श्रेयांसि वो दिशतु निर्हृतकोपचिह्नमालिङ्गनोत्पुलकमासितमिन्दुमौलेः॥ ३८॥
३. प्रवासो यथा—(अमरु. ९९)
देशैरन्तरिता शतैश्च सरितामुर्वीभृतां काननै—
र्यत्नेनापि न याति लोचनपथं कान्तेति जानन्नपि।
उद्ग्रीवश्चरणार्धरुद्धवसुधः कृत्वाऽश्रुपूर्णे दृशौ
तामाशां पथिकस्तथाऽपि किमपि ध्यायन् मुहुर्वीक्षते॥ ३९॥
३.१. प्रवासानन्तरो यथा—(सूमु. ४)
आयाते दयिते मरुस्थलेभुवां सञ्चिन्त्य दुर्लङ्घतां गेहिन्या परितोषबाष्पतरलामासज्य दृष्टिं मुखे।
दत्त्वा पीलुशमीकरीरकबलान् स्वेनाञ्चलेनादरा— दुन्मृष्टं करभास्यकेसरसटाभाराग्रलग्नं रजः॥ ४०॥
१. चतुर्विँशः प्रकाशः द्र. पृ. ११५८
४. करुणो यथा—(काव्याद. २.२८६)
यस्याः कुसुमशय्याऽपि कोमलाऽस्या रुजाकरी।
साऽधिशेते कथं देवी हुताशनवतीं चिताम्॥ ४१॥
४.१. करुणानन्तरो यथा—(मामा. १०.१५)
भवति विततश्वासोन्नाहप्रणुन्नपयोधरं हृदयमपि च स्निग्धं चक्षुर्निजप्रकृतौ स्थितम्।
वदनमदिकं मूर्च्छाच्छेदात् प्रसादि विराजते परिगतमिव प्रारम्भेऽह्नः श्रिया सरसीरुहम्॥ ४२॥
तेषां समवाये पूर्वः पूर्वो विचित्र इति करुणानन्तरत् प्रवासानन्तरो विचित्रः।
यथा—
दृष्टिर्वन्दनमालिका, स्तनयुगं लावण्यपूर्णौ घटौ शुभ्राणां प्रकरः स्मितं सुमनसां, वक्त्रप्रभा दर्पणः।
रोमाञ्चोद्गम एष सर्षपकणाः, पाणी तथा पल्लवः स्वाङ्गैरेव गृहं प्रियस्य विशतस्तन्व्या कृतं मङ्गलम्॥ ४३॥
(सक. ३.१०८)
प्रवासानन्तराद् मानानन्तरः; स यथा—(सक. ५. २८५)
न स्पृष्टोऽपि त्रिदशसरिता दूरमीर्ष्यानुबन्धा— न्नाप्युन्मृष्टो भुजगपतिना तर्जनाभिर्जयायाः।
मानस्यान्ते नयनसलिलैः क्षालितः शैलपुञ्याः पत्युर्मौलौ नतिजुषि जयत्यात्मनः पादपांसुः॥ ४४॥
मानानन्तरात् प्रथमानुरागानन्तरः; स यथा—(नागा. ३.४)
दृष्टा दृष्टिमधो दधाति, कुरुते नालापमाभाषिता शय्यायां परिवृत्य तिष्ठति, बलादालिङ्गिता वेपते।
निर्यान्तीषु सखीषु वासभवनान्निर्गन्तुमेवेहते जाता वामतयैव सम्प्रति मम प्रीत्यै नवोढा प्रिया॥ ४५।।
परः परो रागवर्धन' इति प्रथमानुरागानन्तरान्मानानन्तरः; स यथा—
उन्नमय्य सकचग्रहमास्यं चुम्बति प्रियतमे हठवृत्त्या।
हुं हु मुञ्च मममेति च मन्दं जल्पितं जयति मानवतीनाम्॥ ४६॥