Skip to main content
Search
SP
Śṛṅgāraprakāśa of Bhoja • Chapter 23

Prakāśa 23: सम्भोग-विप्रलम्भप्रकाशः

प्रकाशः 23 • सम्भोग-विप्रलम्भप्रकाशः

Prakāśa 23 of Mahārājādhirāja Bhoja's encyclopedic masterpiece of poetics and aesthetics.

Total: 515 Verses • Citations: SP 23.1–515 • 4 Lexicon Terms • Page 6 of 18 (Verses 30 shown)
बहुलप्रदोषेणेव त्वया नृशंस! अन्धकारितमुखेन॥)
२.९. प्रगल्भाविषयो यथा—(गास. २.३३)
सअणे चिंतामइअं काऊण पिअं णिमीलिअच्छीए।
अप्पाणो उवऊढो पसिढिलवलआहिं वाहाहिं॥ २५॥
{शयने चिन्तामयं/मलिनं कृत्वा प्रियं निमीलिताक्ष्या।
आत्मा उपगूढः प्रसिथिलवलयाभ्यां बाहु्भ्याम्॥}
अंगाइ किलामिज्जंति विब्भलिज्जंति णिज्झविज्जंति।
कल्लोलिज्जंति जणस्स विअ दुल्लहे जणे दिट्ठे॥ २६॥
{अङ्गानि क्लाम्यन्ति विरज्यन्ते नित्यं पीयन्ते(?)।
कल्लोलन्ति जनस्येव दुर्लभे जने दृष्टे॥}
२.११ प्रभातविषयो यथा—(किराता. ९.७८)
गतवति नखलेखालक्ष्यतामङ्गरागे समददयितपीताताम्रबिम्बाधरोष्ठ्याः।
विरहविधुरमिष्टा सत्सखीवाङ्गनायाः हृदयमवललम्बे रात्रिसम्भोगलक्ष्मीः॥ २७॥
२.१२. (क) वसन्तचर्या यथा—(गास. ५.९९)
खेमं? कत्तो खेमं? जो सो खुज्जंबओ घरद्दारे।
तस्स इर मत्थआओ को वि अणत्थो समुप्पण्णो॥ २८॥
(क्षेमं? कुतः क्षेमं? योऽसौ कुब्जाम्रको गृहद्वारे।
तस्य किल मस्तकात् कोऽप्यनर्थः समुत्पन्नः॥)
२.१२. (ख) ग्रीष्मचर्याविषयो यथा—
गिह्मं गमेइ कहकहवि विरह—सिहि—ताविआ वि पहिअवहू।
अविरल—पडंत—णिब्भर—वाह—जलोल्लो—वरिल्लेण॥ २९॥
(ग्रीष्मं गमयति कथं कथमपि विरहशिखितापिताऽपि पथिकवधूः। अविरल—पतन्निर्भर—बाष्पजलार्द्रौ—परितनेन वस्त्रेण॥)
२.१२. (ग) वर्षतुचर्याविषयो यथा—(गास. १. २९)
अज्ज मए तेण विणा अणुहूअसुहाइँ संभरतीए।
अहिणवमेहाणँ रवो णिसामिओ वज्झपडहो व्व॥ ३०॥
(अद्य मया तेन विना अनुभूतसुखानि संस्मरन्त्या।
अभिनवमेघानां रवो निशमितो वध्यपटह इव॥)
२.१२. (घ) शरच्चर्याविषयो यथा—(गास. ५.१२)
सुप्पउ तइओ वि गओ जामो त्ति सहीओं! कीस मं भणह?।
← Previous (Ch. 22) Full Table of Contents Next (Ch. 24) →