Śāntiparva Adhyāya 111
शान्तिपर्व • अध्यायः 111
Śāntiparva Adhyāya 111 of the classical Mahābhārata with 30 verses.
Total: 30 Verses
•
Citations: MBh 12.111.1–30
•
250 Lexicon Terms
क्लिश्यमानेषु भूतेषु तैस्तैर्भावैस्ततस्ततः । दुर्गाण्यतितरेद्येन तन्मे ब्रूहि पितामह ॥
English Translation
Yudhishthira said Creatures are seen to be assailed various means and almost continually. Tell me, O grandfather, in what way can one get over all those difficulties!
Morphemic Decomposition & Padaccheda
क्लिश्यमानेषु
क्लिश् [9. Ā.]
भूतेषु
भूत [mn]
तैस्तैर्
तद् [pron]
तैस्तैर्
तद् [pron]
भावैस्ततस्ततः
भाव [m]
भावैस्ततस्ततः
ततस् [ind]
भावैस्ततस्ततः
ततस् [ind]
कृतं
कृ [2. Ā.]
वा
वा [ind]
कारयित्वा
कारय् [10. Ā.]
वा
वा [ind]
तन्मे
तद् [pron]
तन्मे
मद् [pron]
ब्रूहि
ब्रू [2. Ā.]
पितामह
पितामह [m]
आश्रमेषु यथोक्तेषु यथोक्तं ये द्विजातयः । वर्तन्ते संयतात्मानो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Bhishma said-Those members of the twice-born class, who duly follow, with restrained souls, the duty sanctioned by the scriptures for the several modes of life, succeed in getting over all these difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आश्रमेषु
आश्रम [mn]
यथोक्तेषु
यथा [ind]
यथोक्तेषु
वच् [2. P.]
यथोक्तं
यथोक्तम् [ind]
ये
यद् [pron]
द्विजातयः
द्विजाति [m]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
ये दम्भान्न जपन्ति स्म येषां वृत्तिश्च संवृता । विषयांश्च निगृह्णन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those, who never practise deceit, those, whose conduct is regulated by wholesome restrictions, and those, who control all worldly desires, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ये
यद् [pron]
दम्भान्न
दम्भ [m]
दम्भान्न
न [ind]
जपन्ति
जप् [4. Ā.]
स्म
स्म [ind]
येषां
यद् [pron]
वृत्तिश्च
वृत्ति [f]
वृत्तिश्च
च [ind]
संवृता
संवृ [9. P.]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
वासयन्त्यतिथीन्नित्यं नित्यं ये चानसूयकाः । नित्यं स्वाध्यायशीलाश्च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those, who always treat guests hospitably, those, who do not cherish malice, those, who constantly read the Vedas, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वासयन्त्यतिथीन्नित्यं
वासय् [10. Ā.]
वासयन्त्यतिथीन्नित्यं
अतिथि [m]
वासयन्त्यतिथीन्नित्यं
नित्यम् [ind]
नित्यं
नित्यम् [ind]
ये
यद् [pron]
चानसूयकाः
च [ind]
चानसूयकाः
अनसूयक [adj]
नित्यं
नित्यम् [ind]
स्वाध्यायशीलाश्च
स्वाध्याय [m]
स्वाध्यायशीलाश्च
शील [mn]
स्वाध्यायशीलाश्च
च [ind]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
मातापित्रोश्च ये वृत्तिं वर्तन्ते धर्मकोविदाः । वर्जयन्ति दिवास्वप्नं दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those persons, who, conversant with duties, treat their parents properly, those, who do not sleep during the day, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मातापित्रोश्च
माता [f]
मातापित्रोश्च
पितृ [m]
मातापित्रोश्च
च [ind]
ये
यद् [pron]
वृत्तिं
वृत्ति [f]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
धर्मकोविदाः
धर्म [mn]
धर्मकोविदाः
कोविद [adj]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
स्वेषु दारेषु वर्तन्ते न्यायवृत्तेष्वृतावृतौ । अग्निहोत्रपराः सन्तो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those, who know their wedded wives in season without seeking the company of other women, those, who are honest and attentive to their Agnihotras, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स्वेषु
स्व [adj]
दारेषु
दार [mn]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
न्यायवृत्तेष्व्
न्याय [m]
न्यायवृत्तेष्व्
वृत् [3. P.]
ऋताव्
ऋतु [m]
ऋतौ
ऋतु [m]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
ये न लोभान्नयन्त्यर्थान्राजानो रजसावृताः । विषयान्परिरक्षन्तो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those kings, who do not, under the influence of passion and covetousness, impose oppressive taxes, and those who protect their own dominions succeed in getting over all difficulties
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ये
यद् [pron]
न
न [ind]
लोभान्नयन्त्यर्थान्
लोभ [m]
लोभान्नयन्त्यर्थान्
नी [2. P.]
लोभान्नयन्त्यर्थान्
अर्थ [mn]
राजानो
राजन् [m]
रजसावृताः
रजस् [n]
रजसावृताः
आवृ [5. Ā.]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
आहवेषु च ये शूरास्त्यक्त्वा मरणजं भयम् । धर्मेण जयमिच्छन्तो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those, who are endued with courage and who, shaking off all fear of death, engage in battle, desirous of gaining victory by fair means, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आहवेषु
आहव [m]
च
च [ind]
ये
यद् [pron]
शूरास्त्यक्त्वा
शूर [m]
शूरास्त्यक्त्वा
त्यज् [1. Ā.]
मरणजं
मरण [n]
मरणजं
ज [adj]
भयम्
भय [n]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
ये पापानि न कुर्वन्ति कर्मणा मनसा गिरा । निक्षिप्तदण्डा भूतेषु दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those, who do not commit any kind of sin in thought, word, and deed, those, who never injure any creature, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ये
यद् [pron]
पापानि
पाप [n]
न
न [ind]
कुर्वन्ति
कृ [2. Ā.]
कर्मणा
कर्मन् [n]
मनसा
मनस् [n]
गिरा
गिर् [f]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
ये वदन्तीह सत्यानि प्राणत्यागेऽप्युपस्थिते । प्रमाणभूता भूतानां दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those, who always speak truth in this world even when life is in danger, and who are models for all creatures to follow, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ये
यद् [pron]
वदन्तीह
वद् [1. Ā.]
वदन्तीह
इह [ind]
सत्यानि
सत्य [n]
प्राणत्यागे
प्राणत्याग [m]
ऽप्युपस्थिते
अपि [ind]
ऽप्युपस्थिते
उपस्था [1. Ā.]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
अनध्यायेषु ये विप्राः स्वाध्यायं नैव कुर्वते । तपोनित्याः सुतपसो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those Brahmanas, who never study the Vedas at improper hours, and who practise penances with devotion, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अनध्यायेषु
अनध्याय [m]
ये
यद् [pron]
विप्राः
विप्र [m]
स्वाध्यायं
स्वाध्याय [m]
नैव
न [ind]
नैव
एव [ind]
कुर्वते
कृ [2. Ā.]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
कर्माण्यकुहकार्थानि येषां वाचश्च सूनृताः । येषामर्थाश्च साध्वर्था दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those who never act deceitfully, whose words are always sweet and whose wealth is always well spent, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कर्माण्यकुहकार्थानि
कर्मन् [n]
कर्माण्यकुहकार्थानि
अकुहक [m]
कर्माण्यकुहकार्थानि
अर्थ [mn]
येषां
यद् [pron]
वाचश्च
वाच् [f]
वाचश्च
च [ind]
सूनृताः
सूनृत [adj]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
ये तपश्च तपस्यन्ति कौमारब्रह्मचारिणः । विद्यावेदव्रतस्नाता दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those Brahmanas, who follow the life of celibacy and Brahmacharya, who practise penances, and who are purified by learning, Vedic knowledge, and proper vows, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ये
यद् [pron]
तपश्च
तपस् [n]
तपश्च
च [ind]
तपस्यन्ति
तपस्य् [Denom. P.]
कौमारब्रह्मचारिणः
कौमार [adj]
कौमारब्रह्मचारिणः
ब्रह्मचारिन् [m]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
ये च संशान्तरजसः संशान्ततमसश्च ये । सत्ये स्थिता महात्मानो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those, who have restrained the qualities belonging to Darkness and Ignorance, who are possessed of great souls, and who practise the quality of Goodness, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ये
यद् [pron]
च
च [ind]
संशान्तरजसः
संशम् [4. P.]
संशान्तरजसः
रजस् [n]
संशान्ततमसश्च
संशम् [4. P.]
संशान्ततमसश्च
तमस् [n]
संशान्ततमसश्च
च [ind]
ये
यद् [pron]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
येषां न कश्चित्त्रसति त्रसन्ति न च कस्यचित् । येषामात्मसमो लोको दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those, of whom no creatures are afraid, and those, who are not afraid, of any creatures themselves, those, who regard all creatures as their own self, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
येषां
यद् [pron]
न
न [ind]
कश्चित्
कश्चित् [pron]
त्रसति
त्रस् [4. Ā.]
त्रसन्ति
त्रस् [4. Ā.]
न
न [ind]
च
च [ind]
कस्यचित्
कश्चित् [pron]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
परश्रिया न तप्यन्ते ये सन्तः पुरुषर्षभाः । ग्राम्यादन्नान्निवृत्ताश्च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those foremost of men, who are good, who are never stricken with grief on seeing other people's prosperity, and who abstain from all kinds of ignoble conduct, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
परश्रिया
पर [pron]
परश्रिया
श्री [f]
न
न [ind]
तप्यन्ते
तप् [4. Ā.]
ये
यद् [pron]
सन्तः
सत् [adj]
पुरुषर्षभाः
पुरुष [m]
पुरुषर्षभाः
ऋषभ [m]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
सर्वान्देवान्नमस्यन्ति सर्वान्धर्मांश्च शृण्वते । ये श्रद्दधाना दान्ताश्च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those, who bow to all the gods, who listen to the doctrines of all creeds, who have faith, and who are possessed of tranquil souls, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सर्वान्
सर्व [pron]
देवान्नमस्यन्ति
देव [m]
देवान्नमस्यन्ति
नमस्य् [Denom. P.]
सर्वान्
सर्व [pron]
धर्मांश्च
धर्म [mn]
धर्मांश्च
च [ind]
शृण्वते
श्रु [4. P.]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
ये न मानितमिच्छन्ति मानयन्ति च ये परम् । मान्यमाना न मन्यन्ते दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those, who do not seek honour for themselves, who give honour to others, who bow down to those who deserve their adoration, succeed succeed in getting all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ये
यद् [pron]
न
न [ind]
मानितम्
मानय् [10. Ā.]
इच्छन्ति
इष् [1. P.]
मानयन्ति
मानय् [10. Ā.]
च
च [ind]
ये
यद् [pron]
परम्
पर [pron]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
ये श्राद्धानि च कुर्वन्ति तिथ्यां तिथ्यां प्रजार्थिनः । सुविशुद्धेन मनसा दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those, who perform Shraddhas on the proper lunar days, with pure minds, for having offspring, succeed in getting all difficulties. Over over
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ये
यद् [pron]
श्राद्धानि
श्राद्ध [n]
च
च [ind]
कुर्वन्ति
कृ [2. Ā.]
तिथ्यां
तिथि [mf]
तिथ्यां
तिथि [mf]
प्रजार्थिनः
प्रजा [f]
प्रजार्थिनः
अर्थिन् [adj]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
ये क्रोधं नैव कुर्वन्ति क्रुद्धान्संशमयन्ति च । न च कुप्यन्ति भृत्येभ्यो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those, who conquer their own anger and pacify the anger of others, and who are never irate with any one, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ये
यद् [pron]
क्रोधं
क्रोध [m]
नैव
न [ind]
नैव
एव [ind]
कुर्वन्ति
कृ [2. Ā.]
क्रुद्धान्
क्रुध् [4. Ā.]
संशमयन्ति
संशमय् [10. Ā.]
च
च [ind]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
मधु मांसं च ये नित्यं वर्जयन्तीह मानवाः । जन्मप्रभृति मद्यं च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those, who do not take, from their birth, honey and meat and intoxicating drinks, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
मधु
मधु [n]
मांसं
मांस [n]
च
च [ind]
ये
यद् [pron]
नित्यं
नित्यम् [ind]
वर्जयन्तीह
वर्जय् [10. Ā.]
वर्जयन्तीह
इह [ind]
मानवाः
मानव [m]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
यात्रार्थं भोजनं येषां संतानार्थं च मैथुनम् । वाक्सत्यवचनार्थाय दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those, who take food for only supporting life, who live with women for the sake of offspring only, and who open their lips for speaking what is true, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यात्रार्थं
यात्रा [f]
यात्रार्थं
अर्थ [mn]
भोजनं
भोजन [n]
येषां
यद् [pron]
संतानार्थं
संतान [mn]
संतानार्थं
अर्थ [mn]
च
च [ind]
मैथुनम्
मैथुन [n]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
ईश्वरं सर्वभूतानां जगतः प्रभवाप्ययम् । भक्ता नारायणं ये च दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those, who adore with devotion the god Narayana, that Supreme Lord of all creatures, that origin and destruction of the universe, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रमाणं
प्रमाण [mn]
सर्वभूतानां
सर्व [pron]
सर्वभूतानां
भूत [mn]
यशश्चैवाप्नुयान्महत्
यशस् [n]
यशश्चैवाप्नुयान्महत्
च [ind]
यशश्चैवाप्नुयान्महत्
एव [ind]
यशश्चैवाप्नुयान्महत्
आप् [1. P.]
यशश्चैवाप्नुयान्महत्
महत् [adj]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
य एष रक्तपद्माक्षः पीतवासा महाभुजः । सुहृद्भ्राता च मित्रं च संबन्धी च तवाच्युतः ॥
English Translation
This Krishna here, having eyes red as the lotus, clad in yellow attire, possessed of mighty arms,—this Krishna, who is our well-wisher, brother, friend, and relative, is Narayana of undecaying glory.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
य
यद् [pron]
एष
एतद् [pron]
रक्तपद्माक्षः
रक्त [adj]
रक्तपद्माक्षः
पद्म [mn]
रक्तपद्माक्षः
अक्ष [n]
पीतवासा
पीत [adj]
पीतवासा
वासस् [n]
महाभुजः
महत् [adj]
महाभुजः
भुज [m]
सुहृद्
सुहृद् [m]
भ्राता
भ्रातृ [m]
च
च [ind]
मित्रं
मित्र [mn]
च
च [ind]
संबन्धी
सम्बन्धिन् [adj]
च
च [ind]
तवाच्युतः
त्वद् [pron]
तवाच्युतः
अच्युत [m]
य इमान्सकलाँल्लोकांश्चर्मवत्परिवेष्टयेत् । इच्छन्प्रभुरचिन्त्यात्मा गोविन्दः पुरुषोत्तमः ॥
English Translation
He of his own will cover all the worlds like a leathern case. He is the powerful Lord of inconceivable soul! He is Govinda, the best of all beings.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
य
यद् [pron]
इमान्
इदम् [pron]
सकलांल्
सकल [adj]
लोकांश्चर्मवत्
लोक [m]
लोकांश्चर्मवत्
चर्मन् [n]
लोकांश्चर्मवत्
वत् [ind]
परिवेष्टयेत्
परिवेष्टय् [10. P.]
इच्छन्
इष् [1. P.]
प्रभुर्
प्रभु [m]
अचिन्त्यात्मा
अचिन्त्य [adj]
अचिन्त्यात्मा
आत्मन् [m]
गोविन्दः
गोविन्द [m]
पुरुषोत्तमः
पुरुषोत्तम [m]
स्थितः प्रियहिते जिष्णोः स एष पुरुषर्षभ । राजंस्तव च दुर्धर्षो वैकुण्ठः पुरुषोत्तमः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स्थितः
स्था [1. Ā.]
प्रियहिते
प्रिय [adj]
प्रियहिते
हित [adj]
जिष्णोः
जिष्णु [m]
स
तद् [pron]
एष
एतद् [pron]
पुरुषर्षभ
पुरुष [m]
पुरुषर्षभ
ऋषभ [m]
राजंस्तव
राजन् [m]
राजंस्तव
त्वद् [pron]
च
च [ind]
दुर्धर्षो
दुर्धर्ष [adj]
वैकुण्ठः
वैकुण्ठ [m]
पुरुषोत्तमः
पुरुषोत्तम [m]
य एनं संश्रयन्तीह भक्त्या नारायणं हरिम् । ते तरन्तीह दुर्गाणि न मेऽत्रास्ति विचारणा ॥
English Translation
Those, who devotedly seek the refuge of this Narayana, called also Hari, succeed in getting all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
य
यद् [pron]
एनं
एनद् [pron]
संश्रयन्तीह
संश्रि [1. Ā.]
संश्रयन्तीह
इह [ind]
भक्त्या
भक्ति [f]
नारायणं
नारायण [m]
हरिम्
हरि [m]
ते
तद् [pron]
तरन्तीह
तृ [3. P.]
तरन्तीह
इह [ind]
दुर्गाणि
दुर्ग [n]
न
न [ind]
मे
मद् [pron]
ऽत्रास्ति
अत्र [ind]
ऽत्रास्ति
अस् [2. P.]
विचारणा
विचारणा [f]
दुर्गातितरणं ये च पठन्ति श्रावयन्ति च । पाठयन्ति च विप्रेभ्यो दुर्गाण्यतितरन्ति ते ॥
English Translation
Those, who read these verses regarding the getting over of difficulties, who recite them to others, and who speak of them to Brahmanas, succeed in getting over all difficulties.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दुर्गातितरणं
दुर्ग [n]
दुर्गातितरणं
अति [ind]
दुर्गातितरणं
तरण [n]
ये
यद् [pron]
च
च [ind]
पठन्ति
पठ् [1. Ā.]
श्रावयन्ति
श्रावय् [10. Ā.]
च
च [ind]
वर्तन्ते
वृत् [3. P.]
संयतात्मानो
संयम् [1. Ā.]
संयतात्मानो
आत्मन् [m]
दुर्गाण्यतितरन्ति
दुर्ग [n]
दुर्गाण्यतितरन्ति
अतित् [1. P.]
ते
तद् [pron]
इति कृत्यसमुद्देशः कीर्तितस्ते मयानघ । संतरेद्येन दुर्गाणि परत्रेह च मानवः ॥
English Translation
I have now, O sinless one, described to you all those acts by which men may get over all difficulties both in this world and in the next.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इति
इति [ind]
कृत्यसमुद्देशः
कृत्य [n]
कृत्यसमुद्देशः
समुद्देश [m]
कीर्तितस्ते
कीर्तय् [10. Ā.]
कीर्तितस्ते
त्वद् [pron]
मयानघ
मद् [pron]
मयानघ
अनघ [adj]
संतरेद्
संतृ [1. Ā.]
येन
यद् [pron]
दुर्गाणि
दुर्ग [n]
परत्रेह
परत्र [ind]
परत्रेह
इह [ind]
च
च [ind]
मानवः
मानव [m]