Skip to main content
Search
VR
Vālmīki Rāmāyaṇam • Kāṇḍa 1 (Bālakāṇḍa) • Sarga 46

Bālakāṇḍa Sarga 46

बालकाण्डम् • सर्गः 46

Bālakāṇḍa Sarga 46 of the classical Vālmīki Rāmāyaṇa with 22 verses.

Total: 22 Verses • Citations: VR 1.46.1–22 • 175 Lexicon Terms
VR 1.46.1 अनुष्टुप्
सप्तधा तु कृते गर्भे दितिः परमदुःखिता । सहस्राक्षं दुराधर्षं वाक्यं सानुनयाब्रवीत् ॥
saptadhā tu kṛte garbhe ditiḥ paramaduḥkhitā | sahasrākṣaṃ durādharṣaṃ vākyaṃ sānunayābravīt ||
English Translation
When the embryo had been sundered is seven, Díti exceedingly aggrieved humbly spoke to the irrepressible thousand-eyed deity, saying, as
VR 1.46.2 अनुष्टुप्
ममापराधाद्गर्भोऽयं सप्तधा विफलीकृतः । नापराधोऽस्ति देवेश तवात्र बलसूदन ॥
mamāparādhādgarbho'yaṃ saptadhā viphalīkṛtaḥ | nāparādho'sti deveśa tavātra balasūdana ||
English Translation
By my fault it is that the embryo has been sundered in seven. O chief of the celestials, herein you are guilty of no transgression, o destroyer of Bala.
VR 1.46.3 अनुष्टुप्
प्रियं तु कृतमिच्छामि मम गर्भविपर्यये । मरुतां सप्तं सप्तानां स्थानपाला भवन्त्विमे ॥
priyaṃ tu kṛtamicchāmi mama garbhaviparyaye | marutāṃ saptaṃ saptānāṃ sthānapālā bhavantvime ||
English Translation
And since calamity has befallen the embryo, I wish to do you a good turn. Let the seven parts become the guardians of the seven Maruts.
VR 1.46.4 अनुष्टुप्
वातस्कन्धा इमे सप्त चरन्तु दिवि पुत्रकाः । मारुता इति विख्याता दिव्यरूपा ममात्मजाः ॥
vātaskandhā ime sapta carantu divi putrakāḥ | mārutā iti vikhyātā divyarūpā mamātmajāḥ ||
English Translation
O son, let my sons having noble forms, becoming famous Marutas range the Vātaskandha regions in heaven.
VR 1.46.5 अनुष्टुप्
ब्रह्मलोकं चरत्वेक इन्द्रलोकं तथापरः । दिवि वायुरिति ख्यातस्तृतीयोऽपि महायशाः ॥
brahmalokaṃ caratveka indralokaṃ tathāparaḥ | divi vāyuriti khyātastṛtīyo'pi mahāyaśāḥ ||
English Translation
Let one range Brahmā's regions, and another Indra's, and the highly illustrious third also range around, being known as Divya Vāyu. (Ether).
VR 1.46.6 उपजातिः
चत्वारस्तु सुरश्रेष्ठ दिशो वै तव शासनात् । संचरिष्यन्ति भद्रं ते देवभूता ममात्मजाः । त्वत्कृतेनैव नाम्ना च मारुता इति विश्रुताः ॥
catvārastu suraśreṣṭha diśo vai tava śāsanāt | saṃcariṣyanti bhadraṃ te devabhūtā mamātmajāḥ | tvatkṛtenaiva nāmnā ca mārutā iti viśrutāḥ ||
English Translation
O best of celestials, by they command, let the four remaining sons of mine, known by the name which you have mentioned, range about in appointed periods.'
VR 1.46.7 अनुष्टुप्
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा सहस्राक्षः पुरंदरः । उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं दितिं बलनिषूदनः ॥
tasyāstadvacanaṃ śrutvā sahasrākṣaḥ puraṃdaraḥ | uvāca prāñjalirvākyaṃ ditiṃ balaniṣūdanaḥ ||
English Translation
Hearing her words, that destroyer of Vala; the thousand-eyed Purandara, with clasped palms said.
VR 1.46.8 अनुष्टुप्
सर्वमेतद्यथोक्तं ते भविष्यति न संशयः । विचरिष्यन्ति भद्रं ते देवभूतास्तवात्मजाः ॥
sarvametadyathoktaṃ te bhaviṣyati na saṃśayaḥ | vicariṣyanti bhadraṃ te devabhūtāstavātmajāḥ ||
English Translation
All this that you have said must come to pass; there is no doubt about it. Good betide you, your sons endowed with celestial forms, shall range about.
VR 1.46.9 अनुष्टुप्
एवं तौ निश्चयं कृत्वा मातापुत्रौ तपोवने । जग्मतुस्त्रिदिवं राम कृतार्थाविति नः श्रुतम् ॥
evaṃ tau niścayaṃ kṛtvā mātāputrau tapovane | jagmatustridivaṃ rāma kṛtārthāviti naḥ śrutam ||
English Translation
And it has been heard by us that having thus ascertained in that hermitage, the mother and the son, O Rama, went to heaven, their desire obtained.
VR 1.46.10 अनुष्टुप्
एष देशः स काकुत्स्थ महेन्द्राध्युषितः पुरा । दितिं यत्र तपः सिद्धामेवं परिचचार सः ॥
eṣa deśaḥ sa kākutstha mahendrādhyuṣitaḥ purā | ditiṃ yatra tapaḥ siddhāmevaṃ paricacāra saḥ ||
English Translation
Even this O Kākutstha, is the place where formerly the mighty Indra sojourned, and where he attended upon Diti of accomplished ascetic success.
VR 1.46.11 अनुष्टुप्
इक्ष्वाकोस्तु नरव्याघ्र पुत्रः परमधार्मिकः । अलम्बुषायामुत्पन्नो विशाल इति विश्रुतः ॥
ikṣvākostu naravyāghra putraḥ paramadhārmikaḥ | alambuṣāyāmutpanno viśāla iti viśrutaḥ ||
English Translation
O most powerful of men, Ikşvāku had an exceedingly righteous son born to him of Alambusa, known by the name of Viśāla. And here stood a palace, built by him, called Viśālā.
VR 1.46.12 अनुष्टुप्
तेन चासीदिह स्थाने विशालेति पुरी कृता ॥
tena cāsīdiha sthāne viśāleti purī kṛtā ||
VR 1.46.13 अनुष्टुप्
विशालस्य सुतो राम हेमचन्द्रो महाबलः । सुचन्द्र इति विख्यातो हेमचन्द्रादनन्तरः ॥
viśālasya suto rāma hemacandro mahābalaḥ | sucandra iti vikhyāto hemacandrādanantaraḥ ||
English Translation
Viśāla's son, O Rāma, was the mighty Hemacandra. And after Hemacandra comes the celebrated Sucandra.
VR 1.46.14 अनुष्टुप्
सुचन्द्रतनयो राम धूम्राश्व इति विश्रुतः । धूम्राश्वतनयश्चापि सृञ्जयः समपद्यत ॥
sucandratanayo rāma dhūmrāśva iti viśrutaḥ | dhūmrāśvatanayaścāpi sṛñjayaḥ samapadyata ||
English Translation
O Rāma, the son of Sucandra was Dhumrāśva, and then was born Sšñjaya son to Dhumrāśva.
VR 1.46.15 अनुष्टुप्
सृञ्जयस्य सुतः श्रीमान्सहदेवः प्रतापवान् । कुशाश्वः सहदेवस्य पुत्रः परमधार्मिकः ॥
sṛñjayasya sutaḥ śrīmānsahadevaḥ pratāpavān | kuśāśvaḥ sahadevasya putraḥ paramadhārmikaḥ ||
English Translation
Srinjaya's son was the powerful Sahadeva, And Sahadeva's son was the pre-eminently pious Kuśāśva.
VR 1.46.16 अनुष्टुप्
कुशाश्वस्य महातेजाः सोमदत्तः प्रतापवान् । सोमदत्तस्य पुत्रस्तु काकुत्स्थ इति विश्रुतः ॥
kuśāśvasya mahātejāḥ somadattaḥ pratāpavān | somadattasya putrastu kākutstha iti viśrutaḥ ||
English Translation
Kuśāśva's son was the puissant Somadatta. And now, O Kākutstha, Somadatta's son, the effulgent and invincible and renowned Sumati reside in this mansion.
VR 1.46.17 अनुष्टुप्
तस्य पुत्रो महातेजाः संप्रत्येष पुरीमिमाम् । आवसत्यमरप्रख्यः सुमतिर्नाम दुर्जयः ॥
tasya putro mahātejāḥ saṃpratyeṣa purīmimām | āvasatyamaraprakhyaḥ sumatirnāma durjayaḥ ||
English Translation
Son of Ikshvakus, Sumati comparable to devatas, invincible and exceedingly energetic is still ruling this city.
VR 1.46.18 अनुष्टुप्
इक्ष्वाकोस्तु प्रसादेन सर्वे वैशालिका नृपाः । दीर्घायुषो महात्मानो वीर्यवन्तः सुधार्मिकाः ॥
ikṣvākostu prasādena sarve vaiśālikā nṛpāḥ | dīrghāyuṣo mahātmāno vīryavantaḥ sudhārmikāḥ ||
English Translation
And by the grace of Ikşvāku, all the sovereigns of Viśālā are long-loved, and highsouled, and puissant, and pious.
VR 1.46.19 अनुष्टुप्
इहाद्य रजनीं राम सुखं वत्स्यामहे वयम् । श्वः प्रभाते नरश्रेष्ठ जनकं द्रष्टुमर्हसि ॥
ihādya rajanīṃ rāma sukhaṃ vatsyāmahe vayam | śvaḥ prabhāte naraśreṣṭha janakaṃ draṣṭumarhasi ||
English Translation
And here will we happily spend a night; an on the morning of the morrow you will, O foremost of men, behold Janaka.'
VR 1.46.20 अनुष्टुप्
सुमतिस्तु महातेजा विश्वामित्रमुपागतम् । श्रुत्वा नरवरश्रेष्ठः प्रत्युद्गच्छन्महायशाः ॥
sumatistu mahātejā viśvāmitramupāgatam | śrutvā naravaraśreṣṭhaḥ pratyudgacchanmahāyaśāḥ ||
English Translation
And having heard that the illustrious Viśvāmitra had come, that best of kings, the effulgent Sumati, appeared before him.
VR 1.46.21 अनुष्टुप्
पूजां च परमां कृत्वा सोपाध्यायः सबान्धवः । प्राञ्जलिः कुशलं पृष्ट्वा विश्वामित्रमथाब्रवीत् ॥
pūjāṃ ca paramāṃ kṛtvā sopādhyāyaḥ sabāndhavaḥ | prāñjaliḥ kuśalaṃ pṛṣṭvā viśvāmitramathābravīt ||
English Translation
And having paid Viśvāmitra high homage together with his priests and friends, and with clasped hands enquired after the former's welfare, he addressed Viśvāmitra, saying.
VR 1.46.22 अनुष्टुप्
धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे विषयं मुने । संप्राप्तो दर्शनं चैव नास्ति धन्यतरो मम ॥
dhanyo'smyanugṛhīto'smi yasya me viṣayaṃ mune | saṃprāpto darśanaṃ caiva nāsti dhanyataro mama ||
English Translation
Blessed are we, and obliged are we, whose domains, O ascetic, have been graced with your presence. Surely none is more blessed than I am.
← Previous (Ch. 45) Full Table of Contents Next (Ch. 47) →