Skip to main content
Search
VR
Vālmīki Rāmāyaṇam • Kāṇḍa 1 (Bālakāṇḍa) • Sarga 5

Bālakāṇḍa Sarga 5

बालकाण्डम् • सर्गः 5

Bālakāṇḍa Sarga 5 of the classical Vālmīki Rāmāyaṇa with 23 verses.

Total: 23 Verses • Citations: VR 1.5.1–23 • 175 Lexicon Terms
VR 1.5.1 अनुष्टुप्
सर्वापूर्वमियं येषामासीत्कृत्स्ना वसुंधरा । प्रजापतिमुपादाय नृपाणां जयशालिनाम् ॥
sarvāpūrvamiyaṃ yeṣāmāsītkṛtsnā vasuṃdharā | prajāpatimupādāya nṛpāṇāṃ jayaśālinām ||
English Translation
Formerly, this entire earth belonged to those victorious kings starting from Prajapati (Manu).
VR 1.5.2 अनुष्टुप्
येषां स सगरो नाम सागरो येन खानितः । षष्टिः पुत्रसहस्राणि यं यान्तं पर्यवारयन् ॥
yeṣāṃ sa sagaro nāma sāgaro yena khānitaḥ | ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi yaṃ yāntaṃ paryavārayan ||
English Translation
Among them a king named Sagara got the ocean dug and his sixty thousand sons surrounded him whenever he went (to battle).
VR 1.5.3 अनुष्टुप्
इक्ष्वाकूणामिदं तेषां राज्ञां वंशे महात्मनाम् । महदुत्पन्नमाख्यानं रामायणमिति श्रुतम् ॥
ikṣvākūṇāmidaṃ teṣāṃ rājñāṃ vaṃśe mahātmanām | mahadutpannamākhyānaṃ rāmāyaṇamiti śrutam ||
English Translation
It was from the family of mighty monarchs with Ikshvaku as its founder and the kings born in that race, the celebrated epic known as the 'Ramayanam' arose.
VR 1.5.4 अनुष्टुप्
तदिदं वर्तयिष्यामि सर्वं निखिलमादितः । धर्मकामार्थसहितं श्रोतव्यमनसूयया ॥
tadidaṃ vartayiṣyāmi sarvaṃ nikhilamāditaḥ | dharmakāmārthasahitaṃ śrotavyamanasūyayā ||
English Translation
We shall now chant the entire history of that dynasty from the beginning. Do you, with minds free from ill will, listen to that story conferring merit, profit and pleasure.
VR 1.5.5 अनुष्टुप्
कोसलो नाम मुदितः स्फीतो जनपदो महान् । निविष्टः सरयूतीरे प्रभूतधनधान्यवान् ॥
kosalo nāma muditaḥ sphīto janapado mahān | niviṣṭaḥ sarayūtīre prabhūtadhanadhānyavān ||
English Translation
There is on the banks of the Sarayū a great and flourishing country called Kośala abounding in corn and wealth, in which the inhabitants passed their days pleasantly.
VR 1.5.6 अनुष्टुप्
अयोध्या नाम नगरी तत्रासील्लोकविश्रुता । मनुना मानवेन्द्रेण या पुरी निर्मिता स्वयम् ॥
ayodhyā nāma nagarī tatrāsīllokaviśrutā | manunā mānavendreṇa yā purī nirmitā svayam ||
English Translation
The capital of that country was Ayodhyā famed among men, which was founded by Manu himself that foremost of men.
VR 1.5.7 अनुष्टुप्
आयता दश च द्वे च योजनानि महापुरी । श्रीमती त्रीणि विस्तीर्णा सुविभक्तमहापथा ॥
āyatā daśa ca dve ca yojanāni mahāpurī | śrīmatī trīṇi vistīrṇā suvibhaktamahāpathā ||
English Translation
That beautiful and mighty city was twelve Yojanas in length and Three in breadth; and was intersected outside with spacious roads laid out orderly.
VR 1.5.8 अनुष्टुप्
राजमार्गेण महता सुविभक्तेन शोभिता । मुक्तपुष्पावकीर्णेन जलसिक्तेन नित्यशः ॥
rājamārgeṇa mahatā suvibhaktena śobhitā | muktapuṣpāvakīrṇena jalasiktena nityaśaḥ ||
English Translation
And scattered with blown blossoms, and regularly sprinkled with water; the well-arranged broad high-ways looked beautiful.
VR 1.5.9 अनुष्टुप्
तां तु राजा दशरथो महाराष्ट्रविवर्धनः । पुरीमावासयामास दिवि देवपतिर्यथा ॥
tāṃ tu rājā daśaratho mahārāṣṭravivardhanaḥ | purīmāvāsayāmāsa divi devapatiryathā ||
English Translation
That one bringing prosperity into great kingdoms, King Dasaratha, lived in that city, like that of the lord of the deities inhabiting the celestial regions.
VR 1.5.10 अनुष्टुप्
कपाटतोरणवतीं सुविभक्तान्तरापणाम् । सर्वयन्त्रायुधवतीमुपेतां सर्वशिल्पिभिः ॥
kapāṭatoraṇavatīṃ suvibhaktāntarāpaṇām | sarvayantrāyudhavatīmupetāṃ sarvaśilpibhiḥ ||
English Translation
And the city was furnished with doors and gates, and well-arranged rows of shops. And it contained all kinds of instruments and arms, and was inhabited by all classes of artizans.
VR 1.5.11 अनुष्टुप्
सूतमागधसंबाधां श्रीमतीमतुलप्रभाम् । उच्चाट्टालध्वजवतीं शतघ्नीशतसंकुलाम् ॥
sūtamāgadhasaṃbādhāṃ śrīmatīmatulaprabhām | uccāṭṭāladhvajavatīṃ śataghnīśatasaṃkulām ||
English Translation
And that graceful and matchlessly brilliant city abounded in eulogists and genealogists. And it was crowned with stately edifices with flags, and guarded by hundreds of Satāghnis. (A weapon commonly described as a stone set round with iron spiles).
VR 1.5.12 अनुष्टुप्
वधूनाटकसङ्घैश्च संयुक्तां सर्वतः पुरीम् । उद्यानाम्रवणोपेतां महतीं सालमेखलाम् ॥
vadhūnāṭakasaṅghaiśca saṃyuktāṃ sarvataḥ purīm | udyānāmravaṇopetāṃ mahatīṃ sālamekhalām ||
English Translation
And the mighty city contained theatres for females, and gardens, and mango-groves; and was enclosed by a wall of såla trees.
VR 1.5.13 अनुष्टुप्
दुर्गगम्भीरपरिखां दुर्गामन्यैर्दुरासदाम् । वाजिवारणसंपूर्णां गोभिरुष्ट्रैः खरैस्तथा ॥
durgagambhīraparikhāṃ durgāmanyairdurāsadām | vājivāraṇasaṃpūrṇāṃ gobhiruṣṭraiḥ kharaistathā ||
English Translation
And encircled by a deep moat, the city was not accessible for enemies. And it abounded with elephants and horses, and kine and camels and asses.
VR 1.5.14 अनुष्टुप्
सामन्तराजसङ्घैश्च बलिकर्मभिरावृताम् । नानादेशनिवासैश्च वणिग्भिरुपशोभिताम् ॥
sāmantarājasaṅghaiśca balikarmabhirāvṛtām | nānādeśanivāsaiśca vaṇigbhirupaśobhitām ||
English Translation
It was thronged with neighbouring kings come to pay tribute, and inhabited by merchants from various countries.
VR 1.5.15 अनुष्टुप्
प्रसादै रत्नविकृतैः पर्वतैरुपशोभिताम् । कूटागारैश्च संपूर्णामिन्द्रस्येवामरावतीम् ॥
prasādai ratnavikṛtaiḥ parvatairupaśobhitām | kūṭāgāraiśca saṃpūrṇāmindrasyevāmarāvatīm ||
English Translation
And adorned with mountain like palaces glittering with gems, and filled with sportingplaces for females, and like to Indra's Amarāvati.
VR 1.5.16 अनुष्टुप्
चित्रामष्टापदाकारां वरनारीगणैर्युताम् । सर्वरत्नसमाकीर्णां विमानगृहशोभिताम् ॥
citrāmaṣṭāpadākārāṃ varanārīgaṇairyutām | sarvaratnasamākīrṇāṃ vimānagṛhaśobhitām ||
English Translation
The city was wonderful to behold, gleaming with gold-burnished ornaments, and inhabited by troops of courtezans, and abounding in all kinds of gems, and graced with royal palaces.
VR 1.5.17 अनुष्टुप्
गृहगाढामविच्छिद्रां समभूमौ निवेशिताम् । शालितण्डुलसंपूर्णामिक्षुकाण्डरसोदकाम् ॥
gṛhagāḍhāmavicchidrāṃ samabhūmau niveśitām | śālitaṇḍulasaṃpūrṇāmikṣukāṇḍarasodakām ||
English Translation
And it abounded in paddy and rice, and its water was sweet as the juice of the sugar-cane.
VR 1.5.18 अनुष्टुप्
दुन्दुभीभिर्मृदङ्गैश्च वीणाभिः पणवैस्तथा । नादितां भृशमत्यर्थं पृथिव्यां तामनुत्तमाम् ॥
dundubhībhirmṛdaṅgaiśca vīṇābhiḥ paṇavaistathā | nāditāṃ bhṛśamatyarthaṃ pṛthivyāṃ tāmanuttamām ||
English Translation
And it resounded with the sounds of Dundubhis and Mrdargas and Viņās and Panavas.
VR 1.5.19 अनुष्टुप्
विमानमिव सिद्धानां तपसाधिगतं दिवि । सुनिवेशितवेश्मान्तां नरोत्तमसमावृताम् ॥
vimānamiva siddhānāṃ tapasādhigataṃ divi | suniveśitaveśmāntāṃ narottamasamāvṛtām ||
English Translation
And that foremost spot of all the earth was like an aerial car obtained in heaven by the Siddhas, through force of ascetic austerities, and thronged with the best specimens of humanity.
VR 1.5.20 अनुष्टुप्
ये च बाणैर्न विध्यन्ति विविक्तमपरापरम् । शब्दवेध्यं च विततं लघुहस्ता विशारदाः ॥
ye ca bāṇairna vidhyanti viviktamaparāparam | śabdavedhyaṃ ca vitataṃ laghuhastā viśāradāḥ ||
VR 1.5.21 अनुष्टुप्
सिंहव्याघ्रवराहाणां मत्तानां नदतां वने । हन्तारो निशितैः शस्त्रैर्बलाद्बाहुबलैरपि ॥
siṃhavyāghravarāhāṇāṃ mattānāṃ nadatāṃ vane | hantāro niśitaiḥ śastrairbalādbāhubalairapi ||
VR 1.5.22 अनुष्टुप्
तादृशानां सहस्रैस्तामभिपूर्णां महारथैः । पुरीमावासयामास राजा दशरथस्तदा ॥
tādṛśānāṃ sahasraistāmabhipūrṇāṃ mahārathaiḥ | purīmāvāsayāmāsa rājā daśarathastadā ||
VR 1.5.23 वंशस्थम्
तामग्निमद्भिर्गुणवद्भिरावृतां; द्विजोत्तमैर्वेदषडङ्गपारगैः । सहस्रदैः सत्यरतैर्महात्मभि;र्महर्षिकल्पैरृषिभिश्च केवलैः ॥
tāmagnimadbhirguṇavadbhirāvṛtāṃ; dvijottamairvedaṣaḍaṅgapāragaiḥ | sahasradaiḥ satyaratairmahātmabhi;rmaharṣikalpairṛṣibhiśca kevalaiḥ ||
English Translation
It abounded mostly in excellent Brāhmaṇas, lighting the sacrificial fire, and crowned with qualities, and versed in the Vedas and the Vedāngas, and giving away thousands, and ever abiding by truth, and high-souled, and resembling might ascetics.
← Previous (Ch. 4) Full Table of Contents Next (Ch. 6) →