Special Call Prof. Jay L. Garfield Commemorative Volume · Submissions Open
Announcements Newsletters About Us Contact
Search
VR
Vālmīki Rāmāyaṇam • Kāṇḍa 7 (Uttarakāṇḍa) • Sarga 41

Uttarakāṇḍa Sarga 41

उत्तरकाण्डम् • सर्गः 41

Uttarakāṇḍa Sarga 41 of the classical Vālmīki Rāmāyaṇa with 27 verses.

Total: 27 Verses • Citations: VR 7.41.1–27 • 175 Lexicon Terms
VR 7.41.1 अनुष्टुप्
स विसृज्य ततो रामः पुष्पकं हेमभूषितम् । प्रविवेश महाबाहुरशोकवनिकां तदा ॥
sa visṛjya tato rāmaḥ puṣpakaṃ hemabhūṣitam | praviveśa mahābāhuraśokavanikāṃ tadā ||
VR 7.41.2 अनुष्टुप्
चन्दनागरुचूतैश्च तुङ्गकालेयकैरपि । देवदारुवनैश्चापि समन्तादुपशोभिताम् ॥
candanāgarucūtaiśca tuṅgakāleyakairapi | devadāruvanaiścāpi samantādupaśobhitām ||
VR 7.41.3 अनुष्टुप्
प्रियङ्गुभिः कदम्बैश्च तथा कुरबकैरपि । जम्बूभिः पाटलीभिश्च कोविदारैश्च संवृताम् ॥
priyaṅgubhiḥ kadambaiśca tathā kurabakairapi | jambūbhiḥ pāṭalībhiśca kovidāraiśca saṃvṛtām ||
VR 7.41.4 अनुष्टुप्
सर्वदा कुसुमै रम्यैः फलवद्भिर्मनोरमैः । चारुपल्लवपुष्पाढ्यैर्मत्तभ्रमरसंकुलैः ॥
sarvadā kusumai ramyaiḥ phalavadbhirmanoramaiḥ | cārupallavapuṣpāḍhyairmattabhramarasaṃkulaiḥ ||
VR 7.41.5 अनुष्टुप्
कोकिलैर्भृङ्गराजैश्च नानावर्णैश्च पक्षिभिः । शोभितां शतशश्चित्रैश्चूतवृक्षावतंसकैः ॥
kokilairbhṛṅgarājaiśca nānāvarṇaiśca pakṣibhiḥ | śobhitāṃ śataśaścitraiścūtavṛkṣāvataṃsakaiḥ ||
VR 7.41.6 अनुष्टुप्
शातकुम्भनिभाः केचित्केचिदग्निशिखोपमाः । नीलाञ्जननिभाश्चान्ये भान्ति तत्र स्म पादपाः ॥
śātakumbhanibhāḥ kecitkecidagniśikhopamāḥ | nīlāñjananibhāścānye bhānti tatra sma pādapāḥ ||
VR 7.41.7 अनुष्टुप्
दीर्घिका विविधाकाराः पूर्णाः परमवारिणा । महार्हमणिसोपानस्फटिकान्तरकुट्टिमाः ॥
dīrghikā vividhākārāḥ pūrṇāḥ paramavāriṇā | mahārhamaṇisopānasphaṭikāntarakuṭṭimāḥ ||
VR 7.41.8 अनुष्टुप्
फुल्लपद्मोत्पलवनाश्चक्रवाकोपशोभिताः । प्राकारैर्विविधाकारैः शोभिताश्च शिलातलैः ॥
phullapadmotpalavanāścakravākopaśobhitāḥ | prākārairvividhākāraiḥ śobhitāśca śilātalaiḥ ||
VR 7.41.9 अनुष्टुप्
तत्र तत्र वनोद्देशे वैदूर्यमणिसंनिभैः । शाद्वलैः परमोपेताः पुष्पितद्रुमसंयुताः ॥
tatra tatra vanoddeśe vaidūryamaṇisaṃnibhaiḥ | śādvalaiḥ paramopetāḥ puṣpitadrumasaṃyutāḥ ||
English Translation
And the forest was encompassed by stone walls and in the-irtside were dwelling many a Sárdula bird resembling Vaiduryas. All the trees in the forest were filled with flowers.
VR 7.41.10 अनुष्टुप्
नन्दनं हि यथेन्द्रस्य ब्राह्मं चैत्ररथं यथा । तथारूपं हि रामस्य काननं तन्निवेशितम् ॥
nandanaṃ hi yathendrasya brāhmaṃ caitrarathaṃ yathā | tathārūpaṃ hi rāmasya kānanaṃ tanniveśitam ||
VR 7.41.11 अनुष्टुप्
बह्वासनगृहोपेतां लतागृहसमावृताम् । अशोकवनिकां स्फीतां प्रविश्य रघुनन्दनः ॥
bahvāsanagṛhopetāṃ latāgṛhasamāvṛtām | aśokavanikāṃ sphītāṃ praviśya raghunandanaḥ ||
VR 7.41.12 अनुष्टुप्
आसने तु शुभाकारे पुष्पस्तबकभूषिते । कुथास्तरणसंवीते रामः संनिषसाद ह ॥
āsane tu śubhākāre puṣpastabakabhūṣite | kuthāstaraṇasaṃvīte rāmaḥ saṃniṣasāda ha ||
VR 7.41.13 अनुष्टुप्
सीतां संगृह्य बाहुभ्यां मधुमैरेयमुत्तमम् । पाययामास काकुत्स्थः शचीमिन्द्रो यथामृतम् ॥
sītāṃ saṃgṛhya bāhubhyāṃ madhumaireyamuttamam | pāyayāmāsa kākutsthaḥ śacīmindro yathāmṛtam ||
VR 7.41.14 अनुष्टुप्
मांसानि च विचित्राणि फलानि विविधानि च । रामस्याभ्यवहारार्थं किंकरास्तूर्णमाहरन् ॥
māṃsāni ca vicitrāṇi phalāni vividhāni ca | rāmasyābhyavahārārthaṃ kiṃkarāstūrṇamāharan ||
English Translation
And in rio time the servants brought for him well-cooked meat and various fruits.
VR 7.41.15 अनुष्टुप्
उपनृत्यन्ति राजानं नृत्यगीतविशारदाः । बालाश्च रूपवत्यश्च स्त्रियः पानवशं गताः ॥
upanṛtyanti rājānaṃ nṛtyagītaviśāradāḥ | bālāśca rūpavatyaśca striyaḥ pānavaśaṃ gatāḥ ||
VR 7.41.16 अनुष्टुप्
एवं रामो मुदा युक्तः सीतां सुरुचिराननाम् । रमयामास वैदेहीमहन्यहनि देववत् ॥
evaṃ rāmo mudā yuktaḥ sītāṃ surucirānanām | ramayāmāsa vaidehīmahanyahani devavat ||
English Translation
Being greatly delighted the celestial-like Rama pleased everyday Sītā resembling a celestial damsel.
VR 7.41.17 अनुष्टुप्
तथा तु रममाणस्य तस्यैवं शिशिरः शुभः । अत्यक्रामन्नरेन्द्रस्य राघवस्य महात्मनः ॥
tathā tu ramamāṇasya tasyaivaṃ śiśiraḥ śubhaḥ | atyakrāmannarendrasya rāghavasya mahātmanaḥ ||
VR 7.41.18 अनुष्टुप्
पूर्वाह्णे पौरकृत्यानि कृत्वा धर्मेण धर्मवित् । शेषं दिवसभागार्धमन्तःपुरगतोऽभवत् ॥
pūrvāhṇe paurakṛtyāni kṛtvā dharmeṇa dharmavit | śeṣaṃ divasabhāgārdhamantaḥpuragato'bhavat ||
English Translation
Once on a morning time, having performed all the religious ceremonies, in the fore part of the day, Rāma, to spend the evening, entered the inner apartment.
VR 7.41.19 अनुष्टुप्
सीता च देवकार्याणि कृत्वा पौर्वाह्णिकानि तु । श्वश्रूणामविशेषेण सर्वासां प्राञ्जलिः स्थिता ॥
sītā ca devakāryāṇi kṛtvā paurvāhṇikāni tu | śvaśrūṇāmaviśeṣeṇa sarvāsāṃ prāñjaliḥ sthitā ||
English Translation
Sītā, too, having performed all religious ceremonies of morning, first in all, attended to the service of her mother-in-law.
VR 7.41.20 अनुष्टुप्
ततो राममुपागच्छद्विचित्रबहुभूषणा । त्रिविष्टपे सहस्राक्षमुपविष्टं यथा शची ॥
tato rāmamupāgacchadvicitrabahubhūṣaṇā | triviṣṭape sahasrākṣamupaviṣṭaṃ yathā śacī ||
English Translation
Thereupon wearing a beautifully coloured cloth and being adorned with various ornaments Sītā appeared before Rāma like to ſací approaching the king of celestials in heaven.
VR 7.41.21 अनुष्टुप्
दृष्ट्वा तु राघवः पत्नीं कल्याणेन समन्विताम् । प्रहर्षमतुलं लेभे साधु साध्विति चाब्रवीत् ॥
dṛṣṭvā tu rāghavaḥ patnīṃ kalyāṇena samanvitām | praharṣamatulaṃ lebhe sādhu sādhviti cābravīt ||
English Translation
And beholding the auspicious signs of pregnancy in his souse Rāma attained to excessive delight.
VR 7.41.22 अनुष्टुप्
अपत्यलाभो वैदेहि ममायं समुपस्थितः । किमिच्छसि हि तद्ब्रूहि कः कामः क्रियतां तव ॥
apatyalābho vaidehi mamāyaṃ samupasthitaḥ | kimicchasi hi tadbrūhi kaḥ kāmaḥ kriyatāṃ tava ||
VR 7.41.23 अनुष्टुप्
प्रहसन्ती तु वैदेही रामं वाक्यमथाब्रवीत् । तपोवनानि पुण्यानि द्रष्टुमिच्छामि राघव ॥
prahasantī tu vaidehī rāmaṃ vākyamathābravīt | tapovanāni puṇyāni draṣṭumicchāmi rāghava ||
VR 7.41.24 अनुष्टुप्
गङ्गातीरे निविष्टानि ऋषीणां पुण्यकर्मणाम् । फलमूलाशिनां वीर पादमूलेषु वर्तितुम् ॥
gaṅgātīre niviṣṭāni ṛṣīṇāṃ puṇyakarmaṇām | phalamūlāśināṃ vīra pādamūleṣu vartitum ||
VR 7.41.25 अनुष्टुप्
एष मे परमः कामो यन्मूलफलभोजिषु । अप्येकरात्रं काकुत्स्थ वसेयं पुण्यशालिषु ॥
eṣa me paramaḥ kāmo yanmūlaphalabhojiṣu | apyekarātraṃ kākutstha vaseyaṃ puṇyaśāliṣu ||
VR 7.41.26 अनुष्टुप्
तथेति च प्रतिज्ञातं रामेणाक्लिष्टकर्मणा । विस्रब्धा भव वैदेहि श्वो गमिष्यस्यसंशयम् ॥
tatheti ca pratijñātaṃ rāmeṇākliṣṭakarmaṇā | visrabdhā bhava vaidehi śvo gamiṣyasyasaṃśayam ||
English Translation
Whereto replied Rāma of unwearied actions, saying 'so be it.' Believe me, O Vaidehi, that you shall undoubtedly go there to-morrow.
VR 7.41.27 अनुष्टुप्
एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थो मैथिलीं जनकात्मजाम् । मध्यकक्षान्तरं रामो निर्जगाम सुहृद्वृतः ॥
evamuktvā tu kākutstho maithilīṃ janakātmajām | madhyakakṣāntaraṃ rāmo nirjagāma suhṛdvṛtaḥ ||
English Translation
Having thus addressed Maithili, the daughter of Janaka, Rama, the descendant of Kakutstha, then issued out of the inner apartment and entered the middle one filled with his friends.
← Previous (Ch. 546) Full Table of Contents Next (Ch. 548) →