Śāntiparva Adhyāya 2
शान्तिपर्व • अध्यायः 2
Śāntiparva Adhyāya 2 of the classical Mahābhārata with 30 verses.
Total: 30 Verses
•
Citations: MBh 12.2.1–30
•
250 Lexicon Terms
स एवमुक्तस्तु मुनिर्नारदो वदतां वरः । कथयामास तत्सर्वं यथा शप्तः स सूतजः ॥
English Translation
Thus accosted that best of orators, viz., the sage Narada, described everything about the manner in which he who was known as a charioteers' son had been cursed.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
एवम्
एवम् [ind]
उक्तस्तु
वच् [2. P.]
उक्तस्तु
तु [ind]
मुनिर्
मुनि [m]
नारदो
नारद [m]
वदतां
वद् [1. Ā.]
वरः
वर [adj]
कथयामास
कथय् [10. Ā.]
तत्
तद् [pron]
सर्वं
सर्व [pron]
यथा
यथा [ind]
शप्तः
शप् [1. Ā.]
स
तद् [pron]
सूतजः
सूतज [m]
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत । न कर्णार्जुनयोः किंचिदविषह्यं भवेद्रणे ॥
English Translation
Narada said "What you say, O mighty-armed one, is true O Bharata! Nothing could resist Karna and Arjuna in battle.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवम्
एवम् [ind]
एतन्महाबाहो
एतद् [pron]
एतन्महाबाहो
महत् [adj]
एतन्महाबाहो
बाहु [mf]
यथा
यथा [ind]
वदसि
वद् [1. Ā.]
माधव
माधव [m]
न
न [ind]
कर्णार्जुनयोः
कर्ण [m]
कर्णार्जुनयोः
अर्जुन [m]
किंचिद्
कश्चित् [pron]
अविषह्यं
अविषह्य [adj]
भवेद्
भू [1. Ā.]
रणे
रण [m]
गुह्यमेतत्तु देवानां कथयिष्यामि ते नृप । तन्निबोध महाराज यथा वृत्तमिदं पुरा ॥
English Translation
This, O sinless one, that I am about to tell you is unknown to the very celestials. Listen to me, O mighty-armed one, as it happened formerly.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
गुह्यम्
गुह्य [n]
एतत्
एतद् [pron]
तु
तु [ind]
देवानां
देव [m]
कथयिष्यामि
कथय् [10. Ā.]
ते
त्वद् [pron]
नृप
नृप [m]
तन्निबोध
तद् [pron]
तन्निबोध
निबुध् [4. P.]
महाराज
महत् [adj]
महाराज
राज [m]
यथा
यथा [ind]
वृत्तम्
वृत् [3. P.]
इदं
इदम् [pron]
पुरा
पुरा [ind]
क्षत्रं स्वर्गं कथं गच्छेच्छस्त्रपूतमिति प्रभो । संघर्षजननस्तस्मात्कन्यागर्भो विनिर्मितः ॥
English Translation
The question was mooted, how all the Kshatriyas, purified by weapons, should attain to blissful regions. For this, a child was conceived by Kunti while she was a maid, capable of creating a general war.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
क्षत्रं
क्षत्र [n]
स्वर्गं
स्वर्ग [m]
कथं
कथम् [ind]
गच्छेच्छस्त्रपूतम्
गम् [6. Ā.]
गच्छेच्छस्त्रपूतम्
शस्त्र [n]
गच्छेच्छस्त्रपूतम्
पू [1. P.]
इति
इति [ind]
प्रभो
प्रभु [m]
संघर्षजननस्तस्मात्
संघर्ष [m]
संघर्षजननस्तस्मात्
जनन [adj]
संघर्षजननस्तस्मात्
तस्मात् [ind]
कन्यागर्भो
कन्या [f]
कन्यागर्भो
गर्भ [m]
विनिर्मितः
विनिर्मा [3. Ā.]
स बालस्तेजसा युक्तः सूतपुत्रत्वमागतः । चकाराङ्गिरसां श्रेष्ठे धनुर्वेदं गुरौ तव ॥
English Translation
Highly energetic that child became known as a Suta. He subsequently learnt the science of arms from the preceptor (Drona), that foremost of Angirasa's race.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
बालस्तेजसा
बाल [adj]
बालस्तेजसा
तेजस् [n]
युक्तः
युज् [6. Ā.]
सूतपुत्रत्वम्
सूतपुत्र [m]
सूतपुत्रत्वम्
त्व [n]
आगतः
आगम् [6. P.]
चकाराङ्गिरसां
कृ [2. Ā.]
चकाराङ्गिरसां
अङ्गिरस् [m]
श्रेष्ठे
श्रेष्ठ [adj]
धनुर्वेदं
धनुर्वेद [m]
गुरौ
गुरु [m]
तव
त्वद् [pron]
स बलं भीमसेनस्य फल्गुनस्य च लाघवम् । बुद्धिं च तव राजेन्द्र यमयोर्विनयं तथा ॥
English Translation
Thinking of the prowess of Bhimasena, the quickness of Arjuna in the use of arms, your intelligence, O King, the humility of the twins, the friendship, from earliest years, between Vasudeva and the holder of Gandiva, and the love of the people for you all, that young man was burnt with envy.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
बलं
बल [mn]
भीमसेनस्य
भीमसेन [m]
फल्गुनस्य
फल्गुन [m]
च
च [ind]
लाघवम्
लाघव [n]
बुद्धिं
बुद्धि [f]
च
च [ind]
तव
त्वद् [pron]
राजेन्द्र
राजन् [m]
राजेन्द्र
इन्द्र [m]
यमयोर्
यम [m]
विनयं
विनय [m]
तथा
तथा [ind]
सख्यं च वासुदेवेन बाल्ये गाण्डीवधन्वनः । प्रजानामनुरागं च चिन्तयानो व्यदह्यत ॥
English Translation
Thinking of the prowess of Bhimasena, the quickness of Arjuna in the use of arms, your intelligence, O King, the humility of the twins, the friendship, from earliest years, between Vasudeva and the holder of Gandiva, and the love of the people for you all, that young man was burnt with envy.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स्वस्रीयं
स्वस्रीय [m]
वासुदेवस्य
वासुदेव [m]
पुत्रं
पुत्र [m]
गाण्डीवधन्वनः
गाण्डीवधन्वन् [m]
प्रजानाम्
प्रजा [f]
अनुरागं
अनुराग [m]
च
च [ind]
चिन्तयानो
चिन्तय् [10. Ā.]
व्यदह्यत
विदह् [4. Ā.]
स सख्यमगमद्बाल्ये राज्ञा दुर्योधनेन वै । युष्माभिर्नित्यसंद्विष्टो दैवाच्चापि स्वभावतः ॥
English Translation
In early age he contracted friendship with king Duryodhana, led by accident and his own nature and the hate he cherished against you all.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
सख्यम्
सख्य [n]
अगमद्
गम् [6. Ā.]
बाल्ये
बाल्य [n]
राज्ञा
राजन् [m]
दुर्योधनेन
दुर्योधन [m]
वै
वै [ind]
युष्माभिर्
त्वद् [pron]
नित्यसंद्विष्टो
नित्य [adj]
नित्यसंद्विष्टो
संद्विष् [6. Ā.]
दैवाच्चापि
दैव [n]
दैवाच्चापि
च [ind]
दैवाच्चापि
अपि [ind]
स्वभावतः
स्वभाव [m]
विद्याधिकमथालक्ष्य धनुर्वेदे धनंजयम् । द्रोणं रहस्युपागम्य कर्णो वचनमब्रवीत् ॥
English Translation
Making that Dhananjaya was superior to every one in the science of arms, Karna one day approached Drona privately and said these words to him,-I desire to master the Brahma weapon, with all its Mantras and the power of withdrawing it, for I wish to fight Arjuna.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
विद्याधिकम्
विद्या [f]
विद्याधिकम्
अधिक [adj]
अथालक्ष्य
अथ [ind]
अथालक्ष्य
आलक्षय् [10. Ā.]
धनुर्वेदे
धनुर्वेद [m]
धनंजयम्
धनंजय [m]
द्रोणं
द्रोण [m]
रहस्युपागम्य
रहस् [n]
रहस्युपागम्य
उपागम् [1. P.]
कर्णो
कर्ण [m]
वचनम्
वचन [n]
अब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
ब्रह्मास्त्रं वेत्तुमिच्छामि सरहस्यनिवर्तनम् । अर्जुनेन समो युद्धे भवेयमिति मे मतिः ॥
English Translation
Making that Dhananjaya was superior to every one in the science of arms, Karna one day approached Drona privately and said these words to him,-I desire to master the Brahma weapon, with all its Mantras and the power of withdrawing it, for I wish to fight Arjuna.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ब्रह्मास्त्रं
ब्रह्मास्त्र [n]
वेत्तुम्
विद् [6. Ā.]
इच्छामि
इष् [1. P.]
सरहस्यनिवर्तनम्
स [ind]
सरहस्यनिवर्तनम्
रहस्य [n]
सरहस्यनिवर्तनम्
निवर्तन [n]
अर्जुनेन
अर्जुन [m]
समो
सम [pron]
युद्धे
युद्ध [n]
भवेयम्
भू [1. Ā.]
इति
इति [ind]
मे
मद् [pron]
मतिः
मति [f]
समः पुत्रेषु च स्नेहः शिष्येषु च तव ध्रुवम् । त्वत्प्रसादान्न मां ब्रूयुरकृतास्त्रं विचक्षणाः ॥
English Translation
Forsooth, the love you bear for every one of your pupils is equal to what you cherish for your own son! I pray that all masters of the science of arms may, by your favour consider me as one accomplished in weapons.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
समः
सम [pron]
पुत्रेषु
पुत्र [m]
च
च [ind]
स्नेहः
स्नेह [mn]
शिष्येषु
शिष्य [m]
च
च [ind]
तव
त्वद् [pron]
ध्रुवम्
ध्रुवम् [ind]
त्वत्प्रसादान्न
त्वद् [pron]
त्वत्प्रसादान्न
प्रसाद [m]
त्वत्प्रसादान्न
न [ind]
मां
मद् [pron]
ब्रूयुर्
ब्रू [2. Ā.]
अकृतास्त्रं
अकृत [adj]
अकृतास्त्रं
अस्त्र [mn]
विचक्षणाः
विचक्षण [adj]
द्रोणस्तथोक्तः कर्णेन सापेक्षः फल्गुनं प्रति । दौरात्म्यं चापि कर्णस्य विदित्वा तमुवाच ह ॥
English Translation
Thus accosted by him, Drona, on account of partial love for Phalguna, as also from his knowledge of the wickedness of Karna, told him,-None save a Brahmana, who has duly practised all vows, should master the Brahma weapon, or a Kshatriya who has practised austere penances, and no other.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
द्रोणस्तथोक्तः
द्रोण [m]
द्रोणस्तथोक्तः
तथा [ind]
द्रोणस्तथोक्तः
वच् [2. P.]
कर्णेन
कर्ण [m]
सापेक्षः
स [ind]
सापेक्षः
अपेक्षा [f]
फल्गुनं
फल्गुन [m]
प्रति
प्रति [ind]
दौरात्म्यं
दौरात्म्य [n]
चापि
च [ind]
चापि
अपि [ind]
कर्णस्य
कर्ण [m]
विदित्वा
विद् [6. Ā.]
तम्
तद् [pron]
उवाच
वच् [2. P.]
ह
ह [ind]
ब्रह्मास्त्रं ब्राह्मणो विद्याद्यथावच्चरितव्रतः । क्षत्रियो वा तपस्वी यो नान्यो विद्यात्कथंचन ॥
English Translation
Thus accosted by him, Drona, on account of partial love for Phalguna, as also from his knowledge of the wickedness of Karna, told him,-None save a Brahmana, who has duly practised all vows, should master the Brahma weapon, or a Kshatriya who has practised austere penances, and no other.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ब्रह्मास्त्रं
ब्रह्मास्त्र [n]
ब्राह्मणो
ब्राह्मण [m]
विद्याद्
विद् [6. Ā.]
यथावच्चरितव्रतः
यथावत् [ind]
यथावच्चरितव्रतः
चर् [1. Ā.]
यथावच्चरितव्रतः
व्रत [n]
क्षत्रियो
क्षत्रिय [m]
वा
वा [ind]
तपस्वी
तपस्विन् [m]
यो
यद् [pron]
नान्यो
न [ind]
नान्यो
अन्य [pron]
विद्यात्
विद् [6. Ā.]
कथंचन
कथंचन [ind]
इत्युक्तोऽङ्गिरसां श्रेष्ठमामन्त्र्य प्रतिपूज्य च । जगाम सहसा रामं महेन्द्रं पर्वतं प्रति ॥
English Translation
When Drona had answered thus, Karna, having adored him, took his permission and proceeded forthwith to Rama then living on the Mahendra mountains.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इत्युक्तो
इति [ind]
इत्युक्तो
वच् [2. P.]
ऽङ्गिरसां
अङ्गिरस् [m]
श्रेष्ठम्
श्रेष्ठ [adj]
आमन्त्र्य
आमन्त्रय् [Denom. Ā.]
प्रतिपूज्य
प्रतिपूजय् [10. Ā.]
च
च [ind]
जगाम
गम् [6. Ā.]
सहसा
सहसा [ind]
रामं
राम [m]
महेन्द्रं
महेन्द्र [m]
पर्वतं
पर्वत [mn]
प्रति
प्रति [ind]
स तु राममुपागम्य शिरसाभिप्रणम्य च । ब्राह्मणो भार्गवोऽस्मीति गौरवेणाभ्यगच्छत ॥
English Translation
Approaching Rama, hc bowed to him and said,-I am a Brahmana of Bhrigu's race!-This secured honour for him.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
तु
तु [ind]
रामम्
राम [m]
उपागम्य
उपागम् [1. P.]
शिरसाभिप्रणम्य
शिरस् [n]
शिरसाभिप्रणम्य
अभिप्रणम् [1. P.]
च
च [ind]
ब्राह्मणो
ब्राह्मण [m]
भार्गवो
भार्गव [m]
ऽस्मीति
अस् [2. P.]
ऽस्मीति
इति [ind]
गौरवेणाभ्यगच्छत
गौरव [n]
गौरवेणाभ्यगच्छत
अभिगम् [1. Ā.]
रामस्तं प्रतिजग्राह पृष्ट्वा गोत्रादि सर्वशः । उष्यतां स्वागतं चेति प्रीतिमांश्चाभवद्भृशम् ॥
English Translation
With this knowledge about his birth and family, Rama received him kindly and said, You are welcome!-at which Karna became highly pleased.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
रामस्तं
राम [m]
रामस्तं
तद् [pron]
प्रतिजग्राह
प्रतिग्रह् [9. Ā.]
पृष्ट्वा
प्रच्छ् [1. P.]
गोत्रादि
गोत्र [mn]
गोत्रादि
आदि [m]
सर्वशः
सर्वशस् [ind]
उष्यतां
वस् [2. P.]
स्वागतं
स्वागत [n]
चेति
च [ind]
चेति
इति [ind]
प्रीतिमांश्चाभवद्
प्रीतिमत् [adj]
प्रीतिमांश्चाभवद्
च [ind]
प्रीतिमांश्चाभवद्
भू [1. Ā.]
भृशम्
भृशम् [ind]
तत्र कर्णस्य वसतो महेन्द्रे पर्वतोत्तमे । गन्धर्वै राक्षसैर्यक्षैर्देवैश्चासीत्समागमः ॥
English Translation
While living on the Mahendra mountains resembling heaven itself, Karna met and mixed with many Gandharvas, and Yakshas, and gods.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्र
तत्र [ind]
कर्णस्य
कर्ण [m]
वसतो
वस् [2. P.]
महेन्द्रे
महेन्द्र [m]
पर्वतोत्तमे
पर्वत [mn]
पर्वतोत्तमे
उत्तम [adj]
गन्धर्वै
गन्धर्व [m]
राक्षसैर्
राक्षस [m]
यक्षैर्
यक्ष [m]
देवैश्चासीत्
देव [m]
देवैश्चासीत्
च [ind]
देवैश्चासीत्
अस् [2. P.]
समागमः
समागम [m]
स तत्रेष्वस्त्रमकरोद्भृगुश्रेष्ठाद्यथाविधि । प्रियश्चाभवदत्यर्थं देवगन्धर्वरक्षसाम् ॥
English Translation
While living there, he learnt the use of all the weapons duly, and became a great favourite of the gods, the Gandharvas, and the Rakshasas.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
तत्रेष्वस्त्रम्
तत्र [ind]
तत्रेष्वस्त्रम्
इषु [mf]
तत्रेष्वस्त्रम्
अस्त्र [mn]
अकरोद्
कृ [2. Ā.]
भृगुश्रेष्ठाद्
भृगु [m]
भृगुश्रेष्ठाद्
श्रेष्ठ [adj]
यथाविधि
यथाविधि [ind]
प्रियश्चाभवद्
प्रिय [adj]
प्रियश्चाभवद्
च [ind]
प्रियश्चाभवद्
भू [1. Ā.]
अत्यर्थं
अत्यर्थम् [ind]
देवगन्धर्वरक्षसाम्
देव [m]
देवगन्धर्वरक्षसाम्
गन्धर्व [m]
देवगन्धर्वरक्षसाम्
रक्षस् [n]
स कदाचित्समुद्रान्ते विचरन्नाश्रमान्तिके । एकः खड्गधनुष्पाणिः परिचक्राम सूतजः ॥
English Translation
One day he walked on the sea shore by the side of that hermitage. Armed with bow and sword, Surya's son wandered alone.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स
तद् [pron]
कदाचित्
कदाचिद् [ind]
समुद्रान्ते
समुद्र [m]
समुद्रान्ते
अन्त [m]
विचरन्न्
विचर् [1. Ā.]
आश्रमान्तिके
आश्रम [mn]
आश्रमान्तिके
अन्तिक [n]
एकः
एक [pron]
खड्गधनुष्पाणिः
खड्ग [mn]
खड्गधनुष्पाणिः
धनुष्पाणि [adj]
परिचक्राम
परिक्रम् [6. P.]
सूतजः
सूतज [m]
सोऽग्निहोत्रप्रसक्तस्य कस्यचिद्ब्रह्मवादिनः । जघानाज्ञानतः पार्थ होमधेनुं यदृच्छया ॥
English Translation
While thus walking, O Partha, he inadvertently and unwittingly killed the Homa Cow of a certain Brahmavadin who daily performed his Agnihotra rite.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सो
तद् [pron]
ऽग्निहोत्रप्रसक्तस्य
अग्नि [m]
ऽग्निहोत्रप्रसक्तस्य
होत्र [n]
ऽग्निहोत्रप्रसक्तस्य
प्रसञ्ज् [1. Ā.]
कस्यचिद्
कश्चित् [pron]
ब्रह्मवादिनः
ब्रह्मन् [n]
ब्रह्मवादिनः
वादिन् [adj]
जघानाज्ञानतः
हन् [6. P.]
जघानाज्ञानतः
अज्ञान [n]
पार्थ
पार्थ [m]
होमधेनुं
होम [m]
होमधेनुं
धेनु [f]
यदृच्छया
यदृच्छा [f]
तदज्ञानकृतं मत्वा ब्राह्मणाय न्यवेदयत् । कर्णः प्रसादयंश्चैनमिदमित्यब्रवीद्वचः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तद्
तद् [pron]
अज्ञानकृतं
अज्ञान [n]
अज्ञानकृतं
कृ [2. Ā.]
मत्वा
मन् [8. P.]
ब्राह्मणाय
ब्राह्मण [m]
न्यवेदयत्
निवेदय् [10. Ā.]
कर्णः
कर्ण [m]
प्रसादयंश्चैनम्
प्रसादय् [10. Ā.]
प्रसादयंश्चैनम्
च [ind]
प्रसादयंश्चैनम्
एनद् [pron]
इदम्
इदम् [pron]
इत्यब्रवीद्
इति [ind]
इत्यब्रवीद्
ब्रू [2. Ā.]
वचः
वचस् [n]
अबुद्धिपूर्वं भगवन्धेनुरेषा हता तव । मया तत्र प्रसादं मे कुरुष्वेति पुनः पुनः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अबुद्धिपूर्वं
अबुद्धि [f]
अबुद्धिपूर्वं
पूर्वम् [ind]
भगवन्
भगवत् [adj]
धेनुर्
धेनु [f]
एषा
एतद् [pron]
हता
हन् [6. P.]
तव
त्वद् [pron]
मया
मद् [pron]
तत्र
तत्र [ind]
प्रसादं
प्रसाद [m]
मे
मद् [pron]
कुरुष्वेति
कृ [2. Ā.]
कुरुष्वेति
इति [ind]
पुनः
पुनर् [ind]
पुनः
पुनर् [ind]
तं स विप्रोऽब्रवीत्क्रुद्धो वाचा निर्भर्त्सयन्निव । दुराचार वधार्हस्त्वं फलं प्राप्नुहि दुर्मते ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तं
तद् [pron]
स
तद् [pron]
विप्रो
विप्र [m]
ऽब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
क्रुद्धो
क्रुध् [4. Ā.]
वाचा
वाच् [f]
निर्भर्त्सयन्न्
निर्भर्त्सय् [10. P.]
इव
इव [ind]
दुराचार
दुराचार [adj]
वधार्हस्त्वं
वध [m]
वधार्हस्त्वं
अर्ह [adj]
वधार्हस्त्वं
त्वद् [pron]
फलं
फल [n]
प्राप्नुहि
प्राप् [1. P.]
दुर्मते
दुर्मति [adj]
येन विस्पर्धसे नित्यं यदर्थं घटसेऽनिशम् । युध्यतस्तेन ते पाप भूमिश्चक्रं ग्रसिष्यति ॥
English Translation
While fighting him, O wretch, whom you always challenge, and for whom you are trying so much every day, the Earth shall swallow the wheel of your car.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
येन
यद् [pron]
विस्पर्धसे
विस्पृध् [1. P.]
नित्यं
नित्यम् [ind]
यदर्थं
यद् [pron]
यदर्थं
अर्थ [mn]
घटसे
घट् [1. Ā.]
ऽनिशम्
अनिशम् [ind]
युध्यतस्तेन
युध् [2. P.]
युध्यतस्तेन
तद् [pron]
ते
त्वद् [pron]
पाप
पाप [adj]
भूमिश्चक्रं
भूमि [f]
भूमिश्चक्रं
चक्र [n]
ग्रसिष्यति
ग्रस् [1. Ā.]
ततश्चक्रे महीग्रस्ते मूर्धानं ते विचेतसः । पातयिष्यति विक्रम्य शत्रुर्गच्छ नराधम ॥
English Translation
And while the wheel of your car shall thus be swallowed up by the Earth, your enemy displaying his prowess, will cut off your head, you being stupefied then. Leave me, O vile man!
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततश्चक्रे
ततस् [ind]
ततश्चक्रे
चक्र [n]
महीग्रस्ते
मही [f]
महीग्रस्ते
ग्रस् [1. Ā.]
मूर्धानं
मूर्धन् [m]
ते
त्वद् [pron]
विचेतसः
विचेतस् [adj]
पातयिष्यति
पातय् [10. Ā.]
विक्रम्य
विक्रम् [1. Ā.]
शत्रुर्
शत्रु [m]
गच्छ
गम् [6. Ā.]
नराधम
नर [m]
नराधम
अधम [adj]
यथेयं गौर्हता मूढ प्रमत्तेन त्वया मम । प्रमत्तस्यैवमेवान्यः शिरस्ते पातयिष्यति ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यथेयं
यथा [ind]
यथेयं
इदम् [pron]
गौर्
गो [mf]
हता
हन् [6. P.]
मूढ
मुह् [4. Ā.]
प्रमत्तेन
प्रमद् [4. Ā.]
त्वया
त्वद् [pron]
मम
मद् [pron]
प्रमत्तस्यैवम्
प्रमद् [4. Ā.]
प्रमत्तस्यैवम्
एवम् [ind]
एवान्यः
एव [ind]
एवान्यः
अन्य [pron]
शिरस्ते
शिरस् [n]
शिरस्ते
त्वद् [pron]
पातयिष्यति
पातय् [10. Ā.]
ततः प्रसादयामास पुनस्तं द्विजसत्तमम् । गोभिर्धनैश्च रत्नैश्च स चैनं पुनरब्रवीत् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
प्रसादयामास
प्रसादय् [10. Ā.]
पुनस्तं
पुनर् [ind]
पुनस्तं
तद् [pron]
द्विजसत्तमम्
द्विजसत्तम [m]
गोभिर्
गो [mf]
धनैश्च
धन [n]
धनैश्च
च [ind]
रत्नैश्च
रत्न [mn]
रत्नैश्च
च [ind]
स
तद् [pron]
चैनं
च [ind]
चैनं
एनद् [pron]
पुनर्
पुनर् [ind]
अब्रवीत्
ब्रू [2. Ā.]
नेदं मद्व्याहृतं कुर्यात्सर्वलोकोऽपि वै मृषा । गच्छ वा तिष्ठ वा यद्वा कार्यं ते तत्समाचर ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नेदं
न [ind]
नेदं
इदम् [pron]
मद्व्याहृतं
मद् [pron]
मद्व्याहृतं
व्याहृ [1. Ā.]
कुर्यात्
कृ [2. Ā.]
सर्वलोको
सर्व [pron]
सर्वलोको
लोक [m]
ऽपि
अपि [ind]
वै
वै [ind]
मृषा
मृषा [ind]
गच्छ
गम् [6. Ā.]
वा
वा [ind]
तिष्ठ
स्था [1. Ā.]
वा
वा [ind]
यद्
यद् [pron]
वा
वा [ind]
कार्यं
कृ [2. Ā.]
ते
त्वद् [pron]
तत्
तद् [pron]
समाचर
समाचर् [1. Ā.]
इत्युक्तो ब्राह्मणेनाथ कर्णो दैन्यादधोमुखः । राममभ्यागमद्भीतस्तदेव मनसा स्मरन् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इत्युक्तो
इति [ind]
इत्युक्तो
वच् [2. P.]
ब्राह्मणेनाथ
ब्राह्मण [m]
ब्राह्मणेनाथ
अथ [ind]
कर्णो
कर्ण [m]
दैन्याद्
दैन्य [n]
अधोमुखः
अधोमुख [adj]
रामम्
राम [m]
अभ्यागमद्
अभ्यागम् [1. P.]
भीतस्तद्
भी [1. Ā.]
भीतस्तद्
तद् [pron]
एव
एव [ind]
मनसा
मनस् [n]
स्मरन्
स्मृ [1. Ā.]