Special Call Prof. Jay L. Garfield Commemorative Volume · Submissions Open
Announcements Newsletters About Us Contact
Search
MBh
Mahābhārata • Parva 1 (Ādiparva) • Adhyāya 60

Ādiparva Adhyāya 60

आदिपर्व • अध्यायः 60

Ādiparva Adhyāya 60 of the classical Mahābhārata with 70 verses.

Total: 70 Verses • Citations: MBh 1.60.1–70 • 250 Lexicon Terms • Page 2 of 3 (Verses 30 shown)
स्तनं तु दक्षिणं भित्त्वा ब्रह्मणो नरविग्रहः । निःसृतो भगवान्धर्मः सर्वलोकसुखावहः ॥
English Translation
The illustrious Dharma, the dispenser of all happiness, came out of the right breast of Brahma, assuming the form of a man.
त्रयस्तस्य वराः पुत्राः सर्वभूतमनोहराः । शमः कामश्च हर्षश्च तेजसा लोकधारिणः ॥
English Translation
He (Dharma) had three excellent sons, charming to all creatures. (They were) Shama, Kama and Harsha, who supported the worlds by their energy.
कामस्य तु रतिर्भार्या शमस्य प्राप्तिरङ्गना । नन्दी तु भार्या हर्षस्य यत्र लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥
English Translation
The wife of Kama was Rati, that of Shama was Prapti and that of Harsha was Nanda; upon these the worlds were made to depend.
मरीचेः कश्यपः पुत्रः कश्यपस्य सुरासुराः । जज्ञिरे नृपशार्दूल लोकानां प्रभवस्तु सः ॥
English Translation
Kashyapa was the son of Marichi and Kashyapa's offspring were the Suras (celestial) and Asuras. O best of kings, therefore, he is the progenitor of all the worlds.
त्वाष्ट्री तु सवितुर्भार्या वडवारूपधारिणी । असूयत महाभागा सान्तरिक्षेऽश्विनावुभौ ॥
English Translation
Tvashtri, who had the form of a mare, became the wife of Savita. She gave birth in the sky to a twin Ashvinis.
द्वादशैवादितेः पुत्राः शक्रमुख्या नराधिप । तेषामवरजो विष्णुर्यत्र लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥
English Translation
O king, the sons of Aditi were twelve with Indra at their head. The youngest of them was Vishnu, upon whom the worlds depend.
त्रयस्त्रिंशत इत्येते देवास्तेषामहं तव । अन्वयं संप्रवक्ष्यामि पक्षैश्च कुलतो गणान् ॥
English Translation
These were the thirty-three celestials. I shall now mention to you their progeny according their Pakshas, Kulas and Ganas.
रुद्राणामपरः पक्षः साध्यानां मरुतां तथा । वसूनां भार्गवं विद्याद्विश्वेदेवांस्तथैव च ॥
English Translation
The Rudras, the Sadhyas, the Marutas, the Vasus, the Bhargavas and the Visvedevas were each a Paksha.
वैनतेयस्तु गरुडो बलवानरुणस्तथा । बृहस्पतिश्च भगवानादित्येष्वेव गण्यते ॥
English Translation
Vinata's son, Garuda and the Aruna also and illustrious Brihaspati were counted amongst the Adityas.
अश्विभ्यां गुह्यकान्विद्धि सर्वौषध्यस्तथा पशून् । एष देवगणो राजन्कीर्तितस्तेऽनुपूर्वशः । यं कीर्तयित्वा मनुजः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥
English Translation
The Ashvinis, all annual plants and all beasts were counted among the Guhyakas. O king, these are the Ganas of the celestials, narrated to you.
ब्रह्मणो हृदयं भित्त्वा निःसृतो भगवान्भृगुः । भृगोः पुत्रः कविर्विद्वाञ्शुक्रः कविसुतो ग्रहः ॥
त्रैलोक्यप्राणयात्रार्थे वर्षावर्षे भयाभये । स्वयंभुवा नियुक्तः सन्भुवनं परिधावति ॥
योगाचार्यो महाबुद्धिर्दैत्यानामभवद्गुरुः । सुराणां चापि मेधावी ब्रह्मचारी यतव्रतः ॥
तस्मिन्नियुक्ते विभुना योगक्षेमाय भार्गवे । अन्यमुत्पादयामास पुत्रं भृगुरनिन्दितम् ॥
English Translation
Thus appointed by Brahma to look after the welfare (of Daityas), Bhrigu's son (Shukra) begot another son.
च्यवनं दीप्ततपसं धर्मात्मानं मनीषिणम् । यः स रोषाच्च्युतो गर्भान्मातुर्मोक्षाय भारत ॥
English Translation
Named Chyavana, who was greatly famous, very virtuous minded and as effulgent as the sun. O descendant of the Bharata race, he came out of his mother's womb in anger and thus released his mother.
आरुषी तु मनोः कन्या तस्य पत्नी मनीषिणः । और्वस्तस्यां समभवदूरुं भित्त्वा महायशाः । महातपा महातेजा बाल एव गुणैर्युतः ॥
English Translation
Arushi, the daughter of Manu, became the wife of the wise Chyavana and the greatly illustrious Aurva was born in her, ripping open her thighs.
ऋचीकस्तस्य पुत्रस्तु जमदग्निस्ततोऽभवत् । जमदग्नेस्तु चत्वार आसन्पुत्रा महात्मनः ॥
रामस्तेषां जघन्योऽभूदजघन्यैर्गुणैर्युतः । सर्वशस्त्रास्त्रकुशलः क्षत्रियान्तकरो वशी ॥
और्वस्यासीत्पुत्रशतं जमदग्निपुरोगमम् । तेषां पुत्रसहस्राणि बभूवुर्भृगुविस्तरः ॥
द्वौ पुत्रौ ब्रह्मणस्त्वन्यौ ययोस्तिष्ठति लक्षणम् । लोके धाता विधाता च यौ स्थितौ मनुना सह ॥
English Translation
These hundred sons begot offspring by thousands and filled the whole world. Brahma had two other sons, who had victory as their signification.
तयोरेव स्वसा देवी लक्ष्मीः पद्मगृहा शुभा । तस्यास्तु मानसाः पुत्रास्तुरगा व्योमचारिणः ॥
वरुणस्य भार्या ज्येष्ठा तु शुक्राद्देवी व्यजायत । तस्याः पुत्रं बलं विद्धि सुरां च सुरनन्दिनीम् ॥
प्रजानामन्नकामानामन्योन्यपरिभक्षणात् । अधर्मस्तत्र संजातः सर्वभूतविनाशनः ॥
English Translation
She gave birth to a son, called Bala and a daughter, named Sura, who gives joy to the celestials. And all destroying Adharma was born (of her), when creatures began to devour one another. Niriti was his wife, from whom were born the Rakshasas, called Nairitas.
तस्यापि निरृतिर्भार्या नैरृता येन राक्षसाः । घोरास्तस्यास्त्रयः पुत्राः पापकर्मरताः सदा । भयो महाभयश्चैव मृत्युर्भूतान्तकस्तथा ॥
English Translation
She had also three other fearful and cruel sons, always engaged in sinful deeds. (They were) Bhaya, Mahabhaya and Mrityu, the destroyer of every created thing.
काकीं श्येनीं च भासीं च धृतराष्ट्रीं तथा शुकीम् । ताम्रा तु सुषुवे देवी पञ्चैता लोकविश्रुताः ॥
उलूकान्सुषुवे काकी श्येनी श्येनान्व्यजायत । भासी भासानजनयद्गृध्रांश्चैव जनाधिप ॥
धृतराष्ट्री तु हंसांश्च कलहंसांश्च सर्वशः । चक्रवाकांश्च भद्रं ते प्रजज्ञे सा तु भामिनी ॥
शुकी विजज्ञे धर्मज्ञ शुकानेव मनस्विनी । कल्याणगुणसंपन्ना सर्वलक्षणपूजिता ॥
English Translation
And she gave birth to also the Chakrvakas. The fair and illustrious Shuki of amiable qualities and auspicious signs gave birth to all parrots. Krodhavasha gave birth to nine daughters of wrathful temper.
नव क्रोधवशा नारीः प्रजज्ञेऽप्यात्मसंभवाः । मृगीं च मृगमन्दां च हरिं भद्रमनामपि ॥
मातङ्गीमथ शार्दूलीं श्वेतां सुरभिमेव च । सर्वलक्षणसंपन्नां सुरसां च यशस्विनीम् ॥
← Previous (Ch. 59) Full Table of Contents Next (Ch. 61) →