Udyogaparva Adhyāya 62
उद्योगपर्व • अध्यायः 62
Udyogaparva Adhyāya 62 of the classical Mahābhārata with 32 verses.
Total: 32 Verses
•
Citations: MBh 5.62.1–32
•
250 Lexicon Terms
सदृशानां मनुष्येषु सर्वेषां तुल्यजन्मनाम् । कथमेकान्ततस्तेषां पार्थानां मन्यसे जयम् ॥
English Translation
Dhritarashtra said Why do you consider victory to be the sole monopoly of the sons of Pritha who are similar to those of all men.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सदृशानां
सदृश [adj]
मनुष्येषु
मनुष्य [m]
सर्वेषां
सर्व [pron]
तुल्यजन्मनाम्
तुल्य [adj]
तुल्यजन्मनाम्
जन्मन् [n]
अथ
अथ [ind]
कस्मात्
कस्मात् [ind]
पाण्डवानाम्
पाण्डव [m]
एकतो
एकतस् [ind]
मन्यसे
मन् [8. P.]
जयम्
जय [m]
सर्वे स्म समजातीयाः सर्वे मानुषयोनयः । पितामह विजानीषे पार्थेषु विजयं कथम् ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
सर्वे
सर्व [pron]
स्म
स्म [ind]
समजातीयाः
सम [pron]
समजातीयाः
जातीय [adj]
सर्वे
सर्व [pron]
मानुषयोनयः
मानुष [adj]
मानुषयोनयः
योनि [mf]
पितामह
पितामह [m]
विजानीषे
विज्ञा [9. Ā.]
पार्थेषु
पार्थ [m]
विजयं
विजय [m]
कथम्
कथम् [ind]
नाहं भवति न द्रोणे न कृपे न च बाह्लिके । अन्येषु च नरेन्द्रेषु पराक्रम्य समारभे ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
नाहं
न [ind]
नाहं
मद् [pron]
भवति
भवत् [adj]
न
न [ind]
द्रोणे
द्रोण [m]
नाश्वत्थाम्नि
न [ind]
नाश्वत्थाम्नि
अश्वत्थामन् [m]
न
न [ind]
संजये
संजय [m]
अन्येषु
अन्य [pron]
च
च [ind]
नरेन्द्रेषु
नरेन्द्र [m]
पराक्रम्य
पराक्रम् [6. P.]
समारभे
समारभ् [1. P.]
अहं वैकर्तनः कर्णो भ्राता दुःशासनश्च मे । पाण्डवान्समरे पञ्च हनिष्यामः शितैः शरैः ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अहं
मद् [pron]
च
च [ind]
तात
तात [m]
कर्णश्च
कर्ण [m]
कर्णश्च
च [ind]
भ्राता
भ्रातृ [m]
दुःशासनश्च
दुःशासन [m]
दुःशासनश्च
च [ind]
मे
मद् [pron]
अन्तरं
अन्तर [n]
पाण्डवश्रेष्ठ
पाण्डव [m]
पाण्डवश्रेष्ठ
श्रेष्ठ [adj]
पश्यामि
दृश् [6. P.]
नहतं
न [ind]
नहतं
हन् [6. P.]
शरैः
शर [m]
ततो राजन्महायज्ञैर्विविधैर्भूरिदक्षिणैः । ब्राह्मणांस्तर्पयिष्यामि गोभिरश्वैर्धनेन च ॥
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एतैर्
एतद् [pron]
अपि
अपि [ind]
महायज्ञैर्
महायज्ञ [m]
इष्टं
इष्ट [adj]
ते
त्वद् [pron]
भूरिदक्षिणैः
भूरि [adj]
भूरिदक्षिणैः
दक्षिणा [f]
ब्राह्मणांस्तर्पयिष्यामि
ब्राह्मण [m]
ब्राह्मणांस्तर्पयिष्यामि
तर्पय् [10. Ā.]
गोभिर्
गो [mf]
अश्वैर्
अश्व [m]
धनेन
धन [n]
च
च [ind]
शकुनीनामिहार्थाय पाशं भूमावयोजयत् । कश्चिच्छाकुनिकस्तात पूर्वेषामिति शुश्रुम ॥
English Translation
Vidura said For the capture of birds did a certain fowler set his net in this world. O Sire, so we have heard from old men.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
शकुनीनाम्
शकुनि [m]
इहार्थाय
इह [ind]
इहार्थाय
अर्थ [mn]
पाशं
पाश [m]
भूमावयोजयत्
भूमि [f]
भूमावयोजयत्
योजय् [10. Ā.]
कश्चिच्छाकुनिकस्तात
कश्चित् [pron]
कश्चिच्छाकुनिकस्तात
शाकुनिक [m]
कश्चिच्छाकुनिकस्तात
तात [m]
पूर्वेषाम्
पूर्व [pron]
इति
इति [ind]
शुश्रुम
श्रु [4. P.]
तस्मिन्द्वौ शकुनौ बद्धौ युगपत्समपौरुषौ । तावुपादाय तं पाशं जग्मतुः खचरावुभौ ॥
English Translation
There were two birds, companions to each other, captured in that net and they both went up into the air with that net.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तस्मिन्
तद् [pron]
द्वौ
द्वि [nr]
शकुनौ
शकुन [m]
बद्धौ
बन्ध् [4. P.]
युगपत्
युगपद् [ind]
समपौरुषौ
सम [pron]
समपौरुषौ
पौरुष [n]
तावुपादाय
तद् [pron]
तावुपादाय
उपादा [3. Ā.]
तं
तद् [pron]
पाशं
पाश [m]
जग्मतुः
गम् [6. Ā.]
खचरावुभौ
खचर [m]
खचरावुभौ
उभ् [pron]
तौ विहायसमाक्रान्तौ दृष्ट्वा शाकुनिकस्तदा । अन्वधावदनिर्विण्णो येन येन स्म गच्छतः ॥
English Translation
The fowler seeing them fly up in the air without losing his senses followed them in the direction they took.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तौ
तद् [pron]
विहायसम्
विहायस् [mn]
आक्रान्तौ
आक्रम् [6. P.]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
शाकुनिकस्तदा
शाकुनिक [m]
शाकुनिकस्तदा
तदा [ind]
अन्वधावद्
अनुधाव् [1. Ā.]
अनिर्विण्णो
अनिर्विण्ण [adj]
येन
येन [ind]
येन
येन [ind]
स्म
स्म [ind]
गच्छतः
गम् [6. Ā.]
तथा तमनुधावन्तं मृगयुं शकुनार्थिनम् । आश्रमस्थो मुनिः कश्चिद्ददर्शाथ कृताह्निकः ॥
English Translation
A certain Rishi living in a hermitage, who had finished his daily worship I saw that fowler following the birds, still in the hope of getting hold of the birds.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथा
तथा [ind]
तम्
तद् [pron]
अनुधावन्तं
अनुधाव् [1. Ā.]
मृगयुं
मृगयु [m]
शकुनार्थिनम्
शकुन [m]
शकुनार्थिनम्
अर्थिन् [adj]
आश्रमस्थो
आश्रम [mn]
आश्रमस्थो
स्थ [adj]
मुनिः
मुनि [m]
कश्चिद्
कश्चित् [pron]
ददर्शाथ
दृश् [6. P.]
ददर्शाथ
अथ [ind]
कृताह्निकः
कृ [2. Ā.]
कृताह्निकः
आह्निक [n]
तावन्तरिक्षगौ शीघ्रमनुयान्तं महीचरम् । श्लोकेनानेन कौरव्य पप्रच्छ स मुनिस्तदा ॥
English Translation
Then did the anchoring address, O Kauravya, that denizen of the earth following the wanderers of the sky in this couplet.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तावन्तरिक्षगौ
तद् [pron]
तावन्तरिक्षगौ
अन्तरिक्ष [n]
तावन्तरिक्षगौ
ग [adj]
शीघ्रम्
शीघ्रम् [ind]
अनुयान्तं
अनुया [2. Ā.]
महीचरम्
मही [f]
महीचरम्
चर [adj]
श्लोकेनानेन
श्लोक [m]
श्लोकेनानेन
इदम् [pron]
कौरव्य
कौरव्य [m]
पप्रच्छ
प्रच्छ् [1. P.]
स
तद् [pron]
मुनिस्तदा
मुनि [m]
मुनिस्तदा
तदा [ind]
विचित्रमिदमाश्चर्यं मृगहन्प्रतिभाति मे । प्लवमानौ हि खचरौ पदातिरनुधावसि ॥
English Translation
Slayer of animals, it seems to me wonderfully strange that you who move by your feet in this earth are following wanderers of the sky.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कामया
कामया [ind]
किम्
क [pron]
इदं
इदम् [pron]
चित्रम्
चित्र [adj]
आश्चर्यं
आश्चर्य [n]
प्रतिभाति
प्रतिभा [2. P.]
मे
मद् [pron]
प्लवमानौ
प्लु [1. P.]
हि
हि [ind]
खचरौ
खचर [m]
पदातिर्
पदाति [m]
अनुधावसि
अनुधाव् [1. Ā.]
पाशमेकमुभावेतौ सहितौ हरतो मम । यत्र वै विवदिष्येते तत्र मे वशमेष्यतः ॥
English Translation
The fowler said These two united are taking that one net of mine but they will come under my control where they will quarrel.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
पाशम्
पाश [m]
एकम्
एक [pron]
उभावेतौ
उभ् [pron]
उभावेतौ
एतद् [pron]
सहितौ
सहित [adj]
हरतो
हृ [2. P.]
मम
मद् [pron]
यत्र
यत्र [ind]
वै
वै [ind]
विवदिष्येते
विवद् [1. Ā.]
तत्र
तत्र [ind]
मे
मद् [pron]
वशम्
वश [m]
एष्यतः
इ [5. Ā.]
तौ विवादमनुप्राप्तौ शकुनौ मृत्युसंधितौ । विगृह्य च सुदुर्बुद्धी पृथिव्यां संनिपेततुः ॥
English Translation
Vidura said The two birds who were doomed to death quarreled; and having quarrelled the two fools fell to the earth.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तौ
तद् [pron]
विवादम्
विवाद [mn]
अनुप्राप्तौ
अनुप्राप् [5. Ā.]
शकुनौ
शकुन [m]
मृत्युसंधितौ
मृत्यु [m]
मृत्युसंधितौ
संधित [adj]
विगृह्य
विग्रह् [9. Ā.]
च
च [ind]
सुदुर्बुद्धी
सु [ind]
सुदुर्बुद्धी
दुर्बुद्धि [adj]
पृथिव्यां
पृथिवी [f]
संनिपेततुः
संनिपत् [1. P.]
तौ युध्यमानौ संरब्धौ मृत्युपाशवशानुगौ । उपसृत्यापरिज्ञातो जग्राह मृगयुस्तदा ॥
English Translation
The slayer of animals then approaching those two fighting with each other, subject to the trap of death, without their knowledge caught hold of them.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तौ
तद् [pron]
युध्यमानौ
युध् [2. P.]
संरब्धौ
संरभ् [1. Ā.]
मृत्युपाशवशानुगौ
मृत्यु [m]
मृत्युपाशवशानुगौ
पाश [m]
मृत्युपाशवशानुगौ
वश [m]
मृत्युपाशवशानुगौ
अनुग [adj]
उपसृत्यापरिज्ञातो
उपसृ [1. Ā.]
उपसृत्यापरिज्ञातो
अपरिज्ञात [adj]
जग्राह
ग्रह् [6. Ā.]
मृगयुस्तदा
मृगयु [m]
मृगयुस्तदा
तदा [ind]
एवं ये ज्ञातयोऽर्थेषु मिथो गच्छन्ति विग्रहम् । तेऽमित्रवशमायान्ति शकुनाविव विग्रहात् ॥
English Translation
In the same way those cousins who quarrel in matters of wealth are brought under the control of enemies like the birds owing to their quarrel.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एवं
एवम् [ind]
ये
यद् [pron]
ज्ञातयो
ज्ञाति [m]
ऽर्थेषु
अर्थ [mn]
मिथो
मिथस् [ind]
गच्छन्ति
गम् [6. Ā.]
विग्रहम्
विग्रह [mn]
ते
तद् [pron]
ऽमित्रवशम्
अमित्र [mf]
ऽमित्रवशम्
वश [m]
आयान्ति
आया [2. Ā.]
शकुनाविव
शकुन [m]
शकुनाविव
इव [ind]
विग्रहात्
विग्रह [mn]
संभोजनं संकथनं संप्रश्नोऽथ समागमः । एतानि ज्ञातिकार्याणि न विरोधः कदाचन ॥
English Translation
Dining in one another's company and conversing among, one another, inquiring about one another's health and living together, these are the duties of cousins and quarrel is never.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
संभोजनं
सम्भोजन [n]
संकथनं
संकथन [n]
संप्रीतिश्च
सम्प्रीति [f]
संप्रीतिश्च
च [ind]
परस्परम्
परस्पर [adj]
ज्ञातिभिः
ज्ञाति [m]
सह
सह [ind]
कार्याणि
कृ [2. Ā.]
न
न [ind]
विरोधः
विरोध [m]
कथंचन
कथंचन [ind]
यस्मिन्काले सुमनसः सर्वे वृद्धानुपासते । सिंहगुप्तमिवारण्यमप्रधृष्या भवन्ति ते ॥
English Translation
Those who in proper season serve the old men out of pure motives, become invincible like a forest protected by lions.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
यस्मिन्
यद् [pron]
काले
काल [m]
सुमनसः
सु [ind]
सुमनसः
मनस् [n]
सर्वे
सर्व [pron]
वृद्धान्
वृद्ध [adj]
उपासते
उपास् [4. P.]
सिंहगुप्तम्
सिंह [m]
सिंहगुप्तम्
गुप् [1. Ā.]
इवारण्यम्
इव [ind]
इवारण्यम्
अरण्य [n]
अप्रधृष्या
अप्रधृष्य [adj]
भवन्ति
भू [1. Ā.]
ते
तद् [pron]
येऽर्थं संततमासाद्य दीना इव समासते । श्रियं ते संप्रयच्छन्ति द्विषद्भ्यो भरतर्षभ ॥
English Translation
Those, who attaining to prosperity behave like the mean-minded contribute to the prosperity of their despisers, O you bull among the race of Bharata.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ये
यद् [pron]
ऽर्थं
अर्थ [mn]
संततम्
संततम् [ind]
आसाद्य
आसादय् [10. Ā.]
दीना
दीन [adj]
इव
इव [ind]
समासते
समास् [4. P.]
श्रियं
श्री [f]
ते
तद् [pron]
सम्प्रयच्छन्ति
सम्प्रयम् [6. P.]
द्विषद्भ्यो
द्विष् [1. P.]
भरतर्षभ
भरत [m]
भरतर्षभ
ऋषभ [m]
धूमायन्ते व्यपेतानि ज्वलन्ति सहितानि च । धृतराष्ट्रोल्मुकानीव ज्ञातयो भरतर्षभ ॥
English Translation
Cousins, O you bull among the race of Bharata, smoke when quarrelling and blaze up when like charcoals.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
धूमायन्ते
धूमाय् [Denom. P.]
व्यपेतानि
व्यपे [2. P.]
ज्वलन्ति
ज्वल् [1. Ā.]
सहितानि
सहित [adj]
च
च [ind]
धृतराष्ट्रो
धृतराष्ट्र [m]
महाप्राज्ञः
महत् [adj]
महाप्राज्ञः
प्राज्ञ [adj]
पर्यतप्यत
परितप् [4. Ā.]
भारत
भारत [adj]
इदमन्यत्प्रवक्ष्यामि यथा दृष्टं गिरौ मया । श्रुत्वा तदपि कौरव्य यथा श्रेयस्तथा कुरु ॥
English Translation
or I shall speak of something else, which was seen by me in a mountain and hearing that too, O son of Kuru, do whatever is good.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
इदम्
इदम् [pron]
अन्यत्
अन्य [pron]
प्रवक्ष्यामि
प्रवच् [2. P.]
यथा
यथा [ind]
दृष्टं
दृश् [6. P.]
गिरौ
गिरि [m]
मया
मद् [pron]
श्रुत्वा
श्रु [4. P.]
तद्
तद् [pron]
अपि
अपि [ind]
कौरव्य
कौरव्य [m]
यथा
यथा [ind]
श्रेयस्तथा
श्रेयस् [adj]
श्रेयस्तथा
तथा [ind]
कुरु
कृ [2. Ā.]
वयं किरातैः सहिता गच्छामो गिरिमुत्तरम् । ब्राह्मणैर्देवकल्पैश्च विद्याजम्भकवातिकैः ॥
English Translation
We want to the Northern mountains accompanied by hunters and godlike Brahmanas fond of conversations incantations and medicines.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
वयं
मद् [pron]
किरातैः
किरात [mn]
सहिता
सहित [adj]
गच्छामो
गम् [6. Ā.]
गिरिम्
गिरि [m]
उत्तरम्
उत्तर [adj]
ब्राह्मणाः
ब्राह्मण [m]
सर्वभक्षाश्च
सर्व [pron]
सर्वभक्षाश्च
भक्ष [m]
सर्वभक्षाश्च
च [ind]
भविष्यन्ति
भू [1. Ā.]
कलौ
कलि [m]
युगे
युग [mn]
कुञ्जभूतं गिरिं सर्वमभितो गन्धमादनम् । दीप्यमानौषधिगणं सिद्धगन्धर्वसेवितम् ॥
English Translation
The Gandhamadana mountain was like a grove (owing to tress growing on it) in every way. It was shining, as it were, with cluster of medicinal plants and inhabited by ascetics and the Gandharvas,
Morphemic Decomposition & Padaccheda
कुञ्जभूतं
कुञ्ज [mn]
कुञ्जभूतं
भू [1. Ā.]
गिरिं
गिरि [m]
सर्वम्
सर्व [pron]
अभितो
अभितस् [ind]
गन्धमादनम्
गन्धमादन [m]
सिन्धोश्च
सिन्धु [mf]
सिन्धोश्च
च [ind]
प्रभवं
प्रभव [m]
गत्वा
गम् [6. Ā.]
सिद्धगन्धर्वसेवितम्
सिद्ध [m]
सिद्धगन्धर्वसेवितम्
गन्धर्व [m]
सिद्धगन्धर्वसेवितम्
सेव् [4. P.]
तत्र पश्यामहे सर्वे मधु पीतममाक्षिकम् । मरुप्रपाते विषमे निविष्टं कुम्भसंमितम् ॥
English Translation
There we all saw some honey of a yellow colour inside a pot placed at a very high point of the mountain.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तत्र
तत्र [ind]
पश्यामहे
पश् [4. Ā.]
सर्वे
सर्व [pron]
मधु
मधु [n]
पीतम्
पा [1. Ā.]
अमाक्षिकम्
अमाक्षिक [adj]
मरुप्रपाते
मरु [m]
मरुप्रपाते
प्रपात [m]
विषमे
विषम [adj]
निविष्टं
निविश् [6. Ā.]
कुम्भसंमितम्
कुम्भ [m]
कुम्भसंमितम्
संमा [3. Ā.]
आशीविषै रक्ष्यमाणं कुबेरदयितं भृशम् । यत्प्राश्य पुरुषो मर्त्यो अमरत्वं निगच्छति ॥
English Translation
This was guarded by snakes, the favourite drink of Kubera, as it was drinking which even an earthy man gets immortality.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
आशीविषै
आशीविष [m]
रक्ष्यमाणं
रक्ष् [4. P.]
कुबेरदयितं
कुबेर [m]
कुबेरदयितं
दयित [adj]
भृशम्
भृशम् [ind]
यत्
यद् [pron]
प्राश्य
प्राश् [1. Ā.]
पुरुषो
पुरुष [m]
मर्त्यो
मर्त्य [adj]
ऽमरत्वं
अमर [adj]
ऽमरत्वं
त्व [n]
निगच्छति
निगम् [1. P.]
अचक्षुर्लभते चक्षुर्वृद्धो भवति वै युवा । इति ते कथयन्ति स्म ब्राह्मणा जम्भसाधकाः ॥
English Translation
Those without eyes get eyes, and the old become young. There was the honey described by the Brahmanas conversant with incantations.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
अचक्षुर्
अचक्षुस् [n]
लभते
लभ् [1. P.]
चक्षुर्
चक्षुस् [n]
वृद्धो
वृद्ध [adj]
भवति
भू [1. Ā.]
वै
वै [ind]
युवा
युवन् [m]
इति
इति [ind]
ते
तद् [pron]
कथयन्ति
कथय् [10. Ā.]
स्म
स्म [ind]
ब्राह्मणा
ब्राह्मण [m]
जम्भसाधकाः
जम्भ [m]
जम्भसाधकाः
साधक [m]
ततः किरातास्तद्दृष्ट्वा प्रार्थयन्तो महीपते । विनेशुर्विषमे तस्मिन्ससर्पे गिरिगह्वरे ॥
English Translation
Then did the hunters, seeing that strive to obtain it, О king and were destroyed in thai frightful mountain cavern full of snakes.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ततः
ततस् [ind]
किरातास्तद्
किरात [mn]
किरातास्तद्
तद् [pron]
दृष्ट्वा
दृश् [6. P.]
प्रार्थयन्तो
प्रार्थय् [Denom. Ā.]
महीपते
महीपति [m]
विनेशुर्
विनश् [4. Ā.]
विषमे
विषम [adj]
तस्मिन्
तद् [pron]
ससर्पे
स [ind]
ससर्पे
सर्प [m]
गिरिगह्वरे
गिरि [m]
गिरिगह्वरे
गह्वर [n]
तथैव तव पुत्रोऽयं पृथिवीमेक इच्छति । मधु पश्यति संमोहात्प्रपातं नानुपश्यति ॥
English Translation
Thus does this son of yours desire to be the one supreme individual in this world; out of loss of his senses, does he see only the honey and not the fall.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
तथैव
तथा [ind]
तथैव
एव [ind]
तव
त्वद् [pron]
पुत्रो
पुत्र [m]
ऽयं
इदम् [pron]
पृथिवीम्
पृथिवी [f]
एक
एक [pron]
इच्छति
इष् [1. P.]
मधु
मधु [n]
पश्यति
दृश् [6. P.]
संमोहात्
सम्मोह [m]
प्रपातं
प्रपात [m]
नानुपश्यति
न [ind]
नानुपश्यति
अनुपश् [4. Ā.]
दुर्योधनो योद्धुमनाः समरे सव्यसाचिना । न च पश्यामि तेजोऽस्य विक्रमं वा तथाविधम् ॥
English Translation
Duryodhana is desirous of a fight with Savyasachin; but I do not see in him the strength or energy necessary for that purpose.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
दुर्योधनो
दुर्योधन [m]
योद्धुमनाः
योद्धु [m]
योद्धुमनाः
मनस् [n]
समरे
समर [mn]
सव्यसाचिना
सव्यसाचिन् [m]
न
न [ind]
च
च [ind]
पश्यामि
दृश् [6. P.]
तेजो
तेजस् [n]
ऽस्य
इदम् [pron]
विक्रमं
विक्रम [m]
वा
वा [ind]
तथाविधम्
तथाविध [adj]
एकेन रथमास्थाय पृथिवी येन निर्जिता । प्रतीक्षमाणो यो वीरः क्षमते वीक्षितं तव ॥
English Translation
That Savyasachin, who alone in his car has brought the earth under his control and who inspired dared into Bhishma, Drona and others accompanied by their hosts.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
एकेन
एक [pron]
रथम्
रथ [m]
आस्थाय
आस्था [1. Ā.]
पृथिवी
पृथिवी [f]
येन
यद् [pron]
निर्जिता
निर्जि [1. P.]
प्रतीक्षमाणो
प्रतीक्ष् [1. P.]
यो
यद् [pron]
वीरः
वीर [m]
क्षमते
क्षम् [1. P.]
वीक्षितं
वीक्षित [n]
तव
त्वद् [pron]
द्रुपदो मत्स्यराजश्च संक्रुद्धश्च धनंजयः । न शेषयेयुः समरे वायुयुक्ता इवाग्नयः ॥
English Translation
Drupada, the king of the Matsyas and Dhananjaya, fired with wrath, will leave no trace (of your army) like a conflagration urged on by the wind.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
द्रुपदो
द्रुपद [m]
मत्स्यराजश्च
मत्स्य [m]
मत्स्यराजश्च
राज [m]
मत्स्यराजश्च
च [ind]
संक्रुद्धश्च
संक्रुध् [4. Ā.]
संक्रुद्धश्च
च [ind]
धनंजयः
धनंजय [m]
न
न [ind]
शेषयेयुः
शेषय् [10. Ā.]
समरे
समर [mn]
वायुयुक्ता
वायु [m]
वायुयुक्ता
युज् [6. Ā.]
इवाग्नयः
इव [ind]
इवाग्नयः
अग्नि [m]
अङ्के कुरुष्व राजानं धृतराष्ट्र युधिष्ठिरम् । युध्यतोर्हि द्वयोर्युद्धे नैकान्तेन भवेज्जयः ॥
English Translation
0 Dhritarashtra, take the king Yudhishthira on your lap; for by a struggle between you two none can get an absolute victory.
Morphemic Decomposition & Padaccheda
ते
तद् [pron]
सर्व
सर्व [pron]
एव
एव [ind]
राजानम्
राजन् [m]
अभिजग्मुर्
अभिगम् [1. Ā.]
युधिष्ठिरम्
युधिष्ठिर [m]
युध्यतोर्
युध् [2. P.]
हि
हि [ind]
द्वयोर्
द्वि [nr]
युद्धे
युद्ध [n]
नैकान्तेन
न [ind]
नैकान्तेन
एकान्त [m]
भवेज्जयः
भू [1. Ā.]
भवेज्जयः
जय [m]