मार्गं यत्र न विश्वकर्मतनयः कर्तुं नलोऽपि क्षमः सौमित्रेरपि पत्रिणामविषये तत्र प्रिया क्वापि मे॥ १७८॥
प्रकर्षो यथा—(वेसं. ५.१२)
हते द्रोणे च भीष्मे च यदासीदवलम्बनम्।
वत्सस्य मे सुहृत् प्रेयान् राधेयः सोऽप्ययं हतः॥ १७९॥
संपर्को यथा—(वेसं. ६.१)
तीर्णे भीष्ममहोदधौ, कथमपि द्रोणानले निर्वृते कर्णाशीविषभोगिनि प्रशमिते, शल्ये च याते दिवम्।
भीमेन प्रियसाहसेन रभसादल्पावशेषे जये सर्वे जीवितसंशयं वयममी वाचा समारोपिताः॥ १८०॥
अनुगमो यथा—(मामा. ४.३)
चिरादाशातन्तुस्त्रुटतु (बिसिनीसूत्र)भिदुरो महान् आधिर्व्याधिर्निरवधिरिदानीं प्रसरतु।
प्रतिष्ठामव्याजं व्रजतु मयि परिप्लवधुरा विधिः स्वास्थ्यं धत्तां, भवतु कृतकृत्यश्च मदनः॥ १८१॥
(४०. मोहः)
इतिकर्तव्यतायामनालोको मोहः। तस्य
जन्म यथा—(मामा. ९.८)
न यत्र प्रत्याशामनुपतति नो वा रहयति प्रतिक्षिप्तं चेतः प्रविशति च मोहान्धतमसम्।
अकिञ्चित्कुर्वाणाः पशव इव तस्यां वयमहो विधातुर्वामत्वाद् विपदि परिवर्तामह इमे॥ १८२॥
अनुबन्धो यथा—(उराच. ३.१७)
पिहितनयनो बाष्पाम्भोभिर्मुहुस्त्वतिसम्भृतै— र्धनुषि विनमन्मध्ये स्विन्नां निधाय तनुं ततः।
शिथिलचरणोद्धारः कृच्छ्रात् पदात् पदमावहन् कथमयमहो ! चिन्ताशून्यो न याति न तिष्ठति॥ १८३॥
प्रकर्षो यथा—(उराच. १.३५)
विनिश्चेतुं शक्यो न सुखमिति वा दुःखमिति वा प्रमादो निद्रा वा किमु विषविसर्पः किमु मदः।
तव स्पर्शे स्पर्शे मम हि परिमूढेन्द्रियगणो विकारश्चैतन्यं भ्रमयति च संमीलयति च॥ १८४॥
सम्पर्को यथा—(उराच. २.२३)
वत्सस्याभयवारिधेः प्रतिभयं शङ्के कुतो राक्षसात् त्रस्तश्चैष मुनिर्विरौति मनसोऽप्यस्त्येव मे सम्भ्रमः।
मा हासीज्जनकात्मजामिति गुरुस्नेहान्मुहुर्याचते न स्थातुं न च गन्तुमाकुलतया मूढस्य मे निश्चयः॥ १८५॥
अनुगमो यथा—(रघु. ६.१२)
ता राघवं दृष्टिभिरापिबन्त्यो नार्यो न जग्मुर्विषयान्तराणि।
तह हि सर्वेन्द्रियवृतिरासां सर्वात्मना चक्षुरिव प्रविष्टा॥ १८६॥
(४१. शोकः)
इष्टविरहादिभिर्मनोवैधुर्यं शोकः। तस्य
जन्म यथा—(उराच. ३.३८)