Skip to main content
Search
VR
Vālmīki Rāmāyaṇam • Kāṇḍa 1 (Bālakāṇḍa) • Sarga 55

Bālakāṇḍa Sarga 55

बालकाण्डम् • सर्गः 55

Bālakāṇḍa Sarga 55 of the classical Vālmīki Rāmāyaṇa with 24 verses.

Total: 24 Verses • Citations: VR 1.55.1–24 • 175 Lexicon Terms
VR 1.55.1 अनुष्टुप्
एवमुक्तो वसिष्ठेन विश्वामित्रो महाबलः । आग्नेयमस्त्रमुत्क्षिप्य तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥
evamukto vasiṣṭhena viśvāmitro mahābalaḥ | āgneyamastramutkṣipya tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt ||
English Translation
Thus addressed by Vasiştha, the mighty Viśvāmitra, aiming a fiery weapon, said, 'Stay! Stay!'
VR 1.55.2 अनुष्टुप्
वसिष्ठो भगवान्क्रोधादिदं वचनमब्रवीत् ॥
vasiṣṭho bhagavānkrodhādidaṃ vacanamabravīt ||
English Translation
The worshipful Vasiştha also on his part, raising a Brahmā staff resembling another staff of Kala, exclaimed in wrath.
VR 1.55.3 अनुष्टुप्
क्षत्रबन्धो स्थितोऽस्म्येष यद्बलं तद्विदर्शय । नाशयाम्येष ते दर्पं शस्त्रस्य तव गाधिज ॥
kṣatrabandho sthito'smyeṣa yadbalaṃ tadvidarśaya | nāśayāmyeṣa te darpaṃ śastrasya tava gādhija ||
English Translation
Wretch of a Kșatriya! here am I, do you display the might you are master of. To-day, O Gādhi's son, will I humble your pride of arms.
VR 1.55.4 अनुष्टुप्
क्व च ते क्षत्रियबलं क्व च ब्रह्मबलं महत् । पश्य ब्रह्मबलं दिव्यं मम क्षत्रियपांसन ॥
kva ca te kṣatriyabalaṃ kva ca brahmabalaṃ mahat | paśya brahmabalaṃ divyaṃ mama kṣatriyapāṃsana ||
English Translation
You disgrace of the race, where is your Kș atriya might, and where my high Brahmä energy? Do you behold my superhuman Brahmā energy.
VR 1.55.5 अनुष्टुप्
तस्यास्त्रं गाधिपुत्रस्य घोरमाग्नेयमुत्तमम् । ब्रह्मदण्डेन तच्छान्तमग्नेर्वेग इवाम्भसा ॥
tasyāstraṃ gādhiputrasya ghoramāgneyamuttamam | brahmadaṇḍena tacchāntamagnervega ivāmbhasā ||
English Translation
And even as water ally the fierceness of a flame, the Brahmā staff quenched the energy of the powerful fiery weapon discharged by Gadhi's Son.
VR 1.55.6 अनुष्टुप्
वारुणं चैव रौद्रं च ऐन्द्रं पाशुपतं तथा । ऐषीकं चापि चिक्षेप रुषितो गाधिनन्दनः ॥
vāruṇaṃ caiva raudraṃ ca aindraṃ pāśupataṃ tathā | aiṣīkaṃ cāpi cikṣepa ruṣito gādhinandanaḥ ||
English Translation
Then Gādhi's son, waxing wroth, discharged Vāruņa and Raudra and Aindra and Pāśupata and Aișika weapons.
VR 1.55.7 अनुष्टुप्
मानवं मोहनं चैव गान्धर्वं स्वापनं तथा । जृम्भणं मोहनं चैव संतापनविलापने ॥
mānavaṃ mohanaṃ caiva gāndharvaṃ svāpanaṃ tathā | jṛmbhaṇaṃ mohanaṃ caiva saṃtāpanavilāpane ||
VR 1.55.8 अनुष्टुप्
शोषणं दारणं चैव वज्रमस्त्रं सुदुर्जयम् । ब्रह्मपाशं कालपाशं वारुणं पाशमेव च ॥
śoṣaṇaṃ dāraṇaṃ caiva vajramastraṃ sudurjayam | brahmapāśaṃ kālapāśaṃ vāruṇaṃ pāśameva ca ||
VR 1.55.9 अनुष्टुप्
पिनाकास्त्रं च दयितं शुष्कार्द्रे अशनी तथा । दण्डास्त्रमथ पैशाचं क्रौञ्चमस्त्रं तथैव च ॥
pinākāstraṃ ca dayitaṃ śuṣkārdre aśanī tathā | daṇḍāstramatha paiśācaṃ krauñcamastraṃ tathaiva ca ||
VR 1.55.10 अनुष्टुप्
धर्मचक्रं कालचक्रं विष्णुचक्रं तथैव च । वायव्यं मथनं चैव अस्त्रं हयशिरस्तथा ॥
dharmacakraṃ kālacakraṃ viṣṇucakraṃ tathaiva ca | vāyavyaṃ mathanaṃ caiva astraṃ hayaśirastathā ||
VR 1.55.11 अनुष्टुप्
शक्तिद्वयं च चिक्षेप कङ्कालं मुसलं तथा । वैद्याधरं महास्त्रं च कालास्त्रमथ दारुणम् ॥
śaktidvayaṃ ca cikṣepa kaṅkālaṃ musalaṃ tathā | vaidyādharaṃ mahāstraṃ ca kālāstramatha dāruṇam ||
VR 1.55.12 अनुष्टुप्
त्रिशूलमस्त्रं घोरं च कापालमथ कङ्कणम् । एतान्यस्त्राणि चिक्षेप सर्वाणि रघुनन्दन ॥
triśūlamastraṃ ghoraṃ ca kāpālamatha kaṅkaṇam | etānyastrāṇi cikṣepa sarvāṇi raghunandana ||
VR 1.55.13 अनुष्टुप्
वसिष्ठे जपतां श्रेष्ठे तदद्भुतमिवाभवत् । तानि सर्वाणि दण्डेन ग्रसते ब्रह्मणः सुतः ॥
vasiṣṭhe japatāṃ śreṣṭhe tadadbhutamivābhavat | tāni sarvāṇi daṇḍena grasate brahmaṇaḥ sutaḥ ||
VR 1.55.14 अनुष्टुप्
तेषु शान्तेषु ब्रह्मास्त्रं क्षिप्तवान्गाधिनन्दनः । तदस्त्रमुद्यतं दृष्ट्वा देवाः साग्निपुरोगमाः ॥
teṣu śānteṣu brahmāstraṃ kṣiptavāngādhinandanaḥ | tadastramudyataṃ dṛṣṭvā devāḥ sāgnipurogamāḥ ||
English Translation
And on those (weapons) being resisted, the son of Gadhi hurled a Brahm, weapon. And on that weapon being discharged the deities with Agni at their head, and the Devarsis, and the Gandharvas, and the mighty Serpents, became afflicted with fear. And on that Brahm, weapon being discharged, all the three worlds became exceedingly alarmed.
VR 1.55.15 अनुष्टुप्
देवर्षयश्च संभ्रान्ता गन्धर्वाः समहोरगाः । त्रैलोक्यमासीत्संत्रस्तं ब्रह्मास्त्रे समुदीरिते ॥
devarṣayaśca saṃbhrāntā gandharvāḥ samahoragāḥ | trailokyamāsītsaṃtrastaṃ brahmāstre samudīrite ||
English Translation
And on those (weapons) being resisted, the son of Gadhi hurled a Brahm, weapon. And on that weapon being discharged the deities with Agni at their head, and the Devarsis, and the Gandharvas, and the mighty Serpents, became afflicted with fear. And on that Brahm, weapon being discharged, all the three worlds became exceedingly alarmed.
VR 1.55.16 अनुष्टुप्
तदप्यस्त्रं महाघोरं ब्राह्मं ब्राह्मेण तेजसा । वसिष्ठो ग्रसते सर्वं ब्रह्मदण्डेन राघव ॥
tadapyastraṃ mahāghoraṃ brāhmaṃ brāhmeṇa tejasā | vasiṣṭho grasate sarvaṃ brahmadaṇḍena rāghava ||
English Translation
O Raghu's descendant, Vasistha by virtue of his Brahmā energy completely baffled that terrible Brahmā weapon.
VR 1.55.17 अनुष्टुप्
ब्रह्मास्त्रं ग्रसमानस्य वसिष्ठस्य महात्मनः । त्रैलोक्यमोहनं रौद्रं रूपमासीत्सुदारुणम् ॥
brahmāstraṃ grasamānasya vasiṣṭhasya mahātmanaḥ | trailokyamohanaṃ raudraṃ rūpamāsītsudāruṇam ||
English Translation
When the high-souled Vasiştha had baffled the Brahmă weapon, his form the three worlds.
VR 1.55.18 अनुष्टुप्
रोमकूपेषु सर्वेषु वसिष्ठस्य महात्मनः । मरीच्य इव निष्पेतुरग्नेर्धूमाकुलार्चिषः ॥
romakūpeṣu sarveṣu vasiṣṭhasya mahātmanaḥ | marīcya iva niṣpeturagnerdhūmākulārciṣaḥ ||
English Translation
And from the pores of his body, resembling a smoking flame, darted out scintillation's of fire.
VR 1.55.19 अनुष्टुप्
प्राज्वलद्ब्रह्मदण्डश्च वसिष्ठस्य करोद्यतः । विधूम इव कालाग्निर्यमदण्ड इवापरः ॥
prājvaladbrahmadaṇḍaśca vasiṣṭhasya karodyataḥ | vidhūma iva kālāgniryamadaṇḍa ivāparaḥ ||
English Translation
And resembling another staff of Yama, the Brahmā staff raised by Vasiştha's arm flamed like to the fire at the universal dissolution.
VR 1.55.20 अनुष्टुप्
ततोऽस्तुवन्मुनिगणा वसिष्ठं जपतां वरम् । अमोघं ते बलं ब्रह्मंस्तेजो धारय तेजसा ॥
tato'stuvanmunigaṇā vasiṣṭhaṃ japatāṃ varam | amoghaṃ te balaṃ brahmaṃstejo dhāraya tejasā ||
English Translation
Then the ascetics in a body fell to eulogizing that best of mantra-reciting ones, Vasistha, saying, “Your might, O Brāhmaṇa, is infallible. Do you rein in the (Brahmā) energy, by your own.'
VR 1.55.21 अनुष्टुप्
निगृहीतस्त्वया ब्रह्मन्विश्वामित्रो महातपाः । प्रसीद जपतां श्रेष्ठ लोकाः सन्तु गतव्यथाः ॥
nigṛhītastvayā brahmanviśvāmitro mahātapāḥ | prasīda japatāṃ śreṣṭha lokāḥ santu gatavyathāḥ ||
English Translation
O Brāhmaṇa, Viśvāmitra of mighty strength has been subdued by you. Infallible is your extraordinary mighty. Let the creatures now be relieved from their distress.'
VR 1.55.22 अनुष्टुप्
एवमुक्तो महातेजाः शमं चक्रे महातपाः । विश्वामित्रोऽपि निकृतो विनिःश्वस्येदमब्रवीत् ॥
evamukto mahātejāḥ śamaṃ cakre mahātapāḥ | viśvāmitro'pi nikṛto viniḥśvasyedamabravīt ||
English Translation
Thus addressed, that highly energetic one of rigid austerities, became pacified.
VR 1.55.23 अनुष्टुप्
धिग्बलं क्षत्रियबलं ब्रह्मतेजोबलं बलम् । एकेन ब्रह्मदण्डेन सर्वास्त्राणि हतानि मे ॥
dhigbalaṃ kṣatriyabalaṃ brahmatejobalaṃ balam | ekena brahmadaṇḍena sarvāstrāṇi hatāni me ||
English Translation
And Viśvāmitra, being put down, heaving a sigh said, 'Fie upon the Ksatriya might: the strength begot of Brahma energy, is might indeed. By one Brahmā staff has all my weapons been put to the rout.
VR 1.55.24 अनुष्टुप्
तदेतत्समवेक्ष्याहं प्रसन्नेन्द्रियमानसः । तपो महत्समास्थास्ये यद्वै ब्रह्मत्वकारकम् ॥
tadetatsamavekṣyāhaṃ prasannendriyamānasaḥ | tapo mahatsamāsthāsye yadvai brahmatvakārakam ||
English Translation
Beholding this, I with a placid mind and senses will engage in mighty austerities, which shall earn for me Brāhmaṇa-hood.
← Previous (Ch. 54) Full Table of Contents Next (Ch. 56) →