Skip to main content
Search
SP
Śṛṅgāraprakāśa of Bhoja • Chapter 15

Prakāśa 15: रत्यालम्बनविभावप्रकाशः

प्रकाशः 15 • रत्यालम्बनविभावप्रकाशः

Prakāśa 15 of Mahārājādhirāja Bhoja's encyclopedic masterpiece of poetics and aesthetics.

Total: 1849 Verses • Citations: SP 15.1–1849 • 4 Lexicon Terms • Page 7 of 62 (Verses 30 shown)
२४. धीरोद्धतसाधारणानुकूलमध्यमो यथा—(वेसं. १.२४)
चत्वारो वयमृत्विजः, स भगवान् कर्मोपदेष्टा हरिः संग्रामाध्वरदीक्षितो नरपतिः, पत्‍नी गृहीतव्रता।
कौरव्याः पशवः, प्रियापरिभवक्लेशोपशान्तिः फलं राजन्योपनिमन्त्रणाय रसति स्फीतं यशोदुन्दुभिः॥ ४९॥
२५. धीरोद्धतासाधारणदक्षिणमध्यमो यथा—(रघु. ७.६७)
इतः परानर्भकहार्यशास्त्रान् वैदर्भि ! पश्‍यानुमता मयाऽसि।
एवम्विधेनाहवचेष्टितेन त्वं प्रार्थ्यसे हस्तगता ममैभिः॥ ५०॥
२६. धीरोद्धतसाधारणदक्षिणमध्यमो यथा—(वेसं. १.१०)
तथाभूतां दृष्ट्वा नृपसदसि पाञ्चालतनयां वने व्याधैः सार्धं सुचिरमुषितं वल्कलधरैः।
विराटस्यावासे स्थितमनिभृता/नुचिता—रम्भनिभृतं गुरुः खेदं खिन्ने मयि भजति नाद्यापि कुरुषु ?॥ ५१॥
२७. धीरोद्धतासाधारणशठमध्यमो यथा—(कुसं. ३.७४)
तमाशु विघ्‍नं तपसस्तपस्वी वनस्पतिं वज्र इवावरुध्य।
स्त्रीसन्निकर्षं परिहर्तुमिच्छन्नन्तर्दधे भूतपतिः सभूतः॥ ५२॥
२८. धीरोद्धतसाधारणशठमध्यमो यथा—
राधा रोधसि यामुने परिसरे राधा लतावेश्मनां राधा तासु निशासु दत्तसमया राधा ध्वजस्योत्सवे।
इत्येवं समया श्रियं विलुठितः कण्ठोदरे शार्ङ्गिणो गीर्गुम्फः श्वसितानुमेयमहिमा राघामयः पातु वः॥ ५३॥
२९. धीरोद्धतासाधारणधृष्टमध्यमो यथा—(कुसं. ५.८३)
निर्वायतामालि ! किमप्ययं वटुः पुनर्विवक्षुः स्फुरितोत्तराधरः।
न केवलं यो महतोऽपभाषते शृणोति तस्मादपि यः स पापभाक्॥ ५४॥
३०. धीरोद्धतसाधारणधृष्टमध्यमो यथा—
त्वया क्षान्तं क्षान्तं कुरु मुखमितो मां प्रति कृतं निधेहीमं पृष्ठे मम करमयं कान्तनिहितः।
सखीनां निर्बन्धान्मम च धृतपाणेः। प्रणमतः प्रिये ! का रुट् प्रीते मयि परमगूढास्तव रुषः॥ ५५॥
३१. धीरोद्धतानुकूलकनिष्ठो यथा—
स एष भुवनत्रयप्रथितसंयमः शङ्करः॥ ५६॥
३२. धीरोद्धतदक्षिणकनिष्ठो यथा—(अमरुक. ८१)
कपोले पत्राली करतलनिरोधेन मृदिता निपीतो निःश्वासैरयममृतशून्यो(हृद्यो)ऽधररसः।
मुहुर्लग्‍नः कण्ठे तरलयति बाष्पः स्तनतटीं प्रियो मन्युर्जातस्तव निरनुरोधे न तु वयम्॥ ५७॥
३३. धीरोद्धतशठकनिष्ठो यथा—
आः सीते पतिगर्वविभ्रमभरभ्रान्तभ्रमद्‍बान्धव॰॥ ५८॥
← Previous (Ch. 14) Full Table of Contents Next (Ch. 16) →