज्ञातं
संघ [m]
सिद्धसंघपरिज्ञातं
परिज्ञा [9. Ā.]
पुराकल्पं
पुराकल्प [m]
सनातनम्
सनातन [adj]
प्रवक्ष्येऽहं महाप्राज्ञ पदमुत्तममद्य ते । बुद्ध्वा यदिह संसिद्धा भवन्तीह मनीषिणः ॥
English Translation
The conclusions about the past, present, and future, etc., and religion, pleasure, and profit, which are all well known to Siddhas, which belong to remote ages, and which are, indeed, eternal, I shall declare to you. O you of great wisdom! These form what is called Good, Wise Men, understanding them in this world, acquire success.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रवक्ष्ये
प्रवच् [2. P.]
ऽहं
मद् [pron]
महाप्राज्ञ
महत् [adj]
महाप्राज्ञ
प्राज्ञ [adj]
पदम्
पद [mn]
उत्तमम्
उत्तम [adj]
अद्य
अद्य [ind]
ते
त्वद् [pron]
बुद्ध्वा
बुध् [1. Ā.]
यद्
यद् [pron]
इह
इह [ind]
संसिद्धा
संसिध् [4. Ā.]
भवन्तीह
भू [1. Ā.]
भवन्तीह
इह [ind]
मनीषिणः
मनीषिन् [adj]
उपगम्यर्षयः पूर्वं जिज्ञासन्तः परस्परम् । बृहस्पतिभरद्वाजौ गौतमो भार्गवस्तथा ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
उपगम्यर्षयः
उपगम् [6. P.]
उपगम्यर्षयः
ऋषि [m]
पूर्वं
पूर्वम् [ind]
जिज्ञासन्तः
जिज्ञास् [Desid. Ā.]
परस्परम्
परस्पर [adj]
बृहस्पतिभरद्वाजौ
बृहस्पति [m]
बृहस्पतिभरद्वाजौ
भरद्वाज [m]
गौतमो
गौतम [m]
भार्गवस्तथा
भार्गव [m]
भार्गवस्तथा
तथा [ind]
वसिष्ठः काश्यपश्चैव विश्वामित्रोऽत्रिरेव च । मार्गान्सर्वान्परिक्रम्य परिश्रान्ताः स्वकर्मभिः ॥
English Translation
Formerly, the Rishis Brihaspati Bharadvaja, Gautama Bhargava, Vasishtha, Kashyapa, Vishvamitra and Atri, assembled together for the purpose of asking one another. They thus assembled together after having travelled over all paths and after they had got tired with the deeds each of them had done.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वसिष्ठः
वसिष्ठ [m]
काश्यपश्चैव
काश्यप [m]
काश्यपश्चैव
च [ind]
काश्यपश्चैव
एव [ind]
विश्वामित्रो
विश्वामित्र [m]
ऽत्रिर्
अत्रि [m]
एव
एव [ind]
च
च [ind]
मार्गान्
मार्ग [m]
सर्वान्
सर्व [pron]
परिक्रम्य
परिक्रम् [6. P.]
परिश्रान्ताः
परिश्रम् [4. P.]
स्वकर्मभिः
स्व [adj]
स्वकर्मभिः
कर्मन् [n]
ऋषिमाङ्गिरसं वृद्धं पुरस्कृत्य तु ते द्विजाः । ददृशुर्ब्रह्मभवने ब्रह्माणं वीतकल्मषम् ॥
English Translation
Those twice-born persons, headed by the sage son of Angirasa, proceeded to the region of the Grandfather. There they saw Brahman perfectly purged of all sin.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ऋषिम्
ऋषि [m]
आङ्गिरसं
आङ्गिरस [m]
वृद्धं
वृद्ध [adj]
पुरस्कृत्य
पुरस्कृ [8. Ā.]
तु
तु [ind]
ते
तद् [pron]
द्विजाः
द्विज [m]
ददृशुर्
दृश् [6. P.]
ब्रह्मभवने
ब्रह्मन् [m]
ब्रह्मभवने
भवन [n]
ब्रह्माणं
ब्रह्मन् [m]
वीतकल्मषम्
वी [2. Ā.]
वीतकल्मषम्
कल्मष [mn]
तं प्रणम्य महात्मानं सुखासीनं महर्षयः । पप्रच्छुर्विनयोपेता निःश्रेयसमिदं परम् ॥
English Translation
Bowing their heads to that great one who was seated at their ease, the great Rishis, gifted with humility, asked him this grave question about the highest good.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तं
तद् [pron]
प्रणम्य
प्रणम् [1. Ā.]
महात्मानं
महात्मन् [adj]
सुखासीनं
सुख [n]
सुखासीनं
आस् [4. P.]
महर्षयः
महत् [adj]
महर्षयः
ऋषि [m]
पप्रच्छुर्
प्रच्छ् [1. P.]
विनयोपेता
विनय [m]
विनयोपेता
उपे [2. Ā.]
निःश्रेयसम्
निःश्रेयस [n]
इदं
इदम् [pron]
परम्
पर [pron]
कथं कर्म क्रियात्साधु कथं मुच्येत किल्बिषात् । के नो मार्गाः शिवाश्च स्युः किं सत्यं किं च दुष्कृतम् ॥
English Translation
How should a good man act? How would one be freed from sin? What paths are: auspicious for us? What is truth, and what is sin?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कथं
कथम् [ind]
कर्म
कर्मन् [n]
क्रियात्
कृ [2. Ā.]
साधु
साधु [adj]
कथं
कथम् [ind]
मुच्येत
मुच् [6. Ā.]
किल्बिषात्
किल्बिष [mn]
के
क [pron]
पन्थानः
पथिन् [m]
शिवाः
शिव [adj]
सन्ति
अस् [2. P.]
किं
क [pron]
सुखं
सुख [n]
किं
क [pron]
च
च [ind]
दुष्कृतम्
दुष्कृत [n]
केनोभौ कर्मपन्थानौ महत्त्वं केन विन्दति । प्रलयं चापवर्गं च भूतानां प्रभवाप्ययौ ॥
English Translation
By what action are the two paths, northern and southern, obtained? What is destruction? What, Liberation? What is birth and what death of all existent objects?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
केनोभौ
क [pron]
केनोभौ
उभ् [pron]
कर्मपन्थानौ
कर्मन् [n]
कर्मपन्थानौ
पथिन् [m]
महत्त्वं
महत् [adj]
महत्त्वं
त्व [n]
केन
क [pron]
विन्दति
विद् [2. Ā.]
प्रलयं
प्रलय [m]
चापवर्गं
च [ind]
चापवर्गं
अपवर्ग [m]
च
च [ind]
भूतानां
भूत [mn]
प्रभवाप्ययौ
प्रभव [m]
प्रभवाप्ययौ
अप्यय [m]
इत्युक्तः स मुनिश्रेष्ठैर्यदाह प्रपितामहः । तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि शृणु शिष्य यथागमम् ॥
English Translation
I shall tell you. O disciple, what the Grandfather, thus addressed, said to them, according to the scriptures. Do you listen.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इत्युक्तः
इति [ind]
इत्युक्तः
वच् [2. P.]
स
तद् [pron]
मुनिश्रेष्ठैर्
मुनि [m]
मुनिश्रेष्ठैर्
श्रेष्ठ [adj]
यद्
यद् [pron]
आह
अह् [1. P.]
प्रपितामहः
प्रपितामह [m]
तत्
तद् [pron]
ते
त्वद् [pron]
ऽहं
मद् [pron]
सम्प्रवक्ष्यामि
सम्प्रवच् [3. Ā.]
यथावन्मधुसूदन
यथावत् [ind]
यथावन्मधुसूदन
मधुसूदन [m]
सत्याद्भूतानि जातानि स्थावराणि चराणि च । तपसा तानि जीवन्ति इति तद्वित्त सुव्रताः ॥
English Translation
It is from Truth that all creatures, mobile and immobile, have been born. They live by penance (or action). Understand this, O you of excellent vows! On account of their own actions they live, transcending their own origin.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कुतो
कुतस् [ind]
जातानि
जन् [4. P.]
भूतानि
भूत [mn]
स्थावराणि
स्थावर [adj]
चराणि
चर [adj]
च
च [ind]
तपसा
तपस् [n]
तानि
तद् [pron]
जीवन्ति
जीव् [1. Ā.]
इति
इति [ind]
तद्
तद् [pron]
वित्त
विद् [6. Ā.]
सुव्रताः
सुव्रत [adj]
स्वां योनिं पुनरागम्य वर्तन्ते स्वेन कर्मणा । सत्यं हि गुणसंयुक्तं नियतं पञ्चलक्षणम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स्वां
स्व [adj]
योनिं
योनि [mf]
पुनर्
पुनर् [ind]
आगम्य
आगम् [6. P.]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
स्वेन
स्व [adj]
कर्मणा
कर्मन् [n]
सत्यं
सत्य [n]
हि
हि [ind]
गुणसंयुक्तं
गुण [mn]
गुणसंयुक्तं
संयुज् [7. Ā.]
नियतं
नियम् [1. Ā.]
पञ्चलक्षणम्
पञ्चन् [adj]
पञ्चलक्षणम्
लक्षण [n]
ब्रह्म सत्यं तपः सत्यं सत्यं चैव प्रजापतिः । सत्याद्भूतानि जातानि भूतं सत्यमयं महत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ब्रह्म
ब्रह्मन् [n]
सत्यं
सत्य [n]
तपः
तपस् [n]
सत्यं
सत्य [n]
सत्यं
सत्य [n]
चैव
च [ind]
चैव
एव [ind]
प्रजापतिः
प्रजापति [m]
सत्याद्
सत्य [n]
भूतानि
भूत [mn]
जातानि
जन् [4. P.]
भूतं
भू [1. Ā.]
सत्यमयं
सत्य [n]
सत्यमयं
मय [adj]
महत्
महत् [adj]
तस्मात्सत्याश्रया विप्रा नित्यं योगपरायणाः । अतीतक्रोधसंतापा नियता धर्मसेतवः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्मात्
तस्मात् [ind]
सत्याश्रया
सत्य [n]
सत्याश्रया
आश्रय [m]
विप्रा
विप्र [m]
नित्यं
नित्यम् [ind]
योगपरायणाः
योग [m]
योगपरायणाः
परायण [n]
अतीतक्रोधसंतापा
अती [1. P.]
अतीतक्रोधसंतापा
क्रोध [m]
अतीतक्रोधसंतापा
संताप [m]
नियता
नियम् [1. Ā.]
धर्मसेतवः
धर्म [mn]
धर्मसेतवः
सेतु [m]
अन्योन्यनियतान्वैद्यान्धर्मसेतुप्रवर्तकान् । तानहं संप्रवक्ष्यामि शाश्वतान्लोकभावनान् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अन्योन्यनियतान्
अन्योन्य [adj]
अन्योन्यनियतान्
नियम् [1. Ā.]
वैद्यान्
वैद्य [m]
धर्मसेतुप्रवर्तकान्
धर्म [mn]
धर्मसेतुप्रवर्तकान्
सेतु [m]
धर्मसेतुप्रवर्तकान्
प्रवर्तक [adj]
तान्
तद् [pron]
अहं
मद् [pron]
सम्प्रवक्ष्यामि
सम्प्रवच् [3. Ā.]
शाश्वतान्
शाश्वत [adj]
लोकभावनान्
लोक [m]
लोकभावनान्
भावन [adj]
चातुर्विद्यं तथा वर्णांश्चतुरश्चाश्रमान्पृथक् । धर्ममेकं चतुष्पादं नित्यमाहुर्मनीषिणः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
चातुर्विद्यं
चातुर्विद्य [n]
तथा
तथा [ind]
वर्णांश्चतुरश्चाश्रमान्
वर्ण [mn]
वर्णांश्चतुरश्चाश्रमान्
चतुर् [nr]
वर्णांश्चतुरश्चाश्रमान्
च [ind]
वर्णांश्चतुरश्चाश्रमान्
आश्रम [mn]
पृथक्
पृथक् [ind]
धर्मम्
धर्म [mn]
एकं
एक [pron]
चतुष्पादं
चतुष्पाद [adj]
नित्यम्
नित्य [adj]
आहुर्
अह् [1. P.]
मनीषिणः
मनीषिन् [adj]
पन्थानं वः प्रवक्ष्यामि शिवं क्षेमकरं द्विजाः । नियतं ब्रह्मभावाय यातं पूर्वं मनीषिभिः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पन्थानं
पथिन् [m]
वः
त्वद् [pron]
प्रवक्ष्यामि
प्रवच् [2. P.]
शिवं
शिव [adj]
क्षेमकरं
क्षेम [mn]
क्षेमकरं
कर [adj]
द्विजाः
द्विज [m]
नियतं
नियम् [1. Ā.]
ब्रह्मभावाय
ब्रह्मन् [n]
ब्रह्मभावाय
भाव [m]
यातं
या [2. Ā.]
पूर्वं
पूर्वम् [ind]
मनीषिभिः
मनीषिन् [adj]
गदतस्तं ममाद्येह पन्थानं दुर्विदं परम् । निबोधत महाभागा निखिलेन परं पदम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
गदतस्तं
गद् [1. Ā.]
गदतस्तं
तद् [pron]
ममाद्येह
मद् [pron]
ममाद्येह
अद्य [ind]
ममाद्येह
इह [ind]
पन्थानं
पथिन् [m]
दुर्विदं
दुर्विद [adj]
परम्
पर [pron]
निबोधत
निबुध् [4. P.]
महाभागा
महाभाग [adj]
निखिलेन
निखिलेन [ind]
परं
पर [pron]
पदम्
पद [mn]