Special Call Prof. Jay L. Garfield Commemorative Volume · Submissions Open
Announcements Newsletters About Us Contact
Search
MBh
Mahābhārata • Parva 9 (Śalyaparva) • Adhyāya 28

Śalyaparva Adhyāya 28

शल्यपर्व • अध्यायः 28

Śalyaparva Adhyāya 28 of the classical Mahābhārata with 93 verses.

Total: 93 Verses • Citations: MBh 9.28.1–93 • 250 Lexicon Terms • Page 1 of 4 (Verses 30 shown)
ततः क्रुद्धा महाराज सौबलस्य पदानुगाः । त्यक्त्वा जीवितमाक्रन्दे पाण्डवान्पर्यवारयन् ॥
English Translation
Sanjaya said After this, the followers of Subala's son, O king, were worked up with rage. Prepared to sacrifice their lives in that dreadful encounter, they began to oppose the Pandavas.
तानर्जुनः प्रत्यगृह्णात्सहदेवजये धृतः । भीमसेनश्च तेजस्वी क्रुद्धाशीविषदर्शनः ॥
English Translation
Resolved to help Sahadeva in his victory, the energetic Arjuna and Bhimasena, resembling an infuriated venomous serpent, received those warriors.
शक्त्यृष्टिप्रासहस्तानां सहदेवं जिघांसताम् । संकल्पमकरोन्मोघं गाण्डीवेन धनंजयः ॥
English Translation
Sanjaya said With his Gandiva, Dhananjaya baffled the purpose of those unretreating heroes struggling in battle and striking their enemies.
प्रगृहीतायुधान्बाहून्योधानामभिधावताम् । भल्लैश्चिच्छेद बीभत्सुः शिरांस्यपि हयानपि ॥
English Translation
Vibhatsu, with his broad-headed arrows, cut off the horses, the heads and the arms, with weapons in grasp, of those rushing warriors.
ते हताः प्रत्यपद्यन्त वसुधां विगतासवः । त्वरिता लोकवीरेण प्रहताः सव्यसाचिना ॥
English Translation
The powerful horses of those great heroes, struck by Savyasachin, dropped down on the earth, dead.
ततो दुर्योधनो राजा दृष्ट्वा स्वबलसंक्षयम् । हतशेषान्समानीय क्रुद्धो रथशतान्विभो ॥
कुञ्जरांश्च हयांश्चैव पादातांश्च परंतप । उवाच सहितान्सर्वान्धार्तराष्ट्र इदं वचः ॥
समासाद्य रणे सर्वान्पाण्डवान्ससुहृद्गणान् । पाञ्चाल्यं चापि सबलं हत्वा शीघ्रं निवर्तत ॥
तस्य ते शिरसा गृह्य वचनं युद्धदुर्मदाः । प्रत्युद्ययू रणे पार्थांस्तव पुत्रस्य शासनात् ॥
English Translation
Respectfully obeying that mandate, those invincible warriors proceeded once against the Parthas in that battle.
तानभ्यापततः शीघ्रं हतशेषान्महारणे । शरैराशीविषाकारैः पाण्डवाः समवाकिरन् ॥
English Translation
The Pandavas, however, enshrouded with their arrows resembling venomous snakes, all the remnant of the Kaurava army, that thus rushed quickly against them in that dreadful battle. more
तत्सैन्यं भरतश्रेष्ठ मुहूर्तेन महात्मभिः । अवध्यत रणं प्राप्य त्रातारं नाभ्यविन्दत । प्रतिष्ठमानं तु भयान्नावतिष्ठत दंशितम् ॥
English Translation
That army, O Bharata chief, as it came to battle, was in no time killed by those great warriors, for it had no protector.
अश्वैर्विपरिधावद्भिः सैन्येन रजसा वृते । न प्राज्ञायन्त समरे दिशश्च प्रदिशस्तथा ॥
ततस्तु पाण्डवानीकान्निःसृत्य बहवो जनाः । अभ्यघ्नंस्तावकान्युद्धे मुहूर्तादिव भारत । ततो निःशेषमभवत्तत्सैन्यं तव भारत ॥
अक्षौहिण्यः समेतास्तु तव पुत्रस्य भारत । एकादश हता युद्धे ताः प्रभो पाण्डुसृञ्जयैः ॥
English Translation
Eleven Akshauhinis, O Bharata, of troops had been collected for your son. All those O lord, were killed by the Pandus and the Srinjayas.
तेषु राजसहस्रेषु तावकेषु महात्मसु । एको दुर्योधनो राजन्नदृश्यत भृशं क्षतः ॥
English Translation
Amongst those thousands and thousands of great kings belonging to your party, only Duryodhana now, O king, exceedingly mangled, survives.
ततो वीक्ष्य दिशः सर्वा दृष्ट्वा शून्यां च मेदिनीम् । विहीनः सर्वयोधैश्च पाण्डवान्वीक्ष्य संयुगे ॥
मुदितान्सर्वसिद्धार्थान्नर्दमानान्समन्ततः । बाणशब्दरवांश्चैव श्रुत्वा तेषां महात्मनाम् ॥
दुर्योधनो महाराज कश्मलेनाभिसंवृतः । अपयाने मनश्चक्रे विहीनबलवाहनः ॥
निहते मामके सैन्ये निःशेषे शिबिरे कृते । पाण्डवानां बलं सूत किं नु शेषमभूत्तदा । एतन्मे पृच्छतो ब्रूहि कुशलो ह्यसि संजय ॥
English Translation
Dhritarashtra said When my soldiers were killed and our camp made entirely empty, what was the strength. O Suta, of the remnant the Pandavas army? 1 desire of know this. Therefore, tell me O Sanjaya, for you are a skillful narrator.
यच्च दुर्योधनो मन्दः कृतवांस्तनयो मम । बलक्षयं तथा दृष्ट्वा स एकः पृथिवीपतिः ॥
English Translation
Tell me also, O Sanjaya, that which was done by my son, the wicked Duryodhana, that king of the earth, the sole survivor of so many men, when he saw his army entirely destroyed.
रथानां द्वे सहस्रे तु सप्त नागशतानि च । पञ्च चाश्वसहस्राणि पत्तीनां च शतं शताः ॥
एतच्छेषमभूद्राजन्पाण्डवानां महद्बलम् । परिगृह्य हि यद्युद्धे धृष्टद्युम्नो व्यवस्थितः ॥
English Translation
Sanjaya continued Two thousand cars, hundred elephants, five thousand horse and ten thousand foot-soldiers was the remnant, O king, of the mighty army of the Pandavas. Looking after this army Dhrishtadyumna waited in that battle.
एकाकी भरतश्रेष्ठ ततो दुर्योधनो नृपः । नापश्यत्समरे कंचित्सहायं रथिनां वरः ॥
English Translation
Meanwhile, O chief of the Bharatas, king Duryodhana, that best of car-warriors, did not find a single warrior on his side.
नर्दमानान्परांश्चैव स्वबलस्य च संक्षयम् । हतं स्वहयमुत्सृज्य प्राङ्मुखः प्राद्रवद्भयात् ॥
English Translation
Seeing his enemies roaring aloud and the destruction of his own army, that lord of earth Duryodhana, without a comrade, left off his seven slain horse and fled from the field with face turned eastwards.
एकादशचमूभर्ता पुत्रो दुर्योधनस्तव । गदामादाय तेजस्वी पदातिः प्रस्थितो ह्रदम् ॥
English Translation
That lord of eleven Akshauhinis, viz., the energetic Duryodhana, taking up his mace, fled on foot towards a lake.
नातिदूरं ततो गत्वा पद्भ्यामेव नराधिपः । सस्मार वचनं क्षत्तुर्धर्मशीलस्य धीमतः ॥
इदं नूनं महाप्राज्ञो विदुरो दृष्टवान्पुरा । महद्वैशसमस्माकं क्षत्रियाणां च संयुगे ॥
एवं विचिन्तयानस्तु प्रविविक्षुर्ह्रदं नृपः । दुःखसंतप्तहृदयो दृष्ट्वा राजन्बलक्षयम् ॥
पाण्डवाश्च महाराज धृष्टद्युम्नपुरोगमाः । अभ्यधावन्त संक्रुद्धास्तव राजन्बलं प्रति ॥
English Translation
The Pandavas, O king, with Dhrishtadyumna at their head, worked up with anger, rushed against the residue of your army.
← Previous (Ch. 1246) Full Table of Contents Next (Ch. 1248) →