Śāntiparva Adhyāya 110
शान्तिपर्व • अध्यायः 110
Śāntiparva Adhyāya 110 of the classical Mahābhārata with 27 verses.
Total: 27 Verses
•
Citations: MBh 12.110.1–27
•
250 Lexicon Terms
कथं धर्मे स्थातुमिच्छन्नरो वर्तेत भारत । विद्वञ्जिज्ञासमानाय प्रब्रूहि भरतर्षभ ॥
English Translation
Yudhishthira said How, O Bharata, should a person act who wishes to follow virtue? O foremost of Bharata's race, learned as you are, enlighten me on the question put by me.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कथं
कथम् [ind]
धर्मे
धर्म [mn]
स्थातुम्
स्था [1. Ā.]
इच्छन्
इष् [1. P.]
राजा
राजन् [m]
वर्तेत
वृत् [3. P.]
धार्मिकः
धार्मिक [adj]
सम्यग्
सम्यक् [ind]
जिज्ञासमानाय
जिज्ञास् [Desid. Ā.]
प्रब्रूहि
प्रब्रू [2. Ā.]
भरतर्षभ
भरत [m]
भरतर्षभ
ऋषभ [m]
सत्यं चैवानृतं चोभे लोकानावृत्य तिष्ठतः । तयोः किमाचरेद्राजन्पुरुषो धर्मनिश्चितः ॥
English Translation
Truth and falsehood exist, all over the world. Which of these two, O king, should a virtuous person follow.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सत्यं
सत्य [n]
चैवानृतं
च [ind]
चैवानृतं
एव [ind]
चैवानृतं
अनृत [n]
चोभे
च [ind]
चोभे
उभ् [pron]
लोकान्
लोक [m]
आवृत्य
आवृ [5. Ā.]
तिष्ठतः
स्था [1. Ā.]
तयोः
तद् [pron]
किम्
क [pron]
आचरेद्
आचर् [1. Ā.]
राजन्
राजन् [m]
पुरुषो
पुरुष [m]
धर्मनिश्चितः
धर्म [mn]
धर्मनिश्चितः
निश्चि [5. Ā.]
किं स्वित्सत्यं किमनृतं किं स्विद्धर्म्यं सनातनम् । कस्मिन्काले वदेत्सत्यं कस्मिन्कालेऽनृतं वदेत् ॥
English Translation
What again is truth? What is falsehood? What, again, is eternal virtue? When should a person tell the truth, and when should he tell an untruth?
Morphemic Decomposition & Padaccheda
किं
क [pron]
स्वित्
स्विद् [ind]
सत्यं
सत्य [n]
किम्
क [pron]
अनृतं
अनृत [n]
किं
क [pron]
स्विद्
स्विद् [ind]
धर्म्यं
धर्म्य [adj]
सनातनम्
सनातन [adj]
कस्मिन्
क [pron]
काले
काल [m]
वदेत्
वद् [1. Ā.]
सत्यं
सत्य [n]
कस्मिन्
क [pron]
काले
काल [m]
ऽनृतं
अनृत [n]
वदेत्
वद् [1. Ā.]
सत्यस्य वचनं साधु न सत्याद्विद्यते परम् । यद्भूलोके सुदुर्ज्ञातं तत्ते वक्ष्यामि भारत ॥
English Translation
Bhishma said s To tell the truth is righteous. There is nothing higher than truth. I shall now, O Bharata, tell you what men do not know generally.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सत्यस्य
सत्य [n]
वचनं
वचन [n]
साधु
साधु [adj]
न
न [ind]
सत्याद्
सत्य [n]
विद्यते
विद् [6. Ā.]
परम्
पर [pron]
यद्
यद् [pron]
भूलोके
भू [f]
भूलोके
लोक [m]
सुदुर्ज्ञातं
सु [ind]
सुदुर्ज्ञातं
दुर्ज्ञात [adj]
तत्
तद् [pron]
ते
त्वद् [pron]
वक्ष्यामि
वच् [2. P.]
भारत
भारत [m]
भवेत्सत्यं न वक्तव्यं वक्तव्यमनृतं भवेत् । यत्रानृतं भवेत्सत्यं सत्यं वाप्यनृतं भवेत् ॥
English Translation
There, where falsehood prevails as truth, truth should not be said. There, again, where truth passes for falsehood, even falsehood should be said.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भवेत्
भू [1. Ā.]
सत्यं
सत्य [n]
न
न [ind]
वक्तव्यं
वच् [2. P.]
वक्तव्यम्
वच् [2. P.]
अनृतं
अनृत [n]
भवेत्
भू [1. Ā.]
यत्रानृतं
यत्र [ind]
यत्रानृतं
अनृत [n]
भवेत्
भू [1. Ā.]
सत्यं
सत्य [n]
सत्यं
सत्य [n]
वाप्यनृतं
वा [ind]
वाप्यनृतं
अपि [ind]
वाप्यनृतं
अनृत [n]
भवेत्
भू [1. Ā.]
तादृशे मुह्यते बालो यत्र सत्यमनिष्ठितम् । सत्यानृते विनिश्चित्य ततो भवति धर्मवित् ॥
English Translation
That ignorant person commits sin, who says truth which is not righteous. That person is a master of duties who can distinguish truth from untruth.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तादृशे
तादृश [adj]
मुह्यते
मुह् [4. Ā.]
बालो
बाल [m]
यत्र
यत्र [ind]
सत्यम्
सत्य [n]
अनिष्ठितम्
अनिष्ठित [adj]
सत्यानृते
सत्य [n]
सत्यानृते
अनृत [n]
विनिश्चित्य
विनिश्चि [3. P.]
ततो
ततस् [ind]
भवति
भू [1. Ā.]
धर्मवित्
धर्म [mn]
धर्मवित्
विद् [adj]
अप्यनार्योऽकृतप्रज्ञः पुरुषोऽपि सुदारुणः । सुमहत्प्राप्नुयात्पुण्यं बलाकोऽन्धवधादिव ॥
English Translation
Even a person, who is disreputable, who is of impure soul, and who is very truthless, may succeed in acquiring great merit as the hunter Balaka by killing the blind beast.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अप्यनार्यो
अपि [ind]
अप्यनार्यो
अनार्य [adj]
ऽकृतप्रज्ञः
अकृत [adj]
ऽकृतप्रज्ञः
प्रज्ञा [f]
पुरुषो
पुरुष [m]
ऽपि
अपि [ind]
सुदारुणः
सु [ind]
सुदारुणः
दारुण [adj]
सुमहत्
सु [ind]
सुमहत्
महत् [adj]
प्राप्नुयात्
प्राप् [1. P.]
पुण्यं
पुण्य [n]
बलाको
बलाक [m]
ऽन्धवधाद्
अन्ध [adj]
ऽन्धवधाद्
वध [m]
इव
इव [ind]
किमाश्चर्यं च यन्मूढो धर्मकामोऽप्यधर्मवित् । सुमहत्प्राप्नुयात्पापं गङ्गायामिव कौशिकः ॥
English Translation
How extraordinary it is that a foolish person though desirous of winning merit still perpetrated a sinful deed! An owl, again, living on the banks of the Ganges, acquired great merit.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
किम्
क [pron]
आश्चर्यं
आश्चर्य [n]
च
च [ind]
यन्मूढो
यत् [ind]
यन्मूढो
मुह् [4. Ā.]
धर्मकामो
धर्म [mn]
धर्मकामो
काम [m]
ऽप्यधर्मवित्
अपि [ind]
ऽप्यधर्मवित्
अधर्म [m]
ऽप्यधर्मवित्
विद् [adj]
सुमहत्
सु [ind]
सुमहत्
महत् [adj]
प्राप्नुयात्
प्राप् [1. P.]
पापं
पाप [n]
गङ्गायाम्
गङ्गा [f]
इव
इव [ind]
कौशिकः
कौशिक [m]
तादृशोऽयमनुप्रश्नो यत्र धर्मः सुदुर्वचः । दुष्करः प्रतिसंख्यातुं तर्केणात्र व्यवस्यति ॥
English Translation
The question you have put to me a difficult one, because it is difficult to say what is righteousness. It is not easy to describe it. No one describing righteousness, can describe it accurately.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तादृशो
तादृश [adj]
ऽयम्
इदम् [pron]
अनुप्रश्नो
अनुप्रश्न [m]
यत्र
यत्र [ind]
धर्मः
धर्म [mn]
सुदुर्वचः
सु [ind]
सुदुर्वचः
दुर्वच [adj]
दुष्करः
दुष्कर [adj]
प्रतिसंख्यातुं
प्रतिसंख्या [2. P.]
तर्केणात्र
तर्क [m]
तर्केणात्र
अत्र [ind]
व्यवस्यति
व्यवसा [6. Ā.]
प्रभावार्थाय भूतानां धर्मप्रवचनं कृतम् । यत्स्यादहिंसासंयुक्तं स धर्म इति निश्चयः ॥
English Translation
Righteousness was declared for the aggrandisement and growth of all creatures. Therefore, what brings on advancement and growth is righteousness.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रभवार्थं
प्रभव [m]
प्रभवार्थं
अर्थ [mn]
हि
हि [ind]
भूतानां
भूत [mn]
धर्मः
धर्म [mn]
सृष्टः
सृज् [2. P.]
स्वयंभुवा
स्वयम्भु [m]
यम्
यद् [pron]
एते
एतद् [pron]
ऽभ्यनुजानीयुः
अभ्यनुज्ञा [9. Ā.]
स
तद् [pron]
धर्म
धर्म [mn]
इति
इति [ind]
निश्चयः
निश्चय [m]
धारणाद्धर्म इत्याहुर्धर्मेण विधृताः प्रजाः । यत्स्याद्धारणसंयुक्तं स धर्म इति निश्चयः ॥
English Translation
Righteousness was declared for preventing creatures from injuring one another. Therefore, Righteousness is that which prevents injury to creatures.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
धारणाद्
धारण [n]
धर्म
धर्म [mn]
इत्याहुर्
इति [ind]
इत्याहुर्
अह् [1. P.]
धर्मेण
धर्म [mn]
विधृताः
विधृ [1. P.]
प्रजाः
प्रजा [f]
यम्
यद् [pron]
एते
एतद् [pron]
ऽभ्यनुजानीयुः
अभ्यनुज्ञा [9. Ā.]
स
तद् [pron]
धर्म
धर्म [mn]
इति
इति [ind]
निश्चयः
निश्चय [m]
श्रुतिधर्म इति ह्येके नेत्याहुरपरे जनाः । न तु तत्प्रत्यसूयामो न हि सर्वं विधीयते ॥
English Translation
Some say that Righteousness is the injunction of the Shrutis. Others do not agree to this. I would into blame them that say so. Everything, again, has not been described in the Shrutis.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
श्रुतिधर्म
श्रुति [f]
श्रुतिधर्म
धर्म [mn]
इति
इति [ind]
ह्येके
हि [ind]
ह्येके
एक [pron]
नेत्याहुर्
न [ind]
नेत्याहुर्
इति [ind]
नेत्याहुर्
अह् [1. P.]
अपरे
अपर [pron]
जनाः
जन [m]
न
न [ind]
तु
तु [ind]
तत्
तद् [pron]
प्रत्यसूयामो
प्रत्यसूय् [Denom. Ā.]
न
न [ind]
हि
हि [ind]
सर्वं
सर्व [pron]
विधीयते
विधा [3. Ā.]
येऽन्यायेन जिहीर्षन्तो धनमिच्छन्ति कर्हिचित् । तेभ्यस्तन्न तदाख्येयं स धर्म इति निश्चयः ॥
English Translation
Sometimes men, desirous of getting hold of the wealth of some one, make enquiries. One should never answer such enquiries. That is settled duty.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ये
यद् [pron]
ऽन्यायेन
अन्याय [m]
जिहीर्षन्तो
जिहीर्ष् [Desid. Ā.]
धनम्
धन [n]
इच्छन्ति
इष् [1. P.]
कर्हिचित्
कर्हिचित् [ind]
यम्
यद् [pron]
एते
एतद् [pron]
ऽभ्यनुजानीयुः
अभ्यनुज्ञा [9. Ā.]
स
तद् [pron]
धर्म
धर्म [mn]
इति
इति [ind]
निश्चयः
निश्चय [m]
अकूजनेन चेन्मोक्षो नात्र कूजेत्कथंचन । अवश्यं कूजितव्यं वा शङ्केरन्वाप्यकूजनात् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अकूजनेन
अकूजन [n]
चेन्मोक्षो
चेद् [ind]
चेन्मोक्षो
मोक्ष [m]
नात्र
न [ind]
नात्र
अत्र [ind]
कूजेत्
कूज् [1. Ā.]
कथंचन
कथंचन [ind]
अवश्यं
अवश्यम् [ind]
कूजितव्यं
कूज् [1. Ā.]
वा
वा [ind]
शङ्केरन्
शङ्क् [1. P.]
वाप्यकूजनात्
वा [ind]
वाप्यकूजनात्
अपि [ind]
वाप्यकूजनात्
अकूजन [n]
श्रेयस्तत्रानृतं वक्तुं सत्यादिति विचारितम् । यः पापैः सह संबन्धान्मुच्यते शपथादिति ॥
English Translation
If by becoming silent, one succeeds in escaping, one should remain silent, If, however, one's silence at a time when one must speak creates suspicion, it would be better then to say what is untrue than what is true. This is right conclusion. If one can escape from sinful men by an oath, one may take it without committing sin.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
श्रेयस्तत्रानृतं
श्रेयस् [adj]
श्रेयस्तत्रानृतं
तत्र [ind]
श्रेयस्तत्रानृतं
अनृत [n]
वक्तुं
वच् [2. P.]
सत्याद्
सत्य [n]
इति
इति [ind]
विचारितम्
विचारय् [10. Ā.]
यः
यद् [pron]
पापैः
पाप [adj]
सह
सह [ind]
संबन्धान्मुच्यते
सम्बन्ध [m]
संबन्धान्मुच्यते
मुच् [6. Ā.]
शपथाद्
शपथ [m]
इति
इति [ind]
न च तेभ्यो धनं देयं शक्ये सति कथंचन । पापेभ्यो हि धनं दत्तं दातारमपि पीडयेत् ॥
English Translation
One should not, even if he is able, give away his wealth to sinful men. Wealth given to sinful men assails even the giver.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
संनिपातो
संनिपात [m]
न
न [ind]
गन्तव्यः
गम् [6. Ā.]
शक्ये
शक्य [adj]
सति
अस् [2. P.]
कथंचन
कथंचन [ind]
पापेभ्यो
पाप [adj]
हि
हि [ind]
धनं
धन [n]
दत्तं
दा [1. Ā.]
दातारम्
दातृ [adj]
अपि
अपि [ind]
पीडयेत्
पीडय् [10. Ā.]
स्वशरीरोपरोधेन वरमादातुमिच्छतः । सत्यसंप्रतिपत्त्यर्थं ये ब्रूयुः साक्षिणः क्वचित् । अनुक्त्वा तत्र तद्वाच्यं सर्वे तेऽनृतवादिनः ॥
English Translation
If a creditor wishes to take from his debtor a payment of the load by bodily service, the witnesses would all perjure, it, summoned by the creditor for establishing the truth of the agreement, they did not say what should be said. When life is in danger, or on occasions of marriage, one may say an untruth.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
स्वशरीरोपरोधेन
स्व [adj]
स्वशरीरोपरोधेन
शरीर [n]
स्वशरीरोपरोधेन
उपरोध [m]
वरम्
वर [mn]
आदातुम्
आदा [4. Ā.]
इच्छतः
इष् [1. P.]
सत्यसंप्रतिपत्त्यर्थं
सत्य [n]
सत्यसंप्रतिपत्त्यर्थं
सम्प्रतिपत्ति [f]
सत्यसंप्रतिपत्त्यर्थं
अर्थ [mn]
ये
यद् [pron]
ब्रूयुः
ब्रू [2. Ā.]
साक्षिणः
साक्षिन् [m]
क्वचित्
क्वचिद् [ind]
तत्र
तत्र [ind]
तद्
तद् [pron]
वाच्यं
वच् [2. P.]
सर्वे
सर्व [pron]
ते
तद् [pron]
ऽनृतवादिनः
अनृत [n]
ऽनृतवादिनः
वादिन् [adj]
प्राणात्यये विवाहे च वक्तव्यमनृतं भवेत् । अर्थस्य रक्षणार्थाय परेषां धर्मकारणात् । परेषां धर्ममाकाङ्क्षन्नीचः स्याद्धर्मभिक्षुकः ॥
English Translation
One, who seeks for virtue, does not commit a sin by saying a falsehood, if it be said to save the wealth and prosperity of others, or for religious purposes.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
भवेत्
भू [1. Ā.]
सत्यं
सत्य [n]
न
न [ind]
वक्तव्यं
वच् [2. P.]
वक्तव्यम्
वच् [2. P.]
अनृतं
अनृत [n]
भवेत्
भू [1. Ā.]
अर्थस्य
अर्थ [mn]
रक्षणार्थाय
रक्षण [n]
रक्षणार्थाय
अर्थ [mn]
परेषां
पर [pron]
धर्मकारणात्
धर्म [mn]
धर्मकारणात्
कारण [n]
परेषां
पर [pron]
धर्मम्
धर्म [mn]
आकाङ्क्षन्नीचः
आकाङ्क्ष् [1. Ā.]
आकाङ्क्षन्नीचः
नीच [adj]
स्याद्
अस् [2. P.]
धर्मभिक्षुकः
धर्म [mn]
धर्मभिक्षुकः
भिक्षुक [m]
प्रतिश्रुत्य तु दातव्यं श्वःकार्यस्तु बलात्कृतः । यः कश्चिद्धर्मसमयात्प्रच्युतोऽधर्ममास्थितः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
प्रतिश्रुत्य
प्रतिश्रु [5. P.]
तु
तु [ind]
दातव्यं
दा [1. Ā.]
श्वःकार्यस्तु
श्वस् [ind]
श्वःकार्यस्तु
कृ [2. Ā.]
श्वःकार्यस्तु
तु [ind]
बलात्कृतः
बलात्कृत [adj]
यः
यद् [pron]
कश्चिद्
कश्चित् [pron]
धर्मसमयात्
धर्म [mn]
धर्मसमयात्
समय [m]
प्रच्युतो
प्रच्यु [1. Ā.]
ऽधर्मम्
अधर्म [m]
आस्थितः
आस्था [1. Ā.]
शठः स्वधर्ममुत्सृज्य तमिच्छेदुपजीवितुम् । सर्वोपायैर्निहन्तव्यः पापो निकृतिजीवनः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शठः
शठ [adj]
स्वधर्मम्
स्वधर्म [m]
उत्सृज्य
उत्सृज् [6. Ā.]
तम्
तद् [pron]
इच्छेद्
इष् [1. P.]
उपजीवितुम्
उपजीव् [1. Ā.]
सर्वोपायैर्
सर्व [pron]
सर्वोपायैर्
उपाय [m]
नियन्तव्या
नियम् [1. Ā.]
विकर्मस्था
विकर्मन् [n]
विकर्मस्था
स्थ [adj]
नराधिप
नराधिप [m]
धनमित्येव पापानां सर्वेषामिह निश्चयः । येऽविषह्या ह्यसंभोज्या निकृत्या पतनं गताः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
धनम्
धन [n]
इत्येव
इति [ind]
इत्येव
एव [ind]
पापानां
पाप [adj]
सर्वेषाम्
सर्व [pron]
इह
इह [ind]
निश्चयः
निश्चय [m]
ये
यद् [pron]
ऽविषह्या
अविषह्य [adj]
ह्यसंभोज्या
हि [ind]
ह्यसंभोज्या
असंभोज्य [adj]
निकृत्या
निकृति [f]
पतनं
पतन [n]
गताः
गम् [6. Ā.]
च्युता देवमनुष्येभ्यो यथा प्रेतास्तथैव ते । धनादानाद्दुःखतरं जीविताद्विप्रयोजनम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
च्युता
च्यु [1. P.]
देवमनुष्येभ्यो
देव [m]
देवमनुष्येभ्यो
मनुष्य [m]
यथा
यथा [ind]
प्रेतास्तथैव
प्रेत [m]
प्रेतास्तथैव
तथा [ind]
प्रेतास्तथैव
एव [ind]
ते
तद् [pron]
धनादानाद्
धन [n]
धनादानाद्
आदान [n]
दुःखतरं
दुःखतर [adj]
जीविताद्
जीवित [n]
विप्रयोजनम्
विप्रयोजन [n]
अयं वो रोचतां धर्म इति वाच्यः प्रयत्नतः । न कश्चिदस्ति पापानां धर्म इत्येष निश्चयः ॥
English Translation
Of those sinful men there is none to whom you can say, This is your duty. Let your heart be to it!-Their firm belief is that there is nothing in this world which is equal to wealth.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अयं
इदम् [pron]
वो
त्वद् [pron]
रोचतां
रुच् [1. P.]
धर्म
धर्म [mn]
इति
इति [ind]
वाच्यः
वच् [2. P.]
प्रयत्नतः
प्रयत्न [m]
न
न [ind]
कश्चिद्
कश्चित् [pron]
अस्ति
अस् [2. P.]
पापानां
पाप [adj]
धर्म
धर्म [mn]
इत्येष
इति [ind]
इत्येष
एतद् [pron]
निश्चयः
निश्चय [m]
तथागतं च यो हन्यान्नासौ पापेन लिप्यते । स्वकर्मणा हतं हन्ति हत एव स हन्यते । तेषु यः समयं कश्चित्कुर्वीत हतबुद्धिषु ॥
English Translation
The person that would kill such a creature would commit no sin. He, who slays him, slays one that has been already killed by his own acts. If killed, it is the dead that is killed.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथागतं
तथागत [adj]
च
च [ind]
यो
यद् [pron]
हन्यान्नासौ
हन् [6. P.]
हन्यान्नासौ
न [ind]
हन्यान्नासौ
अदस् [pron]
पापेन
पाप [n]
लिप्यते
लिप् [4. Ā.]
स्वकर्मणा
स्व [adj]
स्वकर्मणा
कर्मन् [n]
हतं
हन् [6. P.]
हन्ति
हन् [6. P.]
हत
हन् [6. P.]
एव
एव [ind]
स
तद् [pron]
हन्यते
हन् [6. P.]
तेषु
तद् [pron]
यः
यद् [pron]
समयं
समय [m]
कश्चित्
कश्चित् [pron]
कुर्वीत
कृ [2. Ā.]
हतबुद्धिषु
हतबुद्धि [adj]
यथा काकश्च गृध्रश्च तथैवोपधिजीविनः । ऊर्ध्वं देहविमोक्षान्ते भवन्त्येतासु योनिषु ॥
English Translation
He, who promises to kill those persons of lost senses, should keep his promise. Such sinners are like the crow and the vulture who live by deceit. When their bodies are dissolved, they are born again as crows and vultures.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यथा
यथा [ind]
काकश्च
काक [m]
काकश्च
च [ind]
गृध्रश्च
गृध्र [m]
गृध्रश्च
च [ind]
तथैवोपधिजीविनः
तथा [ind]
तथैवोपधिजीविनः
एव [ind]
तथैवोपधिजीविनः
उपधि [m]
तथैवोपधिजीविनः
जीविन् [adj]
ऊर्ध्वं
ऊर्ध्वम् [ind]
देहविमोक्षान्ते
देह [mn]
देहविमोक्षान्ते
विमोक्ष [m]
देहविमोक्षान्ते
अन्त [m]
भवन्त्येतासु
भू [1. Ā.]
भवन्त्येतासु
एतद् [pron]
योनिषु
योनि [mf]
यस्मिन्यथा वर्तते यो मनुष्य;स्तस्मिंस्तथा वर्तितव्यं स धर्मः । मायाचारो मायया वर्तितव्यः; साध्वाचारः साधुना प्रत्युदेयः ॥
English Translation
One should treat another as the latter does him. A deceitful person should be thwarted with deceit, while an honest man should be treated with honesty.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यस्मिन्
यद् [pron]
यथा
यथा [ind]
वर्तते
वृत् [3. P.]
यो
यद् [pron]
मनुष्यस्
मनुष्य [m]
तस्मिंस्तथा
तद् [pron]
तस्मिंस्तथा
तथा [ind]
वर्तितव्यं
वृत् [3. P.]
स
तद् [pron]
धर्मः
धर्म [mn]
मायाचारो
माया [f]
मायाचारो
आचार [m]
मायया
माया [f]
वर्तितव्यः
वृत् [3. P.]
साध्वाचारः
साधु [adj]
साध्वाचारः
आचार [m]
साधुना
साधु [adj]
प्रत्युदेयः
प्रत्युदि [2. P.]